Yayınlanan resmi barem listesinde, damızlık anaç vasfı taşıyan inek ve düve fiyatlarına dair hiçbir ibare yer almadı.

İlgili Haber: TİGEM 2026 damızlık koyun fiyatlarını açıkladı! Fiyatlar uçtu, işte ırk ırk zamlı liste...

Düve Üretim Merkezinde İki Yıldır "Düve" Yok!

Türkiye’nin hayvancılık politikalarında "damızlık merkez üssü" olarak konumlandırılan TİGEM, tıpkı geçen yıl olduğu gibi bu yıl da damızlık dişi materyal satışını pas geçti. Sektör kulislerinden edinilen bilgilere göre; TİGEM iki yıldır elinde yeterli sayıda hayvan stoku bulunduramadığı için üreticinin inek ve düve talebine yanıt veremiyor. Kurumun öz kaynaklarını korumak adına dişi satışlarını durdurması, sahada damızlık hayvan bulma krizini derinleştiriyor.

Peki, TİGEM hayvan fiyat listesi içerisinde ne var? Listede damızlık olarak sadece 7 günlük erkek buzağı fiyatları yayınlandı.

TİGEM Buzağı Fiyatları Uçuşa Geçti: 2025 ve 2026 Karşılaştırması

Açıklanan rakamlar, hayvancılıktaki girdi maliyetlerinin ve enflasyonun TİGEM fiyatlarına da doğrudan yansıdığını gösteriyor. Kurum tarafından yayınlanan damızlık sığır satış fiyat listesine göre, 7 günlük erkek buzağı fiyatlarındaki bir yıllık değişim ve ırklara göre fiyat listesi şu şekilde şekillendi:

Bakım Maliyetlerine Büyük Zam: Günlük 350 TL İlave!

Yayınlanan listenin altındaki en kritik detay ise buzağı büyütme maliyetleri oldu. Geçtiğimiz yıl (2025), 7 günlük olarak belirlenen fiyatlara buzağı 4 aylık oluncaya kadar günlük 250 TL ilave ediliyordu. 2026 yılı tarifesinde ise bu rakam günlük 350 TL’ye yükseltildi.

Yani TİGEM'den 4 aylık bir Simental erkek buzağı teslim almak isteyen bir üretici, 71.000 TL'lik taban fiyata ek olarak yaklaşık 113 günlük bakım masrafını (günlük 350 TL'den yaklaşık 39.550 TL) daha ödemek zorunda kalacak. 4 aydan sonraki süreçte ise yapılan gerçek masraflar fiyata eklenmeye devam edecek.

Üretici Soruyor: "Biz Damızlık Dişiyi Nereden Bulacağız?"

TİGEM'in damızlık büyükbaş satışında sadece erkek buzağılara odaklanması, hayvancılık sektöründe tepkiyle karşılandı. "Damızlık" denildiğinde sürünün geleceğini oluşturacak dişi düvelerin akla gelmesi gerektiğini belirten yetiştiriciler, devlet eliyle yürütülen bu üretimde yaşanan tıkanıklığın bir an önce aşılmasını ve ithalata bağımlılığı bitirecek yerli düve satışlarının yeniden başlatılmasını talep ediyor.

Peki, Anadolu Merinosu'ndan Kangal Akkaraman'a, İvesi'den Bafra ırkına kadar TİGEM hayvan fiyatları 2026 yılında kaç TL oldu? İşte üreticinin yol haritasını belirleyecek o karşılaştırma analizi...

Fiyatlar Nereden Nereye Geldi? İşte 2025 - 2026 Karşılaştırma Tablosu

TİGEM'in en çok talep gören işletmelerindeki popüler küçükbaş ırklarının "Erkek Toklu/Çebiç" ve "Koç/Teke" barem fiyatlarındaki (KDV hariç) değişim şu şekilde gerçekleşti:

TİGEM 2025 ve 2026 yılı damızlık koyun keçi koç fiyatları karşılaştırma tablosu

Dikkat Çeken Detay: En Yüksek Zam Hangi Irka Geldi?

TİGEM 2026 koyun fiyatları listesinde en keskin fiyat artışının Anadolu Merinosu ve Bafra ırklarında yaşandığı görülüyor. Altınova ve Anadolu Tarım İşletmelerinde yetiştirilen saf kan Anadolu Merinosu Erkek Toklu fiyatı 17 bin TL'den 27 bin TL'ye fırlayarak rekor kırdı.

Öte yandan, tiftik ve süt üretiminde öne çıkan keçilerde de ciddi yükselişler var. Anadolu Tarım İşletmesi'nde Tiftik Keçisi Teke fiyatı 2025'te 8.000 TL iken, 2026 yılında 11.000 TL'ye; Ceylanpınar'daki Halep Keçisi Teke fiyatı ise 16.000 TL'den 21.000 TL'ye yükseltildi.

Üretici Bu Fiyat artışlarına Ne Diyor?

Sektör temsilcileri, TİGEM damızlık koyun fiyatları üzerindeki bu artışın, artan yem, enerji, işçilik ve veterinerlik masrafları sebebiyle kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Ancak damızlık materyal fiyatlarının bu seviyeye gelmesi, sürülerini yenilemek veya yeni küçükbaş tesisi kurmak isteyen küçük aile işletmelerinin bütçesini zorlayacağa benziyor.

TİGEM Hayvan Fiyat Listesi

Hangi Traktör Kaç Paradan Satılacak?

İhalede satışa çıkacak traktörlerin detayları ve başlangıç fiyatları (muhammen bedel) şöyle:

1. PARTİ TRAKTÖR: Model: Valtra Valmet 8400

Üretim Yılı: 1999

Muhammen Bedel: 450.000,00 TL

Geçici Teminat (%6): 27.000,00 TL

2. PARTİ TRAKTÖR: Model: Valtra Valmet 8400

Üretim Yılı: 2003

Muhammen Bedel: 500.000,00 TL

Geçici Teminat (%6): 30.000,00 TL

İhale Ne Zaman ve Nerede?

Tarih: 14 Mayıs 2026 Perşembe

Saat: 14:00

Yer: Koçaş Tarım İşletmesi İhale Salonu (Yeşilova Beldesi / AKSARAY)

İhaleye Katılmak İçin Ne Yapmak Gerekiyor?

