Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci, destekleme politikalarının piyasa düzenlemesinin yerine konulmaması gerektiğini belirterek, çiftçinin üretim yılında karşı karşıya kaldığı zarar ve gelir kayıplarına ayrı ve zamanında müdahale edilmesi gerektiğini savundu.

“2027 bütçesi 2026 üretiminin hak edişi”

Kahveci'nin değerlendirmesinin önemli ayaklarından birini desteklerin ödeme takvimi oluşturuyor.

2026 yılı bütçesindeki tarımsal destek ödeneğinin ağırlıklı olarak 2025 üretim döneminde oluşan hak edişlerin ödenmesinde kullanıldığını belirten Kahveci, aynı şekilde 2027 yılı ödeneğinin de 2026 üretim döneminin hak edişlerini karşılayacağını ifade etti.

Bu nedenle 2026 yılında üreticinin karşılaştığı olağanüstü zarar veya piyasa kaynaklı kayıpların bir sonraki yılın rutin destekleme sistemi içinde eritilmesine karşı çıkan Kahveci, bu tür durumların ayrı bir “acil müdahale” mekanizmasıyla karşılanması gerektiğini savundu.

“Kriz varsa müdahale aynı yıl yapılmalı”

Kahveci, ABD ve Avrupa Birliği gibi büyük tarım ekonomilerindeki uygulamalara işaret ederek, piyasa krizlerine yönelik olağanüstü ödemelerin normal tarımsal desteklerden ayrı değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Türkiye'de 2026 yılı için böyle ayrı bir kaynak bulunmaması halinde dahi üreticinin kaybının bekletilmemesi gerektiğini belirten Kahveci, 2027 için belirlenen destek katsayısıyla 2026 katsayısı arasındaki fark üzerinden bir ödeme yapılabileceğini gündeme getirdi.

2026 destek katsayısının 310 TL, 2027 için açıklanan katsayının ise 442 TL olduğunu hatırlatan Kahveci, aradaki 132 TL/dekar farkın 2026 yılında zarar yaşayan üreticiye acil ödeme olarak verilmesinin tartışılması gerektiğini belirtti.

Kahveci: Destekleme fiyatı garanti etmez

Kahveci'nin değerlendirmesindeki temel itiraz ise destek tutarından çok tarımsal fiyatların nasıl oluştuğuna yönelik oldu.

“Destekleme ödenekleri fiyatı, yani sürdürülebilirliği garanti etmez. Asıl olan fiyat ve piyasa düzenlemesidir.”

Üreticinin sattığı ürünün fiyatının teknik maliyeti ve üretimin devamını sağlayacak makul kârlılığı karşılamaması halinde destek miktarını artırmanın tek başına çözüm olmayacağını savunan Kahveci, yanlış fiyat oluşumunun desteklerle telafi edilmeye çalışılmasının arz-talep dengesini de bozabileceğine dikkat çekti.

“Piyasa düzenlemesi yoksa destekler bütçenin yüküne dönüşür”

Kahveci'ye göre tarım politikasının temel hedefi, üreticinin gelirini yalnızca kamu desteği üzerinden oluşturmak yerine ürün fiyatının üretimin sürdürülebilirliğini sağlayabileceği bir piyasa yapısını kurmak olmalı.

Kahveci bu noktadaki eleştirisini şöyle dile getirdi: “Piyasa düzenlemesi yoksa desteklemeler bütçenin ve hazinenin yüküdür. Politika değil siyasetin aracıdır.”

Üretici fiyatının maliyet ve sürdürülebilir karlılığı karşılamadığı bir sistemde verilen desteklerin esas sorunu çözmeyeceğini belirten Kahveci, desteklerin yanlış arz-talep yapısını finanse eden bir araca dönüşebileceğini savundu.

“Destek maliyet unsuru değildir”

Kahveci ayrıca tarımsal desteklerin üretim maliyetinin bir parçası gibi değerlendirilmesine de karşı çıktı.

Desteklerin üreticinin maliyet hesabının içine sokulmaması gerektiğini belirten Kahveci, “Desteklemeler maliyet unsuru değildir. Desteklemeler sürdürülebilirlik için ödüldür” değerlendirmesinde bulundu.

Kahveci, açıklanan destek artışının çiftçi açısından olumlu olduğunu da teslim ederek, “Bunu da vermeseydik?” yaklaşımıyla destek artışına teşekkür etti ancak bunun tarım piyasalarındaki temel yapısal sorunun üzerini örtmemesi gerektiğini vurguladı.

Yeni listeyle birlikte çiftçiler açısından “Hangi ilde hangi ürün destekleniyor?” sorusu yeniden önem kazandı. Çünkü havza bazlı üretim planlamasında destek kapsamındaki ürünler il ve ilçelere göre farklılık gösterirken, 2027 listesinde bazı ilçelerin ürün desenlerinde de değişiklikler yapıldı.

Tarımdan Haber olarak 81 ilin 2027 havza desteklerini il ve ilçe bazında bu sayfada bir araya getiriyoruz. Güncellenen il sayfalarında yalnızca 2027 ürün listesini değil, 2026'ya göre hangi ürünlerin eklendiğini veya çıkarıldığını ve su kısıtı bulunan ilçelerdeki şartları da karşılaştırmalı olarak yayımlıyoruz.

2027 havza desteklerinde ne değişti?

2027 üretim yılı için yayımlanan yeni havza ürün deseni, önceki yılın listesinin aynen devamından oluşmuyor. Bazı il ve ilçelerde destek kapsamındaki ürünlerde değişiklikler bulunuyor.

Örneğin Tarımdan Haber'in yaptığı karşılaştırmada Konya'da 5 ilçenin, Eskişehir'de ise 11 ilçenin ürün deseninde değişiklik tespit edildi. Bu nedenle 2027 üretim planı yapan çiftçilerin önceki yılın havza listesini değil, 2027 yılı için güncellenen ilçe bazlı listeyi kontrol etmesi önem taşıyor.

2027'de tarımsal destekler de arttı

Havza ürün desenindeki değişikliğin yanında 2027 bitkisel üretim destek tutarları da yeniden belirlendi. 2027 üretim yılı için destek katsayı değeri 442 TL/dekara çıkarıldı.

Buğday, arpa ve mısırda temel destek ile planlı üretim desteği toplamı 1.149 TL/dekara, ayçiçeği, kuru fasulye, soya ve kanolada 1.326 TL/dekara, patates, kuru soğan ve aspirde ise 884 TL/dekara yükseldi. Nohut ve mercimekte temel destek ile planlı üretim desteği toplamı 2027 için 1.326 TL/dekar olarak açıklandı.

İl il havza destekleri

Aşağıda Türkiye’de illere göre desteklenen ürünleri inceleyebilirsiniz.

İç Anadolu Bölgesi

• Aksaray havza destekleri
• Ankara havza destekleri
• Çankırı havza destekleri
• Eskişehir havza destekleri
• Karaman havza destekleri
• Kayseri havza destekleri
• Kırıkkale havza destekleri
• Kırşehir havza destekleri
• Konya havza destekleri
• Nevşehir havza destekleri
• Niğde havza destekleri
• Sivas havza destekleri
• Yozgat havza destekleri

Güneydoğu Anadolu Bölgesi

• Adıyaman havza destekleri
• Batman havza destekleri
• Diyarbakır havza destekleri
• Gaziantep havza destekleri
• Kilis havza destekleri
• Mardin havza destekleri
• Şanlıurfa havza destekleri
• Siirt havza destekleri
• Şırnak havza destekleri

Marmara Bölgesi

• İstanbul havza destekleri
• Kocaeli havza destekleri
• Bursa havza destekleri
• Sakarya havza destekleri
• Bilecik havza destekleri
• Balıkesir havza destekleri
• Yalova havza destekleri
• Tekirdağ havza destekleri
• Edirne havza destekleri
• Kırklareli havza destekleri
• Çanakkale havza destekleri

Ege Bölgesi

• Afyon havza destekleri
• Aydın havza destekleri
• Denizli havza destekleri
• İzmir havza destekleri
• Kütahya havza destekleri
• Manisa havza destekleri
• Muğla havza destekleri
• Uşak havza destekleri

Karadeniz Bölgesi

• Artvin havza destekleri
• Rize havza destekleri
• Bayburt havza destekleri
• Trabzon havza destekleri
• Gümüşhane havza destekleri
• Giresun havza destekleri
• Ordu havza destekleri
• Tokat havza destekleri
• Amasya havza destekleri
• Samsun havza destekleri
• Sinop havza destekleri
• Çorum havza destekleri
• Kastamonu havza destekleri
• Bartın havza destekleri
• Karabük havza destekleri
• Zonguldak havza destekleri
• Düzce havza destekleri
• Bolu havza destekleri

Akdeniz Bölgesi

• Adana havza destekleri
• Antalya havza destekleri
• Burdur havza destekleri
• Hatay havza destekleri
• Isparta havza destekleri
• Kahramanmaraş havza destekleri
• Mersin havza destekleri
• Osmaniye havza destekleri

Doğu Anadolu Bölgesi

• Ağrı havza destekleri
• Ardahan havza destekleri
• Bingöl havza destekleri
• Bitlis havza destekleri
• Elazığ havza destekleri
• Erzincan havza destekleri
• Erzurum havza destekleri
• Hakkari havza destekleri
• Iğdır havza destekleri
• Kars havza destekleri
• Malatya havza destekleri
• Muş havza destekleri
• Tunceli havza destekleri
• Van havza destekleri

2027 üretim yılında uygulanacak tarımsal desteklerle birlikte çiftçinin sertifikalı tohum kullanımında alacağı destekler de yeniden belirlendi.

