Sadettin İnan / Geçtiğimiz günlerde Tarım Kredi Kooperatifleri’nin gübre satışını durdurmadığını savunan ve yılbaşından bu yana satışların %25 arttığını iddia eden Gübretaş Genel Müdürü Aytaç Onkun’un açıklamaları, şirketin son 4 yıllık performans verileriyle çelişiyor. Çiftçinin gübreye erişimi üzerinden yürütülen tartışmalar bir yana, Gübretaş’ın pazar payındaki devasa erime dikkat çekiyor.
Algı Değil, Rakamlar Konuşuyor: 4 Yılda yüzde 38’lik Sert Düşüş
Hüseyin Aydın’ın göreve gelmesiyle başlayan ve Aytaç Onkun ile devam eden "finans odaklı" yönetim döneminde, Gübretaş üretim ve satış gücünü kaybetmiş durumda. İşte rakamlarla Gübretaş’ın düşüş kronolojisi:
2021 Yılı: Gübretaş'ın toplam 2 milyon 190 bin ton satış hacmi bulunuyordu.
2024 Yılı: Satış rakamları 1 milyon 350 bin tona kadar geriledi.
Kayıp: Sadece 3 yıl içerisinde satış hacminde %38 oranında devasa bir düşüş yaşandı.
Tarihi Kırılma: Toros Tarım İlk Kez Öne Geçti
Gübretaş sadece kendi satış hacmini kaybetmekle kalmadı, aynı zamanda yıllardır pazar payında önde olduğu Toros Tarım'ın gerisine düştü. 2021 yılında Toros Tarım’ın 3 puan önünde olan Gübretaş, 2025 projeksiyonunda rakibinin gerisinde kaldı.
2025 Yılı Güncel Pazar Payı Tablosu:
Toros Tarım: Yüzde 30
Gübretay: Yüzde 27
Diğerleri: Yüzde 43
Gübretaş neden hızla küçülüyor?
Tarım sektöründe, şu sorunun cevabı aranıyor; Finansçı genel müdür döneminde "Çiftçinin kuruluşu Gübretaş neden hızla küçülüyor?"
ABD-İsrail gerilimiyle patlak veren süreçte Tarım Kredi Kooperatifleri’nin gübre satışlarını askıya alması ve gübreyi kampanya dışı bırakması, çiftçinin büyük tepkisine yol açarak konunun Cumhurbaşkanlığına kadar taşınmasına neden olmuştu. Yönetim, stoktaki ürünün suistimalini önlemek adına "kontrollü satış" bahanesine sığınsa da her ortağın gübre ihtiyacının sistemde kayıtlı olması bu gerekçeyi boşa çıkarırken, krizin yönetilememesi süreci tam bir kaos haline getirdi.
Bu noktada, kooperatiflerin satış politikasıyla doğrudan ilgisi bulunmayan Gübretaş Genel Müdürü Aytaç Onkun’un savunma makamı gibi açıklama yapması "trajikomik" bir yetki aşımı olarak değerlendirilirken, Onkun’un yılbaşından bu yana satışların yüzde 25 arttığı yönündeki iddiası Gübretaş'ın son yıllarda pazar kaybında yaşadığı küçülmeyi gündeme taşımış oldu.