KURALLAR KİME, NEDEN ESNETİLDİ?

TİGEM mevcut yerleşik ihale mevzuatında, bankalardan alınan "kesin teminat mektubunu" şart koşuyor. Örneğin 7 Mayıs 2026'da yapılacak karkas dişi sığır eti satış ihalesi şartnamesine sigorta kefalet senetleri teminat olarak kabul edilemez hükmü konurken, ancak 2023 yılındaki bu karanlık ihalede, kurumun katı kuralları bir el tarafından esnetildi. Banka teminatı yerine, sahte olduğu ortaya çıkan "sigorta kefalet senedi" kabul edildi.

Yetkililer 'Hukuken Uygun' Demişti, Sonuç: 90 Milyonluk Hüsran!

Skandalın patlak verdiği 2024 yılında Tarımdan Haber’e konuşan TİGEM yetkilileri, banka teminatı yerine neden kefalet senedi alındığı yönündeki sorularımıza; "Kefalet senedi de banka teminat mektubu gibi hukuken uygundur ve geçerli bir teminattır" cevabını vermişlerdi. Ancak görüştüğümüz yetkililer hukuken uygundur savunması yaparken, Ceylanpınar Tarım İşletmesinin kefalet senedi ile satış işleminin yapılması için hem Mali İşler Dairesi'nden hem de TİGEM hukuk dairesinden görüş istemesi sanki sonradan yaşanacaklara bir zemin hazırlama olarak değerlendirilmişti.

Şimdi kamuoyu şu soruların cevabını bekliyor:

1) Karanlık ihaleyi savunmak için 2024 yılında görüştüğümüz TİGEM yetkilileri, kefalet senedini hukuken kabul etmeme gibi bir haklarının olmadığını savunurken, peki bugün kurumun yaptığı ihale şartnamelerine özellikle 'Sigorta kefalet senetleri teminat olarak kabul edilmez' ibaresini nasıl koyabiliyorlar?

2) Milyonluk Antep fıstıkları, hiçbir mal varlığı bulunmayan bir firmaya hangi "güvence" ile teslim edildi?

FİRMA PARAVAN, SENET SAHTE, PEKİ YA SORUMLULAR?

Kurum için yapılan soruşturmalarda sorumlular hakkında kamuoyuna yansıyan bir yaptırım olmazken, firmaya yönelik açılan mahkemenin de "boş bir kabuk" üzerine kurulduğu kaydediliyor. Firmanın üzerinde hiçbir mal varlığının bulunmadığı, TİGEM mahkemeyi kazansa dahi parayı tahsil etmesinin mümkün olmadığı vurgulanıyor. 90 milyon lira bugünkü değerle devasa bir kamu zararına dönüşürken, ihalenin altında imzası bulunan yetkililerin görevlerine hala devam etmesi, "koruma kalkanı mı var?" sorusunu akıllara getiriyor.

1095 GÜNLÜK SESSİZLİK: TİGEM NE ALDI, NE AÇIKLADI?

Olayın patlak vermesinin üzerinden yaklaşık 1095 gün geçmesine rağmen TİGEM Genel Müdürlüğü’nden kamuoyunu aydınlatacak tek bir satır açıklama gelmedi. Tarımdan Haber’in ısrarlı takibine rağmen sessizliğe gömülen kurum, devletin 90 milyonunun üzerine neden bir "şal" örtüyor?

BU SADECE BİR DOLANDIRICILIK DEĞİL

Bu vaka, basit bir firmanın devleti dolandırması olayı değildir. Bu, kurumsal kuralların delindiği, denetim mekanizmalarının devre dışı bırakıldığı ve sonucunda hiç kimsenin hesap vermediği bir sistem krizidir. 90 milyon liralık fıstık parası birilerinin kasasına giderken, faturayı yine Türk çiftçisi ve Türk halkı ödemiştir.

Tarımdan Haber olarak soruyoruz: Sorumlular hakkında yapılan soruşturmaların sonucu neden gizleniyor? Bu dosya rafa mı kaldırıldı, yoksa gerçeklerin ortaya çıkmasından korkanlar mı var?

Kadro Dağılımında "Merkez" Ağırlığı

Sınav duyurusunda en dikkat çeken noktalardan biri kadro sayılarındaki dengesizlik oldu. İdari şeflik kadrolarında merkeze 27 kontenjan ayrılırken, devasa arazilere sahip taşra işletmelerine sadece 14 kadro verilmesi "üreten değil, yöneten ödüllendiriliyor" yorumlarına neden oldu. Teknik şeflikte ise durum tam tersi görünse de şartlardaki zorluklar taşra çalışanının önünü kesiyor.

Yükselme Şartlarında "Kademeli" Engel

Merkez ve taşra arasındaki sınav başvuru şartları arasındaki uçurum, personelin en çok ses yükselttiği konu başlığı haline geldi:

-Merkezde: 2 yıllık üniversite mezunu olan ve belirli unvanlarda 3 yıl çalışan memurlar şeflik sınavına girebilirken;

-Taşrada: Şef olabilmek için muhasebeci veya yardımcı unvanlarında çalışma şartlarının yanı sıra, dolaylı olarak 5 yılı bulan bir bekleme süresiyle karşı karşıya kalınıyor.

Taşra çalışanları, "Genel Müdürlükte 3 yıl yeterli görülürken, biz neden 5 yıl beklemek zorundayız?" sorusunu soruyor.

Teknikerlere Şeflik Yolu Kapalı mı?

Kurumun asıl işi olan hayvancılık ve ziraat alanında dirsek çürüten Hayvan Sağlık Teknikerleri ve Ziraat Teknikerlerine şeflik hakkı tanınmazken, merkezdeki idari birimlerde çalışan 2 yıllık mezunlara bu yolun açılması "pozitif ayrımcılık" eleştirilerini beraberinde getirdi. Taşrada üretim yapan teknik personelin "şef yardımcılığı" kadrosuna hapsedilmesi, kurumun üretim vizyonuna darbe vuran bir haksızlık olarak nitelendiriliyor.

