Hububat destekleme primlerinin önceki yıllarda kasım–aralık aylarında ödendiğini hatırlatan İskenderoğlu, 2025 yılına ait desteklerin 2026 yılının ocak ayı bitmesine rağmen hala çiftçinin hesabına yatmadığını ifade etti. Desteklerin gecikmesinin, özellikle ekim ve gübreleme döneminde üreticiyi tamamen çaresiz bıraktığını söyledi.

İskenderoğlu’na göre sorun yalnızca ödeme takvimi değil, destek tutarlarının reel değerinin hızla erimesi. Girdi fiyatlarındaki sert artışa karşın desteklerin sabit kaldığını belirten İskenderoğlu, “Destek açıklandığında mazot 40 liraydı, bugün 60 lira. Gübre 17 liraydı, bugün 27 lira. Bu şartlarda verilen destek üretimi ayakta tutmuyor” dedi.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2024 yılında değiştirdiği destekleme modeline de tepki gösteren İskenderoğlu, üretim planlaması adı altında çiftçinin eline geçen desteğin azaldığını savundu. Planlı üretim vaadinin sahada karşılık bulmadığını, aksine çiftçinin finansman imkanlarının daraldığını dile getirdi.

Gübre ve mazota gelen son zamlarla birlikte çiftçinin alım gücünün tamamen düştüğünü belirten İskenderoğlu, desteklerin enflasyon karşısında işlevini yitirdiğini ifade etti. “Zamanında verilmeyen para, para değildir” diyen İskenderoğlu, çiftçinin gübre ve mazot alamaz hale geldiğini, bu durumun doğrudan üretimi tehdit ettiğini söyledi.

İskenderoğlu, tarım desteklerinin çiftçinin hakkı olduğunu vurgulayarak, desteklerin hem güncel maliyetlere göre yeniden hesaplanması hem de zamanında ödenmesi gerektiğini belirtti.

Bakan Yumaklı, cevabında ziraat odalarının hukuki statüsüne dikkat çekerek, bu kuruluşların Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 135’inci maddesi kapsamında “kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları” olduğunu hatırlattı. Buna göre ziraat odaları; çiftçilerin ortak ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetleri kolaylaştırmak ve meslek disiplinini sağlamak amacıyla kanunla kurulan kamu tüzel kişilikleri olarak faaliyet yürütüyor.

Ziraat odalarının dayanağını, 15 Mayıs 1957 tarihli ve 6964 sayılı Ziraat Odaları ve Ziraat Odaları Birliği Kanunu oluşturuyor. Bu Kanun’da odaların gelirleri arasında giriş ücreti ve yıllık aidatlar yer alırken, bu bedellerin tespiti ve tahsilatına ilişkin usuller de yine Kanun’un ilgili maddelerinde düzenlenmiş durumda.

Bakan Yumaklı, özellikle denetim yetkisine ilişkin tartışmalara da açıklık getirdi. 6964 sayılı Kanun’un 43’üncü maddesine göre Tarım ve Orman Bakanlığı yalnızca Türkiye Ziraat Odaları Birliği’ni denetleyebiliyor. İl ve ilçe düzeyinde faaliyet gösteren ziraat odalarının denetim yetkisi ise doğrudan Türkiye Ziraat Odaları Birliği’ne ait bulunuyor.

Aidat borçları ve tahsilatı Bakanlık yetkisinde değil!

Bu çerçevede Bakan Yumaklı, çiftçiler ile ziraat odaları arasında yaşanan aidat borçları, tahsilat işlemleri ve bu borçlara ilişkin kayıtların takibinin Bakanlığın görev ve yetki alanında olmadığını açıkça ifade etti. Aidatların yasal bir yükümlülük olduğuna işaret eden Yumaklı, bu ilişkinin oda tüzel kişilikleri ile üyeleri arasında değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Ancak sahadaki tablo farklı. Özellikle borç birikmesi, aidatların yüksekliği ve bazı odaların icra yoluna başvurması, çiftçiler arasında ciddi rahatsızlıklara neden oluyor. Bakanlığın yetki alanı dışında kalan bu sorunların nasıl çözüleceği ise belirsizliğini koruyor. Çiftçiler, ziraat odalarının çiftçiyi temsil eden yapılar olmaktan uzaklaştığını savunurken, aidat sistemine yönelik yeni bir düzenleme yapılması gerektiğini dile getiriyor.

Bakan Yumaklı’nın yanıtı, ziraat odası aidatlarıyla ilgili tartışmanın çözüm adresinin Bakanlık değil, Ziraat Odaları Birliği ve odaların kendi yönetimleri olduğunu ortaya koydu.

Daha önce de ÇKS başvurularında e-Devlet dışı uygulama çiftçilerin tepkisini çekmişti.

Pilot bölgelerde dosya kabulleri tamamlanmış olmasına rağmen, birçok ilçede ÇKS dosyalarının sisteme giriş işlemlerinin hala bitirilemediği öğrenildi. Bazı ziraat odalarının süreci sorunsuz yürüttüğü görülürken, personel yetersizliği bulunan ilçelerde işlemler neredeyse durma noktasına geldi.

Dosya var, sistemde yok

Sahadan aktarılan bilgilere göre, dosyasını teslim eden çok sayıda çiftçinin kaydı henüz sisteme işlenmedi. Bu durum, destekleme başvuruları ve tarımsal işlemler açısından çiftçileri doğrudan mağdur ediyor. ÇKS kaydı tamamlanmayan üreticiler, desteklerden yararlanma konusunda belirsizlik yaşıyor.

Tarım Bakanı Yumaklı, Şemsi Bayraktar için ÇKS yönetmeliğini baypas etti

ÇKS sürecinde yapılan bu düzenleme, daha önce ÇKS yönetmeliğinin baypas edildiği yönündeki tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

Yetki devri hizmet mi, tahsilat mı?

