Siyasetin Zirvesinden Tam Destek

Kongreye katılan Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Erdal İnönü, muhalefetteyken verdikleri sözlerin arkasında olduklarını vurgulayarak, kamu çalışanlarına sendikal haklar ve toplu sözleşme güvencesi vaat etti. İnönü, konuşmasında şu kritik mesajları verdi:

Demokratikleşme ve Sendika: "Memur sendikalarının toplu sözleşme yapabilmelerini gerçekleştirmek zorundayız. Demokrasi içinde bu süreci birlikte yürüteceğiz."

Bilgiye Dayalı Yönetim: "Meslek örgütlerinizin bize yol göstermesinden her zaman yararlanacağız. Uzmanlarımızdan en iyi yararlanma zamanıdır."

Özveriyle Gelen Takdir: "Sığır vebası hastalığının bir yangına dönüşmeden önlenmesindeki özverili çalışmalarınızı takdirle karşılıyorum."

"Doktor Hastanın Ayağına Gelir"

Tarım ve Köy İşleri Bakanı Necmettin Cevheri ise "Doktor hastanın ayağına gelir" diyerek teknisyenlerin önemine dikkat çekti. Cevheri, özellikle sığır vebası mücadelesinde teknisyenlerin ülkeyi büyük bir felaketten kurtardığını belirterek, ön lisans dahil tüm yasal hakların düzenleneceğinin müjdesini verdi.

Mesleğin Altı Ana Sorunu Masaya Yatırıldı

Genel Başkan Adnan Korkmaz, açılış konuşmasında hayvancılık ve meslek onuru için hayati önem taşıyan altı ana başlığı kamuoyunun dikkatine sundu:

• Örgütlenme eksikliğinin giderilmesi.
• Beslenme sorununun çözülmesi.
• Üretimde rekabet gücünün artırılması.
• Biriken sorunlara acil çözüm.
• Su ürünleri üretiminin yükseltilmesi.
• Gıda denetiminin sıkılaştırılması.

Yeni Yönetim Belirlendi

Tarihi kongrenin ardından yapılan seçimlerde, mesleki mücadeleyi ileriye taşıyacak yeni yönetim kurulu şu isimlerden oluştu:

• Genel Başkan: Adnan Korkmaz
• Genel Başkan Yardımcısı: Metin Mercan
• Genel Sekreter: Ali Kılıç
• Genel Sayman: Yüksel Yücel
• Serbest Üye: M. Kemal Şener

Bir Dönemin Analizi

Haberimizde yer alan bu tarihi vesikalar, 90'lı yılların başında Türkiye'de hayvancılığın sadece teknik bir konu değil, aynı zamanda bir demokrasi ve hak mücadelesi olduğunu kanıtlıyor. İthal damızlık hayvan fiyaskosundan düşük aşılama ücretlerine kadar pek çok sorunun tartışıldığı bu kongre, veteriner sağlık çalışanlarının örgütlü gücünü bir kez daha tescilledi.

Kriz Anında Kim, Nasıl Davrandı?

Burçak, maliyetlerin (yem, enerji, işçilik) hızla arttığı kriz döneminde işletmelerin sahada üç farklı tepki verdiğini belirtti:

Küçük İşletmeler: Karma yem pahalı olduğu için rasyonla oynayıp kaba yeme yöneldi; sonuç süt veriminde ve karlılıkta erime oldu.

Orta Ölçekli İşletmeler: Ne büyüyebildi ne küçülebildi; nakit zayıflığı nedeniyle krizi yönetemeyip en riskli grup haline geldi.

Büyük İşletmeler: Bir kısmı küçülürken, bir kısmı maliyeti minimize etmek için kapasite artırımına ve damızlık ithalatına yöneldi. Normalde %15-25 olan reforme (ayırma) oranı, bu dönemde %40’lara fırladı.

En Kritik Hata: "Dişi Hayvan Kesimi"

Analizdeki en çarpıcı nokta, 2021 Aralık ve 2022 Haziran ayları arasında yaşanan yoğun dişi hayvan kesimi oldu. Burçak, bu kaybın sadece o günü değil, geleceği de yok ettiğini vurguladı.

Yaşanan iki kritik sürece dikkat çeken Burçak, "1. Covid sonrası maliyet artışı 2. Şap hastalığınin döl verimi buzağı ölümü, süt verimi ve hayvan ölümü gibi olumsuz etkileri covid sonrası girdi artışı ve baskilan süt fiyatı üzerine sürecin daha kötü olmasına neden oldu"

-2023 yılına en az erkek 800.000 baş eksik buzağı ile girildi.

-Eksik buzağı; besilik materyal azlığı, et arzının daralması ve iç piyasanın sıkışması anlamına geldi.

-Üretim zinciri kırılınca, ithalat bağımlılığı kaçınılmaz oldu.

TÜİK Verileri Tahminleri Doğruladı

Ender Burçak'ın analiz ettiği bu "zincirleme etki", TÜİK’in 5 Mayıs 2026 (bugün) açıkladığı verilerle birebir örtüştü:

Kırmızı Et Üretimi: 2024’te 2,1 milyon ton iken, 2025’te %10,5 azalarak 1,8 milyon tona geriledi. Üstelik bu, üst üste ikinci yıllık düşüş olarak kayıtlara geçti.

Çiğ Süt Üretimi: 2024’te 22,4 milyon ton olan üretim, 2025’te %4,9 azalarak 21,3 milyon tona düştü.

"İthalat Artık Tercih Değil, Zorunluluk"

Sektörün genel bir küçülme içinde olduğunu vurgulayan Burçak, mevcut tablonun 2021 sonrası dişi kesimlerinin 2026 yansıması olduğunu ifade etti. 2024 yılında 600 bin, 2025 yılında ise 520 bin baş besilik ithalatı yapıldığına dikkat çeken uzman isim, sektörü disipline edecek kararlar alınmazsa ithalatın bir ihtiyaç değil, zorunluluk haline geleceği uyarısında bulundu.

İlgili Haber: ESK ithal tereyağını satışa çıkardı: Market rafları değil, fabrikalar alacak!

Süt Azalınca Yağ "Lüks" Oldu

TÜİK verileri, süt üretiminin 22,5 milyon tondan 21,3 milyon tona çakıldığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Sektör temsilcilerine göre bu düşüş, sütün sanayiye gitme oranını ve dolayısıyla süt türevi olan tereyağı üretimini doğrudan vurdu. İçeride hammadde (çiğ süt) azalınca, tereyağı fiyatları raflarda ulaşılamaz seviyelere çıktı. ESK'nın yaptığı bu son ithalat, aslında yerli üretimin piyasayı besleyemediğinin resmi belgesi niteliğinde.