Traktör sahibi olmak isteyen çiftçilerin ve işletmelerin hazırlaması gereken belgeler şunlar:

-Geçici Teminat: Belirlenen tutarın işletme veznesine veya Ziraat Bankası Aksaray Şubesi'ndeki işletme hesabına yatırıldığına dair makbuz.

-Adres Beyanı: Kanuni ikametgah belgesi.

-İmza Sirküleri: Şahıslar için imza beyanı, şirketler için yetki belgesi.

TİGEM Bakımlı Olması Büyük Avantaj

Piyasadaki traktör fiyatları göz önüne alındığında, TİGEM’in muhammen bedelleri oldukça dikkat çekici. Üstelik kurum bünyesinde kullanılan bu araçların düzenli bakımlarının yapılmış olması, alıcılar için güven unsuru oluşturuyor.

Önemli Hatırlatıcı: Bu ihale 2886 sayılı Kanuna tabi olmayıp, TİGEM Alım-Satım ve İhale Yönetmeliği hükümlerine göre yapılıyor. İdare, teklif edilen fiyatları uygun bulmazsa ihaleyi yapıp yapmamakta serbesttir.

İhale Ne Zaman ve Nerede?

İhale, 14 Mayıs 2026 Perşembe günü saat 14:00’da Polatlı Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nde Alım-Satım ve İhale Komisyonu huzurunda gerçekleştirilecek.

Fiyatlar ve Detaylar: Kilosu 215 TL!

Şartnamede yer alan bilgilere göre satışa sunulan Merinos koyunlar için belirlenen rakamlar şu şekilde:

• Toplam Hayvan Sayısı: 420 Baş (210, 110 ve 100 başlık 3 parti)
• Muhammen Bedel: 215 TL/Kg
• Toplam Muhammen Tutar: 5.418.000 TL
• Geçici Teminat (%5): 270.900 TL

Katılım Şartları Neler?

İhaleye katılmak isteyenlerin en geç ihale saatine kadar evraklarını İşletme genel evrak servisine teslim etmesi gerekiyor. İstenen belgeler arasında adres beyanı, geçici teminat yatırıldığına dair makbuz ve noter onaylı imza beyannamesi yer alıyor.

Satışın Püf Noktaları

-Canlı Ağırlık Üzerinden: İhale açık artırma usulüyle yapılacak ve fiyatlar TL/Kg üzerinden belirlenecek. Artırımlar en az 10 kuruş üzerinden yapılabilecek.

-Seçme Şansı Yok: Alıcı, girdiği partideki tüm hayvanları almak zorunda olup, içinden hayvan seçme şansına sahip olmayacak.

-Teslimat: Hayvanlar Polatlı Tarım İşletmesi koyunculuk tesislerinde bizzat teslim edilecek. Nakliye ve sevk belgelerinin temini alıcıya ait olacak.

-Tokluk Firesi: Tartımlarda tokluk firesi düşülmeyecek.

"Damızlık Değildir" Uyarısı

TİGEM, satışa sunulan hayvanların "reforme" statüsünde olduğunu, yani ekonomik ömrünü tamamladığını hatırlatarak bu hayvanların damızlık değeri taşımadığını vurguladı. Hayvanların damızlık olarak kullanılması durumunda tüm sorumluluk alıcıya ait olacak.

İhale Ne Zaman ve Nerede Yapılacak?

İhale, 14 Mayıs 2026 Perşembe günü saat 14:00’da İşletme merkezindeki İdare Binasında Alım-Satım ve İhale Komisyonu huzurunda yapılacak.

Önemli Not: İlk ihalede katılım olmazsa veya verilen fiyatlar uygun bulunmazsa, ihale 15 Mayıs 2026 tarihinde aynı yer ve saatte tekrarlanacak.

Fiyatlar ve Teminat Tutarları

Satışa sunulan hayvanlar için belirlenen muhammen (tahmini) bedel ve teminat rakamları şu şekilde:

• Toplam Hayvan Sayısı: 400 Baş (100'er başlık 4 parti)
• Tahmini Toplam Canlı Ağırlık: 22.000 Kg
• Muhammen Bedel: 220,50 TL/Kg
• Toplam Muhammen Tutar: 4.851.000 TL
• Geçici Teminat (%10): 485.100 TL

İhaleye Katılmak İçin Gerekli Belgeler

İhaleye girecek gerçek veya tüzel kişilerin aşağıdaki belgeleri bir zarf içerisinde en geç ihale saatine kadar İşletmenin genel evrak servisine teslim etmesi gerekiyor:

Adres Beyanı: Tebligat için adres gösterir belge.

Geçici Teminat: Belirlenen tutarın bankaya yatırıldığına dair makbuz veya şartnameye uygun teminat mektubu.

İmza Beyannamesi: Noter tasdikli imza beyannamesi (Tüzel kişiler için yetki belgesi ile birlikte).

Satış ve Teslimat Koşulları

Canlı Ağırlık Esası: Satışlar canlı ağırlık üzerinden yapılacak ve artırımlar en az 1,00 TL/Kg olacak.

Seçme Hakkı Yok: Alıcılar, parti içerisinden hayvan seçemeyecek; her bir partiyi tamamıyla almak zorunda kalacak.

Tokluk Firesi Yok: Tartımlarda tokluk firesi düşülmeyecek, işletme kantarı esas alınacak.

Nakliye: Hayvanların yüklenmesi ve nakliyesi tamamen müşteriye ait olacak. Yüklemeler binek araç veya pikaplara değil, canlı hayvan taşımaya uygun belgeli araçlara yapılacak.

Damızlık Değeri: Satılan hayvanlar "reforme" (ekonomik ömrünü tamamlamış) statüsünde olup, damızlık değeri taşımamaktadır.

Ödeme ve Sözleşme Süreci

İhaleyi kazanan müşteri, tebligattan itibaren 7 iş günü içinde ihale tutarının %10'u kadar kesin teminatı yatırarak sözleşme imzalamak zorunda. Sözleşme imzalandıktan sonra ise yine 7 gün içinde hayvanların teslim alınması gerekiyor.

İrtibat ve Detaylı Bilgi: İhaleye ait şartname TİGEM’in resmi internet adresi (www.tigem.gov.tr) üzerinden veya Kazım Karabekir Tarım İşletmesi Müdürlüğü'nden görülebilir.

