Haber Merkezi – Toprak Koruma ve Şehir Kanunu’nda değişiklik öngören kanun teklifi, şeker sektöründe büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Görünürde "kaçak ekimi engelleme" amacı taşıyan düzenleme, detaylı incelendiğinde mevcut yönetmelikteki ağır yaptırımları fabrikalar lehine "kuşa çeviriyor.
Yönetmelik "Kota Gider" Diyor, Kanun "Para Ver Kurtul" Diyor!
Mevcut Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliği, kaçak pancar temin eden fabrikalara karşı acımasız bir yaptırım uyguluyor. Usulsüz pancardan üretilen şeker, fabrikanın değerli olan A kotasından düşülüyor ve düşük fiyatlı C şekerine çevriliyor. Ancak yeni kanun teklifi, bu ağır yaptırımı kaldırarak yerine sadece toplam kotanın yüzde 2'si kadar sembolik bir para cezası getiriyor.
İlgili Haber: Türkşeker'in gözünün önünde kaçak pancar trafiği!
Çorum Şeker Örneğinde 272 Milyon TL'lik "Kıyak"
Tarımdan Haber’in kantar fişleri ve nakliye faturalarıyla ortaya çıkardığı Çorum Şeker Fabrikası’ndaki 200 bin tonluk kaçak pancar iddiası üzerinden yapılan hesaplama, yeni yasanın kimlere hizmet ettiğini gözler önüne seriyor:
- -Çorum Şeker Fabrikası’nın mevcut şeker kotası: 105.670 ton
- -Kaçak pancar: 200.000 ton (tahmin edilen)
- -%14 randıman ile: 28.000 ton şeker
Mevcut Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliğinin 9’uncu maddesine göre;
- -28.000 ton A kotasından düşülecek
- -A şekeri (30 TL/kg) yerine C şekeri (18 TL/kg) satılacak
- -Çorum Şeker Fabrikasının toplam gelir kaybı: yaklaşık 336 milyon TL
- -Ayrıca kota kaybı yaşanacak
Yeni kanun teklifine göre:
- -Ceza: Mevcut şeker kotasının yüzde 2’nin şeker fiyatı ile çarpımı olarak 63,4 milyon TL ödeyecek.
- -Kota kaybı yok
- -Kaçak pancardan üretilen şeker A kotasından satılabilecek
SONUÇ: Münavebeli üretimin korunması ve kaçak pancar temininin önlenmesi amacıyla ağır ceza getirildiği ifade edilse de, gerçekte mevcut yönetmelikte yer alan daha ağır yaptırımlar kanun düzenlemesiyle yumuşatılacak.
Skandalın Diğer Yüzü: 2027’ye Kadar "Kaçakçılık Serbest" mi?
Taslaktaki en çarpıcı detay ise yürürlük tarihi. Şeker Kanunu’ndaki bu "yumuşatılmış" ceza maddesinin uygulama tarihi 1 Ocak 2027 olarak öngörülüyor. Bu durum, 2026 üretim sezonunda da organize pancar kaçakçılığına Tarım Bakanlığı tarafından göz yumulacağı, fabrikaların ekim alanı dışından izinsiz pancar toplamasına 1 yıl daha müsaade edileceği anlamına geliyor.
"Kaçakçılık Ödüllendiriliyor!"
"Düzenleme, görünürde kaçak üretimi engellemeyi amaçlasa da mevcut haliyle caydırıcılığı yok ediyor. Yönetmelikteki ağır yaptırımların kanunla yumuşatılması, kayıt dışı üretimi teşvik eder. Türkşeker’in üretim sahaları ve kamu bütçesi bu yolla büyük zarar görecektir. Yasa yoluyla pancar kaçakçılığına kılıf hazırlanmaktadır."
Tarımdan Haber Yorumu:
Bu yasa değişikliği bu haliyle geçerse; Türkşeker'in Konya Karapınar gibi stratejik ekim sahalarını "yağmalayan" yapılar, kestikleri sahte kantar fişlerinin cezasını "çerez parası" niyetine ödeyip yollarına devam edecekler. Milletvekillerinin bu "ince ayarlı" maddeyi Genel Kurul'da düzeltmesi, milli tarımın geleceği için hayati önemdedir.