"Dana Gitti, İnek Bitti, Şimdi Sıra Yağda"

Sektör yetkililerinin dikkat çektiği, yanlış yönetim ve maliyet baskısı, hayvancılığın temel direği olan dişi hayvanların kesilmesine yol açtı.

Zincirleme Etki: Dişi hayvan kesilince süt üretimi düştü.

Hammadde Krizi: Süt azalınca tereyağı ve peynir üretimi sekteye uğradı.

İthalat Sarmalı: Yerli üretim yetmeyince, dövizle İtalya'dan yağ ithalatı dönemi başladı.

ESK Neden İtalya’yı Seçti?

Piyasa analistlerine göre, iç piyasada süt üretiminin %4,0 oranında azalmasıyla birlikte sanayicinin elindeki stoklar eridi. ESK'nın 2 bin tonluk tereyağı hamlesi, market raflarındaki "fahiş" artışı baskılamayı hedeflese de, bu durumun sürdürülebilir olmadığı ifade ediliyor. Tarım Kredi Kooperatifleri gibi dev yapıların ise "marketçilik" oyununa dalarak çiftçinin girdi maliyetlerini düşürmek yerine raf fiyatlarıyla uğraşması, üretimin neden bu noktaya geldiğini özetliyor.

Sonuç: Üreticiyi Değil, İtalyan Çiftçisini Sevindirdik

TÜİK’in kırmızı et üretiminde sığır etinin %11,5 azaldığını açıklaması ile süt üretimindeki %4,9’luk düşüş aynı madalyonun iki yüzü. Türkiye, kendi tarlasında ve ahırında kaybettiği savaşı, İtalya’dan yağ getirerek kazanmaya çalışıyor. Ancak uzmanlar uyarıyor: Anaç hayvan (inek) geri gelmeden, İtalya'dan gelen 2 bin ton yağ sadece geçici bir pansuman olacaktır.

Üretim Tablosu Kırmızı Alarm Veriyor

Hayvan türlerine göre üretim miktarları incelendiğinde, düşüşün her kalemde yaşandığı görülüyor:

İnek Sütü: Üretimin %94,5'ini oluşturmasına rağmen %4,0 oranında azalarak 20,2 milyon tona düştü.

Manda Sütü: En dramatik düşüş %33,0 ile bu kalemde yaşandı.

Keçi Sütü: %29,8’lik bir kayıpla üretim 338 bin tona geriledi.

Koyun Sütü: %11,9 oranında azalış kaydedildi.

Sütün %60,9'u Sanayiye Gidiyor

Tarımsal işletmelerin ürettiği sütün kullanım haritası da netleşti. 2025 yılında üretilen çiğ sütün;

*%60,9’u süt toplama merkezlerine ve işleme tesislerine satıldı.

*%17,1’i doğrudan tüketiciye veya sokak sütçüsü, pastane gibi yerlere pazarlanırken,

*%14,1’i işletmeler tarafından süt ürününe (peynir, yoğurt vb.) dönüştürüldü.

Hayvan besleme amacıyla kullanılan oran ise %4,8 olarak belirlendi.

Analiz: "Dana Gitti, Et Düştü; İnek Gitti, Süt Bitti"

Sektör temsilcilerinin "süt fiyatları maliyeti karşılamıyor, dişi hayvanlar kesime gidiyor" feryadı, TÜİK’in hem et hem de süt verileriyle tescillenmiş oldu. Dişi hayvanların kesilmesiyle et üretimi kısa süreli bir arz yanılsamasına neden olsa da, 2025 verileri inek kaybının hem süt miktarını kalıcı olarak düşürdüğünü hem de yeni buzağı (potansiyel et) doğumunu engellediğini kanıtlıyor.

TÜİK, bu verilerin 40 binden fazla tarımsal işletmeden alınan örneklerle hesaplandığını vurgularken, bir sonraki kapsamlı raporun Mayıs 2027’de açıklanacağını duyurdu.

Sığır Eti Üretiminde Sert Düşüş

Kırmızı et üretiminin lokomotifi olan sığır etinde yaşanan gerileme, toplam rakamlardaki düşüşün ana kaynağı oldu.

Sığır eti üretimi: Yüzde 11,5 azalarak 1 milyon 313 bin 7 tona düştü.

Koyun eti üretimi: Yüzde 8,1 azalarak 468 bin 470 ton oldu.

Keçi eti üretimi: Yüzde 8,8 azalarak 90 bin 744 ton olarak kaydedildi.

Manda eti üretimi: Yüzde 6,3’lük düşüşle 12 bin 909 ton seviyesinde kaldı.

Üretim Dağılımında Küçük Değişimler

2024 ve 2025 yılları karşılaştırıldığında, kırmızı et üretiminin türlere göre dağılımında sığır etinin ağırlığının bir miktar azaldığı, küçükbaş hayvan etinin payının ise hafifçe arttığı gözlendi.

2024’te toplam üretimin %70,4’ünü oluşturan sığır eti, 2025’te %69,7’ye geriledi.

Buna karşılık koyun etinin payı %24,2’den %24,9’a, keçi etinin payı ise %4,7’den %4,8’e yükseldi. Manda etinin payı ise her iki yılda da %0,7 ile sabit kaldı.

On Yıllık Trend: 2023’ten Sonra Keskin İniş

Paylaşılan grafiklere göre, 2016 yılında 1,3 milyon ton olan kırmızı et üretimi, yıllar içerisinde istikrarlı bir artış göstererek 2023 yılında zirve yapmıştı. Ancak 2023 yılından itibaren başlayan düşüş eğilimi 2025 yılında da devam etti. 2024 yılındaki 2,1 milyon tonluk hacim, son bir yılda yaşanan %10,5’lik kayıpla 1,9 milyon tonun altına indi.

Veriler Nasıl Hesaplandı?

TÜİK, bu tahminlerin Tarımsal İşletmelerde Hayvansal Üretim Araştırması (TİHA) verilerinden elde edilen "Kasaplık Güç Oranı" ile hesaplandığını belirtti. Bu yöntem; iç popülasyondan ve ithalattan kesilen hayvan sayılarının, karkas ağırlıkları ile çarpılması prensibine dayanıyor. Veri setinde 40 binden fazla tarımsal işletmeden alınan demografik oranlar (doğum, yaşama gücü, ölüm oranları vb.) temel alındı.