8 Eylül 2026 tarihinde açıklanan yeni düzenlemeyle bitkisel üretim desteklerinde kullanılan destek katsayı değeri 2027 yılı için 442 TL/dekara yükseltildi. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2026 üretim yılı için 367 TL olarak güncellenen katsayının 2027'de 442 TL olacağını açıkladı.

2027 sertifikalı tohum desteği ne kadar?

2027 üretim yılı için belirlenen 442 TL'lik katsayı ve ürünlere ait sertifikalı tohum kullanım desteği katsayıları dikkate alındığında dekar başına ödenecek destekler şöyle olacak:

Not: Tutarlar, 442 TL'lik 2027 destek katsayı değeri ile ürün bazındaki sertifikalı tohum kullanım katsayılarının çarpılmasıyla hesaplanmıştır.

Patateste sertifikalı tohum desteği 972 lirayı aşacak

2027 sertifikalı tohum kullanım desteğinde dekar başına en yüksek tutarlardan biri patateste uygulanacak.

Patates için belirlenen 2,20 katsayı üzerinden hesaplandığında çiftçinin alacağı sertifikalı tohum kullanım desteği 972,40 TL/dekar olacak.

Buna göre 100 dekar patates üretiminde, diğer şartların da sağlanması halinde sertifikalı tohum kullanım desteği 97 bin 240 TL'ye ulaşabilecek.

Kuru fasulye ve çeltikte 663 TL destek

Kuru fasulye ve çeltikte sertifikalı tohum kullanım desteği katsayısı 1,50 olarak uygulanacak.

442 TL'lik 2027 katsayısıyla birlikte her iki üründe de destek 663 TL/dekara çıkacak.

Buna göre 100 dekar üretim üzerinden hesaplandığında sertifikalı tohum kullanım desteği 66 bin 300 TL olacak.

Nohut desteğinde dikkat çeken artış

Yeni düzenlemede en dikkat çekici değişikliklerden biri nohutta yaşandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı da 2027 sertifikalı tohum kullanım desteklerini açıklarken nohutta meydana gelen artışa özellikle dikkat çekti. Buna göre nohut ve yem bezelyesinde destek 442 TL/dekara çıkacak. Bakanlık nohuttaki artışı yüzde 201 olarak açıkladı.

100 dekar nohut üretiminde sertifikalı tohum kullanım desteği 44 bin 200 TL olacak.

Mercimekte sertifikalı tohum desteği 353,60 TL

Mercimekte de destek katsayısı yükseltildi.

2027 yılında mercimek için uygulanacak 0,80 katsayı üzerinden sertifikalı tohum desteği 353,60 TL/dekar olarak hesaplanıyor.

Bakanlık, mercimekteki sertifikalı tohum desteği artışının yüzde 141'e ulaştığını bildirdi.

Buğday ve arpa sertifikalı tohum desteği ne kadar?

Türkiye'nin en fazla ekilen ürünlerinin başında gelen buğday ve arpada 2027 sertifikalı tohum kullanım desteği katsayısı 0,56 olarak belirlendi.

Buna göre 442 TL'lik katsayı üzerinden:

• Buğday: 247,52 TL/dekar
• Arpa: 247,52 TL/dekar

destek ödenecek.

100 dekar buğday veya arpa üretiminde sertifikalı tohum kullanım desteği 24 bin 752 TL olacak.

Soya ve yer fıstığında destek 442 TL

Soya ve yer fıstığında sertifikalı tohum kullanım desteği 442 TL/dekara çıkıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, bu iki üründe 2027 sertifikalı tohum kullanım desteğinin bir önceki uygulamaya göre yüzde 101 artırıldığını açıkladı.

Her üründe havza şartı aynı değil

Sertifikalı tohum kullanım desteğinden yararlanacak çiftçiler açısından yalnızca destek tutarı değil, ürünün yetiştirildiği havza da önem taşıyor.

Mevcut uygulama esaslarına göre çavdar, çeltik, susam, tritikale, yer fıstığı ve yulaf için tüm havzalarda ödeme yapılabilirken; arpa, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut, aspir, kanola, patates, soya ile bazı yem bitkilerinde ürünün ilgili havza listesinde bulunması gerekiyor.

Bu nedenle çiftçinin 2027 ekim planını yaparken hem sertifikalı tohum destek tutarını hem de bulunduğu il ve ilçenin 2027 havza ürün desenini kontrol etmesi önem taşıyor.

Sertifikalı tohum desteği toplam tarımsal destekle karıştırılmamalı

Buradaki rakamlar çiftçinin ürüne ilişkin alabileceği toplam destek tutarı değil, yalnızca sertifikalı tohum kullanım desteğini ifade ediyor.

Örneğin 2027 üretim yılında buğday ve arpada temel destek ile planlı üretim desteğinin toplamı 1.149 TL/dekar olarak belirlenirken, sertifikalı tohum kullanılması halinde bunun dışında ilgili şartlara göre sertifikalı tohum kullanım desteği de söz konusu olabilecek. Bakanlık 2027 yılında buğday, arpa ve mısır için temel destek ile planlı üretim desteği toplamını 1.149 TL/dekar olarak açıkladı.

Yeni kararlarla bitkisel üretimden büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığa, arıcılıktan su ürünlerine kadar birçok kalemde destek tutarları yükseltildi.

Bitkisel üretimde destek katsayısı 367 liraya çıktı

2026 üretim yılı için daha önce dekara 310 TL olarak belirlenen destek katsayı değeri 367 TL’ye yükseltildi. Bakanlığın hesaplamasına göre, 2025 üretim yılında 244 TL olan katsayı böylece yüzde 50,4 artırılmış oldu. 2027 üretim yılı için ise destek katsayısı dekara 442 TL olarak belirlendi.

Buğday, arpa ve mısır desteği ne kadar oldu?

Üretim planlaması kapsamındaki buğday, arpa ve mısırda temel destek ile planlı üretim desteğinin toplamı 2026 üretim yılı için daha önce 806 TL olarak belirlenmişti. Yeni düzenlemeyle bu tutar dekara 954 TL’ye çıkarıldı.

2027 üretim yılında ise bu üç üründe temel ve planlı üretim desteği toplamı dekara 1.149 TL olacak.

Ayçiçeği, fasulye, soya ve kanolada 2026 yılı için 930 TL olan toplam destek 1.101 TL’ye, 2027 yılı için ise 1.326 TL’ye yükseltildi.

Pamukta 1.395 TL olan destek 1.652 TL’ye çıkarılırken, 2027 yılı için 1.989 TL olarak belirlendi.

Patates, soğan ve aspirde ise 620 TL olan temel ve planlı üretim desteği toplamı 734 TL’ye yükseltildi. 2027 yılı desteği 884 TL olacak.

2027 üretim yılında; yağlık ayçiçeğinde 0,6, mısırda 1,0, patateste 2,0, soyada ise 1,0 ilave destek katsayısı uygulanacak.

Sertifikalı tohum kullanım desteği ürünleri ve destek katsayıları

Nohut ve mercimekte dikkat çeken artış

Ürün bazındaki en yüksek artışlardan biri mercimek ve nohutta gerçekleşti. Planlama kapsamındaki mercimek ve nohutta planlı üretim desteği yüzde 141 artırılarak dekara 884 TL’ye çıkarıldı. Buna göre mercimek ve nohut üreticisinin temel ve planlı üretim desteği toplamı; 2026 üretim yılında 734 TL/dekar, 2027 üretim yılında ise 1.326 TL/dekar olacak.

