Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 2013 yılında yaklaşık 38,5 milyon baş olan küçükbaş hayvan varlığının 2024 yılında 54,9 milyon başa ulaştığını hatırlatan Burçak, 2025 yılında da artış eğiliminin devam ettiğine dikkat çekti.

"Asıl soru artık hayvan sayısı değil"

Burçak, gelinen noktada temel sorunun hayvan sayısından çok üretilen değerin sürdürülebilir şekilde pazarlanması olduğunu belirterek şunları kaydetti:

"Sektörün geleceğini belirleyecek soru artık kaç hayvanımız olduğu değil, ürettiğimiz değeri sürdürülebilir şekilde pazarlayabildiğimizdir."

İhracattaki gerilemeye dikkat çekti

Türkiye'nin geçmişte canlı küçükbaş hayvan ihracatında önemli ülkeler arasında yer aldığını belirten Burçak, 2018 yılından itibaren ihracatta yeniden hareketlenme yaşandığını, 2022 yılında yaklaşık 540 bin baş seviyesine ulaşıldığını ifade etti.

Ancak aynı yıl başlayan ihracat kısıtlamalarıyla bu ivmenin kaybedildiğini belirten Burçak, ihracatın 2023 yılında yaklaşık 40 bin başa, 2024 yılında ise 20 bin baş seviyesine gerilediğini dile getirdi.

"2026 kararı olumlu ancak yeterli değil"

2026 yılında arz fazlası yüksek tokluların Et ve Süt Kurumu koordinasyonunda ihracatına yeniden izin verilmesini olumlu değerlendiren Burçak, sektörün ihtiyaç duyduğu yapının dönemsel izinlerden ziyade uzun vadeli ve kuralları önceden belirlenmiş bir ihracat sistemi olduğunu söyledi.

Burçak, üreticinin yalnızca destekleme ödemelerine göre yatırım yapmadığını belirterek, ürettiği hayvanı hangi pazarda, hangi şartlarda ve ne kadar süreyle satabileceğini öngörebildiğinde yatırım kararlarını daha güvenle alabildiğini ifade etti.

Dört temel politika önerisi

Dr. Ender Burçak, küçükbaş hayvancılıkta sürdürülebilir büyüme için dört temel politika alanının birlikte ele alınması gerektiğini belirtti:

• Öngörülebilir ve kurallara dayalı ihracat politikası,
• Hayvan varlığı, doğum oranı ve kesim projeksiyonlarına dayalı üretim planlaması,
• Verimliliği artıran performans odaklı destekleme modeli,
• Güçlü bir veteriner otoritesi.

"En güçlü destek öngörülebilir pazardır"

Destekleme politikalarının önemini vurgulayan Burçak, üretici açısından en güçlü desteğin ürettiği hayvanı hangi şartlarda satacağını önceden bilmesi olduğunu belirtti.

Burçak, Türkiye'nin hedefinin yalnızca küçükbaş hayvan sayısını artırmak değil; iç piyasa dengesini koruyan, hayvan sağlığını güvence altına alan ve uluslararası pazarlarda güvenilir, sürekli tedarikçi konumunu güçlendiren bir üretim modeli oluşturmak olması gerektiğini ifade etti.

Tarım Bakanlığı değil, Paraguay duyurdu! Türkiye'nin et ithalatında kritik süreç başladı

Tarım ve Orman Bakanlığının geçen yıl yaptığı mevzuat değişikliğiyle Paraguay'dan sığır eti ve canlı hayvan ithalatının önünü açmasının ardından süreçte kritik bir aşamaya geçildi.

Ancak kamuoyunun bu gelişmeden haberdar olmasını sağlayan yine Tarım ve Orman Bakanlığı olmadı.

Türkiye'nin resmi denetim heyetinin Paraguay'da ihracatçı işletmelerde incelemelere başladığı bilgisi, Paraguay'ın resmi hayvan sağlığı otoritesi SENACSA'nın yaptığı açıklamayla ortaya çıktı.

Türk heyeti Paraguay'da 11 tesisi denetliyor

SENACSA'nın açıklamasına göre Türkiye'nin resmi veteriner denetim heyeti, 3-7 Ağustos tarihleri arasında Paraguay'da sığır eti ihracatı yapmak isteyen 11 işletmede resmi uygunluk denetimi gerçekleştiriyor.

Denetimlerde; resmi veteriner kontrol sistemi, izlenebilirlik altyapısı, gıda güvenliği uygulamaları, sağlık standartları ve Türkiye'nin ithalat kriterlerine uygunluk yerinde inceleniyor.

Denetimlerin olumlu sonuçlanması halinde Paraguay'dan Türkiye'ye sığır eti ihracatı yapacak işletmelerin yetkilendirilmesi bekleniyor.

Haziran ayında ilk kez Tarımdan Haber gündeme getirmişti

Tarımdan Haber, Haziran ayında Tarım ve Orman Bakanlığının yaptığı mevzuat değişikliğiyle Paraguay'ın Türkiye'nin ithalat yapabileceği ülkeler arasına eklendiğini kamuoyuna duyurmuştu.

Söz konusu haber Türkiye'de geniş yankı uyandırırken, Paraguay basını da kararı ülke hayvancılığı açısından önemli bir ihracat fırsatı olarak değerlendirmişti.

Bugün başlayan resmi denetimler ise o süreçte yapılan düzenlemenin uygulama aşamasına geçtiğini gösteriyor.

Ergin Kahveci: Süreci yine yabancı kaynaklardan öğrendik

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci de dikkat çekici bir noktaya işaret etti.

Kahveci, Türkiye'nin hayvancılık açısından önemli bir dış ticaret sürecine ilişkin gelişmenin yine Tarım ve Orman Bakanlığından değil, Paraguay'ın resmi kurumunun açıklamasıyla öğrenildiğini belirtti.

Kahveci'nin paylaştığı bilgilere göre açılış toplantısına SENACSA Başkanı Dr. José Carlos Martin, Paraguay Tarım Bakan Yardımcısı Dr. Marcelo González, teknik heyet ile Türkiye'nin resmi denetim ekibi ve Türkiye Cumhuriyeti Paraguay Büyükelçiliği temsilcileri katıldı.

Son aşamalardan biri

Paraguay'ın daha önce sağlık uygunluğu sürecini tamamladığı belirtilirken, bu ziyaret kapsamında tesis onayları ve ihracat uygunluğu değerlendirmeleri gerçekleştiriliyor.

Sürecin tamamlanmasının ardından Paraguay'dan hem sığır eti hem de canlı hayvan ihracatının Türkiye açısından fiilen başlayabilmesinin önü açılmış olacak.

"3 yıl sonra bu da yetmez diyen olursa kızmam"

Ergin Kahveci, Haziran ayında yaptığı değerlendirmeyi de hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:

"Haziran'da '3 yıl sonra bize bu da yetmez diyen olursa kızmam' demiştim. Bakalım bu kapı ne kadar süre açık kalacak ve ne kadar çözüm olacak."