Maaşını Ürettiğinden Alan KİT Çalışanı Mağdur

TİGEM personelinin ortak sesi olan bu tepkilerde şu vurgu öne çıkıyor:

"Bizler maaşını ürettiğinden alan bir KİT (Kamu İktisadi Teşebbüsü) kurumuyuz. Üretimin merkezinde, taşrada zor şartlarda çalışan personelin yükselmesi zorlaştırılırken, hizmet kollarında çalışanlara sağlanan bu kolaylık kurumun aleyhinedir. Bu bir ödüllendirme değil, sahada ter dökeni cezalandırmaktır."

İhale Öne Çıkan Notlar:

En Yüksek Fiyat: İhalede ulaşılan en yüksek rakam ton başına 14.900 TL oldu (15. Parti).

En Düşük Fiyat: Satış fiyatları ton başına 13.903 TL seviyesinden başlayarak yükseldi.

Satış Toplamı: Toplamda 16 parti halinde sunulan 7.876 tonluk stokun tamamı alıcı buldu.

Dişi Kuzu Sayısı Sınırda!

Proje kapsamında üreticiye dağıtılacak hayvanların 6 ila 18 aylık genç dişi hayvanlar olması planlanıyor. Ancak TİGEM’in en verimli yılı olan 2024 verileri, bu operasyonun risklerini gözler önüne serdi.

Doğan Kuzu Sayısı: 151.958 (Rekor yıl)

Dişi Kuzu Tahmini: Yaklaşık 75.000 - 76.000 (Yarısının dişi olduğu varsayımıyla)

Proje Gereksinimi: Yılda 50.000 baş.

Eğer TİGEM, doğan dişi kuzularının 50 binini dışarıya verirse, elinde kendi sürüsünü gençleştirmek için sadece 25 bin civarı hayvan kalacak. Bu durum, Türkiye’nin genetik hafızası olan ana sürünün yaşlanmasına ve verimden düşmesine neden olacak.

Islahçı Kimliği Zarar Görebilir

Türkiye’nin en büyük ıslahçı kuruluşu olan TİGEM, genetik sürüsünü her yıl tazelemek zorunda. Uzmanlar uyarıyor: TİGEM’in kendi ana kadrosunu yenilemeden elindeki tüm dişi materyali 3 yıl boyunca dağıtması, kurumun "damızlık ambarı" olma özelliğini ciddi anlamda zayıflatabilir.

Geçmiş Yılların Satış Ortalaması 20 Bini Geçmiyor

TİGEM’in geçmişteki damızlık satış performansına bakıldığında, 50 bin rakamının ne kadar gerçek dışı olduğu daha net görülüyor:

Normal Yıllar: Ortalama 13.000 - 21.000 baş arası satış.

Rekor Yıl (2023): Sadece 35.000 baş satış.

Yıllık 50 bin baş dağıtım hedefi, TİGEM’in tarihindeki en yüksek damızlık koyun satış rakamının bile yüzde 40 üzerinde görünüyor.

"Milli Genetik Sigortası" Tehlikede mi?

Sektör temsilcileri, kağıt üzerinde "bereket" olarak sunulan projenin, TİGEM gibi stratejik bir kurumun genetik stoklarını tüketmemesi gerektiğini vurguluyor. Eğer TİGEM kendi damızlıklarını yenileyemezse, 14 yılda bu noktaya gelinen sürü varlığında ciddi bir zaafiyet gündeme gelecek ve bu da ülke hayvancılığına büyük bir darbe vuracak.

Bundan dolayı Tarım Bakanlığının proje kapsamında şu soruların cevabını kamuoyu ile paylaşması gerekiyor;

1. TİGEM, kendi ana kadrosunu feda etmeden bu sayılara nasıl ulaşacak?

2. Kurumun ıslah çalışmaları bu operasyondan nasıl etkilenecek?

3. Proje kapsamında dağıtılacak hayvanların bir kısmı ithal mi edilecek?

Üst yönetimde kurum içi temsil tamamen bitti

TİGEM’de Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yapan Kamer Erturan İbrişim görevden alınarak müfettiş kadrosuna geçirildi. İbrişim, üst yönetimde kurum içinden gelen tek isim olarak biliniyordu. Bu değişiklikle birlikte TİGEM üst yönetiminin tamamen kurum dışından gelen yöneticilerden oluşması dikkat çekti.

İbrişim’in yerine Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinden Melikşah Taşkın Genel Müdür Yardımcısı olarak atandı.

Sulama Dairesi’nde görev değişimi ve “izin” detayı

Sulama Dairesi Başkanı Uğur Bige Çınar da görevden alınarak müfettiş kadrosuna çekildi. Ancak Çınar’ın daire başkanlığında üç yıllık süresini tamamlamadığı için müfettiş kadrosuna atanmasının hukuki olarak mümkün olmadığı öğrenildi. Görev süresinin dolmasına kısa süre kalması nedeniyle Çınar’ın izne ayrıldığı bildirildi.

Çınar’ın yerine Karacabey Tarım İşletmesi Müdürü Muhammed Altıparmak getirildi.

Sultansuyu’daki at krizi sonrası değişim

Akçadağ’daki Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde 19 yarış atının ahırlardan kaçmasıyla gündeme gelen olay sonrası At Islahı ve Yetiştiriciliği Dairesi Başkanı Hüseyin Öcal görevden alınmıştı. Öcal’ın yerine Iğdır Tarım İşletmesi Müdürü Yusuf Yılmaz atandı.

Emekliliğe kısa süre kala görevden almalar dikkat çekti

Mekanizasyon Dairesi Başkanı Bedrimünir Turgut da görevden alınarak yerine Ergün Sayın getirildi. Turgut’un emekliliğine yaklaşık iki ay kaldığı öğrenilirken, bu süreçte müfettiş kadrosuna alınması kurum içinde “acele karar” yorumlarına neden oldu.

Benzer şekilde Hayvancılık Dairesi Başkanı Faruk Erkan da görevden alınarak müfettiş yapıldı. Erkan’ın yerine Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Uğur Aydın atandı. Erkan’ın da emekliliğine kısa süre kaldığı ifade ediliyor.