Sertifikalı tohum desteği de yükseltildi

2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanım desteği soyada ve yer fıstığında yüzde 101 artışla 442 TL/dekara, nohut ve yem bezelyesinde yüzde 201 artışla 442 TL/dekara, mercimekte ise yüzde 141 artışla 353,60 TL/dekara çıkarıldı.

Resmi Gazete’de yayımlanan yeni tabloya göre 2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanımında destek katsayıları şöyle belirlendi; Arpa, buğday, çavdar, tritikale ve yulafta katsayı 0,56, mercimekte 0,80, nohut, soya, yer fıstığı, yem bezelyesi ve yoncada 1,00, çeltik ve kuru fasulyede 1,50, patateste ise 2,20 olarak uygulanacak.

Aspir, kanola ve susamda katsayı 0,20, fiğde 0,50, korungada ise 0,60 olacak.

Tarımsal yayım ve danışmanlık desteği de yüzde 40 artırılarak 345 bin 450 TL’den 483 bin 630 TL’ye yükseltildi.

Desteklerde sadece tutarlar değişmedi: Kontrol sistemi de yenilendi

Resmi Gazete’de yayımlanan karar yalnızca destek rakamlarını artırmakla kalmadı, desteklerin hangi üretim üzerinden ödeneceğine ilişkin kontrol mekanizmasını da güçlendirdi.

Karara göre, üreticinin beyan ettiği ürünün bulunduğu parseller uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri veya yerinde tespit yoluyla kontrol edilebilecek. Yapılan tespitte, arazide fiilen bulunan ürün esas alınacak.

Yanlış ürün beyanında destek ödenmeyecek

Kararın dikkat çeken düzenlemelerinden biri de üretici beyanı ile arazide tespit edilen ürünün farklı olması halinde uygulanacak yaptırım oldu. Buna göre, gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespit edilmesi halinde ilgili üreticiye; temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği ödenmeyecek.

Bu düzenleme, destek ödemelerinde ÇKS beyanının yanı sıra fiili üretimin de daha sıkı biçimde kontrol edileceğini gösteriyor.

Buzağı desteği 2 bin liraya çıktı

Hayvancılık desteklerinde de 2026 yılı için yeni rakamlar belirlendi. Büyükbaş hayvancılıkta hayvan başına verilen buzağı temel desteği 1.400 TL’den 2.000 TL’ye, malak temel desteği ise 2.800 TL’den 4.000 TL’ye çıkarıldı. Her iki kalemdeki artış yüzde 43 oldu.

Kuzu ve oğlak desteği 430 TL, çoban desteği 116 bin 100 TL

Küçükbaş hayvancılıkta kuzu ve oğlak temel desteği de yüzde 43 artırıldı. Hayvan başına 300 TL olan kuzu/oğlak desteği 430 TL’ye yükseltildi. Çoban desteği ise 81 bin TL’den 116 bin 100 TL’ye çıkarıldı.

Arıcılık destekleri de artırıldı

Arıcılıkta üretici ve yetiştirici örgütlerine üye üreticilere arılı kovan başına verilen temel destek 140 TL’den 250 TL’ye yükseltildi. Örgüt üyesi olmayan üreticilerde ise kovan başına destek 100 TL’den 200 TL’ye çıkarıldı.

İpek böceği temel desteği kilogram başına 1.100 TL’den 1.500 TL’ye, tiftik üretimi temel desteği ise 160 TL’den 220 TL’ye yükseltildi.

Yavru kayıplarında 20 bin liraya kadar destek

Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de gebe hayvanlarda meydana gelen yavru kayıpları oldu. Atık desteğinin kapsamı genişletilirken destek tutarlarında yüzde 100 artış yapıldı.

Bakanlık tarafından uygulanan programlı aşıların yanı sıra bulaşıcı hastalıklar nedeniyle meydana gelen yavru kayıpları da destek kapsamına alındı. Buzağı ve malak başına destek 20 bin TL’ye, kuzu ve oğlak başına destek ise 4 bin TL’ye çıkarıldı.

Etçi ırk spermayla doğan buzağıya ilave 1.000 TL

“Güçlü Besi Güçlü Üretim Projesi” kapsamındaki hayvanlarda etçi ırk spermayla yapılan tohumlamadan doğan buzağılar için 1.000 TL/baş ilave destek verilecek.

Göçer sevk kontrol noktasında doğan kuzu ve oğlaklara 215 TL/baş, ari işletmelerde doğan dişi kuzu ve oğlaklara ise 860 TL/baş ilave destek sağlanacak.

Çiğ süt desteğinde de sütünü Mesleki Yeterlilik Belgesi bulunan çiğ süt toplama ve/veya depolama sorumluları aracılığıyla işleme tesislerine satan üreticilere ilave destek verilecek.

Su ürünleri yetiştiriciliğinde temel desteklerde yüzde 30 ile yüzde 100 arasında artış yapılırken, hayvan gen kaynakları için verilen birim destekler de yüzde 60 artırıldı.

Bazı destekler 2027 yılına da uzatıldı

Kararla birlikte bazı destekleme kalemlerinin uygulama süresi de genişletildi. Biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği ile lisanslı depolarda muhafaza edilen ürünlere ilişkin kira desteğinin 2026 ve 2027 yılı bütçelerinden karşılanmasına yönelik düzenleme yapıldı. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteğinin de 2027 yılında bütçeden karşılanacağı hükme bağlandı.

Kararın bazı hükümleri geçmiş tarihten itibaren geçerli olacak

Kararın yürürlük maddesinde de farklı tarihler belirlendi. Destek katsayısının 310 TL’den 367 TL’ye çıkarılmasına ve bazı diğer düzenlemelere ilişkin hükümler 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olacak şekilde yürürlüğe girdi. Bazı hükümler ise 1 Ocak 2027’den itibaren uygulanacak.

Bu nedenle karar, yalnızca 2027 desteklerini değil, 2026 üretim yılı için daha önce açıklanmış bazı destek tutarlarının geriye dönük güncellenmesini de kapsıyor.

Bakan Yumaklı: Çiftçilerimizi her koşulda destekleyeceğiz

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, düzenlemelere ilişkin açıklamasında, tarımsal üretimin artırılması ve gıda arz güvenliğinin korunması amacıyla destek tutarlarının yükseltildiğini belirtti.

Yumaklı, 2026 yılı bitkisel üretim desteklerinin artan girdi maliyetleri dikkate alınarak güncellendiğini ifade ederek, üretim planlaması kapsamında desteklerin üç yıllık dönemler halinde üretim sezonundan önce açıklandığını ve her yıl güncellendiğini kaydetti.

Yumaklı, “Çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz” mesajını verdi.

Sıkça Sorulan Sorular

2026 tarımsal destekleri ne kadar arttı?

2026 üretim yılı için bitkisel üretimde destek katsayı değeri 310 TL’den 367 TL’ye yükseltildi. Böylece 2025 yılında 244 TL olan katsayı değeri 2026’da yüzde 50,4 artırılmış oldu. Hayvancılıkta ise buzağı, malak, kuzu/oğlak ve çoban gibi birçok temel destek kaleminde artış yapıldı.

2026 buğday ve arpa desteği ne kadar oldu?

Buğday ve arpada temel destek ile planlı üretim desteği toplamı 2026 üretim yılı için daha önce 806 TL/dekar olarak belirlenmişti. Yeni düzenlemeyle bu tutar 954 TL/dekara yükseltildi.

2027 buğday ve arpa desteği ne kadar olacak?

2027 üretim yılında buğday ve arpada temel destek ile planlı üretim desteği toplamı 1.149 TL/dekar olacak. Şartları sağlayan üreticilerin yararlanabileceği diğer destek kalemleri ayrıca değerlendirilecek.

2026 buzağı desteği ne kadar?

2026 yılı için buzağı temel desteği yüzde 43 artırılarak hayvan başına 1.400 TL’den 2.000 TL’ye çıkarıldı.

2026 kuzu ve oğlak desteği ne kadar?

Kuzu ve oğlak temel desteği 2026 yılında yüzde 43 artışla hayvan başına 300 TL’den 430 TL’ye yükseltildi.

2026 çoban desteği ne kadar?

Çoban desteği 2026 yılı için 81 bin TL’den 116 bin 100 TL’ye çıkarıldı. Artış oranı yüzde 43 oldu.

2027 tarımsal destek katsayısı ne kadar?