Bir sonraki kırmızı et üretim istatistiklerinin Mayıs 2027 tarihinde yayımlanması planlanıyor.

Son Başvuru Yarın: Sadece Üreticiler Alabiliyor

ESK tarafından yayımlanan satış duyurusuna göre, 25 kg’lık taze veya dondurulmuş blok tereyağları, üretim süreçlerinde girdi olarak kullanmak isteyen işletmelere satılacak. İhaleye katılmak isteyen firmaların, 5 Mayıs 2026 Salı günü saat 17.00’ye kadar belgelerini teslim etmeleri gerekiyor.

Başvuru İçin Gerekli Kritik Belgeler:

-Güncel Kapasite Raporu (Tereyağı veya süt ürünleri üretimi yapıldığını ibraz etmek şart).

-Talep Formu ve Taahhütname.

-Ticaret Sicil ve Oda Kayıt Belgeleri.

-Noter onaylı imza sirküleri ve yetki belgesi.

Piyasa Fiyatlarına Müdahale mi, Sanayiye Destek mi?

İthal tereyağının market rafları yerine sanayiciye blok halinde satılacak olması sektörde kafa karışıklığına yol açtı. Başlangıçta tüketiciye doğrudan yansıyacağı belirtilen bu stoğun, üretim girdisi olarak fabrikalara verilecek olması "tüketici fiyatlarını nasıl baskılayacak?" sorusunu gündeme taşıdı.

Önemli Notlar

Tek Firma Kuralı: Firma yetkilisi veya ortağı aynı olan başvurularda sadece bir firmanın talebi dikkate alınacak.

İhale Muafiyeti: Kurum, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na tabi olmadığını hatırlatarak, satışı yapıp yapmamakta veya dilediğine yapmakta serbest olduğunu bildirdi.

İşte 30 Nisan – 3 Mayıs 2026 haftasında kesim fiyatlarındaki son durum ve üreticinin nabzı:

UKON Verileri: Fiyatlar 600 Lira Sınırında Sabitlendi

UKON’un 30 Nisan 2026 tarihli haftalık raporuna göre, dana karkas kesim fiyatı 597 TL olarak açıklandı. Geçtiğimiz hafta 595 TL olan fiyatlarda sembolik bir artış gözlenirken, kuzu karkas fiyatı ise 603 TL bandına yükseldi.

Ocak ayından bu yana veriler incelendiğinde, resmi rakamların 590-600 TL arasındaki dar bantta sıkıştığı görülüyor. Öte yandan, Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği'nin bu hafta inek, dana ve düve fiyatlarını açıklamaması dikkat çeken bir diğer gelişme oldu.

Saha Analizi: Yerel Piyasalarda 650 TL Sesleri

Resmi verilerin aksine, farklı illerdeki üreticilerden gelen bildirimler piyasada 600 TL barajının çoktan aşıldığını gösteriyor. Özellikle İç Anadolu ve Marmara bölgelerinde fiyatların 630 TL ile 650 TL arasında yoğunlaştığı görülüyor.

İllere Göre Güncel Kesim Rakamları:

Bilecik: Bir ay vadeli "duble dana" kesimi için 650 TL seviyeleri telaffuz ediliyor.

Kırşehir: Üreticiler kesimlerin 630-640 TL bandından yapıldığını belirtirken, süte gelen zamların et fiyatlarını daha da yukarı taşıyacağı beklentisi hakim.

Afyonkarahisar: Piyasada 640-645 TL seviyeleri konuşulurken, bazı üreticilerin 700 TL beklentisi içine girdiği gözleniyor.

Mersin (Tarsus): Bölgede fiyatların 580 TL civarında olduğu (angus veya düve ağırlıklı) ifade ediliyor.

Üreticinin Gündemi: "Maliyetler Sürdürülebilir Değil"

Üretici platformlarındaki tartışmalar, sektörün sadece fiyat odaklı değil, derin bir maliyet ve üretim kriziyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Öne çıkan başlıklar şunlar:

Yem ve Bakım Giderleri: Besiciler, yem fiyatlarındaki artışın et fiyatlarındaki artıştan çok daha hızlı olduğunu, hastalıklarla mücadele ve ahır mesaisinin maliyetleri katladığını belirtiyor.

İthalat Baskısı: Üreticiler, yerli üretimin desteklenmesi yerine ithalat (Brezilya, Uruguay, Arjantin) çözümüne başvurulmasının uzun vadede sürdürülebilirliği bitireceği görüşünde.

Aracı Farkı: "650'ye alınan karkasın kasapta 950'ye çıkması" üretici ile tüketici arasındaki fiyat uçurumunu bir kez daha gündeme taşıyor.

Sonuç olarak; UKON verileri piyasada sakin bir tablo çizse de, sahadaki hareketlilik ve yaklaşan kurban dönemi öncesi beklentiler, et fiyatlarında önümüzdeki haftaların oldukça hareketli geçeceğine işaret ediyor.

UKON – Güncel Dana ve Kuzu Kesim Fiyatları (30 Nisan 2026)

Ukon tarafından yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları haftalık olarak güncellenmektedir. En güncel fiyatlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği en son 25 Nisan'a ait inek, dana ve düve kesim fiyatlarını açıklamıştı.

Ankara Ticaret Borsası Kırmızı Et Fiyatları (15.04.2026)

Ankara Ticaret Borsası güncel et kesim fiyatları...

Et kesim fiyatları (Arşiv)

2026 yılı kesim fiyatları

UKON tarafından Türkiye genelinde yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları, haftalık olarak aşağıdaki tabloda kronolojik şekilde listelenmektedir.

İlgili Haber: Süt fiyatlarında 1 Mayıs değişikliği: Soğutma bedeli 1,80 TL’ye yükseldi! İşte tüm detaylar

TÜSEDAD: "1 Litre Sütün Maliyeti 28,35 TL"

Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD), Nisan ayı maliyet verilerini paylaştı. Derneğin Maliyet Komisyonu tarafından yapılan titiz hesaplamalara göre:

Nisan ayı üretim maliyeti: 28,35 TL/Litre.

Artışın Nedeni: Karma yem fiyatlarındaki yükseliş ve kesim fiyatlarındaki düşüş.

Elektrik Darbesi: 4 Nisan’da tarımsal elektriğe gelen %28,4’lük zam, süt maliyetine doğrudan 15 kuruş ek yük getirdi.