Strateji birimi de el değiştirdi

Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı görevine Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan Ali Kısa getirildi. Bu görevi daha önce Genel Müdür Yardımcılığı görevinden alınan Kamer Erturan İbrişim yürütüyordu.

Kurum dışı yönetim ağırlığı arttı

Son yapılan değişikliklerle birlikte TİGEM’de genel müdür ve genel müdür yardımcılarının tamamının kurum dışından gelmesi dikkat çekti. Ayrıca yedi daire başkanlığının da kurum dışından gelen yöneticiler tarafından yürütülür hale geldi.

Görevden almaların özellikle emekliliğine kısa süre kalan yöneticiler üzerinde yoğunlaşması ve bazı atamaların zamanlaması, sektörde “bu acele neden?” sorusunun gündeme gelmesine yol açtı. Kurumda yapılan bu kapsamlı yönetim değişikliğinin TİGEM’in üretim, ıslah ve işletme politikalarına nasıl yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde yakından izlenecek.

TİGEM’de görev değişimleri daha önce de tartışmalara neden olmuştu

TİGEM'de daha önce de dikkat çeken atama ve görevden almalar yaşanmış, bazı kararlar uzun süre gündemde kalmıştı. Aşağıdaki haberlerde TİGEM’de yaşanan tartışmalı süreçlerin detaylarına ulaşabilirsiniz.

• TİGEM Genel Müdür Yardımcısının kararnamesi 2,5 yıl sonra yayınlandı!
• TİGEM'de kamu zararını aklamak için imza attıramadıkları genel müdür yardımcısı görevden alındı!
• TİGEM’de flaş gelişme! Daire Başkanları görevden alındı
• TİGEM’e kaymakam ve sosyologun ataması yapıldı!
• TİGEM’e ‘Kıyak’ atama!
• Tarım Bakanından TİGEM’e tartışmalı atama!

19 yarış atı ahırlardan kaçtı

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde yetiştirilen yarış atları 25 Aralık 2025 tarihinde henüz belirlenemeyen bir nedenle ahırlardan çıkarak işletme dışına kaçtı.

Kaçan atların karayoluna çıkması sonucu trafik kazası meydana gelirken olay, hem hayvan kayıpları hem de işletme güvenliği açısından ciddi tartışmalara neden oldu.

Yapılan çalışmalar sonucunda, kaçan 19 attan 9’u yakalanırken, 6 tay telef oldu, 4 at da yaralı olarak yakalandı.

Müfettiş raporu sonrası görevden alma kararı

Olayın ardından TİGEM Genel Müdürlüğü tarafından soruşturma başlatıldı ve müfettiş görevlendirildi. Yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan rapor doğrultusunda işletme Müdürü Hüseyin Öcal görevden alınırken, olay sırasında görevli olduğu belirtilen Hasan Güneş ve Alaattin Uludağ’ın iş akitleri feshedildi. Kararın, işletme güvenliği ve sorumluluk zinciri kapsamında alındığı öğrenildi.

Müdür vekili görevlendirildi

Görevden alma kararının ardından Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde yönetim boşluğu oluşmaması için İşletme Müdür Yardımcısı Ali Yağlıcı müdür vekili olarak görevlendirildi. Yetkililer, olayla ilgili idari sürecin devam ettiğini bildirdi.

Sultansuyu Tarım İşletmesi neden önemli?

Türkiye’nin önemli safkan Arap atı yetiştirme merkezlerinden biri olan Sultansuyu Tarım İşletmesi, TİGEM bünyesinde faaliyet gösteriyor. İşletme, yarış atı yetiştiriciliği ve genetik ıslah çalışmaları açısından Türkiye hayvancılığı için stratejik üretim merkezleri arasında yer alıyor.

Taylar karayoluna çıktı, araçlar çarptı

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde bulunan ve her biri yüksek maddi ve genetik değere sahip olan safkan Arap yarış tayları, güvenlik ve kontrol eksikliği nedeniyle işletme sınırlarının dışına çıkmıştı. Gecenin ilerleyen saatlerinde Kuzey Çevre Yolu’na ulaşan taylara, seyir halindeki araçların çarpması sonucu en az altı tay telef oldu, bazı tayların ise kayıp olduğu ifade edilmişti.

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde yaşanan ve tay ölümleriyle sonuçlanan olayla ilgili ayrıntılar, TİGEM Malatya’da kritik ihmal: ikinci facia, taylar öldü, genel müdür sessiz başlıklı haberimizde yer alıyor.

Kamu zararı 100 milyon TL iddiası

Olayın ardından kamuoyuna yansıyan bilgilerde, telef olan ve kayıp olduğu belirtilen taylar nedeniyle oluşan kamu zararının yaklaşık 100 milyon TL olduğu öne sürülmüştü. Ayrıca, olay sonrası işletmede görevli bazı üst düzey yöneticilerin emeklilik dilekçesi verdiği kaydedilmişti.

Bakan Yumaklı’ya 5 kritik soru

Milletvekili Alp, soru önergesinde Yumaklı'dan şu soruların cevaplandırılmasını talep etti.

-Telef olan tayların soy kütüğü, yaşları ve birim maliyetleri nedir?

-Toplam kamu zararı ne kadardır?

-TİGEM’e bağlı işletmelerde kayıp olan toplam at sayısı kaçtır?

-Tayların kayıp ve telef olmasında görev ve sorumluluk kimlere aittir?

-Olayla ilgili adli ve idari soruşturma başlatılmış mıdır?

-Emeklilik dilekçesi verdiği iddia edilen üst düzey yöneticiler kimlerdir ve bu dilekçeler kabul edilmiş midir?

-Benzer olayların tekrar yaşanmaması için hangi yapısal ve idari önlemler alınacaktır?