2027 üretim yılı için destek katsayı değeri 442 TL/dekar olarak belirlendi. Destek türüne ve ürüne göre belirlenen katsayı bu tutarla çarpılarak ödenecek destek hesaplanıyor.

Destek katsayısı nasıl hesaplanıyor?

Örneğin 2027 yılında sertifikalı tohum kullanım desteğinde buğday için katsayı 0,56. 2027 destek katsayı değeri olan 442 TL ile çarpıldığında: 442 × 0,56 = 247,52 TL/dekar

Buna göre şartları sağlayan üretici buğdayda dekara 247,52 TL sertifikalı tohum kullanım desteği alabilecek.

100 dekar buğday eken çiftçi sertifikalı tohumdan ne kadar destek alacak?

2027 yılında buğdayda sertifikalı tohum kullanım desteği dekara 247,52 TL olduğundan, şartları sağlayan 100 dekar üretim için hesaplanan destek: 100 × 247,52 TL = 24.752 TL olacaktır. Bu tutar yalnızca sertifikalı tohum kullanım desteğini ifade eder.

2027 nohut sertifikalı tohum desteği ne kadar?

Nohutta sertifikalı tohum kullanım desteği katsayısı 1,00 olarak belirlendi. Buna göre 2027 yılında destek 442 TL/dekar olacak. 100 dekar için karşılığı 44.200 TL olacaktır.

2027 mercimek sertifikalı tohum desteği ne kadar?

Mercimekte sertifikalı tohum kullanım desteği katsayısı 0,80. Buna göre 2027 yılında destek: 442 × 0,80 = 353,60 TL/dekar olacaktır. 100 dekar mercimek üretiminde bu kalemin karşılığı 35.360 TL'dir.

2027 patates sertifikalı tohum desteği ne kadar?

Patateste sertifikalı tohum kullanım desteği katsayısı 2,20 olarak belirlendi. Buna göre destek: 442 × 2,20 = 972,40 TL/dekar olacaktır. 100 dekar için hesaplandığında 97.240 TL'ye karşılık gelir.

Tarımsal desteklerde uydu kontrolü yapılacak mı?

Karar, üretici tarafından beyan edilen ürünlerin uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak kontrol edilebilmesine imkan veriyor. Gerektiğinde yerinde tespit de yapılabilecek.

İlgili Haber→ Erdoğan'dan çiftçiye yeni destek açıklaması: Buğday fiyatı değişmedi

Türkmedya tarafından düzenlenen tarım zirvesinde çiftçinin gündemindeki destek tutarlarına yönelik merak edilen soruları yanıtlayan Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı, 2026 yılı için açıklanan 310 TL'lik birim destek tutarının hangi kriterlere göre artırılacağına açıklık getirdi.

[youtube-video]https://www.youtube.com/watch?v=scy-k5rojx4[/youtube-video]

"Hasat Tamamlanmadan Hesap Yapamayız"

Çiftçinin en çok merak ettiği "ne kadar artacak ve ne zaman ödenecek?" sorusuna yanıt veren Bakan Yumaklı, hesaplama yöntemi için hasat döneminin tamamlanması gerektiğini vurguladı. Yumaklı, yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

"Bütün bunları bizim hesaplayabilmemiz için üretim faaliyetlerinin sona ermesi gerekiyor. Yani hasat dönemlerinin tamamlanması lazım. Dolayısıyla biz üretim sezonunun sonunda, savaşın getirmiş olduğu girdi maliyetlerindeki artışı hesaplayarak, 2026 yılı için belirlenmiş olan 310 liralık dekar başına birim destek fiyatına eklemiş olacağız."

Çiftçi Beklentisi: Alım Fiyatı mı, Destek mi?

Hububat alım fiyatlarının düşük açıklanmasıyla birlikte üreticiler, maliyetlerini karşılayacak bir fiyat iyileştirmesi bekliyordu. Ancak hükümetin stratejisi, alım fiyatını yükseltmek yerine "destekleme ödemelerini artırmak" üzerine kuruldu.

Şimdi Ne Olacak?

Bakan Yumaklı'nın yaptığı açıklamaya göre çiftçi girdi maliyetlerindeki artışın desteklere yansıtılması için hasat sonu beklenecek. Hasat sonunda hesaplanan artışlar, desteklere ilave edilecek ancak çiftçi artılan bu destek miktaarını en erken 2027 yılı Mart-Nisan ayında alabilecek.

[related-posts id="26341" color="bg-danger"][/related-posts]

Yayımlanan resmi istatistik bülteninde bütçenin aslan payını bitkisel üretim göğüslerken; hayvancılık, kırsal kalkınma, Ar-Ge ve su ürünleri sektörlerine yapılan ödemelerin kişi ve milyon TL bazındaki tüm dağılımı netleşti.

Destek Bütçesinin %87'si Bitkisel Üretime Gitti!

Ocak-Mart 2026 döneminde yapılan toplam 35,6 milyar TL'lik ödemenin sektörel dağılımında bitkisel üretim ezici bir üstünlük sağladı. İşte faaliyet konularına göre ilk çeyrek bütçe dağılımı:

Bitkisel Üretim: 31 milyar 16 milyon TL (%87,0 pay)

Hayvansal Üretim: 3 milyar 148 milyon TL (%8,8 pay)

Kırsal Kalkınma: 1 milyar 23 milyon TL (%2,9 pay)

Tarımsal Ar-Ge: 315 milyon TL (%0,9 pay)

Su Ürünleri Üretimi: 140 milyon TL (%0,4 pay)

Hangi Kaleme Ne Kadar Ödendi? Kaç Çiftçi Yararlandı?

Bültenin en çok dikkat çeken kısmı ise seçilmiş destek kalemlerinde, ödeme yapılan çiftçi/yatırımcı sayısı ile ödeme miktarlarının karşılaştırılması oldu. Resmi verilere göre öne çıkan kalemler şu şekilde şekillendi:

Bitkisel Üretimde Aslan Payı Temel Desteğin

Bitkisel Üretim Temel Desteği: İlk çeyrekte tam 1 milyon 409 bin 188 çiftçiye toplam 27 milyar 297 milyon TL ödeme yapıldı. Bu rakam ilk çeyrek bütçesinin neredeyse tamamını oluşturdu.

Planlı Üretim (Yem Bitkileri): 267 bin 622 üreticiye 2 milyar 608 milyon TL destek aktarıldı.

Hayvancılıkta Arıcılık ve Çiğ Süt Öne Çıktı

Arıcılık Desteği: 81 bin 194 arıcıya toplam 1 milyar 364 milyon TL ödeme sağlandı.

Çiğ Süt Desteği: 164 bin 371 yetiştiriciye 1 milyar 327 milyon TL çiğ süt desteği yatırıldı.

Su Ürünleri, Ar-Ge ve Kırsal Kalkınma Yatırımları

Su Ürünleri Yetiştiriciliği: 464 işletmeye toplam 140 milyon TL ödeme yapıldı.

Hayvan Gen Kaynakları (Ar-Ge): 2 bin 776 kişiye 315 milyon TL Ar-Ge desteği aktarıldı.

Kırsal Kalkınma Yatırımları: Projesini tamamlayan 181 yatırımcıya toplam 972 milyon TL dev hibe desteği sağlandı.

2026 ilk çeyrek destek ödemesi rakamları

Başvuru Tarihleri: Son Gün Ne Zaman?

Yatırımcılar ve çiftçiler için başvurular başlamış olup, son başvuru tarihi 12 Haziran 2026 olarak belirlendi. Başvurular tamamen dijital ortamda, kirsalkalkinma.tarimorman.gov.tr adresi üzerinden yapılacak.

Hangi Sulama Sistemine Ne Kadar Destek Veriliyor?

2026 yılı hibe programında en dikkat çeken detay, teknoloji odaklı ve su tasarrufu yüksek sistemlere verilen desteğin artırılması oldu. Hibeye esas mal alım tutarı 10.000.000 TL’ye kadar olan projelerde destek oranları şu şekilde:

Tarla İçi Sistemler:

• Damla Sulama: %50 Hibe
• Yağmurlama: %50 Hibe
• Mikro Yağmurlama: %60 Hibe
• Yüzey Altı Damla Sulama: %70 Hibe

Büyük Mekanik ve Teknolojik Sistemler:

• Center Pivot / Lineer / Tamburlu Sulama: %60 Hibe
• Güneş Enerjili Sulama (Sistem + Panel): %60 Hibe
• Akıllı Sulama ve Otomasyon (Sensör, Uzaktan Yönetim): %70 Hibe

Kimler Başvurabilir? Şartlar Neler?