Kahveci'nin analizine göre Türkiye, geçen yıl Brezilya ve Uruguay'dan toplam 469 bin 667 baş canlı besilik dana ithal ederken, 2026'nın ilk altı ayında bu sayı 354 bin 469 başa ulaştı. Böylece geçen yılın toplam ithalatının yaklaşık yüzde 75'i yılın ilk yarısında gerçekleştirilmiş oldu.

Brezilya'ya ödenen döviz geçen yılın seviyesine yaklaştı

Analize göre en dikkat çekici gelişme ithalat maliyetlerinde yaşandı.

Geçen yıl Brezilya'dan ithal edilen 344 bin 342 baş canlı hayvan için 333,6 milyon dolar ödeme yapılırken, hayvan başına ortalama maliyet 968,94 dolar olarak gerçekleşmişti.

2026 yılının ilk altı ayında ise 255 bin 965 baş canlı hayvan ithal edilmesine rağmen ödenen tutar 320,98 milyon dolara ulaştı. Hayvan başına ortalama ithalat bedeli 1.254 dolar, canlı kilogram başına ortalama fiyat ise 3,10 dolar oldu.

Kahveci, ithal edilen hayvan sayısı geçen yılın yaklaşık dörtte üçü seviyesinde olmasına rağmen ödenen döviz tutarının neredeyse geçen yılın toplamına ulaşmasının, küresel canlı hayvan ve kırmızı et fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandığını belirtti.

Uruguay'da da benzer tablo

Uruguay'dan geçen yıl 125 bin 325 baş canlı besilik dana ithal edilirken, bu yılın ilk altı ayında ithalat 98 bin 504 başa ulaştı. Böylece geçen yılın toplam ithalatının yüzde 78,6'sı ilk altı ayda gerçekleştirilmiş oldu.

Uruguay veri sisteminde canlı ağırlık bilgileri bulunmadığı için birebir maliyet karşılaştırmasının yapılamadığını belirten Kahveci, buna rağmen 2026'nın ilk yarısında canlı kilogram fiyatlarının 3,10 ile 5,05 dolar arasında değiştiğini, ağırlıklı ortalama fiyatın ise 3,81 dolar/kg ile Brezilya'nın üzerinde gerçekleştiğini ifade etti.

Küresel fiyat artışı ithalat maliyetini büyütüyor

Kahveci'nin değerlendirmesine göre veriler, Türkiye'nin ithalatı sürdürmesine rağmen uluslararası piyasalarda canlı hayvan fiyatlarının yükselmesi nedeniyle aynı miktarda hayvan için çok daha yüksek döviz ödemek zorunda kaldığını gösteriyor.

Özellikle Brezilya ve Uruguay gibi Türkiye'nin başlıca tedarikçi ülkelerinde yükselen fiyatların, önümüzdeki dönemde canlı hayvan ithalatının maliyetini artırmaya devam edebileceği değerlendiriliyor.

Türkiye'de bu yıl hububat üretiminde tarihi bir rekor beklendiğini belirten Karakuş, buna rağmen Karadeniz'de tırmanan savaş nedeniyle yem ham maddesi fiyatlarının yeniden yükselişe geçtiğini söyledi.

Rekor üretime rağmen piyasada endişe büyüyor

Karakuş, Güneydoğu ve Güney bölgelerinde hasadın tamamlandığını, İç Anadolu'da ise hasadın büyük ölçüde sona yaklaştığını belirterek, bu yıl buğday üretiminin 24 milyon tonu, arpa üretiminin ise 10 milyon tonu aşmasının beklendiğini ifade etti.

Toplam hububat üretiminin geçen yılki 34 milyon ton seviyesinden yaklaşık 43 milyon tona ulaşacağını dile getiren Karakuş, asıl sorunun üretim değil, ürünün piyasaya sağlıklı şekilde aktarılması olduğunu söyledi.

Yüksek faiz özel sektörün alım gücünü düşürdü

Yüksek finansman maliyetleri nedeniyle özel sektörün yeterli stok yapamadığını belirten Karakuş, bu nedenle Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) beklenenden daha fazla ürün almak zorunda kalacağını ifade etti.

Karakuş, TMO'nun planlanan 10 milyon tonluk alımın 3-4 milyon ton üzerine çıkabileceğini, bunun da kurumun finansman yükünü önemli ölçüde artıracağını kaydetti.

"Meslek hayatımda bu kadar hızlı fiyat artışı görmedim"

Karadeniz'de savaşın yeniden şiddetlenmesiyle birlikte lojistik zincirinin ciddi şekilde etkilendiğini belirten Karakuş, yem ham maddesi fiyatlarında çok kısa sürede sert artışlar yaşandığını söyledi.

Karakuş, "Meslek hayatımda bu kadar kısa sürede böylesine hızlı bir fiyat artışına şahit olmadım. Odesa, İzmail, Rostov ve Azak başta olmak üzere Karadeniz'deki kritik limanlarda gemi trafiği büyük ölçüde durdu. Birkaç hafta önce 160-170 dolar seviyesinde bulunan kepek fiyatı 250 doların üzerine çıktı. Mısırda ton başına 30 dolar, diğer ürünlerde ise yaklaşık 40 dolarlık artış yaşandı." dedi.

Yem sektöründe kullanılan yan ürünlerin fiyatlarının da iki hafta içerisinde 7-8 bin lira seviyesinden 12 bin liraya kadar yükseldiğini belirten Karakuş, piyasadaki belirsizliğin sürdüğünü ifade etti.

"İkinci Tahıl Koridoru" çağrısı

Karadeniz'de yaşanan güvenlik sorunlarının yalnızca Türkiye'yi değil küresel gıda ticaretini de tehdit ettiğini belirten Karakuş, Türkiye'nin diplomatik girişim başlatması gerektiğini söyledi.

Cumhurbaşkanlığı başta olmak üzere ilgili bakanlıkların devreye girmesi çağrısında bulunan Karakuş, Karadeniz'de bekleyen gemilerin güvenli şekilde hareket edebilmesi için "İkinci Tahıl Koridoru" oluşturulmasının önemine dikkat çekti.

Kanatlı sektörü daha fazla etkileniyor

Yem maliyetlerindeki artışın en fazla tavukçuluk ve yumurta sektörünü etkilediğini belirten Karakuş, hayvancılıkta yem giderlerinin toplam maliyetlerin yüzde 45 ila 75'ini oluşturduğunu, kanatlı sektöründe ise bu oranın daha da yüksek seviyelere ulaştığını ifade etti.

İhracattaki kısıtlamaların da sektör üzerindeki baskıyı artırdığını belirten Karakuş, un, makarna, tavuk eti ve yumurta ihracatının önündeki engellerin kaldırılmasının yem sektörüne de olumlu katkı sağlayacağını dile getirdi.

İthalat faturası 6,5 milyar doları aşabilir

Türkiye'nin yılda yaklaşık 30 milyon ton karma yem ürettiğini belirten Karakuş, yem ham maddesinin yaklaşık yarısının ithalatla karşılandığını söyledi.