Son dönemde TİGEM’e bağlı Sultansuyu Tarım İşletmesi; tay ölümleri, ihmaller ve hırsızlık iddialarıyla sık sık gündeme gelmişti. Geçtiğimiz haftalarda kum padoktan kaçan 19 taydan 8’inin otoyolda araçlara çarparak hayatını kaybetmesi kamuoyunda büyük tepki çekmiş, ancak olayla ilgili ne Genel Müdürlükten ne de işletme yönetiminden tatmin edici bir açıklama yapılmamıştı. Ankara’dan gelen müfettişlerin kısa süreli incelemenin ardından herhangi bir cezai işlem uygulamadan Malatya’dan ayrılması ise soru işaretlerini artırmıştı.

Bu olayın ardından gerekli önlemlerin alınmadığı da ortaya çıktı. Aynı görevlinin bulunduğu ve aynı locada, geçtiğimiz gün bir tayın dikkatsizlik sonucu takılıp boğularak can verdiği iddia edildi. Söz konusu ölümün işletme tarafından “hastalık” gerekçesiyle raporlandığı öne sürüldü.

Hayvan ölümlerinin yanı sıra işletmede hırsızlık vakalarının da yaşandığı iddialar arasında. Yeniköy Sığırcılık Tesisleri’nde yaklaşık 18 yıldır çalışan T.K. isimli personelin süt çaldığı, bu sütleri peynire çevirerek personele sattığı gerekçesiyle yakalandığı ve iş akdinin feshedildiği belirtildi. Aynı personelin, 6 Şubat depremlerinin ardından gece vardiyasında tek başına çalıştığı ve bu durumun suistimale zemin hazırladığı iddia edildi.

Öte yandan Çiftçibaşı mevkiinde yeni yapılan sulama havuzunda bulunan ve 400 kW’lık çayır sulama pompasını çalıştıran makinenin altın krom kablosunun çalındığı, kablonun uzunluğunun ise 350–400 metre civarında olduğu ileri sürüldü.

Tüm bu gelişmelerin ardından ortaya çıkan 50 ton yulaf zayiatı, işletmedeki yönetim ve denetim sorunlarını daha da görünür hale getirdi. Siloda çürüyen, araziye dökülen ve toprağa gömülerek imha edilen yulafın, devletin doğrudan zarara uğratılması anlamına gelip gelmediği sorusu kamuoyunda yüksek sesle sorulmaya başlandı.

Uzmanlar, kamuya ait tarım işletmelerinde bu ölçekte bir zayiatın basit bir ihmal olarak geçiştirilemeyeceğini vurgularken; sorumluların tespiti, fiziki ve idari denetimlerin etkinliği ve kamu zararının hesabının verilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Sultansuyu Tarım İşletmesi’nde yaşananlar, yalnızca tek bir işletmenin değil, TİGEM bünyesindeki denetim ve yönetim anlayışının da sorgulanmasına neden olurken; gözler, Tarım ve Orman Bakanlığı ile TİGEM Genel Müdürlüğü’nden gelecek olası açıklamalara çevrilmiş durumda.

“TİGEM’ler sıradan işletmeler değil, stratejik yapılardır”

TİGEM’lerin yalnızca bir tarım işletmesi olarak okunamayacağını vurgulayan Aslan, “Toprak, emek ve strateji bu yapının üç temel ayağıdır” dedi. Avrupa ve Amerika’daki tarım modelleriyle karşılaştırma yapan Aslan, Türkiye’de TİGEM’lerin hem alan büyüklüğü hem de emek yoğunluğu bakımından benzersiz bir konumda olduğunu ifade etti.

Özellikle Ceylanpınar TİGEM’in tek başına bir “emek havzası” olduğunu belirten Aslan, “Milyonlarca dönüm arazi, binlerce işçinin alın teriyle üretimde tutuluyor. Bu yüzden TİGEM, bugünü değil, ülkenin geleceğini ayakta tutan bir yapıdır” diye konuştu.

“TİGEM işçisi zor koşullarda üretimi ayakta tutuyor”

Sahadaki çalışma koşullarına ilişkin konuşan Aslan, iş yükünün son derece ağır olduğuna dikkat çekti. TİGEM işçisinin geniş alanlarda, sert iklim koşullarında ve uzun mesafelerde çalıştığını belirten Aslan, “Yazın kavurucu sıcak, kışın sert soğuk… Bu iş masa başında anlatılacak bir iş değil” dedi.

Teknolojinin her alanda yeterince etkin kullanılmadığını vurgulayan Aslan, sendika olarak teknolojiyi işçinin yükünü hafifleten ve iş kazalarını önleyen bir araç olarak gördüklerini ifade etti. Mesai kavramının TİGEM işçisi için çoğu zaman anlamını yitirdiğini belirten Aslan, “Hasat varsa işçi oradadır, kriz varsa oradadır. Ama bu fedakarlığın karşılığı adil ve insani olmak zorundadır” dedi.

“Ceylanpınar TİGEM özel bir hassasiyet gerektirir”

Öz Orman İş Sendikası’nın Ceylanpınar TİGEM’e özel bir önem atfetmesinin tesadüf olmadığını söyleyen Aslan, bu işletmenin büyüklüğü ve üretim kapasitesi nedeniyle ayrı bir sendikal hassasiyet gerektirdiğini belirtti.

“Ceylanpınar’ı sıradan bir birim gibi ele alamazsınız” diyen Aslan, güçlü ve sürekli sahada olan bir temsilin hem işçi hem de üretim açısından hayati olduğunu vurguladı. “Sendikal temsil zayıflarsa sadece işçi değil, üretim de zarar görür” ifadelerini kullandı.

“Sendikacılık menfaat değil, sorumluluk işidir”

Yetkisiz sendikalar ve sendikacılığı kişisel çıkar alanı olarak gören anlayışlara da sert tepki gösteren Aslan, “Sendikacılık bir gelir kapısı değildir, emekçinin yükünü omuzlamaktır” dedi.

TİGEM gibi stratejik alanlarda işçiyi değil menfaati önceleyen yaklaşımların zarar verici olduğunu belirten Aslan, TİGEM işçisinin bu farkı net biçimde gördüğünü söyledi. “İşçi kimin samimi, kimin çıkar peşinde olduğunu çok iyi ayırt eder” diyen Aslan, Öz Orman İş Sendikası’nın mücadelesini yalnızca bugüne değil, işçinin yarınına odakladığını vurguladı.