USK’dan "Maliyetin Altında" Fiyat Açıklaması

TÜSEDAD’ın maliyet tablosunu paylaştığı saatlerde, Ulusal Süt Konseyi de merakla beklenen yeni tavsiye satış fiyatını duyurdu. USK, 1 Mayıs’tan itibaren geçerli olacak fiyatı 24,30 TL olarak belirledi.

Bu durum, üreticinin sattığı her litre sütte 4,05 TL zarar etmesi anlamına geliyor. Üretici temsilcileri, maliyetin 4 lira altında kalan bu fiyatın, anaç hayvan kesimlerini hızlandıracağı konusunda uyarıyor.

Üretici Kıskaca Alındı: Yem Arttı, Elektrik Vurdu!

TÜSEDAD raporundaki dikkat çekici bir diğer detay ise elektrik giderleri oldu. Tarımsal elektrik zammı sonrası, elektriğin toplam giderler içindeki payı %4,31’e yükseldi. Mazot indirimi ve kaba yem fiyatlarındaki düşüşe rağmen, karma yemdeki artış üreticinin nefes almasını engelledi.

"Sürdürülebilirlik Tehlikede"

Sektör paydaşları, USK’nın açıkladığı 24,30 TL’lik fiyatın, TÜSEDAD’ın ortaya koyduğu 28,35 TL’lik maliyetin çok uzağında kalmasına tepkili. Üretici, soğutma bedeli desteği 1,80 TL’ye çıkarılsa dahi, ana kalemdeki bu devasa farkın sürdürülebilir olmadığını vurguluyor.

100 BAŞ HOLSTEİN IRKI SAĞMAL HAYVANI OLAN BİR İŞLETMENİN 1 LİTRE ÇİĞ SÜT MALİYETİ (NİSAN 2026)

Fiyat 22,22 TL’den 24,30 TL’ye Çıktı

USK, 7 Ocak’tan bu yana çiğ süt fiyatını 22,22 TL seviyesinde sabit tutuyordu. Yapılan son toplantıda alınan oy birliği kararıyla, %3,6 yağ ve %3,2 protein içeriğine sahip sütler için geçerli olan bu fiyat yaklaşık %9 oranında artırılarak 24,30 TL’ye çekildi.

Soğutma ve Nakliye Bedeli Üreticiye İlave Edilecek

Yeni düzenlemeyle birlikte sadece çiğ süt fiyatı değil, yan giderlerde de güncelleme yapıldı:

Soğutma Bedeli: Daha önce 1,20 TL olarak uygulanan soğutma bedeli, yeni dönemde en az 1,80 TL olarak belirlendi.

Ek Giderler: Soğutma, nakliye ve diğer cari giderlerin üretici tarafından karşılanması durumunda, bu maliyetler üreticiye ilave olarak ödenecek.

Kaliteye Göre "Dizyem" Farkı

Sütün kalitesine göre uygulanacak prim ve kesinti oranları da netleşti. Baz alınan %3,6 yağ ve %3,2 protein oranlarındaki her bir 0,1’lik (dizyem) değişim için fiyatlara +/- 36 kuruş fark uygulanacak.

Üretici Maliyet Kıskacında

7 Ocak’tan bu yana değişmeyen fiyatlar, artan yem ve enerji maliyetleri karşısında zorlanan üreticiler tarafından bir süredir güncellenmeyi bekliyordu. Yeni fiyatın, üretim maliyetlerini ne ölçüde karşılayacağı ve market raflarındaki süt ürünlerine nasıl yansıyacağı ise sektörün ana gündem maddesi olmaya devam edecek.

TÜRKYED Genel Başkanı Nihat Çelik, yaklaşan Kurban Bayramı öncesi besicinin ve vatandaşın nabzını tuttu. Çelik, kurbanlık piyasasında fiyatların bayrama az bir süre kala netleşeceğini ancak mevcut tablonun dar gelirli vatandaşı zorlayabileceğini ifade etti.

MALİYET %100, ETİKET %60 ARTTI

Kurbanlık fiyatlarındaki artışın ana nedeninin yem ve diğer girdi maliyetleri olduğunu belirten Çelik, piyasa öngörülerini şu rakamlarla açıkladı:

Küçükbaş Fiyatları: Canlı kilogram fiyatının 400-450 TL bandında seyretmesi, adet fiyatının ise 18 bin ile 30 bin TL arasında olması bekleniyor.

Büyükbaş Fiyatları: Hayvanın vasfına göre 140 bin TL’den başlayıp 400 bin TL’ye kadar yükselebilecek.

Hizmet Bedelleri: Kesim, yüzme ve parçalama ücretlerinde geçen yıla oranla %50 artış görüldü.

"BELEDİYELER YETİŞTİRİCİDEN ÜCRET ALMASIN"

Çelik, kurban fiyatlarının aşağı çekilmesi için yerel yönetimlere "sosyal belediyecilik" çağrısında bulundu. Satış ve kesim yerlerinde yetiştiricilerden işgaliye ücreti alınmaması gerektiğini vurgulayan Genel Başkan, "Yerel yönetimlerin sağlayacağı ücretsiz hizmet, kurban fiyatlarına indirim olarak yansıyacaktır. En önemli görev belediyelere düşüyor" dedi.

ALIM GÜCÜ TALEBİ DARALTIYOR

Ülkede yeterli hayvan varlığının bulunduğunu ancak ekonomik koşulların talebi etkileyeceğini savunan Çelik, “Arzda sıkıntı yok ama dar gelirli vatandaşımızın alım gücü nedeniyle geçen yıla oranla talepte bir daralma öngörüyoruz” ifadelerini kullandı. Çelik ayrıca, Diyanet Vakfı’nın açıkladığı 18 bin TL’lik hisse bedelini de "makul" olarak değerlendirdi.

SIKI DENETİM VE DAMIZLIK UYARISI

Kurbanlık seçiminde vatandaşları uyaran Çelik, sevk ve kesim kurallarını hatırlattı:

Gebe veya damızlık niteliği taşıyan dişi hayvanların kesimine (özel rapor hariç) izin verilmeyecek.

Büyükbaşta pasaport ve küpe, küçükbaşta nakil belgesi ve küpe zorunluluğu devam ediyor.

Vatandaşların hayvan kayıt sistemine kayıtlı, sağlıklı ve besili hayvanları tercih etmeleri maneviyat ve sağlık açısından büyük önem taşıyor.