Geçen yıl yem ham maddesi ithalatı için yaklaşık 5 milyar dolar ödendiğini hatırlatan Karakuş, Karadeniz'deki krizin devam etmesi halinde bu yıl ithalat faturasının 6,5 milyar doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulundu.

Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) eski Daire Başkanı Dr. Ender Burçak, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, söz konusu üç düzenlemenin birbirinden bağımsız ele alınmaması gerektiğini belirterek, değişikliklerin birlikte okunduğunda hayvan hastalıklarıyla mücadelede yeni bir politika yaklaşımının benimsendiğini ortaya koyduğunu ifade etti.

"Ari işletmeler yeni bir yönetim modeliyle ele alınıyor"

Burçak'a göre yönetmelik değişikliklerinin en dikkat çekici yönlerinden biri, ari işletmelere ilişkin uygulamaların yeniden yapılandırılması oldu.

Paylaşımında, arilik statüsünün askıya alınması, iptali, yeniden kazanılması ve izleme süreçlerinin daha ayrıntılı şekilde düzenlendiğine dikkat çeken Burçak, ari işletmelerin artık farklı bir yönetim modeli içerisinde değerlendirildiğini ifade etti.

Tarama testi ile kesin hastalık ayrımı öne çıkıyor

Dr. Ender Burçak'ın değerlendirmesinde öne çıkan bir diğer başlık ise tarama testleri ile kesin hastalık tanısı arasındaki hukuki ayrım oldu.

Burçak, özellikle tüberkülozda tüberkülin testinde reaktör çıkan hayvanların artık tek başına hastalık çıkışı veya arilik statüsünün kaybı anlamına gelmediğini, brusellozda da benzer bir yaklaşımın benimsendiğini belirtti.

Değerlendirmeye göre yeni düzenlemeler, tarama testinde pozitif çıkan hayvanlarla bakteriyolojik olarak kesin hastalık tanısı alan vakaları birbirinden ayıran bir sisteme işaret ediyor.

Biyogüvenlik ve risk yönetimi güçlendiriliyor

Burçak, yönetmelik değişikliklerinin yalnızca hastalıkla mücadeleye değil, hastalığın işletmelere giriş riskinin azaltılmasına da odaklandığını ifade etti.

Ari olmayan sürülerden ari işletmelere yapılacak hayvan girişlerinde izolasyon ve iki aşamalı test zorunluluğu getirilmesini bu yaklaşımın önemli bir göstergesi olarak değerlendiren Burçak, test takvimlerinin de daha sistematik hale getirildiğini kaydetti.

Brusellozla mücadelede ise izleme stratejisinin değiştiğini belirten Burçak, "30 aylıktan küçük" hayvanlar yerine "12 ayın üzerindeki" hayvanların esas alınmasının, üreme çağındaki popülasyona odaklanan yeni bir risk yönetimi anlayışını yansıttığını ifade etti.

Ari işletmelerde tazminat gerçekten kaldırıldı mı?

Dr. Ender Burçak, en fazla tartışılan konunun ise ari işletmelerde tazminat uygulaması olduğunu belirtti.

Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği'ndeki "resmi olarak tüberkülozdan veya brusellozdan ari işletmelerdeki sığırlar hariç" ifadesinin ilk bakışta tazminatın tamamen kaldırıldığı izlenimi oluşturduğunu belirten Burçak, diğer iki yönetmelikle birlikte değerlendirildiğinde bunun doğru olmadığını kaydetti.

Burçak'a göre yapılan değişiklik, tazminat uygulamasının kaldırılması değil, hangi durumlarda ödeme yapılacağının yeniden tanımlanması anlamına geliyor.

Hangi durumlarda tazminat ödenecek?

Burçak'ın değerlendirmesine göre yeni düzenlemeyle;

• Ari işletme programına ilk kez başvuran işletmelerde tespit edilen pozitif hayvanlar,
• Bakteriyolojik olarak doğrulanmış tüberküloz ve bruselloz vakaları,
• Karantina sürecinde kesin teşhisle doğrulanan bazı tüberküloz vakaları,
• Kesimhanede tüberküloz tespit edilen karkaslar

için tazminat uygulaması devam edecek.

Buna karşılık, ari işletmelerin rutin izleme testlerinde yalnızca seropozitif (bruselloz) veya yalnızca reaktör (tüberküloz) olarak belirlenen hayvanlar için tazminat ödenmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.

"Yeni yaklaşımın sahadaki etkisi zamanla görülecek"

Dr. Ender Burçak, üç yönetmeliğin birlikte değerlendirildiğinde temel amacın kesin hastalık ile tarama testlerinde elde edilen pozitif sonuçların hukuken birbirinden ayrılması olduğunu ifade etti.

Burçak, bu yaklaşımın gereksiz arilik kayıplarını önlemeyi, biyogüvenliği güçlendirmeyi, sürü sağlığı statüsünü korumayı ve tazminat sistemini bu yeni hukuki çerçeveye uyumlu hale getirmeyi hedeflediğini belirtti.

Eski HAYGEM Daire Başkanı, mevzuat değişikliklerinin sahadaki etkilerinin uygulamayla birlikte daha net görüleceğini ifade ederken, yeni düzenlemelerin Ari İşletmeler Yönergesi üzerinde oluşturacağı etkilerin de yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

Hayvancılık sektöründe besilik materyal sıkıntısının yaşandığı, üreticilerin işletmelerine hayvan bulmakta zorlandığı bir dönemde, 2025 yılı programının ancak bir yıl sonra tamamlanabilmesi, ESK'nın besilik hayvan organizasyonunu yeniden tartışmaya açtı.

Bu haber de dikkatinizi çekebilir → İthal besilik hayvanlarda gübre tartışması yeniden alevlendi

2026 programı hala başlamadı

Dikkat çeken bir başka gelişme ise 2026 yılı ithal besilik dana programında yaşandı. Temmuz ayının sonuna gelinmesine rağmen, bu yıl ithal edilecek besilik danaların üreticiye teslimatı henüz başlamadı.

Böylece üreticiler bir yandan geçen yılın hayvanlarını teslim alırken, diğer yandan 2026 programının ne zaman başlayacağını bekliyor.

ESK'dan üreticiye: 'Bedava mal alıyorsunuz'

İskenderun Limanına yanaşan Goodness gemisinden inen ithal besilik sığırların gübreli olması dikkat çekerken, üreticiler hayvanlaarın üzerinde en az 7-8 kg gübre bulunduğunu ve bunu ESK yetkililerine itiraz ettiklerini kaydetti. Ancak beklenmedik bir tepkiyle karşılaştıklarını dile getiren üreticiler, "Bedavadan mal alıyorsunuz bir de itiraz mı ediyorsunuz" diyerek itirazlarının kabul edilmediğini kaydetti.