Aslan sözlerini şu ifadelerle tamamladı: “Bu topraklarda üretim varsa bunun adı emektir. Emek varsa korunmalıdır. TİGEM’i ayakta tutan da budur.”

İhale 22 Ocak’ta yapılacak

Yağlık ayçiçeği satışı için düzenlenecek açık artırma ihalesi, 22 Ocak 2026 Perşembe günü saat 14.00’te Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nde gerçekleştirilecek. İhaleye katılmak isteyen isteklilerin, ihale saatine kadar geçici teminatlarını yatırmaları gerekiyor.

Geçici teminat tutarı, muhammen bedelin yüzde 5’i olarak belirlenirken, teminatın Ziraat Bankası Akçadağ Şubesi nezdindeki işletme hesabına yatırılması şart koşuluyor.

İhaleye katılım şartları açıklandı

İhaleye katılacak gerçek ve tüzel kişilerden; tebligat adres beyanı, geçici teminat belgesi ve gerekli imza yetki evrakları talep ediliyor. İhale dosyalarının, ihale tarih ve saatine kadar işletmenin genel evrak servisine teslim edilmesi gerekiyor. Belirlenen süre içinde evrak teslim etmeyen kişi ve firmalar ihaleye kabul edilmeyecek.

Öte yandan istekliler, ihale öncesinde satışa konu olan yağlık ayçiçeğini işletme ambarlarında veya yığın halinde yerinde görebilecek, ayrıca numune alma imkanına da sahip olacak. İhaleye katılanlar, malı mevcut haliyle görmüş ve kabul etmiş sayılacak.

Şartname TİGEM internet sitesinde

İhaleye ilişkin şartname, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün internet sitesi üzerinden ya da Sultansuyu Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nden temin edilebiliyor. TİGEM, ihaleyi yapıp yapmamakta veya verilen teklifleri kamu yararı doğrultusunda kabul edip etmemekte serbest olduğunu da duyurdu.

TİGEM’in gübre alımlarına ilişkin ihale süreçleri, geçmişte de kamuoyunda tartışmalara konu olmuştu. Kurumun 21 bin tonluk üre gübresi alım ihalesinde, farklı saatlerde alınan online tekliflerin firmalar arasında avantaj yarattığı yönündeki iddialar gündeme gelmişti.

İhale konusu alım, toplam 1.371,35 ton Triple Süper Fosfat (%42) gübresini kapsıyor. Alınacak gübreler, TİGEM’e bağlı Tarım İşletme Müdürlüklerine teslim edilecek.

Sözleşme konusu gübrelerin, sözleşmenin imzalanmasının ardından teknik şartname ve sözleşme hükümlerine uygun şekilde ilgili işletmelere teslim edileceği bildirildi.

İhale, 20 Ocak 2026 Salı günü saat 14.30’da, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün Ankara Çankaya’daki merkez binasında yapılacak. İhaleye katılmak isteyen firmalar, ihale dokümanını EKAP üzerinden bedelsiz olarak görüntüleyebilecek; ancak teklif verecek isteklilerin e-imza kullanarak dokümanı EKAP üzerinden indirmeleri zorunlu olacak.

Teklifler yalnızca elektronik ortamda EKAP üzerinden alınacak. İstekliler, teklif bedelinin en az yüzde 3’ü oranında geçici teminat sunacak.

Sultansuyu TİGEM’de milyonluk taylar yolda can verdi.

Zarar: 100 milyon TL

Sorumluluk: Belirsiz

Üzerinden 3 gün geçti, TİGEM'den halen bir açıklama yapılmadı.

Üstelik ilgili daire başkanlığı kurum dışından vekaleten yönetiliyor.

Sonuç: İhmal, sessizlik, kamu zararı! pic.twitter.com/v7wlOPbu7K

— Tarımdan Haber (@tarimdanhaber) December 28, 2025

Olay, dün saat 18.30 sıralarında işletmenin Aydınlar Mahallesi sınırları içerisindeki bölümünde meydana geldi. Kaçan tayların bir kısmı karayoluna yönelirken, bazı tayların ise farklı istikametlere dağıldığı bildirildi. İhbar üzerine bölgeye AFAD, UMKE, itfaiye, polis, jandarma, belediye ve Karayolları ekipleri sevk edildi.

Araçların altında kalan taylar ekiplerin çalışmasıyla yoldan kaldırılırken, yaralı taylar tedavi edilmek üzere yeniden işletmeye götürüldü. Kayıp olan milyonluk tayların bulunması için arama çalışmaları başlatıldı. Çalışmalara İnsansız Hava Araçları (İHA) ile havadan da destek verildi.

Belediye başkanı: “Atlar korkunca farklı yönlere kaçabiliyor”

Bölgede yürütülen çalışmaları yerinde takip eden Akçadağ Belediye Başkanı Hasan Ulutaş, olaydan duydukları üzüntüyü dile getirerek, tayların ürkme anında kontrolsüz şekilde farklı yönlere kaçabildiğini söyledi. Ulutaş, “Türkiye’ye mal olmuş TİGEM yarış atlarımızın bu şekilde zarar görmesi hepimizi üzdü. Kaçan atlarımız var, arama çalışmalarımız sürüyor. Büyük ihtimalle yaban hayvanlarından ürkmüş olabilirler” dedi.

Kurum yönetim ve denetim yapısı, geçmişte kamuoyunda uzun süre tartışılan bazı uygulamalar nedeniyle de eleştirilerin odağında yer almıştı. Aynı işletmede daha önce de benzer bir kazanın yaşanmış olması, ihmaller zincirine dair soru işaretlerini artırdı.

Karayolu kapatıldı, ardından kontrollü açıldı

Kaza nedeniyle bir süre trafiğe kapatılan Malatya–Kayseri karayolu, temizlik ve güvenlik çalışmalarının ardından kontrollü olarak yeniden ulaşıma açıldı. Olayla ilgili resmi inceleme devam ederken, işletmede ikinci kez benzer bir olayın yaşanması, TİGEM’deki güvenlik ve tedbir eksikliğini yeniden tartışmaya açtı.