Hibe desteğinden yararlanmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin uyması gereken temel kriterler şunlardır:

1) Kayıt Şartı: Bakanlık Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) veya Tarımsal Üretim Kayıt Sistemine (TUKAS) kayıtlı olmak.

2) Güncellik: Kayıtların izleme süresi boyunca güncel tutulması zorunludur.

3) Öncelik Grupları: Kadın çiftçiler, genç girişimciler ve birinci derece tarımsal amaçlı örgütler başvurularda öncelik puanı alacaktır.

Başvuru İçin Gerekli Kritik Belgeler

Dijital sisteme yüklenmesi gereken belgelerden bazıları şunlardır:

• Hibe Başvuru Formu ve Sulama Projesi.
• Toprak Fiziksel Analiz Raporu ve Sulama Suyu Analiz Raporu.
• Su Kaynağı Kullanım İzni / Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi.
• Adli Sicil Kaydı ve Nüfus Cüzdanı Fotokopisi.
• Kiralık araziler için noter onaylı kiralama belgesi.

Önemli Not: Yatırımın tamamlanmasının ardından izleme süreci 5 yıl boyunca devam edecektir. Bu süre zarfında sistemlerin aktif kullanımı denetlenecektir.

Bilgi ve Danışma Hattı

Ayrıntılı bilgi almak isteyen yatırımcılar, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri bünyesindeki İl Proje Yürütme Birimleri ile iletişime geçebilirler. (Örn: Afyonkarahisar için 0 272 213 7100).

"ÜRETİCİMİZİN YANINDAYIZ"

Sosyal medya hesabı üzerinden açıklamalarda bulunan Bakan Yumaklı, üretimin ve alın terinin desteklenmeye devam edeceğini vurgulayarak şunları söyledi: “Nisan ayında; iş geliştirme, fiziki yatırımlar ve yerel kalkınma odaklı projeler yürüten üreticilerimize, toplam 374,7 milyon lira ödeme gerçekleştirdik. Alın teriyle ülkemizin tarımsal gücünü büyüten tüm üreticilerimizin yanında olmayı sürdürüyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun.”

ÖDEME DETAYLARI: EN BÜYÜK PAY İŞ GELİŞTİRMEYE

Bakanlık tarafından paylaşılan verilere göre, sağlanan 374,7 milyon liralık desteğin sektörel dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme: 273 milyon 732 bin TL

Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar: 69 milyon 657 bin TL

Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması: 16 milyon 130 bin TL

LEADER Yaklaşımı ve Yerel Kalkınma Stratejileri: 15 milyon 266 bin TL

IPARD-III NEDİR?

Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortaklaşa finanse edilen IPARD programı, kırsal alanlardaki ekonomik faaliyetleri çeşitlendirmeyi, tarımsal işletmeleri modernize etmeyi ve AB standartlarında üretim yapılmasını sağlamayı hedefliyor. Yapılan son ödemelerle birlikte, Nisan ayında çok sayıda tesis ve girişimci üretim kapasitesini artırma imkanı buldu.

Yumaklı, çiftçilere yapılacak tarımsal destekleme ödemelerine ilişkin açıklamada bulundu.

Bakan Yumaklı yaptığı açıklamada; “Üreticimizi destekliyor, üretimi artırmak için var gücümüzle çalışıyoruz. ​3 milyar 755 milyon TL tarımsal destek ödemesini çiftçilerimizin hesaplarına aktarıyoruz.​ Hayırlı ve bereketli olsun​" ifadelerini kullandı.

Destekleme ödemesine ilişkin detaylar şu şekilde;

• Büyükbaş Hayvancılık Desteklemesi (Buzağı) kapsamında 2 milyar 895 milyon 868 bin 200 TL,
• Katı Organik Organomineral Gübre Desteği kapsamında 330 milyon 131 bin 500 TL,
• Küçük Ölçekli Balıkçılık Desteği kapsamında 144 milyon 790 bin 400 TL,
• Planlı Üretim Desteği kapsamında 130 milyon 977 bin 800 TL,
• Büyükbaş Hayvancılık Desteklemesi (Malak) kapsamında 121 milyon 444 bin 120 TL,
• Bitkisel Üretim Temel Desteği kapsamında 82 milyon 948 bin 15 TL,
• Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği kapsamında 49 milyon 619 bin 965 TL.

Buzağı desteği ödemesi TCKN/VKN son hanesi 0-2 olan üreticilerimize, diğer desteklere ait ödemeler tek seferde 15 Mayıs 2026 saat 18:00'dan sonra hesaplara aktarıldı.

TCKN Son Hanesine Göre Ödeme Takvimi

Ödemeler, yoğunluğun önlenmesi amacıyla TCKN son hanesine göre kademeli olarak gerçekleştirilecek.

TCKN son hanesi 0 olan üreticiler: Küçükbaş hayvancılık (Kuzu/Oğlak) destek ödemelerini bugün (30 Nisan 2026) saat 18.00’dan itibaren hesaplarında görebilecekler.

Diğer haneler için ödemelerin önümüzdeki günlerde belirlenen takvim dahilinde devam etmesi bekleniyor.

4 Farklı Kalemde Destek Ödemesi

Bugün hesaplara yatırılacak olan 1 milyar 352 milyon 625 bin TL’lik desteğin detayları şu şekilde:

• Küçükbaş hayvancılık desteği (Kuzu/Oğlak): 1 milyar 208 milyon 231 bin TL
• Zirai Don Desteği: 93 milyon 200 bin TL
• Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 30 milyon 735 bin TL
• Hayvan Gen Kaynakları Desteği: 20 milyon 459 bin TL

Zirai Don ve Kırsal Kalkınma Unutulmadı

Hayvancılık desteklerinin yanı sıra, geçtiğimiz dönemlerde iklim koşullarından olumsuz etkilenen üreticiler için Zirai Don Desteği kapsamında 93,2 milyon TL ödeme yapılacak. Ayrıca tarımsal sanayi ve modernizasyonu teşvik eden Kırsal Kalkınma Yatırımları için de yaklaşık 31 milyon TL'lik kaynak aktarımı tamamlanmış olacak.

Üreticiler, desteklemelere ilişkin detayları ve ödeme durumlarını e-Devlet üzerinden kontrol edebilirler.

HİBE ORANLARINDA VE LİMİTLERDE ARTIŞ

Bakan Yumaklı, önceki yıllardan farklı olarak hibe desteklerinin hem miktarının hem de kapsamının genişletildiğini belirtti. Yeni dönemde:

Proje Limitleri: 100 bin TL ile 30 milyon TL arasındaki projelere destek verilecek.

Hibe Oranı: KDV dahil yüzde 50 ile 70 arasında hibe sağlanacak.

Aile İşletmeleri: Küçük ölçekli aile işletmeleri için üst limit 8 milyon TL olarak belirlendi.

GENÇLERE VE KADINLARA "POZİTİF AYRIMCILIK"

Programın en dikkat çeken kısmı ise bütçenin paylaştırılması oldu. Bakan Yumaklı, "Kırsalda gençlerimiz ve kadınlarımızla yükseleceğiz" diyerek şu oranları açıkladı:

Bütçenin en az yüzde 20’si genç ve kadın girişimcilere, yüzde 30’u ise aile işletmelerine tahsis edilecek. İlgili alanda eğitim almış gençler, kadınlar ve birinci derece tarımsal örgütler yüzde 70 hibe avantajından yararlanacak.

YAPAY ZEKADAN GÜNEŞ ENERJİSİNE: YATIRIM YELPAZESİ GENİŞLEDİ

Destek kapsamı sadece klasik üretimle sınırlı değil. Program; akıllı tarım teknolojileri, yapay zeka tabanlı çözümler, sensör sistemleri ve robotik sistemleri de içine alarak teknolojik dönüşümü destekliyor. Ayrıca modern seralar, hayvansal üretim tesisleri, su ürünleri ve yenilenebilir enerji yatırımları da listenin başında yer alıyor.

SU KISITI OLAN BÖLGELERE ÖZEL DESTEK

Tasarruflu sulama sistemleri için de kesenin ağzı açıldı. Tarla içi damla ve yağmurlama sistemlerinden, güneş enerjili sulamaya kadar birçok projeye 10 milyon TL’ye kadar hibe verilecek. Yeraltı sularının yetersiz olduğu "su kısıtı" ilan edilen ilçelerdeki başvurular ise doğrudan %70 hibe ile desteklenecek.