Bilindiği üzere ithal besilik sığırlar üreticiye 2025 yılında canlı kg 228 liradan satılmıştı. Bu fiyat, 2026'da 420 liraya çıkarıldı. ESK yetkilileri de 2026 yılı fiyatına göre fiyatı çok düşük kalan 2025 yılı hayvanların tesliminde üreticinin gübre tepkisine 'Bedavadan mal alıyorsunuz' şeklinde karşılık vermesi dikkat çekti. Üreticiler, "2025 yılı hayvanını 2026 yılında teslim eden bir kurum, üreticiye "Bedava mal alıyorsunuz" diyebilir mi?" diyerek duruma tepki gösterdiler.

Bilindiği üzere aynı dönemde Mersin/Taşucu limanına gelen gemiden indirilen hayvanların üstünde de yine ciddi bir gübre sorunu vardı. Üretici, canlı kiloya göre hayvanları teslim aldığı için, hayvanların üstündeki gübre miktarına göre ESK'ya ekstra bir ödeme yapıyor.

İşte et kesim fiyatları ile ilgili güncel fiyatlar...

UKON – Güncel Dana ve Kuzu Kesim Fiyatları (23 Temmuz 2026)

Ukon tarafından yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları haftalık olarak güncellenmektedir. En güncel fiyatlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, 17-24 Temmuz tarihleri arasında üyelerine yönelik kesim organizasyonu yapacağını duyurdu. Kesim yaptırmak isteyen üyelerin şubelere başvurup, kayıt yaptırması istendi. Damızlık Birliği'nin 17-24 Temmuz tarihleri arasında yapacağı kesim organizasyonunda; inek, düve ve dana kesim fiyatları, bir önceki haftaya göre 10 lira düştü.

23 Temmuz 2026 Ankara Ticaret Borsası Kırmızı Et Fiyatları

Ankara Ticaret Borsası'nın güncel kırmızı et fiyatları listesinde bugün sadece kuzu karkas kesim fiyatı işlem gördü. 19 Temmuz'da yayınlanan listede kuzu karkas kesim fiyatı en düşük 700 lira, en yüksek 800 lirayı görürken ortalama 746 lira olmuştu. Ancak son yayınlanan listede kuzu karkas kesim fiyatı ortalama 683 liradan işlem gördü.

2026 yılı et kesim fiyatları (Arşiv)

UKON tarafından Türkiye genelinde yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları, haftalık olarak aşağıdaki tabloda kronolojik şekilde listelenmektedir.

Son iki haftada fiyatlar hızla yükseldi

Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜRKİYEM-BİR) Başkanı Ülkü Karakuş, bugüne kadar Azak Denizi'nde 119, Karadeniz'de ise 64 olmak üzere toplam 183 ticari gemiye saldırı düzenlendiğini belirtti.

Karakuş, Karadeniz'deki güvenlik risklerinin artmasıyla birlikte özellikle son iki haftada yem hammaddesi fiyatlarında dikkat çekici yükselişler yaşandığını ifade etti.

Türkiye yem hammaddesinde dışa bağımlı

Türkiye'nin yem sektöründe hammadde bazında yaklaşık yüzde 56 oranında dışa bağımlı olduğuna dikkat çeken Karakuş, Karadeniz'de yaşanan her güvenlik riskinin yalnızca ithalatçı firmaları değil, yem üreticilerini, hayvancılık işletmelerini, gıda sektörünü ve nihai tüketiciyi de doğrudan etkilediğini söyledi.

Kerç Boğazı'ndaki kısıtlamalar maliyetleri artırdı

Karakuş, Azak Denizi ile Karadeniz arasındaki en kritik geçiş noktası olan Kerç Boğazı üzerinden gemi giriş ve çıkışlarının güvenlik gerekçesiyle durdurulduğunu veya ciddi şekilde sınırlandırıldığını belirtti.

Buna bağlı olarak bölgeye gemi göndermek isteyen armatör sayısının azaldığını, savaş riski sigorta primlerinin yükseldiğini ve gemilerin bekleme sürelerinin uzadığını ifade eden Karakuş, bu gelişmelerin navlun maliyetlerini önemli ölçüde artırdığını kaydetti.

Kepek ve ayçiçeği küspesi fiyatları yükseldi

Karadeniz kaynaklı arz ve lojistik sorunlarının yem hammaddesi fiyatlarına da yansıdığını belirten Karakuş, şu bilgileri paylaştı:

• Buğday kepeği ton fiyatı 163 dolardan yaklaşık 210 dolara yükseldi.
• İç piyasada buğday kepeği 170 dolardan 230 dolar/ton seviyesine çıktı.
• Ayçiçeği küspesi ton fiyatı ise 275 dolardan yaklaşık 305 dolara yükseldi.
• Ayçiçeği yağı fiyatlarında da ton başına yaklaşık 40 dolarlık artış yaşandı.

"Gıda arz güvenliği açısından tedbir alınmalı"

Karakuş, navlun ve savaş riski sigorta maliyetlerindeki artışın yem üreticilerinin maliyetlerini ciddi şekilde yükselttiğini belirterek, ticari koridorların yeniden güvenli hale getirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin önem taşıdığını söyledi.

Sektörün sürdürülebilir üretimini sağlayabilmesi ve Türkiye'nin gıda arz güvenliğinin korunabilmesi için ilave maliyetlerin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Karakuş, uluslararası ticaret koridorlarının yeniden güvenli şekilde işletilmesine yönelik adımların desteklenmesi çağrısında bulundu.

Sığır kesim fiyatları için → Kırmızı et fiyatları

ESK, üreticilere gönderdiği mesajla uygulanacak karkas kesim fiyatlarını duyurdu. Kurumun bu adımı, piyasadaki fiyat düşüşünü frenlemeye yönelik bir regülasyon hamlesi olarak değerlendiriliyor.

Sadettin İnan kaleme aldı → ESK'nın sessiz regülasyonu: İthalat sorgulanmasın diye mi açıklanmadı?

ESK'nın kesim fiyatı kaç lira?

Üreticilere gönderilen bilgilendirmeye göre uygulanacak karkas kesim fiyatları şöyle:

• Yerli Simental: 580 TL/kg
• Yerli Alaca: 560 TL/kg
• İthal Angus: 550 TL/kg

Belirlenen fiyatlarla birlikte ESK, uzun bir aradan sonra yeniden üreticiden hayvan alımına başlamış oldu.

Fiyatlar üreticiye bildirildi, internet sitesinde yayımlanmadı

Dikkat çeken ayrıntı ise ESK'nın yeni kesim fiyatlarını yalnızca üreticilere gönderdiği mesajlarla duyurması oldu.

Kurum, yeni fiyatları uygulamaya almasına rağmen resmi internet sitesindeki kesim fiyatlarını güncellemedi. Bu nedenle kamuoyu ve üreticiler, güncel fiyat bilgisine kurumun internet sitesi üzerinden ulaşamıyor. Bu da üreticiler tarafından gönderilen kesim fiyatlarının geçici bir müdahale olarak değerlendirilmesine neden oldu.

Kesim fiyatlarındaki düşüşün ardından geldi

Son dönemde özel sektörde karkas kesim fiyatlarında yaşanan gerileme, besicilerin maliyet baskısını artırmıştı.