Öte yandan, olayın üzerinden 24 saat geçmesine rağmen TİGEM Genel Müdürlüğü’nün kamuoyuna herhangi bir açıklama yapmaması, dikkat çekti.

TİGEM Genel Müdürlüğü’nün yaşanan olayla ilgili sessizliği, kurumda geçmişte kamuoyuna yansıyan ve yönetim anlayışına dair ciddi soru işaretleri doğuran uygulamaları yeniden gündeme getirdi.

Kredi ve ödeme için süre uyarısı

Hayvanları kredili olarak almak isteyen yetiştiricilerin, TİGEM’in internet sitesinde yayımlanan duyuru tarihinden itibaren 5 iş günü içinde ikamet ettikleri il veya ilçedeki T.C. Ziraat Bankası şubelerine kredi başvurusu yapmaları gerekiyor.

Peşin veya kredili ödeme yapacak hak sahiplerinin ise duyuru tarihinden itibaren en geç 20 gün içinde hayvan bedelini TİGEM’in banka hesabına yatırarak teslim sürecini başlatmaları zorunlu. Belirlenen sürelerde işlemlerini tamamlamayan yetiştiricilerin hak sahipliğinin iptal edileceği bildirildi.

Teslim için 35 gün şartı

Ödeme işlemlerini tamamlayan yetiştiricilerin, hayvanlarını duyuru tarihinden itibaren en geç 35 gün içinde teslim almaları gerekiyor. Bu sürenin aşılması halinde de hak kaybı yaşanacağı vurgulandı.

Teslim noktaları açıklandı

Diyarbakır, Gaziantep, Kahramanmaraş, Kilis, Mardin ve Şanlıurfa illerindeki yetiştiriciler hayvanlarını TİGEM Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nden, diğer illerde bulunan yetiştiriciler ise TİGEM Kazımkarabekir Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nden teslim alacak. Nakliye işlemleri yetiştiricilere ait olacak.

“SMS gelmeden ödeme yapmayın” uyarısı

TİGEM, hayvan teslimatlarının gruplar halinde gerçekleştirildiğini belirterek, SMS ile bilgilendirilmeyen yetiştiricilerin ödeme yapmaması gerektiği uyarısında bulundu. Hak sahibi olmayan üreticilerin yeni etap duyurularını takip etmeleri istendi.

İşletmelere göre ihaleler (navlun bedelinden dolayı) farklı fiyatlarda sonuçlandı. Ceylanpınar işletmesine 15 bin tonluk üre gübresinin ihalesi 24,458 TL/tondan sonuçlanırken, Dalaman, Tükgeldi ve Karacabey işletmeleri için yapılan ilahe 22,640 TL/tondan ve diğer işletmeler için yapılan ihale ise 22,200 TL/tondan sonuçlandı.

Online İhale Yöntemi ve "Son Teklif" Soru İşaretleri

TİGEM gibi devasa alımlar yapan bir devlet kurumunun, ihale komisyonu kurup teklifleri kapalı zarf usulüyle alması beklenirken, online yöntemle ihaleye çıkması dikkat çekti. Ancak asıl tartışma, tekliflerin aynı anda değil, farklı saat dilimlerinde alınmasıyla başladı.

Bu yöntem, firmaların diğer teklifleri bilme endişesini doğurdu. Bu duruma en çarpıcı örnek, Ceylanpınar İşletmesi'nin 15 bin tonluk üre gübresi alımında yaşandı. İhaleyi kazanan firma en son teklifi veren firma oldu. İhaleyi alan firma ile ikinci sıradaki firma arasındaki fiyat farkının çok düşük olması da dikkat çekti.

Sektör temsilcileri, tekliflerin farklı saatlerde verilmesi nedeniyle, en son teklifi veren firmanın veya firmaların, rakiplerinin fiyatları hakkında bilgi edinmiş olabileceği ve bu bilgiyi kullanarak ihaleyi "kıl payı" kazanma ihtimalinin yüksek olduğu endişesini dile getirdi.

TİGEM’in yüksek tonajlı alımlarında şeffaflığı ve rekabeti güvence altına alacak kapalı zarf usulü yerine online teklif yöntemini tercih etmesi, kurumun milyonlarca liralık alım sürecini tartışmalı hale getirdi.

USK Fiyatı TİGEM’i de Zarara Soktu: 224 Milyon TL Açık!

Ulusal Süt Konseyi’nin (USK) piyasa gerçekleriyle örtüşmeyen düşük çiğ süt fiyatı belirleme politikası, sadece üreticiyi değil, TİGEM'i de vurdu. İşletmelerinde ürettiği sütü USK fiyatlarına göre ihale ile satan TİGEM, 2024 yılı süt satış faaliyetinden tam 224 milyon 749 bin lira zarar açıkladı.

Raporda yer alan çarpıcı rakamlar, maliyetlerin satış gelirlerini nasıl katladığını gözler önüne serdi. TİGEM, 2024 yılında süt satışından 1 milyar 450 milyon 613 bin lira gelir elde ederken, bu gelire karşılık 1 milyar 675 milyon 362 bin lira faaliyet gideri oldu. Süt satışından elde edilen gelir, maliyetleri bile karşılayamayarak kurum 224 milyon 749 bin lira zarar etti.

Baskılanan Fiyatın Faturası: Üretici Zararı Resmiyet Kazandı

Bu veri, yıllardır düşük fiyatlarla mücadele eden süt üreticisinin haklılığını gözler önüne serdi. USK'nın belirlediği fiyatlar, TİGEM gibi büyük ve kurumsal bir yapının dahi maliyetlerini karşılayamadığını gösterirken, küçük ve orta ölçekli üreticilerin maruz kaldığı yıkım çok daha büyük oldu.