SON BAŞVURU: 12 HAZİRAN 2026

Kırsalda üretim yapmak, işini büyütmek veya teknolojisini yenilemek isteyen tüm girişimcilerin 12 Haziran 2026 tarihine kadar başvurularını tamamlaması gerekiyor. Başvurular ve detaylı bilgi için Tarım ve Orman Bakanlığı’nın resmi internet sitesi üzerinden işlem yapılabilecek.

Başvuru ve İcmal Süreci Nasıl İşleyecek?

Yayınlanan takvime göre, yetiştiricilerin Ocak, Şubat ve Mart aylarını kapsayan 1. Dönem desteklemeleri için izlemesi gereken yol haritası şu şekilde belirlendi:

Başvuru Başlangıcı: Yetiştiriciler, ilgili dönem içindeki hayvan ve sürü sağlığına yönelik kriterleri tamamlayarak başvurularını takvimde belirtilen süreler içerisinde İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine yapacaklar.

İcmallerin Hazırlanması: İlçe Müdürlükleri tarafından hazırlanan geçici listeler (İcmal-1), belirlenen tarihlerde askıya çıkarılacak.

İtiraz ve Kontrol Süreci: Askı süresince yetiştiriciler bilgilerini kontrol ederek, hata veya eksiklik olması durumunda itiraz haklarını kullanabilecekler.

Kesin Listelerin Onaylanması: İtirazların değerlendirilmesinin ardından hazırlanan kesin listeler (İcmal-3), ödeme yapılmak üzere genel müdürlüğe gönderilecek.

Kayıtlar ve Küpeleme Şartı

Desteklemeden yararlanacak yetiştiricilerin, hayvanlarının kayıt sistemine (TÜRKVET) işlenmiş olması ve gerekli aşı/küpeleme işlemlerinin resmi veteriner hekimler veya yetkilendirilmiş kurumlarca yapılmış olması şart koşuluyor.

"Takvime Uymayan Desteği Kaybedebilir"

Hayvancılık Genel Müdürlüğü, yetiştiricilerin mağduriyet yaşamaması için ilan edilen İcmal Takvimi’ne titizlikle uymaları gerektiği konusunda uyarıda bulundu. Askı listelerinin kontrol edilmemesi durumunda, daha sonra yapılacak itirazların geçersiz sayılabileceği hatırlatıldı.

​2026 YILI 1.DÖNEM (OCAK- ŞUBAT-MART) HAYVAN VE SÜRÜ SAĞLIĞI DESTEĞİ BAŞVURU VE İCMAL TAKVİMİ

En yüksek payı besi desteği aldı. Bu kapsamda üreticilere toplam 265 milyon 604 bin 413 lira ödeme yapıldı. Bunun yanında 58 milyon 100 bin lira biyolojik ve biyoteknik mücadele desteği, 26 milyon 542 bin 816 lira kırsal kalkınma yatırımları desteği ve 720 bin lira atık desteği de çiftçilere aktarıldı.

Besi desteğinden kimler yararlandı?

Besi desteği kapsamında, 01 Ocak – 31 Aralık 2025 tarihleri arasında Bakanlık tarafından izin verilen mezbahanelerde kesimi yapılan hayvanlar esas alındı. Destekten yararlanabilmek için kesilen besilik erkek sığırların en az 200 kilogram karkas ağırlığına sahip olması şartı arandı.

2025 besilik desteği ne kadar oldu?

2025 yılı destekleme modelinde özellikle küçük ölçekli aile işletmeleri ön plana çıkarıldı. Kombine ırkı sığırlar için 5 başlık aile işletmesi baz alınarak yapılan hesaplamada destek kalemleri şu şekilde oluştu:

• Temel destek: 2.500 TL
• Genç/kadın üretici desteği: 750 TL
• Aile işletmesi desteği: 10.000 TL
• Karkas verimliliği desteği (300 kg üstü): 2.000 TL
• Birinci derece örgüt üyesi desteği: 500 TL

Bu kalemlerin tamamından yararlanan bir üretici için toplam destek tutarı 15 bin 750 liraya ulaşıyor.

Destekler yeterli mi?

Ödenen destekler üretici açısından kısa vadede nakit akışı sağlasa da, artan yem maliyetleri ve karkas fiyatlarındaki baskı dikkate alındığında sektörün temel sorunlarını çözmekten uzak olduğu değerlendiriliyor. Özellikle besiciler, maliyet artışlarının destek artışlarının önünde gitmeye devam ettiğine dikkat çekiyor.

Bu yönüyle bakıldığında, yapılan ödeme üreticiye geçici bir nefes sağlarken, sürdürülebilir üretim için yapısal adımların gerekliliği bir kez daha gündeme geliyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla üreticilere müjdeyi verdi. "Tohumu toprakla, emeği desteklerle buluşturmaya devam ediyoruz" diyen Bakan Yumaklı, destekleme paketinin detaylarını paylaştı.

Aslan Payı "Planlı Üretim" Desteğine

Paylaşılan verilere göre, 12,8 milyar TL’lik bütçenin neredeyse tamamı doğrudan üretimi teşvik eden kalemlere ayrıldı:

Planlı Üretim Desteği: 12 milyar 771 milyon 632 bin TL

Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 42 milyon 341 bin TL

Ödemeler TCKN Son Hanesine Göre Yapılıyor

Çiftçilerin banka hesaplarına aktarılacak olan ödemeler, T.C. Kimlik Numarası ve Vergi Kimlik Numarası (VKN) son hanesine göre planlandı.

TCKN/VKN son hanesi 6 ve 8 olan üreticiler: Planlı üretim desteğini 17 Nisan 2026 (Bugün) saat 18:00'den itibaren alabilecekler.

Bakan Yumaklı: "Hayırlı ve Bereketli Olsun"

Bakan Yumaklı, üretimin sürdürülebilirliği için desteklerin süreceği mesajını vererek, "Üretimi artırmaya devam ediyoruz. 12 milyar 813 milyon TL tarımsal destek ödemesi hayırlı ve bereketli olsun" ifadelerini kullandı.

Üreticiye İki Haftada 32,3 Milyar Lira Ödeme Yapıldı!

Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni "Planlı Üretim" modeli kapsamındaki en büyük bütçeli destekleme takvimini iki aşamada tamamladı.

Geçen Hafta (İlk Etap): TCKN/VKN son hanesi 0, 2 ve 4 olan üreticilere yönelik toplamda 19,5 milyar TL ödeme yapılmıştı.

Bu Hafta (İkinci Etap): Bugün (17 Nisan 2026) saat 18:00 itibarıyla TCKN/VKN son hanesi 6 ve 8 olan üreticilere 12,8 milyar TL ödenmeye başlandı.

Neden Planlı Üretim Desteği?

Eski sistemdeki mazot, gübre ve ürün bazlı primlerin tek çatı altında toplandığı bu yeni modelde; havza bazlı üretime uyan ve stratejik ürünleri tercih eden çiftçiler, geçen haftaki 19,5 milyar TL ve bu haftaki 12,8 milyar TL'lik ödemelerle birlikte üretim sezonu öncesinde çiftçiye ödemeler yapıldı.

Hangi Sulama Sistemleri Destekleniyor?

Yeni tebliğ, sulamayı üç ana başlıkta modernize etmeyi hedefliyor:

Tarla İçi Sistemler: Damla sulama, yağmurlama, mikro yağmurlama ve yüzey altı damla sulama.

Mekanik Büyük Sistemler: Center pivot, lineer sulama ve tamburlu sulama sistemleri.

Yüksek Teknoloji: Güneş enerjili sulama panelleri ve akıllı otomasyon (uzaktan yönetim, sensör kontrolü) sistemleri.

Hibe Oranları ve Limitler: Kim ne kadar alacak?

Bakanlık, su tasarrufu sağlayan teknolojilere daha yüksek prim veriyor. Hibeye esas proje tutarı üst limiti 10 Milyon TL olarak belirlendi.

Yüzde 70 Hibe: Yüzey altı damla sulama ve akıllı otomasyon sistemlerine.

Yüzde 60 Hibe: Mikro yağmurlama, güneş enerjili sulama ve dev pivot sistemlerine.

Yüzde 50 Hibe: Standart damla ve yağmurlama sistemlerine.

Kritik Detay: Eğer tarlanız Bakanlık tarafından "su kısıtı" ilan edilen bir havzada yer alıyorsa, hangi sistemi kurarsanız kurun hibe oranı doğrudan %70 olarak uygulanacak!