ESK'nın aylar sonra ilk kez kesime başlaması, en azından fiyatların bu seviyede kalarak fazla düşmesini durdurması yönünde bir hamle olarak değerlendiriliyor.

Burçak, düzenlemede özellikle kesimhanelerde dijital takip sisteminin güçlendirilmesi ile hayvan refahına yönelik yeni kuralların öne çıktığını belirtti.

"Dijital takip kayıtlılığı artıracak"

Kesimhanelerde yüksek çözünürlüklü kamera sistemi ve dijital takip altyapısının zorunlu hale getirilmesini olumlu değerlendiren Burçak, bu uygulamanın kayıtlılığın artırılması, denetimlerin daha etkin yürütülmesi ve doğru veriye ulaşılması açısından önemli olduğunu ifade etti.

Burçak, görüntülerin kayıt altına alınmasının ve il tarım ve orman müdürlüklerinin bu kayıtlara erişebilmesinin şeffaflık ve izlenebilirliği güçlendireceğini kaydetti.

"Hayvan refahı açısından önemli bir ilk"

Yeni düzenlemenin en dikkat çekici yönlerinden birinin ise sabitleme kabini uygulamasının ilk kez açık şekilde mevzuata girmesi olduğunu belirten Burçak, bunun modern hayvan refahı anlayışı açısından önemli bir adım olduğunu söyledi.

Yönetmelikle birlikte hayvanların bilinçli haldeyken ayaklarından asılması veya kaldırılmasının yasaklandığını, yalnızca ayakların mekanik olarak kelepçelenmesine dayalı sabitleme yöntemine izin verilmeyeceğini hatırlatan Burçak, sabitleme ekipmanlarının hayvana zarar vermeyecek, aşırı basınç uygulamayacak, kaymaz zeminli ve sessiz çalışacak şekilde tasarlanmasının zorunlu hale getirildiğini ifade etti.

"İşletmelere hazırlık süresi tanınacak"

Düzenlemenin 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe gireceğini anımsatan Burçak, bu sürenin kesimhanelerin gerekli teknik ve altyapı yatırımlarını tamamlayabilmeleri açısından önemli bir geçiş dönemi sağlayacağını belirtti.

Burçak, hayvan refahını önceleyen, dijital denetim altyapısını güçlendiren ve kayıtlılığı artıran yönetmelik değişikliğinin sektör adına önemli ve doğru bir adım olduğunu ifade ederek, düzenlemede emeği geçen Tarım ve Orman Bakanlığı personeline teşekkür etti.

Yeni düzenlemeyle, karkastan hangi yağların ve fasciaların uzaklaştırılacağı tek tek belirlenirken, üreticilerin farklı kesimhanelerde farklı uygulamalar nedeniyle yaşadığı hak kayıplarının önüne geçilmesi amaçlandı.

Bakanlık talimatına göre karkastan yalnızca belirlenen iç yağlar ve ilgili dokuların uzaklaştırılması öngörülüyor.

Sırt ve döş yağı listede yer almıyor

Talimatta karkastan uzaklaştırılacak;

• inguinal yağlar,
• pelvis (çanak) yağları,
• salkım yağları,
• kavram yağları,
• böbrek yağları,
• tranç üzerindeki yağlar
• ve bunlara ilişkin fascialar

ayrıntılı şekilde sıralanıyor.

Ancak talimatta sırt ve döş yağlarının alınacağına ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı görülüyor. Ancak ESK'nın Bakanlığın karkas kesim talimatına uymadığı ortaya çıktı.

ESK düşen kesim fiyatlarından dolayı devreye girdi!

Düşen et kesim fiyatlarından dolayı regülasyon kapsamında devreye giren ESK'nın üreticinin hayvanını yağlı kesim kapsamında sırt ve döş yağlarını alarak kesmesi, et sektöründe büyük bir tartışmanın fitili ateşledi.

Bir tarafta üreticiyi korumak amacıyla yağlı kesimi yasaklayan Tarım Bakanlığı, diğer tarafta aynı Bakanlığa bağlı Et ve Süt Kurumu'nun bu talimatın dışında uygulama yapması, kesim standartları konusunda dikkat çeken bir çelişkiyi ortaya çıkardı.

Özel kesimhaneler: Bakanlığın talimatına ESK uymuyorsa biz niye uyacağız?

ESK'nın yağlı kesim esasına göre kesim yapması, özel kesimhanelerinin de Bakanlık talimatına uymamalarının kapısını araladı. ESK'nın, kesimlerde sırt ve döş yağlarını düştüğünü öğrenen özel kesimhaneler, "Bakanlığın talimatına ESK uymuyorsa biz niye uyacağız?" diyerek buralarda da eski sisteme dönüleceğinin işaretini verdi.

5 Temmuz 2026 tarihinde Taşucu Limanı'na yanaşan Anna Marra isimli gemiden indirilen besilik sığırlara ait olduğu belirtilen görüntülerde, hayvanların üzerlerinde önemli miktarda gübre bulunduğu görülüyor.

Üreticiler, hayvanların üzerinde yaklaşık 10 ila 15 kilogram arasında gübre bulunduğunu ifade ederken, canlı kilogram fiyatının yaklaşık 420 lira olduğu dikkate alındığında, bu durumun hayvan başına 4 bin 200 lira ile 6 bin 300 lira arasında ilave maliyet oluşturduğunu savundu.

[youtube-video]https://www.youtube.com/shorts/OPyPiGP4le4[/youtube-video]

Besiciler, ithal hayvanların canlı ağırlığı üzerinden ödeme yapıldığı için üzerindeki gübrenin de fiilen ücretlendirilmiş olduğunu belirterek, bu durumun haksız maliyet oluşturduğunu dile getirdi.

2024 yılında da benzer olay yaşanmıştı

İthal besilik hayvanlarda gübre nedeniyle yaşanan tartışma yeni değil. 2024 yılında da benzer görüntüler kamuoyuna yansımış, üreticilerden gelen yoğun tepkiler üzerine Et ve Süt Kurumu, yapılan değerlendirmelerin ardından üreticilere ortalama bir geri ödeme gerçekleştirmişti.

Bu nedenle besiciler, bu yıl yaşanan benzer durum için de ESK'nın inceleme yapmasını ve oluştuğu iddia edilen ilave maliyetin telafi edilmesini bekliyor.

2024 yılında neler olmuştu?

• İthal besilik danada gübre vurgunu! Hayvan başı 5-6 bin lirayı cebe indiriyorlar!
• ESK Uruguay'dan yine gübreli hayvan ithal etti!
• Besilik hayvan ithalatında gübre vurgunu teyit edildi! ESK üreticiye 8 kilo gübre parası ödeyecek!

Üreticiler özellikle son haftalarda piyasaya giren ithal hayvanların kesim fiyatlarını baskıladığını belirtirken, yem, mazot ve diğer üretim maliyetlerinin hızla artmasına rağmen karkas fiyatlarının aynı seviyelerde kalmasının sürdürülebilir olmadığını ifade ediyor.