İhracatta "Asimetrik" Tablo: Alıyoruz Ama Satamıyoruz

Dr. Burçak’a göre en büyük sorunlardan biri, dış ticaretin "Kazan-Kazan" ilkesinden uzaklaşarak tek taraflı bir bağımlılığa dönüşmesi. Türkiye; Brezilya, Uruguay ve AB ülkelerinden milyarlarca dolarlık canlı hayvan ithal ederken, aynı ülkelere süt ürünleri ihracatında yok denecek seviyede kalıyor. Burçak bu durumu, "Üretim kapasitesini dışarıdan besliyoruz ama oluşan katma değeri dış pazara taşıyamıyoruz" sözleriyle özetledi.

Rakipler Milyar Euro’larla Yarışıyor

Türkiye’nin süt ürünleri ihracatı yükseliş trendinde olsa da global devlerin çok gerisinde seyrediyor:

Türkiye: 2023'te 390 milyon dolar olan ihracat, 2025'te ancak 523 milyon dolara ulaştı.

İtalya: Sadece üç peynir türüyle (Mozzarella, Grana Padano, Parmigiano Reggiano) yılda ortalama 5 milyar Euro kazanıyor.

Fransa: Peynir ihracatından yıllık 4 milyar Euro gelir elde ediyor.

STA’lar Tarımı Iskalıyor mu?

Haberde dikkat çeken en kritik nokta, imzalanan Serbest Ticaret Anlaşmalarının (STA) tarım sektörünü kapsama oranı. Türkiye'nin 24 STA’sından sadece 14’ü tarımı içeriyor. Dr. Burçak, tarımın müzakere masalarında otomotiv ve savunma sanayi ürünlerinden sonra gelmesinin, süt ürünleri ihracatçısını dezavantajlı duruma düşürdüğünü vurguladı.

Güney Kore Örneği: Vergi Duvarına Çarpıyoruz

Dr. Burçak, Türkiye’nin pazar erişimindeki rekabet eşitsizliğini şu çarpıcı örnekle açıkladı:

"Güney Kore pazarında Türk ürünleri yüksek gümrük vergileriyle mücadele ederken, AB ülkeleri düşük vergi ve sıfır gümrük kotası avantajıyla pazarı domine ediyor. Anlaşmamızın olması, ihracat imkanımızın olduğu anlamına gelmiyor."

Tıkanıklığın 3 Temel Nedeni

Dr. Ender Burçak’ın analizine göre Türkiye’nin önündeki bariyerler üç ana başlıkta toplanıyor:

1) Sınırlı Onaylı İşletme: Çin’de sadece 54, Rusya’da ise 9 onaylı işletmemiz bulunuyor. Bu sayı devasa üretim hacmi için oldukça yetersiz.

2) Eşit Olmayan Gümrük Yükü: STA kapsamlarının darlığı Türk ihracatçısını fiyat rekabetinde geriye düşürüyor.

3) Lojistik ve Raf Ömrü: Uzak pazarlarda Yeni Zelanda ve Avustralya gibi ülkelerin lojistik üstünlüğü ve maliyet avantajı aşılamıyor.

Sonuç: Koordineli Strateji Şart

Türkiye’nin anlaşma masasında gösterdiği gücü ihracat masasına yansıtamadığını belirten Burçak; onaylı işletme sayısı artırılmadan, gümrük engelleri aşılmadan ve lojistik güç tahkim edilmeden üretim zemininin katma değere dönüşmeyeceğinin altını çizdi.

"Çalışanlarda Bel Ağrısı ve Yorgunluk Kronikleşti"

Sektörün içinden gelen bir fabrika yetkilisi, mevcut durumun sürdürülebilir olmadığını şu sözlerle ifade etti:

"Çuvalların 50 kilogram olması çalışan arkadaşlarda ciddi problemler oluşturmaya başladı. Yorgunluk ve bel ağrısı şikayetleri artıyor. Bu durum hem iş verimini düşürüyor hem de fabrikalarda yükleyici bulmamızı zorlaştırıyor."

Rekabet Kaygısı Geçişi Engelliyor mu?

Fabrikaların tek başlarına 30 veya 40 kilogramlık paketlere geçmesinin rekabette dezavantaj oluşturabileceği endişesi, değişimin önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Sektör temsilcilerine göre; bir fabrikanın birim fiyatı artırarak kilogramı düşürmesi, bayi kanalında dirençle karşılaşabiliyor. Ancak bu sorunun tüm fabrikaların ve yem bayilerinin ortak sorunu olduğu gerçeği, topyekün bir değişimi zorunlu kılıyor.

Çözüm İçin Adres: TÜYEM

Düşük kilogramlı çuvalların sadece çalışan sağlığı için değil, teknolojik dönüşüm için de kritik olduğu belirtiliyor.

Robotik Yükleme: Düşük ağırlıklar, makineleşme ve robotik yükleme sistemlerinin verimliliğini artıracak.

İş Gücü Arzı: Ağır fiziksel işlerde çalışmak istemeyen personelin, 30-40 kg gibi daha taşınabilir ağırlıklarla istihdama kazandırılması kolaylaşacak.

Sektör paydaşları, bu konuda en büyük sorumluluğun Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜYEM) yetkililerine düştüğüne inanıyor. Fabrikalar, "ortak bir karar" çıkarılması durumunda 50 kilogramlık çuval dayatmasının sona ereceğini ve sektörün daha modern bir yapıya kavuşacağını savunuyor.

MUHAMMEN BEDEL 325 TL/KG OLARAK AÇIKLANDI

İhale kapsamında yaklaşık 10.000 kilogram karkas dişi sığır etinin (her yaş) satışı planlanıyor. TİGEM, bu satış için muhammen bedeli kilogram başına 325,00 TL olarak belirledi. Toplam ihale tutarının ise 3 milyon 250 bin TL civarında olması öngörülüyor. İhaleye katılacak isteklilerin %5 oranında (162.500 TL) geçici teminat yatırması gerekecek.

FİYATLAR ESK ENDEKSİNE GÖRE GÜNCELLENECEK

Sektör temsilcilerini en çok ilgilendiren madde ise fiyat güncellenmesi oldu. İhale fiyatı, Et ve Süt Kurumu (ESK) fiyatlarına endeksli olacak. ESK’nın 3. sınıf büyükbaş hayvan (48 ve altı randıman) piyasa alım fiyatlarında bir artış yapılırsa, ihale fiyatına aynı oranda yansıtılacak.

ÜRETİCİDEN KESİM YAPMAYAN ESK, TİGEM'İN FİYATINI BELİRLEYECEK!

