Tarım ve Orman Bakanlığı, 2008 yılından bu yana uygulanan Tahıl Tohumu Sertifikasyonu Yönetmeliği’ni tamamen yürürlükten kaldırdı. Resmi Gazete'de bugün yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte, tohumculuk sektörü fiziksel evrak dönemini kapatarak tamamen dijitalleşiyor. Sektörün emektar sistemi TVYS (Tohumluk Veri Yönetim Sistemi) yerini, çok daha gelişmiş ve uçtan uca takip imkanı sunan Tohumluk Yönetim Sistemi (TYS)’ye bırakıyor.
Dijital Takip: Sahte Tohuma Karekod Freni
Yeni yönetmeliğin getirdiği en büyük devrim Karekod zorunluluğu oldu. 2008 yönetmeliğinde sadece parti numarası ile takip edilen tohumlar, artık karekod sayesinde tarladan depoya, laboratuvardan bayi rafına kadar dijital bir kimlikle izlenecek. Bu sayede sahte tohumun piyasaya sızması imkansız hale getirilecek.
Stoktaki Tohuma "Süre" Freni
Eski yönetmelikte kayıt listesinden çıkarılan çeşitlerin stokları için tanınan 3 yıllık süre, piyasa disiplini için 2 yıla düşürüldü. Ayrıca bu çeşitlerin yeniden çoğaltımı tamamen yasaklanarak, verimi düşük ve eski çeşitlerin sistemden hızla ayıklanması hedeflendi.
İthal Tohumda "Yerli Paketleme" Sorumluluğu
İthal edilen tahıl tohumlarının büyük paketlerden küçük ambalajlara bölünerek satılmasına yeni bir standart getirildi.
-Sadece ithalatçı firma paketleme yapabilecek.
-Etiket üzerinde "Bu tohumluk ithal edilerek ülkemizde firmamız tarafından yeniden ambalajlanmıştır" ibaresi zorunlu olacak.
-Ambalaj açıldığı andan itibaren tüm çeşit garantisi ve laboratuvar sorumluluğu ithalatçı firmaya ait olacak.
Elit Tohum Çiftçiye Satılamayacak
Yönetmelik, tohum sınıfları arasındaki sınırları da keskinleştirdi. En üst kademe olan Elit Sınıf tohumların doğrudan çiftçiye satışı yasaklandı. Bu tohumlar sadece yetkili araştırma kuruluşları ve üreticiler tarafından çoğaltım amacıyla kullanılabilecek.
İtiraz Süreçleri Hızlanıyor
Laboratuvar analizlerine itiraz süreci de bürokrasiden arındırıldı. 2008 mevzuatındaki karmaşık numune gönderim süreci yerine, şahit numunelerin doğrudan sertifikasyon kuruluşları üzerinden TTSM’ye gönderildiği daha hızlı bir mekanizma kuruldu.
Kritik Uyarı: Eski İşlemler Ne Olacak?
Yönetmeliğin geçici maddesine göre; bugünden önce başlatılmış olan sertifikasyon ve pazarlama süreçleri, eski yönetmelik hükümlerine göre sonuçlandırılacak. Ancak bugünden itibaren yapılacak tüm yeni başvurular, bu yeni "katı" kurallara tabi olacak.
Yeni Etiket Renklerini Tanıyor Musunuz?
Çiftçilerin ve bayilerin hata yapmaması için etiket renkleri şu şekilde belirlendi:
-Elit Tohum: Beyaz zemin, mor kuşaklı
-Orijinal Tohum: Beyaz
-Sertifikalı I: Mavi
-Sertifikalı II: Kırmızı
-Ham Tohum: Gri (Çiftçiye satışı kesinlikle yasak!)
Eski ve Yeni Yönetmelik Arasındaki 3 Temel Fark
1) İzlenebilirlik: Eskiden sadece "evrak" vardı, şimdi "Karekod ve TYS" var.
2) Süreler: Eskiden kayıt dışı tohuma 3 yıl hak tanınıyordu, şimdi 2 yıl sınırı geldi.
3) Başvuru: Eskiden beyannameler elden/manuel veriliyordu, artık elektronik ortam esas alınacak.
İlgili Haberler:
1) Tohumda Sahte Sertifika İddiası