Üreticiler ne diyor?

Üreticilerin yorumlarında ortak görüş, ithal hayvan politikasının piyasayı baskıladığı yönünde oldu.

Bazı besiciler, "Kesim 650 lira ancak ithal hayvan nedeniyle piyasa aşağı çekiliyor." değerlendirmesini yaparken, bazı üreticiler de yem, ekipman ve yatırım maliyetlerinin son bir yılda iki katına çıkmasına rağmen karkas fiyatlarının yerinde saydığını dile getirdi.

Diğer taraftan bazı üreticiler ise 15 Ağustos sonrasında kesim fiyatlarının yeniden yükselişe geçebileceğini savunuyor.

Market fiyatları düşmüyor

Üreticilerin en fazla dikkat çektiği konulardan biri ise karkas et fiyatlarındaki gerilemenin market raflarına yansımaması oldu.

Besiciler, kesim fiyatları düşmesine rağmen kıyma ve kuşbaşı başta olmak üzere perakende et fiyatlarında kayda değer bir indirim görülmediğini belirterek üretici ile tüketici arasındaki fiyat makasının açıldığını ifade ediyor.

Besicinin maliyet baskısı devam ediyor

Üreticiler, yem, mazot, beton, demir, ekipman ve işçilik maliyetlerinin sürekli arttığını belirterek mevcut karkas fiyatlarının birçok işletmede kârlılığı ortadan kaldırdığını söylüyor.

Güncel et kesim fiyatları bu sayfada

Güncel kırmızı et fiyatları sayfasında; UKON'un haftalık dana ve kuzu kesim fiyatları, Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği'nin inek, dana ve düve kesim fiyatları, Ankara Ticaret Borsası'nın güncel kırmızı et fiyatları ile Ocak 2026'dan itibaren tüm haftalara ait fiyat arşivini incelemek için → Kırmızı et fiyatları (19 Temmuz 2026)

Böylece yem maliyeti bir ayda 17,33 TL azalırken, düşüş oranı yaklaşık yüzde 5,4 oldu.

Saman, yonca, silaj ve karma yem fiyatları geriledi

USK'nın aynı rasyon üzerinden hazırladığı maliyet tabloları incelendiğinde, süt üretiminde kullanılan temel yem girdilerinin tamamında fiyatların düştüğü görüldü.

Buna göre;

• Karma yemin kilogram fiyatı 18,08 TL'den 17,73 TL'ye geriledi.
• Mısır silajı 4,88 TL'den 4,61 TL'ye düştü.
• Yonca fiyatı 14,35 TL'den 13,27 TL'ye indi.

En dikkat çekici gerileme ise samanda yaşandı. Samanın kilogram fiyatı 6,79 TL'den 4,64 TL'ye gerileyerek yaklaşık yüzde 32 düştü.

Çiğ süt maliyetine de yansıdı

Yem giderlerindeki gerileme, USK'nın hesapladığı çiğ süt üretim maliyetine de yansıdı. Konsey verilerine göre mayıs ayında litre başına 22,18 TL olarak hesaplanan üretim maliyeti, haziran ayında 20,78 TL'ye düştü.

USK'nın aynı dönemde çiğ süt tavsiye satış fiyatını 24,30 TL olarak değiştirmemesi de, maliyetlerdeki bu gerilemeyle birlikte değerlendiriliyor.

Üreticiler yeni maliyetleri yakından izliyor

Yem, süt üretiminde en büyük gider kalemi olmaya devam ederken, üreticiler maliyetlerdeki düşüşün kalıcı olup olmayacağını yakından takip ediyor. Özellikle hasat döneminin etkisiyle kaba yem fiyatlarında yaşanan hareketliliğin önümüzdeki aylarda üretim maliyetlerine nasıl yansıyacağı ise sektörün gündemindeki başlıca konular arasında yer alıyor.

Açıklamaya göre, soğutma, nakliye ve diğer cari giderlerin üretici örgütü tarafından karşılanması halinde bu giderler için litre başına 1,80 lira ilave ödeme yapılacak. Ayrıca baz alınan yağ ve protein oranlarındaki her bir dizyem (yüzde 0,1'lik değişim) için ±36 kuruş fiyat farkı uygulanacak. Tavsiye satış fiyatı ise ekim ayında yeniden değerlendirilecek.

Zam yapılmamasında maliyet hesabı etkili oldu

USK'nın her ay yayımladığı çiğ süt üretim maliyeti hesapları da fiyatın neden artırılmadığına ilişkin önemli bir gösterge oldu. Konseyin verilerine göre, 1 litre çiğ sütün üretim maliyeti mayıs ayında 22,18 lira olarak hesaplanırken, haziran ayında bu rakam 20,78 liraya geriledi.

İlgili Haber → USK'nın hesabında saman sürprizi: Fiyat bir ayda yüzde 32 geriledi

Yaklaşık 1,40 liralık maliyet düşüşü, USK'nın açıklamasında yer alan "mevcut piyasa şartları ve maliyetler dikkate alınarak" fiyatın değiştirilmemesi kararının temel dayanaklarından biri olarak öne çıktı.

Üreticinin eline geçen fiyat değişmedi

USK'nın kararıyla birlikte üreticinin eline geçen net çiğ süt fiyatı 24,30 lira olarak uygulanmaya devam edecek. Buna göre haziran ayı maliyet hesabı esas alındığında, tavsiye satış fiyatı ile üretim maliyeti arasında litre başına yaklaşık 3,52 liralık bir fark bulunuyor.

Süt sektöründe gözler şimdi, hem üretim maliyetlerindeki değişime hem de USK'nın ekim ayında yapacağı yeni fiyat değerlendirmesine çevrildi.

İYİ Partili Sunat Soru Önergesi Vermişti

İYİ Parti Manisa Milletvekili Şenol Sunat, Orman Genel Müdürlüğü'nün bal ormanlarında konaklayan arıcılardan kovan başına 100 TL "Arı Konaklatma Ekosistem Hizmet Bedeli" alınmasına ilişkin uygulamayı verdiği soru önergesi ile TBMM gündemine taşımıştı.

TAB: Uygulama ertelendi

Birlik tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Orman Genel Müdürlüğümüz tarafından yayımlanan son talimat doğrultusunda, arıcılarımızdan alınması öngörülen konaklama ücretine ilişkin ‘Bedeller’ başlıklı hükümlerin uygulanması, ikinci bir talimata kadar ertelenmiştir.”

Açıklamada ayrıca, üreticilerin taleplerine gösterilen hassasiyet ve çözüm odaklı yaklaşım nedeniyle
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey ’e teşekkür edildi.

Kovan başına 100 TL alınacaktı

Orman Genel Müdürlüğü'nün yayımladığı talimat kapsamında, bal ormanlarında konaklayan arıcılardan kovan başına 100 TL “Arı Konaklatma Ekosistem Hizmet Bedeli” alınması öngörülüyordu.