Haberin can alıcı noktası ise tam burada başlıyor. Bilindiği üzere ESK, piyasada et fiyatlarının artışını dizginlemek adına uzun süredir fiyat güncellemesi yapmıyor. Yerli üreticiden kesim yapmak yerine ihtiyacını tamamen ithalat ile karşılayan ESK'nın bu politikası, TİGEM ihalesine girecek alıcı için bir "fiyat prangası" anlamına geliyor. Piyasa ne kadar oynak olursa olsun, ESK ithalatla fiyatı baskılamaya devam ettiği sürece, TİGEM’in 3. sınıf inek eti fiyatı da kağıt üzerinde "sabit" kalacak.

ESK KRİTERİ KİMİ KORUYACAK?

Et piyasasında dönemsel artışlar kaçınılmazken, TİGEM’in yerli besi ürünlerini "ithalat odaklı" ESK fiyatlarına endekslemesi dev bir çelişkiyi barındırıyor. Eğer ESK 6 ay boyunca ithalata güvenip fiyat artırmazsa, alıcı piyasa zamlarından korunmuş olacak. Ancak bu durum, TİGEM'in mecburi kesim dışi sığır etini daha düşük fiyattan satarak gelirin, ithalat baskısı altında erimesi riskini de beraberinde getiriyor.

Özetle, Mayıs ayında Sarayönü’nde sadece et satılmayacak; aynı zamanda ithalatla baskılanan ESK rakamlarının, yerli üretim üzerindeki 6 aylık etkisi de oylanacak.

İHALE NE ZAMAN VE NEREDE?

İhale, kapalı zarf usulüyle teklif toplama şeklinde gerçekleştirilecek.

• Tarih: 7 Mayıs 2026
• Saat: 14:00
• Yer: Gözlü Tarım İşletmesi Müdürlüğü İhale Salonu (Sarayönü/Konya)

KRİTİK ŞARTLAR: PEŞİN ÖDEME VE MİKTAR ESNEKLİĞİ

Sözleşme imzalandıktan sonra kazanan firma (müşteri), teslim aldığı malın bedelini peşin olarak yatırmak zorunda kalacak. TİGEM, damızlık faaliyetlerinin durumuna göre mal miktarında %25 oranında artış veya azalış yapma hakkını saklı tutuyor. Ayrıca, resmi ve dini bayramlarda da kesim yapılabileceği için müşterinin tatil günlerinde de teslimat alma zorunluluğu bulunuyor.

İhaleye katılmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, teklif mektuplarını ve gerekli belgeleri ihale saatine kadar İşletme Genel Evrak Servisi’ne teslim etmeleri gerekiyor.

Gözlü Tarım İşletmesi Et Satış İhalesi İdari Şartnamesi (PDF İndir)

2026’da ilk kez destek kapsamına alındı

Yumaklı, 2026 üretim yılından itibaren ilk kez yulaf, çavdar ve tritikale gibi kritik yem ham maddelerinin dane üretiminin planlı üretim desteği kapsamına alındığını duyurdu. Bu adım, hayvancılıkta en büyük maliyet kalemi olan yem fiyatlarını dengelemeye yönelik stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.

Hedef: Yem maliyetini aşağı çekmek

Bakan Yumaklı, yem bitkileri üretiminin planlı üretim kapsamına alınmasıyla birlikte arz güvenliğinin artırılacağını ve maliyet baskısının azaltılacağını vurguladı. Özellikle yulaf, çavdar ve tritikale üretiminin artırılmasıyla ithalata bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.

Mısır ve soyada da destek artışı

Yem ham maddesi üretimini artırmak için dane mısırda destek miktarının yüzde 30 artırıldığını belirten Yumaklı, soyanın da üretim planlaması kapsamına alındığını ifade etti. Soya üretiminde ikinci ürüne hem planlama hem de temel destek ödemesi sağlandığını kaydetti.

“Sözleşmeli üretim yaygınlaşmalı”

Yumaklı, sektör temsilcilerine de çağrıda bulunarak, özellikle soya üretiminde sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi. Yerli üretimin artırılmasının tüm sektörün ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.

Atılan bu adımlar, yem krizinin çözümünde yerli üretimi önceleyen yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor.

İlgili Haber: Tritikale nerede yetişir? Tritikale yetiştiriciliğinde gübrelemenin önemi nedir?

Yumaklı, hayvancılıkta maliyetin en büyük bölümünü yemin oluşturduğunu belirterek, yem fiyatlarındaki her dalgalanmanın doğrudan süt, et ve ekmek fiyatlarına yansıdığını söyledi.

“Fahiş fiyat artışına izin verilmeyecek”

Küresel gelişmelerin gerekçe gösterilerek yapılan aşırı fiyat artışlarına karşı net bir duruş sergilediklerini vurgulayan Yumaklı, “Rasyonel olmayan fahiş fiyat artışlarına giden işletmeler için herhangi bir toleransımız olmayacak” dedi.

Devletin, sektörün ihtiyaç duyduğu her alanda destek sağladığını hatırlatan Yumaklı, aynı kararlılığın piyasa denetiminde de sürdürüleceğini ifade etti.

Tedarik zinciri anlık izleniyor

Yem sektörüne yönelik denetimlerin artırıldığını belirten Yumaklı, Ticaret Bakanlığı ile birlikte tedarik zincirinin anlık olarak takip edildiğini açıkladı.

Bazı bölgelerden yoğun şikayet aldıklarını dile getiren Yumaklı, özellikle üreticilere yönelik dayatmalara dikkat çekti.

“Yem almazsan ürününü almam” dayatmasına tepki

Yumaklı, “Yeminizi benden almazsanız ürününüzü almam, aldırtmam” şeklindeki uygulamaların kabul edilemez olduğunu belirterek, bu tür yaklaşımların yakından takip edildiğini söyledi.

Sektörde işini doğru yapan işletmelerin hakkının teslim edilmesi gerektiğini de ifade eden Bakan Yumaklı, sektörün büyük bölümünü oluşturan bu işletmelere duyarlı yaklaşımları nedeniyle teşekkür etti.

Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) verilerine dayanarak hazırlanan analize göre, hem Yunanistan hem de Kıbrıs’ta SAT-1 serotipi tespit edildi. Bu gelişme, hastalığın aşılama değil, aktif bir enfeksiyon döngüsüyle yayıldığını (NSP ELISA ve RT-PCR pozitifliği ile) kanıtlıyor.