Yaşanan aksaklıklar, yetki devrinin amacına ilişkin soru işaretlerini de beraberinde getirdi. Ziraat odalarına devredilen bu görevin gerçekten çiftçiye hizmet etmek ve bürokratik yükü azaltmak amacıyla mı yapıldığı, yoksa oda üyelikleri ve aidat tahsilatını güçlendirmeye yönelik bir adım mı olduğu tartışılmaya başlandı.

Sahada farklı, merkezde farklı tablo

Bazı illerde il müdürlüklerinin, “bu iş olmadı” demek yerine bakanlık personelini sahaya indirerek ziraat odalarından dosyaları alıp sisteme giriş yaptığı belirtiliyor. Bu yöntemle, uygulamanın sorunsuz ilerlediği yönünde bir görüntü oluşturulmaya çalışıldığı ifade ediliyor.

Ancak sahadaki tablo bu anlatımla örtüşmüyor. Çiftçiler, yetkinin ilçe tarım müdürlüklerinden alınarak ziraat odalarına devredilmesinin pratikte ciddi sorunlar doğurduğunu dile getiriyor.

Asli görev devri tartışması

Uzmanlar, ÇKS gibi doğrudan destekleme ve kamu yönetimiyle ilişkili bir sistemin, yeterli altyapı ve personel hazırlığı yapılmadan devredilmesinin kamu yönetimine olan güveni zedelediğine dikkat çekiyor. Bakanlığın asli görevlerinden birinin ziraat odalarına devredilmesinin ne kadar doğru olduğu sorusu da yanıt bekliyor.

Gelinen noktada pilot uygulamanın, çiftçiyi rahatlatmak bir yana yeni mağduriyetler ürettiği görülüyor. ÇKS girişleri tamamlanmayan üreticiler çözüm beklerken, uygulamanın kapsamı ve yöntemi konusunda Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan net bir açıklama yapılması isteniyor.

[youtube-video]https://www.youtube.com/shorts/VbbBJezuv68?feature=share[/youtube-video]

Niğde Tarım ve Orman İl Müdürü Furkan Mete, Bakanlık ile Türkiye Ziraat Odaları Birliği arasında imzalanan protokol kapsamında 21 ilde ÇKS dosya kabul ve veri giriş işlemlerinin Ziraat Odalarına devredildiğini açıkladı. Mete, 2026 yılı ÇKS başvurularının Niğde genelinde artık il ve ilçe ziraat odaları tarafından yürütüleceğini belirtti.

Protokol kapsamında söz konusu illerde ÇKS dosya kabul ve veri girişi işlemleri Ziraat Odalarına devredildi. Böylece bu 21 ilde çiftçiler, 2026 üretim yılı için ÇKS kayıtlarını e-devlet üzerinden yenileyemeyecek, başvurularını doğrudan ziraat odaları aracılığıyla yapmak zorunda kalacak.

TARIM BAKANLIĞININ KENDİSİNİN ÇIKARDIĞI YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİĞİNE AYKIRI PROTOKOL İMZALADI!

Tarım Bakanlığının, kendi hazırladığı ve yürürlüğe koyduğu yönetmelik değişikliğine aykırı bir protokole imza atması dikkat çekti. Söz konusu düzenlemenin, dijitalleşme hedefleri ve bürokrasiyi azaltma yönündeki söylemlerle çeliştiği değerlendirmeleri yapılıyor.

ÇKS işlemleri Ziraat Odalarına devredilen 21 il şunlar

Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Amasya, Aydın, Bayburt, Çanakkale, Edirne, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kırklareli, Konya, Manisa, Muğla, Nevşehir, Niğde, Samsun, Tekirdağ, Tokat ve Uşak.

Şemsi Bayraktar kim, nereli ve kaç yıldır TZOB başkanlığı yapıyor?

Bugün çiftçinin önünde iki ağır soru durduğunu dile getiren Öztürk, şunları kaydetti: "Aidatımı ödeyebilecek miyim?" ve "Üretimimi sürdürebilecek miyim?" Çiftçi oda aidatını bile ödeyemez hale geldiyse, mesele yalnızca aidat değil, üretimin, emeğin ve geçimin sürdürülebilirliği meselesidir. Sonuç olarak, TZOB gibi meslek odaları her ne kadar geniş bir üye tabanına sahip olsa da üyelerinin üretim kaynaklı krizlerle boğuştuğu bu dönemde aidat ödemelerinde yaşanan zorluklar yalnızca bireysel bir sorun değildir; bu durum tarımın geneline dair ciddi bir uyarı niteliğindedir. Bu uyarıyı dikkate alıp birlikte çözüm üretmek, tarımın devamlılığı ve kırsal hayatın sürdürülebilirliği açısından hayati öneme sahiptir"

Öztürk, bu kapsamda soru önergesinde Bakan Yumaklı’dan üç soruya cevap vermesini talep etti.

-Türkiye genelinde Ziraat Odaları tarafından tahsil edilemeyen toplam üye aidat borcu tutarı ne kadardır?

-Türkiye genelinde aidat borcu nedeniyle haciz gönderilen üye sayısı kaçtır?

-Bakanlığın, Türkiye Ziraat Odaları Birliği’ne destek sağlayarak çiftçilerden aidat alınmaması yönünde bir çalışmayı gündemine alma planı var mıdır?

Milletvekili Öztürk, ziraat odalarının çiftçiler için bir temsil kurumu olduğunu hatırlatarak ekonomik sıkıntı içindeki üreticilerin aidat borçları nedeniyle icra baskısına maruz bırakılmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.

Tarım ve Orman Bakanlığında, 2022 yılında yapılan Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) yönetmelik değişikliğinin Bakanlık tarafından uygulanmaması ciddi bir tartışmayı beraberinde getirdi.