Pilot Uygulama Dalaman ve Ceylanpınar’da

Protokol töreninde konuşan TİGEM Genel Müdürü Hasan Gezginç, atıl iş gücünü üretime kazandırmayı hedeflediklerini belirtti. İlk aşamada 16 işletmede 50’şer, Şanlıurfa Ceylanpınar’da ise 200 hükümlünün çalıştırılacağını açıklayan Gezginç, AFAD desteğiyle barınma ihtiyaçlarının karşılanacağını söyledi. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdür Yardımcısı Çelebi Yılmaz ise hükümlülerin tohumculuktan laboratuvar hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede mesleki beceri kazanacaklarını ifade etti.

Eski Genel Müdürler Neden "Hayır" Demişti?

Ancak bu "sosyal proje" TİGEM koridorlarında yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Edinilen bilgilere göre, Adalet Bakanlığı geçmiş dönemlerde de benzer talepleri TİGEM yönetimine iletmiş; fakat bugüne kadar hiçbir genel müdür bu talebe "güvenlik zafiyeti" gerekçesiyle onay vermemişti.

Geçmiş yönetimlerin bu projeye karşı çıkma gerekçeleri ise oldukça dikkat çekici:

Geniş Arazi Kontrolü: Yüz binlerce dekarlık açık arazilerde birkaç güvenlik görevlisiyle hükümlü kontrolünün sağlanmasının imkansız olduğu belirtilmişti.

Lojman Güvenliği: Şehir merkezlerinden uzak, izole alanlardaki işletme lojmanlarında yaşayan personel ve ailelerinin, hükümlülerle aynı arazide bulunmaktan duyacağı "güvenlik endişesi."

Mesleki Verim: Tarımsal üretimin profesyonellik gerektirdiği, hükümlü istihdamının beklenen mesleki gelişimi sağlamayacağı yönündeki çekinceler.

Personelin Talebi: "Önce Genel Müdürlükte Denensin"

TİGEM personeli ise projeye tamamen karşı çıkmak yerine, daha temkinli bir geçiş planı öneriyor. İşletmelerdeki personel, hükümlülerin önce Ankara’daki Genel Müdürlük bünyesindeki işlerde değerlendirilmesini teklif ediyor. Personel, "Eğer Genel Müdürlük binası ve çevresindeki merkezi işlerde başarılı ve güvenli bir sonuç alınırsa, ancak o zaman devasa arazileri olan işletmelere geçilmeli" görüşünde birleşiyor.

İhale Detayları ve Muhammen Bedel

Türkgeldi Tarım İşletmesi tarafından yayımlanan idari şartnameye göre ihalenin detayları şu şekilde:

-Tahmini Miktar: 30.000 Kg (Karkas Et, Sakatat, Deri).

-Muhammen Fiyat: 350,00 TL/Kg.

-Toplam Muhammen Bedel: 10.500.000,00 TL.

-Geçici Teminat (%5): 525.000,00 TL.

İhale Ne Zaman ve Nerede?

İhale, 5 Mayıs 2026 Salı günü saat 14.00’te Türkgeldi Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nün Lüleburgaz’daki ihale salonunda komisyon huzurunda gerçekleştirilecek. İsteklilerin kapalı zarf usulüyle tekliflerini ihale saatine kadar teslim etmeleri gerekiyor.

Katılım Şartları Neler?

İhaleye katılmak isteyen gerçek veya tüzel kişilerin aşağıdaki belgeleri sunması zorunludur:

-Tebligat için adres beyan belgesi.

-Geçici teminatın yatırıldığına dair belge.

-İmza sirküleri veya imza beyannamesi.

Dikkat Çeken Maddeler

Fiyat Güncellemesi: İhale satış fiyatı, Et ve Süt Kurumu’nun (ESK) 3. sınıf büyükbaş karkas et alım fiyatlarındaki artış oranına göre güncellenecektir.

Ödeme Şekli: Müşteri, teslim aldığı malın bedelini tartım neticesinde peşin olarak yatırmak zorundadır.

Kapsam: İhale 2886 veya 4734 sayılı kanunlara tabi olmayıp, TİGEM Alım Satım ve İhale Yönetmeliği esaslarına göre yapılmaktadır.

Bu ihale, bölgedeki et ticareti yapan profesyoneller ve kasaplık sektör temsilcileri için büyük bir fırsat sunuyor. Detaylı şartnameye TİGEM’in resmi internet sitesinden ulaşılabiliyor.

TİGEM MECBURİ KESİM KARKAS ET SATIŞ İHALESİ İDARİ ŞARTNAME İÇİN TIKLAYIN

KPSS Yok, Mülakat Var

Kurum bünyesindeki memur ve işçi alımlarının normal şartlarda KPSS puanı ile yapılması gerekirken, taşeron şirketler üzerinden çalışan personelin doğrudan sözlü sınavla daimi kadroya alınması ilk tartışma noktasını oluşturdu. Kamuoyunda, bu yöntemin "istenen isimlerin kadroya alınması için bir kapı araladığı" yorumları yapılıyor.

Genel Müdürlükte Çalışıyorlar, Polatlı’da Kadro Alıyorlar

Haber merkezimize ulaşan bilgilere göre, skandalın asıl boyutu kadroların dağılımında ortaya çıkıyor. Şu an fiilen TİGEM Genel Müdürlüğü’nde görev yapan; aşçı, pide ustası, garson ve basın müşavirliği personeli gibi isimlerin, kadro işlemleri Polatlı Tarım İşletmesi üzerinden yürütülüyor.

Polatlı üzerinden kadroya alınacak bazı kontenjanlar şöyle:

• Aşçı: 2 Kişi

• Pide Ustası: 2 Kişi

• Odacı/Garson: 6 Kişi

• Basınla İlişkiler Görevlisi: 2 Kişi

"Neden Genel Müdürlük Değil?"

Sektör temsilcileri ve kurum içindeki kaynaklar şu soruyu soruyor: “Eğer Genel Müdürlüğün bu personellere ihtiyacı varsa, alımlar neden doğrudan Genel Müdürlük kadrosuna yapılmıyor?”