Özetle, süt fiyatları enflasyonu artıracağı endişesiyle baskılanırken, bu politikanın doğrudan sonucu olarak resmi bir kurum dahi yüz milyonlarca lira zarar etti. Bu durum, Ulusal Süt Konseyi'nin belirlediği fiyat politikasının ne kadar hatalı ve sürdürülemez olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

TARIM BAKANLIĞINDAN ÇELİŞKİLİ ADIM!

Tarım Bakanlığı bir taraftan ithal etle et fiyatlarına baskı yaparken, üreticide zararına kesim yaptırmak zorunda kalıyor. Bakanlık et fiyatlarını kontrol etmek için ithalattan taviz vermezken, hayvancılığa destek projesi kapsamında ESK tarafından ithal edilen ve TİGEM tarafından üreticiye teslim edilen etçi ırk damızlık gebe düve fiyatlarına 15 bin lira birden zam yapılması uygulanan politikalardaki çarpıklığı ortaya koydu. Bakanlık et fiyatları artmasın diyerek, yoğun bir ithalat yaparken, diğer yandan destek kapsamındaki canlı hayvan fiyatlarına zam yaparak doğrudan et kesim maliyetlerini de yukarı çekiyor.

YENİ FİYAT: KDV HARİÇ 120.000 TL

ESK tarafından ithal edilen ve TİGEM tarafından üreticiye dağıtılan etçi ırk damızlık gebe düve fiyatları, daha önceki teslimatlarda 105.000 TL’den üreticiye veriliyordu.

Söz konusu projeyle ilgili 1. Etap 6. Grup bilgilendirme duyurusu yayınlanırken, ithal etçi ırk damızlık gebe düve fiyatlarına da sessiz sedasız zam yapıldığı ortaya çıktı.

Proje kapsamında TİGEM’den damızlık gebe düve alacak üreticiler için KDV hariç birim fiyat 120.000 TL/baş olarak belirlendi. Buna ek olarak %1 KDV de fiyatlara dahil edilecek.

Üreticiler, ithalat maliyetlerinde büyük bir değişim olmamasına rağmen proje kapsamında gebe düve fiyatlarına yüzde 14 zam yapılması dikkat çekti.

KREDİ VE ÖDEME SÜREÇLERİ NASIL OLACAK?

TİGEM, duyuru ile birlikte ödeme ve teslim süreçlerine dair bilgileri de paylaştı.

Kredi Başvurusu: Hayvanları kredili almak isteyen yetiştiriciler, duyuru tarihinden itibaren 5 (beş) iş günü içinde T.C. Ziraat Bankası şubelerine başvurmak zorunda.

Toplam Bedelin Yatırılması: Peşin veya kredili alım yapacak hak sahipleri, duyuru tarihinden itibaren en geç 20 (yirmi) gün içinde toplam bedeli TİGEM banka hesabına yatırmak zorunda.

Teslim Süresi: Hayvanların, duyuru tarihinden itibaren en geç 35 gün içinde teslim alınması zorunlu olacak.

ÖNEMLİ UYARI: Belirtilen süreler içinde işlemlerini tamamlamayan yetiştiricilerin hak sahipliği iptal edilecek ve haklarından feragat etmiş sayılacakları özellikle vurgulandı.

TESLİMAT NOKTALARI

Hayvan bedeli TİGEM hesabına aktarılan üreticiler, nakliyeleri kendilerine ait olmak üzere hayvanlarını aşağıdaki işletmelerden teslim alacak:

Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa: TİGEM Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğü

Diğer İller: TİGEM Kazımkarabekir Tarım İşletmesi Müdürlüğü

Rakamlar çarpıcı: 2022 yılında 273 bin 234 ton buğday hasat edilirken, çiftçiye 104 bin 319 ton tohumluk satıldı. 2023 yılında buğday üretimi 343 bin 843 tona yükseldi; ancak tohumluk satışları 93 bin 509 tona geriledi. Yani üretim artarken çiftçiye ulaştırılan tohumluk miktarı düştü.

TİGEM’in ana faaliyet alanı tohumculuk olmasına rağmen, üretim ve satış arasındaki bu uyumsuzluk kurumun yatırım yapmasına rağmen ürünleri yeterince çiftçiye ulaştıramadığını gösteriyor.

İlginç bir diğer gelişme ise 2024 yılında ortaya çıktı. Bu yıl, bir önceki yıla göre buğday üretimi 81 bin ton azalmış olmasına rağmen, tohumluk satışları 21 bin ton arttı. Bu artışın TİGEM’in geçtiğimiz yıl uyguladığı kredi kartına taksitli satış kampanyasından kaynaklandığı düşünülüyor Ancak söz konusu uygulamanın geçmiş yıllarda neden uygulanmadığı ise eleştiri konusu oldu.

Ana faaliyet alanı tohumculuk olan TİGEM’in üretim ve satış planlamasında yaşanan bu istikrarsızlığın hem üreticiye hem de tarım sektörüne olumsuz etkileri olabileceğine dikkat çekiliyor.

KURUMUN BAŞARI VE BAŞARISIZLIĞINI ORTAYA KOYAN HASAT CETVELİ YAYINLANMIYOR!

Diğer yandan kurumun başarısını ortaya koyan Hasat Cetveli ne yazık ki yayınlanmıyor. Oysa bu cetvel, hangi çeşidin hangi bölgede nasıl bir performans gösterdiğini göstererek, yapılan yatırımların karşılığının tam alınıp alınmadığını ortaya koyan önemli bir göstergeydi.

İthalatın görünmeyen yüzü

TİGEM dışındaki firmalar arasında Dost Hayvancılık, Yes Günlük, Wolves, Yusuf Öztürk, Cactus, Gökkale, Başerler, Turkuaz, Çelik Hayvancılık, ElitGen ve Kelkit yer aldı. 6 bin 500 başlık toplu ithalatta ihracatçı firma Austrex olarak görünürken, TİGEM’e yapılan 1000 başlık ithalatta ESK firmasının ihracatçı olarak kayıtlarda yer alması kafalarda soru işareti oluşturdu. Çünkü ESK’nın Avustralya’da ihracat yetkisi bulunmuyor.

Danışman pozisyonu tartışmaya neden oldu!