Yunanistan’da 32 Yıl Sonra Gelen Şok

Yunanistan’da şap hastalığının, tip ayrımı olmaksızın 1994 yılından bu yana ilk kez raporlanması bölgede alarm seviyesini yükseltti.

Vaka Yükü: Yaklaşık 10.900 hassas hayvanın bulunduğu bölgede 1.600 vaka tespit edildi.

Kritik Risk: Vakaların %75’inden fazlası koyunlarda yoğunlaşıyor. Koyunlarda klinik belirtilerin düşük seyretmesi, hastalığın fark edilmeden sürüler arası taşınma riskini artırıyor.

Kıbrıs’ta Çok Türlü Yayılım

Kıbrıs cephesinde ise durum daha karmaşık bir seyir izliyor. 41.700 hassas hayvanın bulunduğu adada; sığır, koyun ve keçi türlerinin tamamında yayılım gözleniyor. Dr. Burçak, hastalığın mevcut rakamlardan daha hızlı yayılıyor olabileceğine dikkat çekiyor.

Avrupa ile Strateji Farkı: İtlaf vs. Aşılama

Analizde, Avrupa ülkeleri ile Türkiye arasındaki mücadele yöntemi farkına da değinildi. Avrupa’da asıl mücadele yöntemi olarak itlaf (stamping out) uygulanırken ve aşılama yapılmazken; Türkiye’de karantina, hareket kısıtı ve aşılama odaklı bir protokol izleniyor.

Trakya'nın "Arilik" Statüsü Tehlikede mi?

Mayıs 2010’dan bu yana "Şap Hastalığından Aşılı Ari Bölge" statüsünde olan Trakya için tehlike çanları çalıyor. Dr. Ender Burçak, Yunanistan İpsala sınır kapısında canlı hayvan giriş çıkış yetkisi olmasa da (tek tırnaklılar hariç), coğrafi yakınlık ve yoğun insan hareketliliği nedeniyle şu acil aksiyon planının uygulanması gerektiğini vurguladı.

Sahaya Yönelik Hızlı Aksiyon Önerileri:

1) Trakya’da Sıkı Takip: Aktif sürü taramaları (özellikle koyunlar için) ve hareket kontrolü sıkılaştırılmalı.

2) Biyogüvenlik Duvarı: Trakya, Ege ve Marmara bölgelerindeki işletmelerde biyogüvenlik protokolleri en üst seviyeye çıkarılmalı; karma sürülerde ayrım yapılmalı.

3) Risk Analizi: Yunanistan bağlantılı ticaret ve hareketlilik üzerinde derinlemesine risk analizi uygulanmalı.

"Farkındalık Şart"

Dr. Ender Burçak, ilgili bakanlıkların sahada gerekli tedbirleri aldığını hatırlatarak; bu analizin özellikle sınır aşan hastalıklara karşı mevsimsel olarak işletme düzeyindeki biyogüvenlik tedbirlerine farkındalık oluşturmak amacıyla yapıldığının altını çizdi.

KAPSAM VE UYGULAMA ESASLARI

Kimleri Kapsıyor, Neler Ücretli? Yeni düzenleme, plastik ve elektronik kulak küpelerinden mikroçiplere, ev hayvanı pasaportlarından her türlü aşı ve teşhis kitine kadar tüm ürünleri kapsıyor. Sahipsiz hayvanlara yapılan uygulamalar ise bu ücretlendirme ve tahsilat esaslarının dışında tutuldu.

İLGİLİ HABER-1 (29 Eylül 2024): Kulak küpesi tüm Türkiye'de ücretli oluyor: Bedeller desteklerden kesilecek!

Dijital Kayıt ve SMS Onayı

Kağıt Evrak Devri Bitiyor: Tüm uygulamalar artık sadece Bakanlığın belirlediği dijital ortamlara işlenecek.

SMS ile Bilgilendirme: Hayvanlara yapılan her işlem sonrası, yetiştiricinin sistemde tanımlı cep telefonuna otomatik olarak SMS bilgilendirmesi gidecek. Bu sayede işletme sahibi, adına yapılan işlemlerden anlık haberdar olacak.

İLGİLİ HABER-2 (6 Ocak 2019): Kulak küpesi artık paralı olacak!

İKİNCİ BÖLÜM: ÖDEME VE MAHSUPLAŞMA SİSTEMİ

Desteklemelerden Otomatik Kesinti: Üreticiyi en çok rahatlatacak madde "mahsuplaşma" oldu. Sığır cinsi ile koyun ve keçi türü hayvan sahipleri, aşı ve küpe ücretlerini nakit ödemek yerine tarımsal desteklemelerinden düşürebilecek.

Otomatik "Evet": Mahsuplaşma onayı sistemde varsayılan olarak "Evet" şeklinde sabitlenecek.

Yetersiz Destek Durumu: Eğer çiftçinin alacağı destek miktarı borcunu karşılamazsa, tutar bir sonraki destekleme dönemine devredilecek.

Diğer Türler: At, kedi ve köpek gibi türlerde sistem tamamlanıncaya kadar mahsuplaşma yapılmayacak; ödemeler vezne veya banka kanalıyla devam edecek.

Haksız Ödemeye Sıkı Takip: Tebliğ, haksız kazanç ve hatalı kayıtlar konusunda da sert hükümler içeriyor. Hatalı icmaller sonucu yapılan ödemeler yasal faiziyle geri alınacak. Ayrıca, Bakanlığın programlı aşıları dışında herhangi bir yöntemle ücret tahsilatının önü kapatıldı.

İLGİLİ HABER-3 (30 Ocak 2025): Tarım Bakanlığı kulak küpesine yüzde 43,75 oranında zam yaptı! Üretici şaşkın!

İthalat Oranı Tehlikeli Sınıra Dayandı: Yüzde 56!

Sektörün son 20 yıldaki %350’lik devasa büyümesi, hammadde ihtiyacını da aynı oranda tetikledi. Geçmiş yıllarda %45-50 bandında seyreden ithal hammadde oranı, 2025 yılında yaşanan olumsuz iklim koşulları ve yerli üretimdeki düşüş nedeniyle %56 seviyesine fırladı. Sektör, ürettiği her iki birim yemden birinden fazlasını dışarıdan aldığı hammaddelerle formüle etmek zorunda kalıyor.