Özellikle Basın Müşavirliği gibi kritik birimlerde çalışan personelin, KPSS şartı olmadan taşeron üzerinden gelip Polatlı işletmesi vasıtasıyla "daimi işçi" statüsüne kavuşturulması, kurum içinde "arka kapıdan kadro operasyonu" olarak nitelendiriliyor.

Polatlı Tarım İşletmesine asil listeden daimi işçi kadrosuna alınacağı açıklanan isimlerin (2 aşçı, 2 pide ustası, 6 odacı/garson ve 2 basınla ilişkiler görevlileri) Genel Müdürlükte çalışmaları dikkat çekti.

KURALLAR KİME, NEDEN ESNETİLDİ?

TİGEM mevcut yerleşik ihale mevzuatında, bankalardan alınan "kesin teminat mektubunu" şart koşuyor. Örneğin 7 Mayıs 2026'da yapılacak karkas dişi sığır eti satış ihalesi şartnamesine sigorta kefalet senetleri teminat olarak kabul edilemez hükmü konurken, ancak 2023 yılındaki bu karanlık ihalede, kurumun katı kuralları bir el tarafından esnetildi. Banka teminatı yerine, sahte olduğu ortaya çıkan "sigorta kefalet senedi" kabul edildi.

Yetkililer 'Hukuken Uygun' Demişti, Sonuç: 90 Milyonluk Hüsran!

Skandalın patlak verdiği 2024 yılında Tarımdan Haber’e konuşan TİGEM yetkilileri, banka teminatı yerine neden kefalet senedi alındığı yönündeki sorularımıza; "Kefalet senedi de banka teminat mektubu gibi hukuken uygundur ve geçerli bir teminattır" cevabını vermişlerdi. Ancak görüştüğümüz yetkililer hukuken uygundur savunması yaparken, Ceylanpınar Tarım İşletmesinin kefalet senedi ile satış işleminin yapılması için hem Mali İşler Dairesi'nden hem de TİGEM hukuk dairesinden görüş istemesi sanki sonradan yaşanacaklara bir zemin hazırlama olarak değerlendirilmişti.

Şimdi kamuoyu şu soruların cevabını bekliyor:

1) Karanlık ihaleyi savunmak için 2024 yılında görüştüğümüz TİGEM yetkilileri, kefalet senedini hukuken kabul etmeme gibi bir haklarının olmadığını savunurken, peki bugün kurumun yaptığı ihale şartnamelerine özellikle 'Sigorta kefalet senetleri teminat olarak kabul edilmez' ibaresini nasıl koyabiliyorlar?

2) Milyonluk Antep fıstıkları, hiçbir mal varlığı bulunmayan bir firmaya hangi "güvence" ile teslim edildi?

FİRMA PARAVAN, SENET SAHTE, PEKİ YA SORUMLULAR?

Kurum için yapılan soruşturmalarda sorumlular hakkında kamuoyuna yansıyan bir yaptırım olmazken, firmaya yönelik açılan mahkemenin de "boş bir kabuk" üzerine kurulduğu kaydediliyor. Firmanın üzerinde hiçbir mal varlığının bulunmadığı, TİGEM mahkemeyi kazansa dahi parayı tahsil etmesinin mümkün olmadığı vurgulanıyor. 90 milyon lira bugünkü değerle devasa bir kamu zararına dönüşürken, ihalenin altında imzası bulunan yetkililerin görevlerine hala devam etmesi, "koruma kalkanı mı var?" sorusunu akıllara getiriyor.

1095 GÜNLÜK SESSİZLİK: TİGEM NE ALDI, NE AÇIKLADI?

Olayın patlak vermesinin üzerinden yaklaşık 1095 gün geçmesine rağmen TİGEM Genel Müdürlüğü’nden kamuoyunu aydınlatacak tek bir satır açıklama gelmedi. Tarımdan Haber’in ısrarlı takibine rağmen sessizliğe gömülen kurum, devletin 90 milyonunun üzerine neden bir "şal" örtüyor?

BU SADECE BİR DOLANDIRICILIK DEĞİL

Bu vaka, basit bir firmanın devleti dolandırması olayı değildir. Bu, kurumsal kuralların delindiği, denetim mekanizmalarının devre dışı bırakıldığı ve sonucunda hiç kimsenin hesap vermediği bir sistem krizidir. 90 milyon liralık fıstık parası birilerinin kasasına giderken, faturayı yine Türk çiftçisi ve Türk halkı ödemiştir.

Tarımdan Haber olarak soruyoruz: Sorumlular hakkında yapılan soruşturmaların sonucu neden gizleniyor? Bu dosya rafa mı kaldırıldı, yoksa gerçeklerin ortaya çıkmasından korkanlar mı var?

Kadro Dağılımında "Merkez" Ağırlığı

Sınav duyurusunda en dikkat çeken noktalardan biri kadro sayılarındaki dengesizlik oldu. İdari şeflik kadrolarında merkeze 27 kontenjan ayrılırken, devasa arazilere sahip taşra işletmelerine sadece 14 kadro verilmesi "üreten değil, yöneten ödüllendiriliyor" yorumlarına neden oldu. Teknik şeflikte ise durum tam tersi görünse de şartlardaki zorluklar taşra çalışanının önünü kesiyor.

Yükselme Şartlarında "Kademeli" Engel

Merkez ve taşra arasındaki sınav başvuru şartları arasındaki uçurum, personelin en çok ses yükselttiği konu başlığı haline geldi:

-Merkezde: 2 yıllık üniversite mezunu olan ve belirli unvanlarda 3 yıl çalışan memurlar şeflik sınavına girebilirken;

-Taşrada: Şef olabilmek için muhasebeci veya yardımcı unvanlarında çalışma şartlarının yanı sıra, dolaylı olarak 5 yılı bulan bir bekleme süresiyle karşı karşıya kalınıyor.

Taşra çalışanları, "Genel Müdürlükte 3 yıl yeterli görülürken, biz neden 5 yıl beklemek zorundayız?" sorusunu soruyor.

Teknikerlere Şeflik Yolu Kapalı mı?