Vahit Kirişçi döneminde bürokratik işlemleri azaltmak amacıyla yapılan düzenleme ile çiftçilerin her yıl ziraat odalarına giderek çiftçi belgesi alma zorunluluğu kaldırılmış, muhtar ve iki azanın imza şartı da tamamen iptal edilmişti.

2022 yılında yapılan yönetmelik değişikliği ile çiftçi ürün değişikliği yapmadığı sürece her yıl ziraat odalarından çiftçi belgesi almak zorunda olmayacak, böylece hem zaman hem de maliyet açısından önemli bir kolaylık sağlanacaktı.

TARIM BAKANLIĞI KENDİ YÖNETMELİĞİNİ BAYPAS ETTİ!

Ancak Bakanlık, e-Devlet üzerinden yürütülen ÇKS başvurularında yeni bir uygulamaya geçerek çiftçileri yeniden ziraat odalarına yönlendirmeye başladı. Ziraat odasına gidip üyelik işlemlerini yenilemeyen ya da belge almayan çiftçilerin ÇKS başvuruları artık sistem tarafından yenilenmiyor.

Bu uygulama, 2022’de yapılan yönetmelik değişikliğinin Bakanlık tarafından fiilen baypas edilmesi anlamına geliyor. Kirişçi döneminde yapılan değişiklik, çiftçiyi her yıl zorunlu üyelik aidatı ödemekten kurtardığı için TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar’ın sert tepkisine neden olmuştu. Ancak tüm eleştirilere rağmen geri adım atılmamıştı.

Bugün gelinen noktada ise Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı’nın, mevcut yönetmeliği yok sayarak çiftçiyi yeniden ziraat odalarına yönlendirmesi dikkat çekiyor. Çiftçiler, yönetmelikte hala geçerli olan kolaylıkların uygulamada ortadan kaldırılmasına tepki gösterirken, bakanlığın bu “çelişkili” tutumu yeni bir bürokrasi tartışmasını gündeme taşıdı.

TARIMDA GENÇLERİN ORANI SADECE YÜZDE 5!

Üreticilerin yüzde 35’inin 65 yaş üzerinde olduğu bilgisini veren Şemsi Bayraktar, “Yüzde 35'i ise 50-64 yaş aralığındadır. 18-32 yaş arası genç çiftçilerimizin oranı ise sadece yüzde 5'tir. Bu durum, gençlerimizin tarımdan ve kırsal yaşamdan hızla uzaklaştığını gösteriyor” dedi.

Kadın çiftçilerin yaş ortalamasının 61 olduğunun altını çizen Bayraktar, kadınların tarımda daha aktif rol alması için desteklerin artırılması gerektiğini belirtti.

Kırsal nüfusun ekonomik, sosyal ve eğitim imkânlarının kısıtlı olması nedeniyle her geçen yıl azaldığının altını çizen Bayraktar, yaklaşık 30 yıldır çocuk doğmayan, kışın tamamen boşalan ve bekçilerle korunan köyler olduğunu vurguladı.

2024 yılında 18-24 yaş arası çiftçi sayısı yüzde 6 oranında, 33-49 yaş arası çiftçi sayısı ise yüzde 4 oranında azaldığını söyleyen Şemsi Bayraktar, “Evlenme çağına gelen gençlerimiz, kentlerde asgari ücretle çalışmayı köyünde çiftçilik yapmaya tercih eder hale geldi” ifadelerini kullandı.

Ziraat Odasının seçim sistemine tepki gösteren bir çiftçinin, sosyal medya hesabından yaptığı ‘Ziraat Odası seçim sistemi değişmeli delegeler değil direk çiftçi seçmeli! Benimle aynı fikirde misiniz?’ başlıklı paylaşımına büyük bir destek geldi. 

Paylaşımın altına adeta yorum yağarken, bir çiftçi 'yiyicileri başa geliyor bizi de sağmaya hersene devam ediyorlar her çiftçiden en az 300 400 TL ortalama gerisini sen düşün iyi pasta kaymak yiyen buyursun!' diyerek destek verdi. 

MERDİVENİ ÇIKMAKTA ZORLANINCAYA KADAR BAŞKAN KALIYORLAR!

Bir başka çiftçi de ‘direk çiftci seçmeli bu adamlar delegeyi seçiyor delegede bunları seçiyor yaptıkları birşey yok sarılmışlar koltuğa arada bir protokolde görünüyorlar merdivenleri çıkmakta zorlanıncaya kadar başkan kalıyorlar!' diyerek tepkisini gösterdi. 

GİRDİ MALİYETLERİNİN ARTMASI GIDA FİYATLARINI ARTIRIYOR!

Tarımsal girdilerin, ülkemizin gıda güvencesi ile doğrudan ilgili olduğunu ifade eden Bayraktar, bu sebeple, girdi piyasalarında yaşanan fiyat hareketlerinin ilgili kurumlarca sıkı denetlenmesi gerektiğini vurguladı.

Tarımsal girdi fiyatlarının sürekli artmasının üreticinin maliyetini artırırken, bu durum doğrudan gıda fiyatlarına da yansıdığının altını çizen Bayraktar, şunları kaydetti:

"Tarımsal işletmelerin en önemli girdi kalemlerinin fiyatlarında meydana gelen bu değişkenlik ve öngörülemezlik Türk çiftçisini zora sokuyor. Girdi fiyatlarına gelen her zam doğrudan gıda fiyatlarını, yani tüketicilerimizi de etkiliyor. Alım fiyatları belirlenirken artan maliyetler dikkate alınmalı ve üreticilerimizin mağduriyeti önlenmelidir.”

BAYRAKTAR 2 YERDEN HUZUR HAKKI ÜCRETİ ALIYOR!

Bayraktar, 2025 yılında SGK yönetim kurulu üyeliğinden dolayı kadro ücreti ve huzur hakkı ücreti olarak toplam 100 bin lira maaş alacak. Bayraktar, ayriyeten TZOB’da asgari ücret bürütünün 4 katı tutarında huzur hakkı ücreti alıyor.