Milyon Tonluk İthalat Kalemleri

Türkiye’nin yem formülasyonundaki dışa bağımlılığı rakamlara şu şekilde yansıdı:

• Soya ve Küspesi: 5 milyon ton
• Mısır ve Ürünleri: 4,9 milyon ton
• Kepekler: 2,2 milyon ton
• DDGS: 1,5 milyon ton

Enerji ve Jeopolitik Riskler Fiyatları Tetikliyor

Küresel enerji piyasalarındaki sert dalgalanmalar yem fiyatları üzerinde çift taraflı bir baskı oluşturuyor. Özellikle mısırın biyo-yakıta dönüştürülme oranının artması, gıda ve yem amaçlı mısır fiyatlarını yukarı çekiyor. Artan jeopolitik riskler ise nakliye maliyetlerini ve tedarik zincirini sarsarak besicinin maliyet yükünü artırmaya devam ediyor.

Fabrika Sayısı Çok, Kapasite Kullanımı Düşük

Türkiye genelinde faaliyet gösteren 600 yem fabrikası toplamda 40 milyon tonluk bir üretim kapasitesine sahip. Ancak sektörün ağırlığını hala düşük kapasiteli işletmeler oluşturuyor. Mevcut 30,7 milyon tonluk üretim, kapasitenin tam verimlilikle kullanılmadığını gösterirken; gıda işleme tesislerinin yan ürünlerinin yem sektöründe kullanılması, bu atıkların katma değerli ürüne dönüşmesi noktasında stratejik bir avantaj sağlıyor.

Rotada Ortadoğu ve Afrika Var

Tüm maliyet ve hammadde baskısına rağmen Türkiye, bölgesel bir güç olma potansiyelini koruyor. Sektör; Ortadoğu, Balkanlar ve Afrika pazarlarını hedefleyerek üretim gücünü ihracatla taçlandırmayı planlıyor. Ancak sürdürülebilir bir ihracat için ithal hammadde oranının düşürülmesi ve yerli mısır-soya üretiminin teşvik edilmesi hayati önem taşıyor.

Fiyatlar Düştü, Maliyetler Direniyor

Ergin Kahveci’nin paylaştığı verilere göre, 2024 yılında 0,55 Dolar/kg ile zirveyi gören ABD süt fiyatları, 2026 Şubat itibarıyla 0,4 Dolar/kg seviyesine geriledi. Fiyatlardaki bu sert düşüşe karşın, en büyük gider kalemi olan yem maliyetlerinde benzer bir rahatlama görülmedi. 2024’te 0,23 Dolar/kg olan yem maliyeti, 2026’da ancak 0,22 Dolar/kg seviyesine indi.

Üreticinin Karı ve Parite Alarm Veriyor

Sektördeki asıl tehlike ise "süt marjı" ve "parite" rakamlarında gizli. Kahveci'nin analizine göre:

Süt Marjı (Kaba Kar): 2024 yılında 0,32 Dolar/kg olan süt fiyatı-yem maliyeti farkı, 2026 Şubat’ta 0,19 Dolar/kg’a kadar çekildi.

Süt/Yem Paritesi: 2024 zirvesinde 2,39 olan parite, son verilerle birlikte 1,82’ye düştü.

Küresel Borsalarda Kayıp Sürüyor

Süt piyasasındaki bu kırılma sadece ABD ile sınırlı değil. Küresel toptan satışların referans noktası kabul edilen Yeni Zelanda Süt Borsası (GDT) ihalelerinde de değer kayıpları devam ediyor. Uzmanlar, eş zamanlı yaşanan bu küresel düşüşün süt hayvancılığı yapan işletmelerin sürdürülebilirliğini ciddi şekilde tehdit ettiği konusunda uyarıyor.

Genel Başkan Çelik, söz konusu projenin Türkiye tarımının geleceği açısından stratejik, yenilikçi ve umut verici bir adım olduğunu belirterek, “Genç nüfusun üretimden uzaklaşması, kırsaldan kente göçün artması ve üretici yaş ortalamasının yükselmesi gibi sorunlar artık ertelenemez bir noktaya gelmiştir. Bu nedenle gençlerimizi yeniden üretime kazandıracak her adımı son derece kıymetli buluyoruz” dedi.

Projenin yalnızca bir istihdam modeli olmadığını vurgulayan Çelik, “Bu proje aynı zamanda üretim kültürünü yeniden inşa edecek önemli bir kalkınma hamlesidir. 10 üniversitenin dahil olduğu, yapay zeka destekli eğitim sistemleri ve AR-GE çiftliklerini içeren bu yapı, bilim ile sahayı buluşturan örnek bir modeldir” ifadelerini kullandı.

Ülke genelinde 40 bin gence 40 bin çiftlik kurulmasının hedeflenmesini de değerlendiren Çelik, “Doğru uygulandığı takdirde bu proje tarımda yeni bir dönemin kapısını aralayacaktır” diye konuştu.

Projede gençlere sağlanacak ekonomik desteklere de dikkat çeken Çelik, “Bekar gençlere iki, evli gençlere üç asgari ücret verilmesi ve belirli bir sürenin sonunda işletmelerin kendilerine devredilecek olması, gençlerimiz açısından güçlü bir motivasyon kaynağıdır. Bu yönüyle proje, kırsalda kalıcılığı teşvik eden önemli bir adımdır” dedi.

Üniversitelerin akademik birikiminin sahaya yansıtılmasının önemine de değinen Çelik, “Uygulamalı eğitimin güçlendirilmesi ve teorik bilginin üretimle buluşması, verimliliği artıracak ve projenin başarı şansını yükseltecektir” şeklinde konuştu.

Ancak tarım sektörünün yalnızca proje bazlı yaklaşımlarla güçlenemeyeceğinin altını çizen Çelik, “Gençlerin kırsalda kalıcı olması için üretim maliyetlerinin düşürülmesi, pazarlama sorunlarının çözülmesi, alım garantilerinin sağlanması ve sosyal güvence mekanizmalarının güçlendirilmesi şarttır” ifadelerini kullandı.

TÜRKYED olarak gençlerin üretimde aktif rol aldığı, teknolojinin etkin kullanıldığı ve planlı bir tarım modelinin hayati önem taşıdığını belirten Çelik, ziraat mühendisleri ve veteriner hekimlerin istihdamına katkı sağlayacak bu tür projeleri desteklediklerini dile getirdi.

Genel Başkan Nihat Çelik, açıklamasının sonunda başta YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar olmak üzere, TÜME Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Abdülkadir Karagöz’e, MAKÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Dalgar’a ve emeği geçen herkese teşekkür ederek, projenin ülkemiz tarımına ve gençlere hayırlı olmasını temenni etti.