Kurumun asıl işi olan hayvancılık ve ziraat alanında dirsek çürüten Hayvan Sağlık Teknikerleri ve Ziraat Teknikerlerine şeflik hakkı tanınmazken, merkezdeki idari birimlerde çalışan 2 yıllık mezunlara bu yolun açılması "pozitif ayrımcılık" eleştirilerini beraberinde getirdi. Taşrada üretim yapan teknik personelin "şef yardımcılığı" kadrosuna hapsedilmesi, kurumun üretim vizyonuna darbe vuran bir haksızlık olarak nitelendiriliyor.

Maaşını Ürettiğinden Alan KİT Çalışanı Mağdur

TİGEM personelinin ortak sesi olan bu tepkilerde şu vurgu öne çıkıyor:

"Bizler maaşını ürettiğinden alan bir KİT (Kamu İktisadi Teşebbüsü) kurumuyuz. Üretimin merkezinde, taşrada zor şartlarda çalışan personelin yükselmesi zorlaştırılırken, hizmet kollarında çalışanlara sağlanan bu kolaylık kurumun aleyhinedir. Bu bir ödüllendirme değil, sahada ter dökeni cezalandırmaktır."

İhale Öne Çıkan Notlar:

En Yüksek Fiyat: İhalede ulaşılan en yüksek rakam ton başına 14.900 TL oldu (15. Parti).

En Düşük Fiyat: Satış fiyatları ton başına 13.903 TL seviyesinden başlayarak yükseldi.

Satış Toplamı: Toplamda 16 parti halinde sunulan 7.876 tonluk stokun tamamı alıcı buldu.

Dişi Kuzu Sayısı Sınırda!

Proje kapsamında üreticiye dağıtılacak hayvanların 6 ila 18 aylık genç dişi hayvanlar olması planlanıyor. Ancak TİGEM’in en verimli yılı olan 2024 verileri, bu operasyonun risklerini gözler önüne serdi.

Doğan Kuzu Sayısı: 151.958 (Rekor yıl)

Dişi Kuzu Tahmini: Yaklaşık 75.000 - 76.000 (Yarısının dişi olduğu varsayımıyla)

Proje Gereksinimi: Yılda 50.000 baş.

Eğer TİGEM, doğan dişi kuzularının 50 binini dışarıya verirse, elinde kendi sürüsünü gençleştirmek için sadece 25 bin civarı hayvan kalacak. Bu durum, Türkiye’nin genetik hafızası olan ana sürünün yaşlanmasına ve verimden düşmesine neden olacak.

Islahçı Kimliği Zarar Görebilir

Türkiye’nin en büyük ıslahçı kuruluşu olan TİGEM, genetik sürüsünü her yıl tazelemek zorunda. Uzmanlar uyarıyor: TİGEM’in kendi ana kadrosunu yenilemeden elindeki tüm dişi materyali 3 yıl boyunca dağıtması, kurumun "damızlık ambarı" olma özelliğini ciddi anlamda zayıflatabilir.

Geçmiş Yılların Satış Ortalaması 20 Bini Geçmiyor

TİGEM’in geçmişteki damızlık satış performansına bakıldığında, 50 bin rakamının ne kadar gerçek dışı olduğu daha net görülüyor:

Normal Yıllar: Ortalama 13.000 - 21.000 baş arası satış.

Rekor Yıl (2023): Sadece 35.000 baş satış.

Yıllık 50 bin baş dağıtım hedefi, TİGEM’in tarihindeki en yüksek damızlık koyun satış rakamının bile yüzde 40 üzerinde görünüyor.

"Milli Genetik Sigortası" Tehlikede mi?

Sektör temsilcileri, kağıt üzerinde "bereket" olarak sunulan projenin, TİGEM gibi stratejik bir kurumun genetik stoklarını tüketmemesi gerektiğini vurguluyor. Eğer TİGEM kendi damızlıklarını yenileyemezse, 14 yılda bu noktaya gelinen sürü varlığında ciddi bir zaafiyet gündeme gelecek ve bu da ülke hayvancılığına büyük bir darbe vuracak.

Bundan dolayı Tarım Bakanlığının proje kapsamında şu soruların cevabını kamuoyu ile paylaşması gerekiyor;

1. TİGEM, kendi ana kadrosunu feda etmeden bu sayılara nasıl ulaşacak?

2. Kurumun ıslah çalışmaları bu operasyondan nasıl etkilenecek?

3. Proje kapsamında dağıtılacak hayvanların bir kısmı ithal mi edilecek?

Üst yönetimde kurum içi temsil tamamen bitti

TİGEM’de Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapan Kamer Erturan İbrişim görevden alınarak müfettiş kadrosuna geçirildi. İbrişim, üst yönetimde kurum içinden gelen tek isim olarak biliniyordu. Bu değişiklikle birlikte TİGEM üst yönetiminin tamamen kurum dışından gelen yöneticilerden oluşması dikkat çekti.

İbrişim’in yerine Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinden Melikşah Taşkın Genel Müdür Yardımcısı olarak atandı.

Sulama Dairesi’nde görev değişimi ve “izin” detayı

Sulama Dairesi Başkanı Uğur Bige Çınar da görevden alınarak müfettiş kadrosuna çekildi. Ancak Çınar’ın daire başkanlığında üç yıllık süresini tamamlamadığı için müfettiş kadrosuna atanmasının hukuki olarak mümkün olmadığı öğrenildi. Görev süresinin dolmasına kısa süre kalması nedeniyle Çınar’ın izne ayrıldığı bildirildi.

Çınar’ın yerine Karacabey Tarım İşletmesi Müdürü Muhammed Altıparmak getirildi.

Sultansuyu’daki at krizi sonrası değişim

Akçadağ’daki Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde 19 yarış atının ahırlardan kaçmasıyla gündeme gelen olay sonrası At Islahı ve Yetiştiriciliği Dairesi Başkanı Hüseyin Öcal görevden alınmıştı. Öcal’ın yerine Iğdır Tarım İşletmesi Müdürü Yusuf Yılmaz atandı.

Emekliliğe kısa süre kala görevden almalar dikkat çekti

Mekanizasyon Dairesi Başkanı Bedrimünir Turgut da görevden alınarak yerine Ergün Sayın getirildi. Turgut’un emekliliğine yaklaşık iki ay kaldığı öğrenilirken, bu süreçte müfettiş kadrosuna alınması kurum içinde “acele karar” yorumlarına neden oldu.