YA SGK'YI YA DA TZOB'U TERCİH EDECEK!

Normal şartlarda Bayraktar’ın SGK ve TZOB’dan aldığı ücretlerle birlikte aylık 204 bin lira cebine girmesi gerekiyordu. Ancak kamuda çift maaşa getirilen düzenlemeden dolayı Bayraktar hem SGK’dan hem de TZOB’dan aynı anda iki huzur hakkı ücreti alamayacak. Bu ücretlerden birini tercih etmek zorunda kalacak.

SGK'DAN KADRO ÜCRETİ VE HUZUR HAKKI ÜCRETİ ALIYOR!

Burada kafa karışıklığı oluşmasın. SGK yönetim kurulu üyelerine tek bir ücret adı altında ödeme yapılmıyor. Kadro ücreti ve huzur hakkı ücreti olarak iki ayrı ödeme yapılıyor. Kadro ücretinde bir sorun yok ancak 1 Ocak’ta yürürlüğe giren kanuni düzenlemeden dolayı sadece bir yerden huzur hakkı ücreti alınabileceği için, Bayraktar, ya Başkanlığını yaptığı TZOB’un ya da yönetim kurulu üyeliği yaptığı SGK’nın huzur hakkı ücretinden birini tercih edecek.

BAYRAKTAR 30 BİN LİRAYI MI YOKSA 104 BİN LİRAYI MI TERCİH EDECEK?

Burada Bayraktar’ın hangisini tercih edeceği de belli aslında. SGK’da kadro ücreti olarak ortalama 70 bin lira maaş alırken, huzur hakkı ücreti olarak da 30 bin lira civarında bir ödeme alıyor. Ancak TZOB’daki huzur hakkı ücreti brüt asgari ücretin 4 katı yani 104 bin lira seviyesinde. Dolayısıyla Bayraktar’ın 104 bin lira yerine, 30 bin lirayı tercih etmesi beklenmiyor.

Ancak Bayraktar, beklentilerin aksine görev yaptığı kuruma yük olmak istemeyip 104 bin lira TZOB’un kasasında kalsın deyip, SGK’daki 30 bin lira huzur hakkını tercih edip, herkesi ters köşe yapabilir mi onu da 15 Ocak’tan sonra göreceğiz.

Sonuç olarak, kamuda çift maaş düzenlemesi Şemsi Bayraktar’ın aylık gelirini her halükarda aşağıya çekecek.

Seçimle gelme esas olduğu için ve girdiği her seçimde de büyük bir oy oranı ile seçimi kazanan Bayraktar’ın seçimle görevden gitmesi hemen hemen imkansız gibi. TZOB gibi kurumlarda görev süresi için herhangi bir sınırlamada olmadığı için Bayraktar’ın seçildiği sürece görevde kalacağı anlaşılıyor. Daha önce kanunla belirli süreliğine seçilme imkanı getirilmiş ama düzenleme Anayasa Mahkemesince iptal edilmişti. Şimdi ise hak vaki olana kadar görevde kalma imkanı getirilmiş oldu. Nitekim yaşanan süreç bu durumu gösteriyor.

Başkan Bayraktar ne kadar ücret alıyor?

Başkanların ve yönetim kurulu üyelerinin maaşı genel kurul tarafından belirleniyor. Bir çiftçi kuruluşu olan TZOB Yönetim Kurulu üyeleri asgari ücretin brütünün 4 katı tutarında huzur olarak maaş alıyorlar. Yani bunlar maaş almıyorlar, huzur hakkı alıyorlar. Alınan huzur hakkının da diğer haklarla birlikte huzur getirdiği anlaşılıyor.

Buna göre 4* 20.002,5 = 80.010 TL net huzur hakkı ödeniyor. Yıl başından itibaren bu tutar asgari ücretteki artış oranı kadar artacaktır.

2009 yılından buyana SGK yönetim kurulu üyesi

Başkan Bayraktar ayrıca Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığında da 2009 yılından itibaren yönetim kurulu üyesi olduğu için buradan da maaş alıyor. Bu Kurumdan da alınan ücret en az 80 bin TL civarındadır.

Başka yerlerden maaş alıp almadığını ise bilemiyoruz. Allah bereket ve uzun ömür versin.

İthalat kararı ile birlikte mısır fiyatlarının kısa sürede tonda 2 bin lira düştüğüne dikkat çeken Bayraktar, şöyle konuştu:

ÜRETİCİ KAZANINCA İTHALATLA MÜDAHALE EDİLİYOR ZARAR EDİNCE NEDEN MÜDAHALE EDİLMİYOR?

“Mısır alım fiyatı 2022 yılında Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından ton başına 5 bin 700 lira olarak açıklanmıştı. 2023 yılında ise alım fiyatları sadece yüzde 5,3 artışla 6 bin lira olarak açıklandı. Yüksek girdi fiyatları ve artan enflasyon rakamları ortada iken açıklanan bu fiyat maliyetin altında kaldı.

Toprak Mahsulleri Ofisi bu sene mısır alım fiyatı açıklamadı. Serbest piyasada mısır fiyatları geçen hafta ton başına 7 bin lira ile 9 bin 500 lira arasında değişiyordu. Konya’da ise fiyatlar geçen hafta 9 bin 700 liraya kadar çıktı. Bu fiyat üreticilerimizin yüzünü güldürdü. Ancak 10 Ekim tarihinde Resmi Gazete ‘de yayımlanan karar ile yılsonuna kadar 1 milyon ton mısır ithalatı için gümrük vergisi yüzde 130’dan yüzde 5’e indirildi. Alınan bu karar sonrasında 4-5 günde mısır fiyatları Konya’da ton başına 7 bin 700 liraya kadar geriledi. Üreticilerimiz fiyatın daha da düşmesinden endişe ediyor.