Düzenleme, özellikle gezginci arıcılık yapan üreticiler tarafından ek maliyet oluşturacağı gerekçesiyle eleştirilmişti. Sektör temsilcileri, arıcılığın zaten yüksek yem, nakliye, işçilik ve bakım maliyetleriyle mücadele ettiğini belirterek uygulamanın yeniden değerlendirilmesini talep etmişti.

Süreç takip edilecek

Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği, ilgili kurumlarla iş birliği ve diyalog içinde sürecin yakından takip edileceğini açıkladı.

Açıklamada, üreticilerin görüş ve taleplerinin ilgili kurumlarla istişare edilerek değerlendirileceği ve çözüm odaklı çalışmaların sürdürüleceği ifade edildi.

Arıcılar için geçici rahatlama

Kararla birlikte, bal ormanlarında konaklayan arıcılardan kovan başına 100 TL ekosistem hizmet bedeli şimdilik alınmayacak.

Ancak uygulama tamamen kaldırılmış değil. Birlik açıklamasında, hükümlerin “ikinci bir talimata kadar ertelendiği” vurgulanırken, yeni bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı ilerleyen süreçte netlik kazanacak.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Sunat, uygulamanın ekonomik gerekçesini, sektöre etkilerini ve arıcılara sağlanacak hizmetleri sorguladı.

"Dünya lideriyiz ama arıcı zor durumda"

Sosyal medya hesabından da açıklama yapan Sunat, Türkiye'nin çam balı üretiminde dünya lideri olduğunu hatırlatarak, arıcıların artan akaryakıt, nakliye, şeker, işçilik, ilaç ve ekipman maliyetleri nedeniyle zaten ağır ekonomik koşullarla mücadele ettiğini belirtti.

Sunat, bu şartlarda Orman Genel Müdürlüğü tarafından kovan başına 100 TL ücret alınmasının üreticiyi daha da zorlayacağını ifade etti.

"Sektörün görüşü alındı mı?"

Sunat, uygulama hazırlanırken Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği ile Bal Üreticileri Merkez Birliği'nin görüşlerinin alınıp alınmadığını da sorguladı.

"Kim, hangi gerekçeyle böyle bir uygulamayı önerdi? Arıcılardan talep edilen bu ücret hangi hizmetin karşılığıdır?" diye soran Sunat, kararın bilimsel ve ekonomik analizlere dayanıp dayanmadığının açıklanmasını istedi.

"2025'te verilen destek kadar ücret alınıyor"

Sunat, 2025 yılında arıcılara verilen kovan başına 100 TL temel hayvancılık desteğini hatırlatarak, 2026 yılında aynı tutarın bu kez ücret olarak alınmasının destek politikalarıyla çeliştiğini savundu.

Bakanlığa 11 soru

Sunat'ın önergesinde öne çıkan sorular arasında şu başlıklar yer aldı:

• Kovan başına 100 TL hangi ekonomik analizlere göre belirlendi?
• Bu uygulamadan kaç kovan etkilenecek ve ne kadar gelir elde edilmesi bekleniyor?
• Tahsil edilen bedeller hangi harcamalarda kullanılacak?
• Arıcılara bu ücret karşılığında hangi somut hizmetler sunulacak?
• Çam balı üretimi ve ihracatı üzerindeki etkiler analiz edildi mi?
• Uygulamanın kaldırılması yönünde yeni bir çalışma yapılacak mı?

"Bal ormanları ticari gelir için mi kuruldu?"

Sunat, paylaşımında şu ifadeleri kullandı: "100 bin kayıtlı arıcı, 9 milyon kovan ve milyonlarca arı cevap bekliyor. Tarım Bakanlığı; 918 adet bal ormanını arıcılardan ticari kazanç elde etmek için mi kurdu? Yoksa Türk arıcılığına üretim desteği vermek için mi?"

Balıkesir Bölgesi Hayvancılık Kooperatifleri Birliği (HAYKOOP) Başkanı Faruk Özen, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, uygulamanın sahada farklı bir şekilde hayata geçirildiğini belirterek, kaldırılan fire kesintisinin bu kez kesim ücretlerine yansıtıldığını ifade etti.

"Fire kaldırıldı, kesim ücretine eklendi"

Özen, mezbahalarda kantar üzerinden uygulanan yüzde 2 fire kesintisinin kaldırıldığını ancak birçok mezbaha ve kasabın bu farkı kesim ücretlerine kilo bazında eklediğini söyledi.

Uygulamanın üretici lehine bir sonuç doğurmadığını belirten Özen, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Kantarda yüzde 2 fire kaldırıldı ancak fiyat yüzde 2 geri geldi. Uygulama üreticiye yaramadı. Fire kesintisi kaldırılmış olsa da bunun bedeli farklı şekilde üreticiye yansıtıldı. Sonuçta üreticinin eline geçen gelir değişmedi."

ESK'nin fiyat politikası için uyarı

Özen, açıklamasında Et ve Süt Kurumunun (ESK) piyasaya yönelik regülasyon politikasına da değinerek, mevcut ekonomik koşullarda sabit fiyat uygulamasının uzun süre sürdürülmesinin üretici açısından risk oluşturabileceğini dile getirdi.

Yem, işçilik ve diğer üretim maliyetlerinin her ay yükseldiğine dikkat çeken Özen, regülasyon politikalarının piyasa gerçekleri dikkate alınarak güncellenmesi gerektiğini söyledi.

"Mevcut ekonomik şartlarda fiyat çizgisini çok fazla uzatmanın faydadan çok zarar getireceğini düşünüyoruz. Yem, işçilik ve diğer üretim maliyetleri sürekli yükseliyor. Bu nedenle regülasyon ayarlarının piyasa gerçekleri dikkate alınarak dengeli şekilde yürütülmesi gerekiyor."

Bakanlık yeniden harekete geçti

Edinilen bilgilere göre, Faruk Özen'in piyasada ticaretin yeniden canlandırılması ve mezbahalardaki uygulamalara ilişkin yaptığı değerlendirmelerin ardından Tarım ve Orman Bakanlığı konuyu yeniden gündemine aldı.

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre Bakanlığın, mezbahalarda üretici aleyhine oluşan yeni fiyatlama uygulamalarını değerlendirdiği ve kesim ücretlerine ilişkin düzenlemeler konusunda yeniden çalışma başlattığı ifade ediliyor.

Dosyanın son bölümünde ise tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci, tüm bu veriler üzerinden hayvancılık politikalarına ilişkin dikkat çekici bir değerlendirme yaptı.

Kahveci'ye göre tartışılması gereken temel konu, ESK'nın ithalat yapıp yapmaması değil, ithalat üzerinden oluşan mali yapının hangi amaca hizmet ettiği.

"Bu karların mantığı nedir?"

Ergin Kahveci, analizinde ithal besilik hayvan satışlarından elde edilen gelirlerin kamuoyu açısından açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirterek şu soruları yöneltti:

"Bu karlar bütçe gelirleri için mi yapılıyor? Bu karlar, çiftçi ve tarım sektörü üzerinden bilinçli bir kamu maliyesi düzeltme unsuru olarak mı görülüyor? Bu karların mantığı nedir?"