Benzer şekilde Hayvancılık Dairesi Başkanı Faruk Erkan da görevden alınarak müfettiş yapıldı. Erkan’ın yerine Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Uğur Aydın atandı. Erkan’ın da emekliliğine kısa süre kaldığı ifade ediliyor.

Strateji birimi de el değiştirdi

Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı görevine Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Ali Kısa getirildi. Bu görevi daha önce Genel Müdür Yardımcılığı görevinden alınan Kamer Erturan İbrişim yürütüyordu.

Kurum dışı yönetim ağırlığı arttı

Son yapılan değişikliklerle birlikte TİGEM’de genel müdür ve genel müdür yardımcılarının tamamının kurum dışından gelmesi dikkat çekti. Ayrıca yedi daire başkanlığının da kurum dışından gelen yöneticiler tarafından yürütülür hale geldi.

Görevden almaların özellikle emekliliğine kısa süre kalan yöneticiler üzerinde yoğunlaşması ve bazı atamaların zamanlaması, sektörde “bu acele neden?” sorusunun gündeme gelmesine yol açtı. Kurumda yapılan bu kapsamlı yönetim değişikliğinin TİGEM’in üretim, ıslah ve işletme politikalarına nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde yakından izlenecek.

TİGEM’de görev değişimleri daha önce de tartışmalara neden olmuştu

TİGEM'de daha önce de dikkat çeken atama ve görevden almalar yaşanmış, bazı kararlar uzun süre gündemde kalmıştı. Aşağıdaki haberlerde TİGEM’de yaşanan tartışmalı süreçlerin detaylarına ulaşabilirsiniz.

• TİGEM Genel Müdür Yardımcısının kararnamesi 2,5 yıl sonra yayınlandı!
• TİGEM'de kamu zararını aklamak için imza attıramadıkları genel müdür yardımcısı görevden alındı!
• TİGEM’de flaş gelişme! Daire Başkanları görevden alındı
• TİGEM’e kaymakam ve sosyologun ataması yapıldı!
• TİGEM’e ‘Kıyak’ atama!
• Tarım Bakanından TİGEM’e tartışmalı atama!

19 yarış atı ahırlardan kaçtı

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde yetiştirilen yarış atları 25 Aralık 2025 tarihinde henüz belirlenemeyen bir nedenle ahırlardan çıkarak işletme dışına kaçtı.

Kaçan atların karayoluna çıkması sonucu trafik kazası meydana gelirken olay, hem hayvan kayıpları hem de işletme güvenliği açısından ciddi tartışmalara neden oldu.

Yapılan çalışmalar sonucunda, kaçan 19 attan 9’u yakalanırken, 6 tay telef oldu, 4 at da yaralı olarak yakalandı.

Müfettiş raporu sonrası görevden alma kararı

Olayın ardından TİGEM Genel Müdürlüğü tarafından soruşturma başlatıldı ve müfettiş görevlendirildi. Yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan rapor doğrultusunda işletme Müdürü Hüseyin Öcal görevden alınırken, olay sırasında görevli olduğu belirtilen Hasan Güneş ve Alaattin Uludağ’ın iş akitleri feshedildi. Kararın, işletme güvenliği ve sorumluluk zinciri kapsamında alındığı öğrenildi.

Müdür vekili görevlendirildi

Görevden alma kararının ardından Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde yönetim boşluğu oluşmaması için İşletme Müdür Yardımcısı Ali Yağlıcı müdür vekili olarak görevlendirildi. Yetkililer, olayla ilgili idari sürecin devam ettiğini bildirdi.

Sultansuyu Tarım İşletmesi neden önemli?

Türkiye’nin önemli safkan Arap atı yetiştirme merkezlerinden biri olan Sultansuyu Tarım İşletmesi, TİGEM bünyesinde faaliyet gösteriyor. İşletme, yarış atı yetiştiriciliği ve genetik ıslah çalışmaları açısından Türkiye hayvancılığı için stratejik üretim merkezleri arasında yer alıyor.

Taylar karayoluna çıktı, araçlar çarptı

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde bulunan ve her biri yüksek maddi ve genetik değere sahip olan safkan Arap yarış tayları, güvenlik ve kontrol eksikliği nedeniyle işletme sınırlarının dışına çıkmıştı. Gecenin ilerleyen saatlerinde Kuzey Çevre Yolu’na ulaşan taylara, seyir halindeki araçların çarpması sonucu en az altı tay telef oldu, bazı tayların ise kayıp olduğu ifade edilmişti.

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde yaşanan ve tay ölümleriyle sonuçlanan olayla ilgili ayrıntılar, TİGEM Malatya’da kritik ihmal: ikinci facia, taylar öldü, genel müdür sessiz başlıklı haberimizde yer alıyor.

Kamu zararı 100 milyon TL iddiası

Olayın ardından kamuoyuna yansıyan bilgilerde, telef olan ve kayıp olduğu belirtilen taylar nedeniyle oluşan kamu zararının yaklaşık 100 milyon TL olduğu öne sürülmüştü. Ayrıca, olay sonrası işletmede görevli bazı üst düzey yöneticilerin emeklilik dilekçesi verdiği kaydedilmişti.

Bakan Yumaklı’ya 5 kritik soru

Milletvekili Alp, soru önergesinde Yumaklı'dan şu soruların cevaplandırılmasını talep etti.

-Telef olan tayların soy kütüğü, yaşları ve birim maliyetleri nedir?

-Toplam kamu zararı ne kadardır?

-TİGEM’e bağlı işletmelerde kayıp olan toplam at sayısı kaçtır?

-Tayların kayıp ve telef olmasında görev ve sorumluluk kimlere aittir?

-Olayla ilgili adli ve idari soruşturma başlatılmış mıdır?

-Emeklilik dilekçesi verdiği iddia edilen üst düzey yöneticiler kimlerdir ve bu dilekçeler kabul edilmiş midir?

-Benzer olayların tekrar yaşanmaması için hangi yapısal ve idari önlemler alınacaktır?

Son dönemde TİGEM’e bağlı Sultansuyu Tarım İşletmesi; tay ölümleri, ihmaller ve hırsızlık iddialarıyla sık sık gündeme gelmişti. Geçtiğimiz haftalarda kum padoktan kaçan 19 taydan 8’inin otoyolda araçlara çarparak hayatını kaybetmesi kamuoyunda büyük tepki çekmiş, ancak olayla ilgili ne Genel Müdürlükten ne de işletme yönetiminden tatmin edici bir açıklama yapılmamıştı. Ankara’dan gelen müfettişlerin kısa süreli incelemenin ardından herhangi bir cezai işlem uygulamadan Malatya’dan ayrılması ise soru işaretlerini artırmıştı.