Ben buradan soruyorum. Üretici fiyatları biraz yükseldiğinde acele hareket edilerek ithalat kapıları açılıyor ve fiyatlara müdahale ediliyor. Üretici fiyatları düştüğünde niçin acele hareket edilerek fiyatlara müdahale edilmiyor ve üreticilerimizin mağduriyeti önlenmiyor.

DOMATES, PATATES, KARPUZA NEDEN MÜDAHALE EDİLMEDİ?

Patateste, soğanda, domateste, biberde, kabakta, karpuzda ve bunun gibi birçok üründe fiyatlar düştüğünde serbest piyasa ekonomisi denilerek müdahale edilmiyor. Mısır fiyatları yükseldiğinde bu serbest piyasa ekonomisi olmuyor mu da müdahale ediliyor. Bu çifte standarttan vazgeçilmelidir.

Çiftçilerimize hasatta ürün fiyatı belirsizliği yaşatılmamalıdır. Hasat dönemlerinde gümrük vergi oranları düşürülmemelidir. Üreticilerimizin yeterli gelir elde etmesi için gerekli tedbirlerin alınması elzemdir.”

Edirne'nin Avarız köyünde çiftçilerle bir araya gelen Bayraktar, daha sonra Büyükdöllük köyünde ayçiçeği tarla gününe katıldı. Lalapaşa ve Süloğlu ilçelerindeki üreticiler, tarla gününe traktörleriyle geldi. Girdi maliyetlerindeki artışa dikkat çekmek için traktörleriyle konvoy oluşturarak tarla gününün yapıldığı Büyükdöllük köyü yoluna gelen üreticiler, tepkilerini dile getirdi.

AYÇİÇEĞİ ÜRETİCİSİ MAĞDUR OLACAKTIR

TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar da tarlaya traktörle geldi. Traktörü kullanan Bayraktar, ardından üreticinin yaşadığı sıkıntılara dikkat çeken basın açıklaması gerçekleştirdi. Bayraktar, açıklamasında şu ifadelere yer verdi; "Trakya Birlik’in açıkladığı ön alım fiyatı üreticinin yeterli gelir sağlayacağı, emeklerinin karşılığı olacak seviyede değildir. Açıklanan fiyat maliyet seviyesinde kalmıştır, üretici mağdur olacaktır. Haziran ayı son 53 yılın en sıcak Haziran ayı oldu. Bu yıl artan aşırı sıcaklıklar çoğu üründe olduğu gibi ayçiçeğinde de verimde azalmaya neden oldu. Bazı arazilerde üreticiler tarlasını nadasa bıraktı. Ayçiçeğinde verim düşük olduğu için gelir de düşük olacak. Bölgedeki gelir kaybının telafisi için kuraklık desteği verilmesi çok önemlidir. Ayçiçeğinde düşük vergi ile ithalat yapılmasına izin verilmemelidir. Ayçiçeği ve ürünlerinde gümrük vergi oranları yıl boyunca yüksek tutulmalıdır. Üretimi artırmaktan başka çaremiz yok. Üreticiye yeterli fiyat ve kuraklık desteği verilmezse, üretici ayçiçeği üretiminden uzaklaşır.”

PRİM SAYISINDA ADALET SAĞLANMASINI İSTİYORUZ

Kırsaldaki yaş ortalamasının her geçen yıl yükseldiğine dikkat çeken Bayraktar; “Kırsalımız yaşlanıyor. Yaş ortalaması 58'e yükseldi ve gençlerimizi kırsalda tutamıyoruz. Çiftçilerimizin ödedikleri prim gün sayısında adalet sağlanmasını istiyoruz. Çiftçilerimizin diğer sigortalılar gibi prim gün sayısının 7200 güne indirilmesini bekliyoruz. Çiftçilerimizin bankalara olan kredi borçları 700 milyar lirayı buldu. Üreticilerimizin banka borçlarının faizsiz olarak uzun vadeli yapılandırılmasını bekliyoruz” diye konuştu. Bayraktar, açıklamanın ardından biçerdöverle ayçiçek hasadı gerçekleştirdi.

1 Temmuz 2024 tarihinden itibaren uygulanacak yüzde 30’luk zamma ilişkin değerlendirmede bulunan Şemsi Bayraktar, gıda güvencesi için tarıma pozitif ayrımcılık yapılması gerektiğini vurguladı. Bu anlamda 1 temmuz itibariyle elektiriğe uygulanacak yüzde 30 zammın geri çekilmesi için çağrıda bulunan Bayraktar, şöyle konuştu:

"Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) verilerine göre, 2024 Haziran ayı itibarıyla tarımsal sulama abone grubu için elektrik birim fiyatı 256,46 kuruştur. EPDK tarafından; enerji üretim maliyetlerinde yaşanan artış nedeniyle nihai elektrik perakende satış fiyatlarında artış yapılacağı açıklandı. Açıklamaya göre, 1 Temmuz 2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, elektrik fiyatlarında, mesken abone grubu için yüzde 38, tarımsal faaliyetler abone grubu için yüzde 30, kamu ve özel hizmetler sektörü abone grubunun düşük kademesi için yüzde 38 ve yüksek kademesi için yüzde 20 oranında artış olacak."

'ÇİFTÇİLERİMİZ ELEKTRİK BEDELLERİNİ ÖDEMEKTE ZORLANIYOR'

"Bu yıl hava sıcaklıkları normallerin üzerinde seyrediyor, çoğu il ve ilçelerde ekstrem sıcaklıklar gerçekleşiyor. Aşırı sıcaklar, bu aylarda ekili ve dikili sulanan tüm ürünlerde sulama ihtiyacını artırdı. Çiftçilerimiz artan su ve elektrik bedellerini ödemekte zorlanıyor. Hal böyle iken, elektrik fiyatlarında yapılacak yüzde 30 oranındaki artış, sulanan ürünlerde maliyetleri daha fazla artıracak, üretimde sürdürülebilirlik riske girecektir."