Konu bazında verilecek hibe oranları şunlar

• Tarla içi damla sulama sistemleri için %50.
• Tarla içi yağmurlama sulama sistemleri için %50.
• Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemleri için %60.
• Tarla içi yüzey altı damla sulama için %70.
• Center pivot/Lineer sulama sistemleri ve Tamburlu sulama sistemleri için %60.
• Güneş enerjili sulama (sulama sistemleri+panel) için %60.
• Akıllı sulama/otomasyon sistemleri (sensör, kontrol, uzaktan yönetim) için %70.
• Tarımsal açıdan yeraltı sularının yetersiz seviyede ve su kısıtı ilan edilen olduğunun tespit edildiği havzalarda yapılacak başvurularda tüm konular için %70

Kadın ve Genç Çiftçiye "Sulama" Önceliği

Sulama bütçesinin en az %20’si kadın ve genç girişimcilere ayrıldı. Ayrıca birinci derece tarımsal amaçlı örgütler (kooperatif ve birlikler) puanlamada öncelikli olacak.

75 Gün İçinde Montaj Şartı!

Sulama hibesinde zaman yönetimi çok sert tutulmuş. Hibe sözleşmesi imzalandıktan sonra, alımı yapılan ekipmanların tarlada montajının en geç 75 gün içinde tamamlanması zorunlu. Montajı biten sistemler, 30 gün içinde il müdürlüğü ekiplerince yerinde kontrol edilecek.

Ödemede "Borçsuzluk" ve "Haksız Kazanç" Denetimi

Ödeme aşamasına gelindiğinde çiftçinin; vadesi geçmiş vergi borcu, SGK prim borcu olmaması gerekiyor. Haksız yere ödeme aldığı tespit edilenler, aldıkları parayı gecikme faiziyle iade edecek ve 5 yıl boyunca tüm devlet desteklerinden men edilecek.

Hibeye esas tutarda yeni çerçeve

Tebliğe göre hibeye esas proje tutarında üst limit 30 milyon lira olarak belirlendi. Alt limit ise 100 bin lira olarak uygulanacak. Bu sınırın altındaki başvurular değerlendirmeye alınmayacak.

Aile işletmelerine yönelik yatırımlarda ise daha düşük bir üst sınır getirildi. Buna göre aile işletmesi kapsamındaki projelerde hibeye esas tutar en fazla 8 milyon lira olacak.

Hibe oranı yüzde 70’e kadar çıkabilecek

Düzenleme kapsamında yatırımcılara sağlanacak destek oranı dikkat çekiyor. Hibeye esas proje tutarının; yüzde 50 ile yüzde 70’i arasında hibe desteği verilecek. Oranlar yatırım konusuna göre değişecek.

KDV dahil hesaplanan bu destek kapsamında, kalan tutarın yatırımcı tarafından karşılanması zorunlu olacak.

Kamu kaynağıyla ikinci finansman yok

Tebliğde önemli bir sınırlama da finansman tarafında getirildi. Hibeye esas tutarın dışında kalan katkı payı için başka bir kamu kaynağı kullanılamayacak. Yatırımcıların bu kısmı tamamen kendi öz kaynaklarıyla finanse etmesi gerekecek.

Proje bedelini aşan kısım yatırımcıdan

Proje toplam tutarının belirlenen hibeye esas üst limiti aşması halinde, aşan kısım ayni katkı olarak yatırımcı tarafından karşılanacak. Bu durum başvuru aşamasında taahhüt edilecek ve proje süresi içinde tamamlanması şart olacak.

Nihai hibe fiili harcamaya göre belirlenecek

Hibe sözleşmesinde belirtilen tutar üst limit olarak kabul edilecek. Nihai hibe miktarı ise yatırımın gerçekleşme düzeyine göre netleşecek.

Yeni tebliğ, özellikle büyük ölçekli tarımsal yatırımlar için finansman yapısını yeniden tanımlarken, küçük ve aile işletmeleri için ayrı bir çerçeve oluşturmasıyla dikkat çekiyor. Destek oranının %70’e kadar çıkabilmesi ise yatırım iştahını artırabilecek en kritik unsur olarak öne çıkıyor.

Kimler hibe desteğinden yararlanabilecek?

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen program kapsamında hibe desteği yalnızca bireysel yatırımcılarla sınırlı kalmayacak. Tebliğle birlikte çok sayıda tarımsal amaçlı örgüt de destek kapsamına alındı.

Buna göre hibe desteğinden yararlanabilecek yapılar şunlar:

• 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında faaliyet gösteren tarımsal amaçlı kooperatifler
• Tarım Kredi Kooperatifleri ve bunların birlikleri
• Ziraat Odaları ile Türkiye Ziraat Odaları Birliği
• Tohumculuk Kanunu kapsamında kurulan birlik ve alt birlikler
• Tarım satış kooperatifleri ve bunların birlikleri
• Islah amaçlı yetiştirici birlikleri ve üst birlikleri
• Tarımsal üretici birliklerinin iktisadi işletmeleri
• Sulama birlikleri

Bu düzenlemeyle birlikte, kırsal kalkınma desteklerinin daha geniş bir örgüt yapısına yayılması ve özellikle üretici örgütleri üzerinden yatırım kapasitesinin artırılması hedefleniyor.

Hangi yatırımlar desteklenecek?

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğ, hibe kapsamındaki yatırım konularını oldukça geniş tuttu. Program; üretimden işleme, depolamadan dijital tarıma kadar birçok başlığı kapsıyor.

Desteklenecek yatırım konuları özetle şöyle:

Tarımsal ürünlerin işlenmesi ve depolanması

• Bitkisel ve hayvansal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi
• Çelik silo yatırımları
• Soğuk hava deposu yatırımları

Tarımsal üretime yönelik yatırımlar

• Kapalı ortamda bitkisel üretim (sera vb.)
• Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yatırımları
• Kanatlı hayvan yetiştiriciliği
• Kültür mantarı üretimi
• Kesimhane yatırımları
• Yağmur hasadı için jeomembran göletler

Su ürünleri yetiştiriciliği

• Deniz ve iç sularda yetiştiricilik
• Tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgelerinde üretim

Gübre işleme yatırımları

• Hayvansal ve bitkisel kökenli gübrelerin işlenmesi, depolanması

Örgütlere yönelik yatırımlar

• Tarımsal amaçlı örgütler için ortak makine parkları

Diğer desteklenen alanlar

• Arıcılık ve ipek böceği yetiştiriciliği
• Tarımda dijitalleşme ve veri temelli üretim sistemleri
• Sensör, IoT ve akıllı tarım uygulamaları
• Yapay zekâ tabanlı karar destek sistemleri
• Robotik, otomasyon ve görüntü işleme teknolojileri
• Tarımsal bilişim sistemleri

Yenilenebilir enerji yatırımları

• Tarımsal tesislerin ve sulama hizmetlerinin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik yenilenebilir enerji projeleri

Bu kapsamla birlikte tebliğ, klasik tarımsal yatırımların ötesine geçerek özellikle dijital tarım, yapay zekâ ve enerji yatırımlarını da destek kapsamına almasıyla dikkat çekiyor. Bu durum, desteklerin yönünün artık daha teknoloji odaklı bir tarım modeline kaydığını gösteriyor.

Başvurular nasıl ve ne zaman yapılacak?

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan tebliğe göre başvuru süreci tamamen dijital ortam üzerinden yürütülecek.

Başvuru zamanı

Başvuru takvimi, Bakanlık tarafından yayımlanacak uygulama rehberi ile ayrıca ilan edilecek. Yani tarih bilgisi daha sonra netleşecek.

Başvurular nereden yapılacak?

Tüm başvurular yalnızca Bakanlığın resmi internet sitesi olan Tarım ve Orman Bakanlığı üzerinden gerçekleştirilecek.

Kimler başvuru yapabilir?

• Tebliğde belirtilen şartları taşıyan gerçek ve tüzel kişiler
• Belirlenen yatırım konularında proje hazırlayan yatırımcılar

Başvuru süreci nasıl işleyecek?

• Projeler, veri giriş sistemi üzerinden online olarak hazırlanıp sunulacak
• Başvuru dosyaları, tebliğ ve uygulama rehberine uygun olmak zorunda olacak
• İl proje değerlendirme komisyonu tarafından incelenecek

Eksik belgeye dikkat

Başvuru sırasında yapılan veri girişlerinde hata tespit edilirse, yalnızca belirli durumlarda düzeltme imkanı tanınacak. Bunun dışında belge ekleme veya değişiklik yapılamayacak.

Ücretsiz destek var ama proje yazımı yok

Başvuru yapacak yatırımcılar, il proje yürütme birimlerinden bilgi alabilecek. Ancak bu birimler proje hazırlamayacak, projenin kabul edileceğine dair herhangi bir garanti vermeyecek

Rehber ve eğitimler nereden takip edilecek?