Bu olayın ardından gerekli önlemlerin alınmadığı da ortaya çıktı. Aynı görevlinin bulunduğu ve aynı locada, geçtiğimiz gün bir tayın dikkatsizlik sonucu takılıp boğularak can verdiği iddia edildi. Söz konusu ölümün işletme tarafından “hastalık” gerekçesiyle raporlandığı öne sürüldü.

Hayvan ölümlerinin yanı sıra işletmede hırsızlık vakalarının da yaşandığı iddialar arasında. Yeniköy Sığırcılık Tesisleri’nde yaklaşık 18 yıldır çalışan T.K. isimli personelin süt çaldığı, bu sütleri peynire çevirerek personele sattığı gerekçesiyle yakalandığı ve iş akdinin feshedildiği belirtildi. Aynı personelin, 6 Şubat depremlerinin ardından gece vardiyasında tek başına çalıştığı ve bu durumun suistimale zemin hazırladığı iddia edildi.

Öte yandan Çiftçibaşı mevkiinde yeni yapılan sulama havuzunda bulunan ve 400 kW’lık çayır sulama pompasını çalıştıran makinenin altın krom kablosunun çalındığı, kablonun uzunluğunun ise 350–400 metre civarında olduğu ileri sürüldü.

Tüm bu gelişmelerin ardından ortaya çıkan 50 ton yulaf zayiatı, işletmedeki yönetim ve denetim sorunlarını daha da görünür hale getirdi. Siloda çürüyen, araziye dökülen ve toprağa gömülerek imha edilen yulafın, devletin doğrudan zarara uğratılması anlamına gelip gelmediği sorusu kamuoyunda yüksek sesle sorulmaya başlandı.

Uzmanlar, kamuya ait tarım işletmelerinde bu ölçekte bir zayiatın basit bir ihmal olarak geçiştirilemeyeceğini vurgularken; sorumluların tespiti, fiziki ve idari denetimlerin etkinliği ve kamu zararının hesabının verilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde yaşananlar, yalnızca tek bir işletmenin değil, TİGEM bünyesindeki denetim ve yönetim anlayışının da sorgulanmasına neden olurken; gözler, Tarım ve Orman Bakanlığı ile TİGEM Genel Müdürlüğü’nden gelecek olası açıklamalara çevrilmiş durumda.

“TİGEM’ler sıradan işletmeler değil, stratejik yapılardır”

TİGEM’lerin yalnızca bir tarım işletmesi olarak okunamayacağını vurgulayan Aslan, “Toprak, emek ve strateji bu yapının üç temel ayağıdır” dedi. Avrupa ve Amerika’daki tarım modelleriyle karşılaştırma yapan Aslan, Türkiye’de TİGEM’lerin hem alan büyüklüğü hem de emek yoğunluğu bakımından benzersiz bir konumda olduğunu ifade etti.

Özellikle Ceylanpınar TİGEM’in tek başına bir “emek havzası” olduğunu belirten Aslan, “Milyonlarca dönüm arazi, binlerce işçinin alın teriyle üretimde tutuluyor. Bu yüzden TİGEM, bugünü değil, ülkenin geleceğini ayakta tutan bir yapıdır” diye konuştu.

“TİGEM işçisi zor koşullarda üretimi ayakta tutuyor”

Sahadaki çalışma koşullarına ilişkin konuşan Aslan, iş yükünün son derece ağır olduğuna dikkat çekti. TİGEM işçisinin geniş alanlarda, sert iklim koşullarında ve uzun mesafelerde çalıştığını belirten Aslan, “Yazın kavurucu sıcak, kışın sert soğuk… Bu iş masa başında anlatılacak bir iş değil” dedi.

Teknolojinin her alanda yeterince etkin kullanılmadığını vurgulayan Aslan, sendika olarak teknolojiyi işçinin yükünü hafifleten ve iş kazalarını önleyen bir araç olarak gördüklerini ifade etti. Mesai kavramının TİGEM işçisi için çoğu zaman anlamını yitirdiğini belirten Aslan, “Hasat varsa işçi oradadır, kriz varsa oradadır. Ama bu fedakarlığın karşılığı adil ve insani olmak zorundadır” dedi.

“Ceylanpınar TİGEM özel bir hassasiyet gerektirir”

Öz Orman İş Sendikası’nın Ceylanpınar TİGEM’e özel bir önem atfetmesinin tesadüf olmadığını söyleyen Aslan, bu işletmenin büyüklüğü ve üretim kapasitesi nedeniyle ayrı bir sendikal hassasiyet gerektirdiğini belirtti.

“Ceylanpınar’ı sıradan bir birim gibi ele alamazsınız” diyen Aslan, güçlü ve sürekli sahada olan bir temsilin hem işçi hem de üretim açısından hayati olduğunu vurguladı. “Sendikal temsil zayıflarsa sadece işçi değil, üretim de zarar görür” ifadelerini kullandı.

“Sendikacılık menfaat değil, sorumluluk işidir”

Yetkisiz sendikalar ve sendikacılığı kişisel çıkar alanı olarak gören anlayışlara da sert tepki gösteren Aslan, “Sendikacılık bir gelir kapısı değildir, emekçinin yükünü omuzlamaktır” dedi.

TİGEM gibi stratejik alanlarda işçiyi değil menfaati önceleyen yaklaşımların zarar verici olduğunu belirten Aslan, TİGEM işçisinin bu farkı net biçimde gördüğünü söyledi. “İşçi kimin samimi, kimin çıkar peşinde olduğunu çok iyi ayırt eder” diyen Aslan, Öz Orman İş Sendikası’nın mücadelesini yalnızca bugüne değil, işçinin yarınına odakladığını vurguladı.

Aslan sözlerini şu ifadelerle tamamladı: “Bu topraklarda üretim varsa bunun adı emektir. Emek varsa korunmalıdır. TİGEM’i ayakta tutan da budur.”