Sektör kaynaklarına göre, TİGEM’e ithal edilen 1000 baş boş düve işlemlerinde gemideki hayvanların tümü, ElitGen Hayvancılık Genel Müdürü ve TİGEM danışmanı Yusuf Burucu tarafından organize edildiği kaydediliyor. Burucu’nun Avustralya’daki Austrex firmasıyla da danışmanlık ilişkisinin bulunduğu belirtilirken, bu yetki kullanımı, ithalat sürecinin nasıl yürütüldüğüne dair ciddi soru işaretlerini gündeme getiriyor.

Sektörde ağır iddialar

TİGEM’e Bakan Yardımcısı Ahmet Gümen’in eski ortağı olarak danışman yapılan Yusuf Burucu’nun, ithalat sürecinde bu kadar etkin bir pozisyonda olması, sektör içinde “çıkar ilişkileri ve yetki kullanımı” yönünden tartışmalara yol açtı.

Bu gelişmeler, Türkiye’de damızlık hayvan ithalatı ve TİGEM’in yönetiminde şeffaflık konusunu tekrar gündeme taşıdı.

AVUSTRALYA'DAN KİM NE KADAR BOŞ DÜVE İTHAL ETTİ?

1. TİGEM – İhracatçı: ESK – 1000 baş
2. Cactus Ltd. Şti. – İhracatçı: Austrex – 250 baş
3. Dost Hayvancılık – İhracatçı: Austrex – 1250 baş
4. YES Günlük – İhracatçı: Austrex – 1250 baş
5. Wolves Ltd. Şti. – İhracatçı: Av-va Hayv. – 500 baş
6. Yusuf Öztürk – İhracatçı: Austrex – 250 baş
7. Gökkale – İhracatçı: Austrex – 250 baş
8. Başerler – İhracatçı: Klinger – 250 baş
9. Turkuaz Ltd. Şti. – İhracatçı: Austrex – 500 baş
10. Çelik Hayvancılık – İhracatçı: Austrex – 500 baş
11. ElitGen – İhracatçı: Austrex – 250 baş
12. Kelkit – İhracatçı: Austrex – 250 baş

TİGEM’in asli görevi damızlık hayvan üretmek. Oysa etçi damızlık projesinin uygulandığı bir dönemde TİGEM’in sütçü ırk boş düve ithal etmesi, Bakanlığın politikalarıyla çelişiyor ve sektörde büyük soru işaretleri oluşturuyor. Üstelik Marmara/Ereğli limanına uzun süredir ithal hayvan indirilmesine izin verilmezken, bu gemiye izin verilmesi ithalatın özel ve ayrıcalıklı bir şekilde yürütüldüğüne dair eleştirileri artırıyor.

ESK'nın Avustralya'da ihracat yetkisi olmamasına rağmen proforma düzenlemek için ihracatçı firma gösterildi!

İşin en tartışmalı kısmı ise TİGEM'e ithal edilen 1000 baş holstein ırk 4-12 aylık boş düve ithalatında ESK’nın ihracatçı firma olarak gösterilmesi. Avustralya’da ihracat yetkisi bulunmayan ESK’nın, TİGEM’e yapılacak ithalat için proforma düzenlemesi, sürecin şeffaflıktan uzak olduğunu ortaya koyuyor. Gemideki hayvanların bir firma üzerinden toplandığı, ancak bu firmanın görünürlüğünün ESK aracılığıyla gizlendiği iddiaları, ithalatın kamu kaynakları ve kurallar üzerinden nasıl manipüle edildiğini gösteriyor.

Türkiye’de süt fazlası gerekçesiyle gebe düve ithalatının yasak olduğu bir dönemde, TİGEM’in 1000 baş sütçü boş düve ithal etmesi “rant odaklı uygulama” tartışmasını gündeme taşıyor. Üstelik diğer firmalara zorluk çıkarılırken, bu gemi ve firmalara sağlanan ayrıcalık dikkat çekiyor.

Sektör temsilcileri, bu ithalatın kamu kaynaklarının ve devlet kurumlarının nasıl ranta dönüştürüldüğünü ortaya koyduğunu belirtiyor. Torpidolu ithalat, hayvancılıkta şeffaflık ve planlamanın ne kadar yok sayıldığını gözler önüne seriyor.

Hayvan Bedeli ve KDV

Proje kapsamında dağıtılacak gebe düvelerin birim fiyatı 105.000 TL/baş olarak belirlendi. Bu fiyata %1 KDV ilave edilecek.

Kredi Başvurusu ve Ödeme Süreci

Kredili alım yapmak isteyen yetiştiriciler, duyurunun yayımlandığı tarihten itibaren 5 iş günü içinde ikamet ettikleri il/ilçedeki T.C. Ziraat Bankası şubelerine başvuruda bulunmalı.

Peşin veya kredili alım yapmak isteyenler ise 20 gün içinde TİGEM’in banka hesabına toplam bedeli yatırarak teslimat sürecini başlatmalı. Süreyi kaçıranların hak sahipliği iptal edilecek.

TİGEM Banka Hesabı:

Banka: T.C. Ziraat Bankası, Ankara Kamu Kurumsal Şubesi

Hesap No: 1745-5994378-5205

IBAN: TR9300 0100 1745 0599 4378 5205

Teslimat ve Nakliye

Hak sahipleri, hayvanlarını TİGEM Kazımkarabekir Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nden (Emince Köyü, Aralık / Iğdır) teslim alacak; nakliye masrafları yetiştiriciye ait olacak. Teslim süresi duyuru tarihinden itibaren 35 gün olarak belirlendi.

Önemli Uyarılar

SMS ile bilgilendirme yapılmayan yetiştiriciler ödeme yapmamalı.

Hayvan teslimatları gruplar halinde gerçekleştirilecek; yeni etap duyuruları takip edilmeli.

Bilgi için iletişim:

TİGEM Genel Müdürlük: 0 312 417 84 70 (Dahili: 303, 308, 337)

TİGEM Kazımkarabekir Tarım İşletmesi Müdürlüğü: 0 476 411 37 37