'YÜZDE 30'LUK ZAM GERİ ÇEKİLMELİ'

Gıda güvencesinin sağlanması ve korunması için tarıma pozitif ayrımcılık yapılması gerektiğini vurgulayan Bayraktar, "Tarımda maliyetlerin azaltılması ve üretimin sürdürülebilir kılınması bakımından tarımsal üretimde kullanılan elektrikte, 1 Temmuz 2024 tarihinden itibaren geçerli olacak yüzde 30’luk zam geri çekilmelidir" ifadelerini kullandı.

YENİ FİYAT ÇİFTÇİNİN SONU DEMEK!

Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker, Türkiye'de hasadın başladığına dikkat çekti. Dört gözle bekledikleri buğday ve arpanın alım fiyatlarının Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açıklandığını ve açıklandığı an itibarıyla da ziraat odası başkanlarının telefonlarının susmadığını ifade eden Başkan Kavuneker, “Açıklanan hububat alım fiyatları üzerine basın açıklamasını yapma gereği gördük” dedi. Yapılan fiyat uygulamasının yanlış olduğunu işaret eden Kavuneker, “Açıklanan fiyat, çiftçinin sonu demektir” şeklinde konuştu. 

BU ŞARTLARDA ÇİFTÇİ BORCUNU ÖDEYEMEZ!

“Çiftçi bu fiyatla bir yıl geçinecek ve bir yıl boyunca tekrar tarlasına masraf edecek ve geçmiş yıldaki borçlarını ödeyecek aynı zamanda yeni yatırım yapacak” diyen Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker, daha sonra şunları dile getirdi: “Bu mümkün değil. Onun için hükümetimiz bir an önce bu fiyat politikasını yeniden gözden geçirmeli ve fiyat artışı veya desteklerin arttırılması noktasında acilen düzenleme yapmalıdır. Eğer açıklanan fiyatlar revize edilmezse, çiftçi borcunu ödeyemez ve tekrar ekim yapamaz. Ülkemizde girdi maliyetleri artarken resmi enfasyonun yüzde 75 olduğu, TÜİK' e göre resmi girdi maliyetlerinin yüzde 60 olduğu açıklanırken yapılan yüzde 12'lik hububat zammı kabul edilemez. Bu hububat üreticisinin sonu olur.” 

BAŞKAN İSİM VERMEDEN YÜKLENDİ: ANLAŞILIR GİBİ DEĞİL!

Başkan Kavuneker, konuşmasını şöyle sürdürdü: “TZOB ve odalarımızın buğday maliyetinin 10 bin 87 TL olarak açıklarken, hükümetimizin geçen yıl açıkladığı buğday fiyatı 8 bin 250 TL iken bu yıl açıklanan 9 bin 250 TL ekmeklik buğday fiyatı kabul edilemez. Bütün bunların yanında bazı STK temsilcileri piyasadan ve üretim maliyetlerinden bir habermiş gibi fiyatlardan memnuniyet bildirmesi anlaşılır gibi değildir ve kabul edilemez. Üreticiler olarak hükümetimizden fiyat politikasının gözden geçirilip güncellenmesini bekliyoruz.”

Buğday hasadına sayılı günler kalmasına rağmen halen bu yılın destek miktarları açıklanmadığı gibi, geçen yılın prim desteğini alamayan çiftçilerimiz de var.

Geçtiğimiz yıl Eylül ayında ürününü teslim eden bir çiftçimiz o günün şartlarında alacağı ton başına bin liralık prim ile 43 litre mazot alabilecekken bugün 23 buçuk litre mazot alabiliyor. Verilen desteklerin amacına ulaşabilmesi için zamanında ödenmesi önemlidir. Hasat başlamadan 2024 yılı prim destekleri enflasyon oranları da dikkate alınarak bir an önce açıklanmalıdır" dedi. 

2024 YILI 1 KİLOGRAM BUĞDAY ÜRETİM MALİYETİ BELLİ OLDU

“Buğdayda kültürel işlemlerin yoğun olduğu Ekim-Mart döneminde mazot fiyatı ortalama 23 lira iken bu yıl aynı dönemde yüzde 76 artışla ortalama 40 liranın üzerine çıktı. Mazot fiyatı son bir yılda ise yüzde 105 oranında artış gösterdi.

ÇİFTÇİ GÜBREYİ HANGİ FİYATLARDAN KULLANDI?

Taban gübresinin yoğun olarak kullanıldığı Ekim-Kasım-Aralık aylarında ise DAP gübresinin ortalama fiyatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 16, 20.20.0 gübresinin fiyat ise yüzde 22 oranında artış gösterdi. Şubat ve Mart ayında kullanılan ÜRE gübresinin fiyatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 36 oranında arttı.

ARAZİ KİRA ÜCRETLERİ YÜZDE 64, İŞÇİLİK MALİYETLERİ YÜZDE 75 ARTTI

Ziraat Odalarımızdan aldığımız bilgilere göre; bölgesel bazlı değişmekle birlikte, Türkiye genelinde geçen yıla göre arazi kira ücretlerinde yüzde 64, işçilik ücretlerinde ise yüzde 75’e varan oranlarda artışlar yaşandı.

Bu yıl iklim değişikliğinin etkisiyle kış uykusundan erken uyanan tarla farelerinin popülasyonları arttı, fareler birçok ilde ekili hububat alanlarını istila etti. Bu durum zirai ilaç maliyetini geçtiğimiz yıla göre yüzde 52 oranında artırdı.

Çiftçilerimizin buğday tohumunu attığı günden hasada kadar yapacağı harcamalar dikkate alınarak yapılan maliyet hesabında, kuru şartlarda üretimi yapılan buğdayın ortalama maliyeti geçen yıla göre yüzde 62 oranında artarak kilogramı 10 lira 87 kuruş olarak tespit edildi” dedi.