İhale 22 Ocak’ta yapılacak

Yağlık ayçiçeği satışı için düzenlenecek açık artırma ihalesi, 22 Ocak 2026 Perşembe günü saat 14.00’te Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nde gerçekleştirilecek. İhaleye katılmak isteyen isteklilerin, ihale saatine kadar geçici teminatlarını yatırmaları gerekiyor.

Geçici teminat tutarı, muhammen bedelin yüzde 5’i olarak belirlenirken, teminatın Ziraat Bankası Akçadağ Şubesi nezdindeki işletme hesabına yatırılması şart koşuluyor.

İhaleye katılım şartları açıklandı

İhaleye katılacak gerçek ve tüzel kişilerden; tebligat adres beyanı, geçici teminat belgesi ve gerekli imza yetki evrakları talep ediliyor. İhale dosyalarının, ihale tarih ve saatine kadar işletmenin genel evrak servisine teslim edilmesi gerekiyor. Belirlenen süre içinde evrak teslim etmeyen kişi ve firmalar ihaleye kabul edilmeyecek.

Öte yandan istekliler, ihale öncesinde satışa konu olan yağlık ayçiçeğini işletme ambarlarında veya yığın halinde yerinde görebilecek, ayrıca numune alma imkanına da sahip olacak. İhaleye katılanlar, malı mevcut haliyle görmüş ve kabul etmiş sayılacak.

Şartname TİGEM internet sitesinde

İhaleye ilişkin şartname, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün internet sitesi üzerinden ya da Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nden temin edilebiliyor. TİGEM, ihaleyi yapıp yapmamakta veya verilen teklifleri kamu yararı doğrultusunda kabul edip etmemekte serbest olduğunu da duyurdu.

TİGEM’in gübre alımlarına ilişkin ihale süreçleri, geçmişte de kamuoyunda tartışmalara konu olmuştu. Kurumun 21 bin tonluk üre gübresi alım ihalesinde, farklı saatlerde alınan online tekliflerin firmalar arasında avantaj yarattığı yönündeki iddialar gündeme gelmişti.

İhale konusu alım, toplam 1.371,35 ton Triple Süper Fosfat (%42) gübresini kapsıyor. Alınacak gübreler, TİGEM’e bağlı Tarım İşletme Müdürlüklerine teslim edilecek.

Sözleşme konusu gübrelerin, sözleşmenin imzalanmasının ardından teknik şartname ve sözleşme hükümlerine uygun şekilde ilgili işletmelere teslim edileceği bildirildi.

İhale, 20 Ocak 2026 Salı günü saat 14.30’da, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün Ankara Çankaya’daki merkez binasında yapılacak. İhaleye katılmak isteyen firmalar, ihale dokümanını EKAP üzerinden bedelsiz olarak görüntüleyebilecek; ancak teklif verecek isteklilerin e-imza kullanarak dokümanı EKAP üzerinden indirmeleri zorunlu olacak.

Teklifler yalnızca elektronik ortamda EKAP üzerinden alınacak. İstekliler, teklif bedelinin en az yüzde 3’ü oranında geçici teminat sunacak.

Sultansuyu TİGEM’de milyonluk taylar yolda can verdi.

Zarar: 100 milyon TL

Sorumluluk: Belirsiz

Üzerinden 3 gün geçti, TİGEM'den halen bir açıklama yapılmadı.

Üstelik ilgili daire başkanlığı kurum dışından vekaleten yönetiliyor.

Sonuç: İhmal, sessizlik, kamu zararı! pic.twitter.com/v7wlOPbu7K

— Tarımdan Haber (@tarimdanhaber) December 28, 2025

Olay, dün saat 18.30 sıralarında işletmenin Aydınlar Mahallesi sınırları içerisindeki bölümünde meydana geldi. Kaçan tayların bir kısmı karayoluna yönelirken, bazı tayların ise farklı istikametlere dağıldığı bildirildi. İhbar üzerine bölgeye AFAD, UMKE, itfaiye, polis, jandarma, belediye ve Karayolları ekipleri sevk edildi.

Araçların altında kalan taylar ekiplerin çalışmasıyla yoldan kaldırılırken, yaralı taylar tedavi edilmek üzere yeniden işletmeye götürüldü. Kayıp olan milyonluk tayların bulunması için arama çalışmaları başlatıldı. Çalışmalara İnsansız Hava Araçları (İHA) ile havadan da destek verildi.

Belediye başkanı: “Atlar korkunca farklı yönlere kaçabiliyor”

Bölgede yürütülen çalışmaları yerinde takip eden Akçadağ Belediye Başkanı Hasan Ulutaş, olaydan duydukları üzüntüyü dile getirerek, tayların ürkme anında kontrolsüz şekilde farklı yönlere kaçabildiğini söyledi. Ulutaş, “Türkiye’ye mal olmuş TİGEM yarış atlarımızın bu şekilde zarar görmesi hepimizi üzdü. Kaçan atlarımız var, arama çalışmalarımız sürüyor. Büyük ihtimalle yaban hayvanlarından ürkmüş olabilirler” dedi.

Kurum yönetim ve denetim yapısı, geçmişte kamuoyunda uzun süre tartışılan bazı uygulamalar nedeniyle de eleştirilerin odağında yer almıştı. Aynı işletmede daha önce de benzer bir kazanın yaşanmış olması, ihmaller zincirine dair soru işaretlerini artırdı.

Karayolu kapatıldı, ardından kontrollü açıldı

Kaza nedeniyle bir süre trafiğe kapatılan Malatya–Kayseri karayolu, temizlik ve güvenlik çalışmalarının ardından kontrollü olarak yeniden ulaşıma açıldı. Olayla ilgili resmi inceleme devam ederken, işletmede ikinci kez benzer bir olayın yaşanması, TİGEM’deki güvenlik ve tedbir eksikliğini yeniden tartışmaya açtı.

Öte yandan, olayın üzerinden 24 saat geçmesine rağmen TİGEM Genel Müdürlüğü’nün kamuoyuna herhangi bir açıklama yapmaması, dikkat çekti.

TİGEM Genel Müdürlüğü’nün yaşanan olayla ilgili sessizliği, kurumda geçmişte kamuoyuna yansıyan ve yönetim anlayışına dair ciddi soru işaretleri doğuran uygulamaları yeniden gündeme getirdi.