Kahveci, bu soruların yalnızca ESK'nın mali yapısıyla ilgili olmadığını, aynı zamanda Türkiye'nin hayvancılık politikasının hangi anlayış üzerine kurulduğunu da ortaya koyacağını ifade etti.

"Bu regülasyon değil"

Kahveci, mevcut uygulamanın klasik anlamda bir piyasa regülasyonu olarak değerlendirilemeyeceğini savundu.

"Eğer mantığı regülasyon ise bana göre bu, çiftçi için bir regülasyon değil. Bu dengeleme değil, düzenleme değil, denetleme hiç değil. Bu başka bir şey" değerlendirmesinde bulunan Kahveci, bu yaklaşımın siyaset ve ekonomi açısından da tartışılması gerektiğini ifade etti.

"İthalat gemilerinin gölgesinde sürdürülemez model"

Analizinin sonuç bölümünde ise Ergin Kahveci, mevcut ithalat modelinin uzun vadede sürdürülebilir olmadığı görüşünü dile getirdi.

Kahveci'ye göre Türkiye, canlı hayvan dahil ithal girdilere dayalı sistemi terk ederek yerli üretim maliyetlerini esas alan bütüncül bir hayvancılık politikasına yönelmediği sürece, piyasa düzenleme amacıyla kurulan kamu kurumlarının ithalat üzerinden gelir üreten ticari yapılara dönüşme riski artacak.

"Konu yalnızca ESK değil"

Kahveci, tartışmanın yalnızca Et ve Süt Kurumu üzerinden yürütülmesinin eksik kalacağını belirterek, ithalattan elde edilen gelirlerin kamu maliyesindeki yerine de dikkat çekti.

Analize göre, ortaya çıkan mali yapının yalnızca Tarım ve Orman Bakanlığı politikaları çerçevesinde değil, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bütçe politikaları açısından da değerlendirilmesi gerekiyor.

"Kolay ithalat mı, yerli üretim mi?"

Kahveci, düşük maliyetli ithalat sayesinde hem enflasyonun kontrol altında tutulması hem de kamuya gelir sağlanmasının kısa vadede ekonomik avantaj olarak görülebileceğini, ancak bunun yerli üretimin güçlendirilmesini ikinci plana itme riski taşıdığını belirtti.

Bu nedenle, hayvancılık politikalarının ithalata bağımlılığı azaltacak, üreticinin maliyetlerini düşürecek ve yerli üretimi güçlendirecek şekilde yeniden yapılandırılması gerektiğini ifade etti.

Şeffaflık çağrısı

Analizinin sonunda kamuoyuna da mesaj veren Ergin Kahveci, ithalat modeliyle ilgili tartışmalarda görünen tabloyla ortaya çıkan sonuçlar arasındaki ilişkinin daha şeffaf şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kahveci, "Görünen ile sonuç bağlantısını kurcalamak, şeffaflık aramak lazım" ifadelerini kullanarak, ithalat politikalarının yalnızca fiyatlar üzerinden değil, kamu maliyesi ve üretici üzerindeki etkileriyle birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.

İTHAL HAYVAN DOSYASI

Bölüm 1 → 53 bin liraya mal olan ithal besilik hayvan neden 82 bin liraya satılıyor?

Bölüm 2 → Brezilya'dan çıkan ithal besilik hayvan Türkiye'ye kaça geliyor?

Bölüm 3 → ESK'nın 420 TL ve 310 TL'lik satış tarifesi nasıl hesaplandı?

Bölüm 4 → ESK'nın görevi kar etmek mi, piyasayı düzenlemek mi?

Bölüm 5 → Görev zararı nedir? ESK zarar ederse parayı kim ödüyor?

Bölüm 6 → ESK’nın elde ettiği kar nereye gidiyor?

Bölüm 7 → ESK piyasayı düzenliyor mu, ithalatı mı yönetiyor?

Bölüm 8 → İthalat modeli analizi: 'İthalat gemilerinin gölgesinde sürdürülemez bir sistem oluştu'

Kaynak analiz

Bu haber, tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci'nin, Et ve Süt Kurumu'nun 2026 yılı besilik sığır ithalatına ilişkin hazırladığı kapsamlı maliyet analizinden yararlanılarak hazırlanmıştır.

Analizin tamamını okumak için tıklayın → [ESK kar etme kuruluşu olursa!]

Çelik, yetiştiricilerin herhangi bir mağduriyet yaşamaması için sevk işlemlerinde gerekli belgeleri eksiksiz bulundurmalarının büyük önem taşıdığını söyledi.

Resmi belgeler araçta bulunmak zorunda

Canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin taşınması sırasında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından düzenlenen resmi veteriner sağlık raporu ile nakil belgelerinin, sevkin başlangıcından varış noktasına kadar nakil aracında bulundurulmasının zorunlu olduğunu hatırlatan Çelik, belge eksikliği halinde uygulanacak cezaların oldukça yüksek olduğuna dikkat çekti.

Büyükbaşta hayvan başına 7 bin 863 TL ceza

Yeni düzenlemeye göre Bakanlık tarafından belirlenen belgeleri bulundurmayanlara uygulanacak idari para cezaları şöyle:

• Büyükbaş (sığır cinsi) hayvanlarda hayvan başına 7 bin 863 TL
• Koyun ve keçilerde hayvan başına 1.204 TL
• Diğer hayvan türleri ve hayvansal ürünlerde araç başına 26 bin 360 TL
• Nakil aracının sahibine ayrıca 26 bin 360 TL

Nihat Çelik, bu nedenle yetiştiricilerin sevk işlemleri öncesinde tüm evraklarını eksiksiz hazırlamaları gerektiğini vurguladı.

İzinsiz hayvan satışına 132 bin 800 TL'ye varan ceza

Çelik, Bakanlık tarafından izin verilen yerler dışında hayvan satışı yapılması halinde de ağır yaptırımlar uygulanacağını belirterek, izinsiz satış yapanlara 26 bin 360 TL, hayvan sahiplerine ise 132 bin 800 TL idari para cezası kesileceğini ifade etti.

Bunun yanında kaçak olarak yakalanan hayvanların karantinaya alınacağını, karantina süresince oluşacak tüm bakım ve diğer masrafların da hayvan sahiplerinden tahsil edileceğini söyledi.

"Üreticilerimiz dikkatli olmalı"

TÜRKYED Genel Başkanı Nihat Çelik, üreticilerin ağır para cezalarıyla karşılaşmaması için hayvan sevki ve satışına ilişkin tüm kurallara titizlikle uyması gerektiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Tüm yetiştirici ve üreticilerimizin menfaatleri doğrultusunda caydırıcı cezalardan sakınmaları son derece önem arz etmektedir."

Yeni düzenlemeyle birlikte özellikle hayvan hareketlerinin kayıt altına alınması, salgın hastalıkların önlenmesi ve kaçak hayvan hareketlerinin engellenmesi amacıyla denetimlerin de artırılması bekleniyor.