ÇİFTÇİ TMO’DAN BUĞDAY FİYATI BEKLİYOR!

Çiftçinin TMO’dan buğday fiyatını açıklamasını beklediğini kaydeden Bayraktar, şunları kaydetti:

“Geçtiğimiz yıl Toprak Mahsulleri Ofisi üzerine düşen görevi yaparak çoğunluğu buğday olmak üzere 12 milyon tonun üzerinde hububat alımı gerçekleştirdi. Haliyle Toprak Mahsulleri Ofisi’nin depoları doldu. Son günlerde Toprak Mahsulleri Ofisi depolarının doluluğuna ve dünya buğday fiyatlarının düştüğüne yönelik açıklamalar çiftçilerimizi tedirgin ediyor. Bu doğrultuda Toprak Mahsulleri Ofisi’nin sorumluluğu geçmiş yıllara nazaran bu yıl daha da arttı.

TMO ÜRETİM MALİYETİNİ DİKKATE ALARAK FİYAT AÇIKLAMALI

Çiftçilerimiz gereğini yaptı bu ülkemiz için stratejik öneme sahip buğdayını üretti. Toprak Mahsulleri Ofisi hasat başlamadan 10 lira 87 kuruş olan üretim maliyetini dikkate alan buğday fiyatını açıklayarak çiftçilerimizi bir an önce rahatlatmalıdır.

TÜRKŞEKER VE TARIM KREDİ'DE BUĞDAY ALIMI YAPMALI

Toprak Mahsulleri Ofisi hasat başlamadan alım merkezlerini hazır hale getirmeli, gerekirse geçen yıl olduğu gibi yığma alım yaparak, gelen buğdayın tamamını alacağını açıklamalıdır. Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da Tarım Kredi Kooperatifleri ve TÜRKŞEKER de buğday alımı yapmalıdır.”

Söz konusu düzenlemeye göre, emekli maaşı bağlananlardan herhangi bir iş yerinde veya kendi nam ve hesabına çalışmaya devam edenlerin bu ödemeden yararlanamayacağına işaret eden Bayraktar, "Ülkemizde tarım sektöründe çalışan çiftçilerimizin yaş ortalaması 58'dir. Tarım sektöründe çalışanların büyük bir çoğunluğu emeklidir. Emekli çiftçilerimiz 5 bin lira ikramiyeden mahrum edilmemelidir." ifadelerini kullandı.

ÇİFTÇİ BAĞ-KUR'DAN EMEKLİ OLDUĞUNDA ÇİFTÇİLİKTEN DE EMEKLİ OLMUYOR! 

Bayraktar, tarım Bağ-Kur ve diğer meslek gruplarından emekli olan çiftçilerin, emekli olduklarında tarım arazilerini ve hayvanlarını satmadıklarını vurgulayarak, "Emekli olan çiftçilerimiz genel olarak en düşük emekli maaşıyla ayakta durmaya çalışırken, aynı zamanda arazilerini ekip, işleterek, ek kazanç sağlamaya çalışıyor. Çiftçilerimiz 7464 sayılı Kanun'la verilecek olan 5 bin lirayı almayı bekliyor." değerlendirmesinde bulundu.

Çiftçiler Türkiye ortalamasının üçte biri gelir elde ediyor

Tarım sektörünün yapısal sorunları ile son yıllarda hızla artan girdilerdeki fiyat artışları ve doğal afetlerin çiftçilerin üretim maliyetlerini artırdığını belirten Bayraktar, olumsuz gelişmelere rağmen 2022 itibarıyla tarımın gayri safi yurt içi hasıla içerisindeki payının yüzde 6,5 olduğunu bildirdi.

Bayraktar, geçen yıl 4,6 milyon kişiye istihdam sağlayan tarım sektörünün, 29,8 milyar dolar ihracat ile 6,6 milyar dolar dış ticaret fazlası verdiğine dikkati çekerek, sektörün 306,3 milyar liralık bitkisel, 108,6 milyar liralık hayvansal üretim değerine ulaştığını ifade etti.

Söz konusu göstergelere rağmen çiftçilerin, Türkiye ortalamasının üçte biri oranında kişi başı gelir elde ettiğinin altını çizen Bayraktar, şunları kaydetti:

"Tarım ve gıdanın gittikçe stratejik önemini artırdığı günümüzde ve gelecekte çiftçilerimizin üretimden vazgeçmemesi için gelirinin artırılması ve desteklenmesi gerekiyor. Bu amaçla emekli olmasına rağmen üretimle ülkemize katkı sağlayan çiftçilerimizin beklentileri karşılanmalıdır. 7464 sayılı Kanun'la çalışmayan emeklilere verilecek 5 bin liralık ödeme, çoğu çiftçimizin aldığı destekten fazladır. Emekli çiftçilerimiz başta olmak üzere tüm çalışan emeklilere 5 bin lira ödeme yapılmalıdır."

Başakşehir Ziraat Odası Başkanı ve İstanbul İl Koordinasyon Kurulu Başkanı Ömer Demir’in Şemsi Bayraktar’ın keyfi bir kararıyla görevden alınmaya çalışılması TZOB’da yaşanan krizi hat safhaya çıkarırken, Beştepe’ye çiftçi tarafından bir çok şikâyetin gitmesi Cumhurbaşkanlığını harekete geçirdi.

CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI CEVDET YILMAZ’IN ZİYARETİ KULİSLERİ HAREKETLENDİRDİ

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın önceki gün TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar’ı ziyaret etmesi, kulisleri hareketlendirdi. 2018 yılından buyana hiçbir Tarım Bakanının ziyaret etmediği ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından hiçbir şekilde muhatap alınmayan TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar’ı Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın ziyaret etmesi kulislerde farklı yorumları da beraberinde getirdi. Ziyaretin, TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar’ın görevden alınacağına yönelik beklentilerin hat safhaya çıktığı bir dönemde yapılması da anlamlı bulundu.

GÖREVDEN ALINACAĞI KAYGISI İLE KARDEŞİNİ BİRİNCİ YEDEKTEN SEÇTİRMİŞTİ

Şemsi Bayraktar’ın Mayıs ayında yapılan genel kurulda kardeşi Akyazı Ziraat Odası Başkanı Ali Şener Bayraktar’ı yönetim kuruluna birinci yedekten seçtirmesi de görevden alınma kaygısının bir sonucu olduğu iddiaları gündeme gelmişti. 

TARIM BAKANLIĞI EL ALTINDA BİR ÇALIŞMA BAŞLATMIŞTI

Çiftçilerden gelen tepkilerin hat safhaya çıkmasından dolayı Vahit Kirişçi’nin Bakanlığı döneminde Şemsi Bayraktar’a yönelik el altında bir çalışma başlatılırken, Cumhurbaşkanlığına da Şemsi Bayraktar ile ilgili çok sayıda şikâyetin taşınması, perde arkasında yaşanan krizin boyutunu gözler önüne seriyor. 

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın ziyareti ile ilgili iki farklı yorum gündeme geldi. Şemsi Bayraktar’ın sallantıda olan koltuğunu korumak için AK Parti içindeki etkin siyasi çevrelerini kullanarak Cumhurbaşkanına ulaşmaya çalıştığı kaydedilirken, bir diğer yorum da gelen şikâyetlerle ilgili olarak Şemsi Bayraktar’ın da dinlenmesiyle ilgili bu ziyaretin gerçekleşmiş olabileceği belirtiliyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın, 2018 yılından buyana hiçbir Tarım Bakanının ziyaret etmediği TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar’ı ziyareti ile ilgili kulislerde konuşulanlar, devletin üst yönetiminde TZOB ile ilgili bir hareketliliğin yaşandığını gözler önüne seriyor.

TZOB AÇIKLANAN ALIM FİYATLARINA SESSİZ KALDI!

Türkiye’nin tarımsal üretimde en önemli ürünü olan buğdayda açıklanan alım fiyatları ile ilgili olarak çiftçinin en önemli meslek kuruluşu olan TZOB’un sessiz kalarak bir değerlendirme yapmaması dikkat çekti. TZOB’un web sayfasında ziraat odası başkanlarının Şemsi Bayraktar’ı ziyareti ile ilgili görseller paylaşılırken, buğday alım fiyatı ile ilgili hiçbir değerlendirmenin yapılmaması tepkilere neden oldu.

Diğer yandan Tarımdan Haber yazarı, ziraat mühendisi Faik Toy, sosyal medya hesabından yaş çay alım fiyatı ile buğday ve arpa alım fiyatlarını karşılaştırarak, dikkat çeken bir paylaşımda bulundu.

YAŞ ÇAY ALIM FİYATI YÜZDE 64 BUĞDAY ALIM FİYATI YÜZDE 24 ARTIRILDI! BU ÇİFTÇİLER FARKLI ÜLKELERDE Mİ YAŞIYOR?

Hükümetin yaş çay alım fiyatını yüzde 64 artırdığına dikkat çeken Toy, buna karşılık buğday alım fiyatının yüzde 24, arpa alım fiyatının ise yüzde 21 artırıldığına vurgu yaptı. Aradaki farka dikkat çeken Toy, “Bu artış oranları neye göre belirlendi? Bu çiftçiler farklı ülkelerde mi yaşıyor? Bu pozitif ayrımcılığın sebebi neydi? Maliyet ve enflasyon gerçeğine göre fiyat açıklamak nerede kaldı?” diye sordu.   

BUĞDAY İLE ARPADA FARKLI MAZOT MU KULLANILIYOR?

Toy, açıklanan hububat alım fiyatında üretim maliyetlerinin de göz önünde bulundurulmadığına işaret ederek, “Açıklanan hububat alım fiyatlarında üretim maliyetleri göz önünde bulundurulmamış, eğer bulundurulsaydı buğday ve arpaya yapılan zam yüzdeleri aynı oranda olurdu ama buğdaya yüzde 24, arpaya yüzde 21 zam verildi. Oysaki buğday ve arpanın üretim maliyet kalemleri aynı oranda zam yemişti. Buğday mazotuna farklı, arpa mazotuna farklı bir zam gelmemişti” dedi.

MALİYETLER YÜZDE 100 ARTTI!

Maliyetlerdeki artışa da dikkat çeken Toy, geçen sezon 20 gün için biçer şoförüne 20 bin TL ödediğini, bu sezon için 40 bin liraya anlaştığını dile getiren Toy, “Geçen sezon 20 gün için saman çeken traktör ve şöförü için 17 bin TL ödedim, bu sezon için 40 bin TL’ye anlaştım Geçen sezon buğdayı ekerken mazotu 7 TL’ye almıştım bu sezon için ekime başladığımda 24 TL’ye aldım. Hububat için verilen yılık fiyat artışı ise buğdaya yüzde 24, arpaya yüzde 21 oldu, gel de bunu halden anlamayanlara anlat” dedi.

BU BİR FİYAT ARTIŞI HAMLESİ DEĞİL FİYAT DÜŞÜRME HAMLESİDİR!

Alım fiyatlarının açıklanmasının hemen ardından kurlarda yaşanan yükselişe de vurgu yapan Toy, "Doların 1 gecede yüzde 3,16 arttığı ülkemde Türk çiftçisinin buğdayına verilen yıllık fiyat artışı yüzde 24, arpasına verilen fiyat artışı yüzde 21 oldu. TÜİK enflasyonunu bile baz aldığımızda bu bir fiyat artışı hamlesi değil fiyat düşürme hamlesidir."