Başvuru formları, uygulama rehberi ve tüm duyurular yine Bakanlığın internet sitesi üzerinden paylaşılacak. Ayrıca eğitim, çalıştay ve bilgilendirme toplantıları da buradan ilan edilecek.

Hibe ödemesinde “iş bitmeden para yok” kuralı

Tarım ve Orman Bakanlığı tebliği, hibe ödemelerinde sıkı bir kontrol mekanizması getiriyor. Özellikle hayvancılık ve inşaat yatırımlarında “tamamlama şartı” öne çıkıyor.

Hayvancılık yatırımlarında şartlar net

Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık projelerinde; proje tamamen bitmeden ve taahhüt edilen hayvan varlığı temin edilmeden nihai hibe ödemesi yapılmayacak.

İnşaat bitmeden ödeme yok

• Yatırımcının inşaatla ilgili ayni katkısını tamamlaması şart
• İnşaat tamamen bitmeden makine ve ekipman için ödeme yapılmayacak

Makine ve ekipman alımında da sıkı kurallar var

• Alımlar için ödeme tek seferde talep edilecek
• Yatırımcının taahhüt ettiği katkı payı yerine getirilmeden hibe ödemesi yapılmayacak

Bu düzenlemeyle birlikte Bakanlık, “önce yatırım, sonra ödeme” yaklaşımını net şekilde ortaya koyarken, özellikle yarım kalan projelerin önüne geçmeyi hedefliyor.

Destekleme Ödemelerinin Detayları

Bakanlık tarafından paylaşılan verilere göre, 17,3 milyar TL'lik dev bütçenin kalem kalem dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

Bitkisel Üretim Temel Desteği: 17 milyar 197 milyon 734 bin 763 TL

Hayvan Hastalıkları Tazminatı: 149 milyon 140 bin 967 TL

Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 40 milyon 764 bin 970 TL

Hayvan Gen Kaynakları Desteği: 11 milyon 11 bin 300 TL

Ödemeler Saat Kaçta Yatacak? (TCKN Detayı)

Çiftçilerin en çok merak ettiği ödeme takvimi de netleşti. Yapılan açıklamada yer alan bilgilere göre:

TCKN/VKN son hanesi "6" ve "8" olan üreticilerin Bitkisel Üretim Temel Desteği ödemeleri ile diğer kalemlere ait tüm ödemeler, 3 Nisan 2026 (Bugün) saat 18:00'den sonra hesaplara aktarılmaya başlanacak.

Üreticiye Can Suyu

Özellikle bitkisel üretim desteği (mazot-gübre desteği) 17,1 milyar TL yatıyor olması, ekim-dikim dönemindeki çiftçilerimiz için ciddi bir finansal kaynak anlamı taşıyor. Hayvan hastalıkları tazminatı ve gen kaynakları destekleri de hayvancılık sektöründeki maliyetlerin karşılanmasına katkı sağlayacak.

Tarımdan Haber Notu: Değerli üreticiler, hesaplarınızı akşam 18:00 itibarıyla kontrol etmeyi unutmayın. Bereketli olsun!

"İlk Alan 800’e, Son Alan 1000 TL’ye Alıyor"

Sektörün nabzını tutan portalımızda 'Tarım Kredi'de gübre fiyatları fren tutmuyor: 15 günde rekor artış!' haberinin altına bir yorum yapan üretici, ödeme takvimindeki adaletsizliği şu çarpıcı örnekle özetledi:

"Bakanlık çiftçiye adaletsiz davranıyor. İlk desteği alanla son alan arasında 1 ay fark var. Parası yatan üretici 26 CAN gübresini 800 TL’den alırken, sırasını bekleyen üretici bugün 1000 TL ödemek zorunda kalıyor. 5 torba gübrede 1 torba kayıp var. Zamlar bu hızla devam ederse, desteği son alanın parası gübreye yetmeyecek."

Çiftçiden Çözüm Önerisi: "Eşit Taksit Sistemi"

Ödeme takviminin yayılması yerine tüm çiftçilerin aynı anda desteklenmesi gerektiğini savunan üreticiler, Bakanlığa şu öneriyi sundu:

"Eğer ödeme gücü sınırlıysa, desteği 4 eşit parçaya bölün ve her hafta tüm üreticilere aynı anda birer taksit ödeyin. O zaman herkes aynı gün bayiye gider, aynı fiyattan gübresini alır ve eşit şartlarda yarışır."

Mazot-Gübre Desteği Neden Gecikti?

Geçtiğimiz yıllarda Mart ayının ikinci haftasında tüm üreticilerin hesabına geçen ödemelerin, bu yıl Nisan ortasına kadar sarkması üretim planlamasını da bozuyor. Özellikle bahar gübrelemesi döneminde nakit bekleyen çiftçi, desteğin geç yatması nedeniyle borçlanmak veya gübrelemede gecikmek zorunda kalıyor.

Nihayet Sıra Geldi: Bugün Kimler Alıyor?

Bakanlığın açıkladığı ödeme takvimine göre, tüm çiftçiler aynı anda ödeme alamayacak. TCKN ve VKN numaralarına göre yapılan planlamada bugün kritik bir eşik var:

TCKN/VKN son hanesi "4" olan üreticilerin temel destek (mazot-gübre) ve diğer tüm kalemlerdeki ödemeleri bugün (27 Mart 2026) saat 18:00'den sonra hesaplarına aktarılacak.

Aslan Payı "Temel Destek"te

Açıklanan 8.7 milyar TL'lik paketin neredeyse tamamı, çiftçinin en büyük gider kalemi olan mazot ve gübre desteğini de kapsayan "Bitkisel Üretim Temel Desteği"ne ayrıldı. İşte kalem kalem o liste:

Bitkisel Üretim Temel Desteği: 8 Milyar 630 Milyon 47 Bin TL

Kırsal Kalkınma Yatırım Desteği: 98 Milyon 926 Bin TL

Sertifikalı Tohum Kullanım Desteği: 5 Milyon 743 Bin 500 TL

Hayvan Gen Kaynakları Desteği: 2 Milyon 299 Bin 500 TL

Çiftçi Tepkili: "Destek Gelene Kadar Borç Katlandı"

Her ne kadar ödemeler başlamış olsa da, sahadaki çiftçiden gelen tepkiler desteğin zamanlamasına yönelik. Birçok üretici, mazot ve gübre desteğinin bu kadar geç ödenmesine tepki gösterirken, gübre ve mazota gelen zamlardan dolayı ödenen desteğin de erimesinden şikayetçi.

Hedef: Nadasa Bırakılan ve İşlenmeyen Alanlar

Kararın temel amacı, tarım arazilerinin kullanımını etkinleştirerek üretimi artırmak. Özellikle nadasa ayrılan, işlenmeyen veya işlemeli tarıma uygun olmadığı için terk edilen alanlar öncelikli kapsama alındı. Bu alanlarda uygun tarımsal yöntemlerle yapılacak bitkisel üretim projeleri devlet tarafından desteklenecek.

Hangi Konular Desteklenecek?

Karar kapsamında hibe desteği verilecek temel başlıklar şunlar:

Üretime Kazandırma: İşlenmeyen veya nadasa bırakılan arazilerin uygun ekim yöntemleriyle tarıma kazandırılması.

Stratejik Ürünler: İklim değişikliği de dikkate alınarak; yağlı tohumlu bitkiler, baklagiller, hububat ve sebze üretiminin geliştirilmesi.

Yüksek Katma Değer: İşlemeli tarıma uygun olmayan arazilerde ekonomik değeri yüksek bitki türlerinin yetiştirilmesi.

Verim Artışı: Doğal ekolojide bulunan bitkilerin aşılama ve çeşit değişimi gibi tekniklerle verimliliğinin artırılması.

Maliyetin 4’te 3’ü Devletten

Yatırımcılar için en dikkat çekici nokta hibe oranı oldu. Bakanlık, belirlenen yatırım konuları için proje toplam bedelinin azami yüzde 75’ini hibe olarak karşılayacak. Bu destekten hem gerçek kişiler (çiftçiler) hem de tüzel kişiler (şirketler, kooperatifler vb.) yararlanabilecek.

Kamu ve Üretici İş Birliği

Proje kapsamında sadece bireysel başvurular değil, diğer kamu kurumları ve üretici örgütleriyle yapılacak iş birlikleri de teşvik edilecek. Bu sayede yerel ölçekteki tarımsal potansiyelin en yüksek verimle kullanılması planlanıyor.

Uzman uyarısı: “Yüzde 75 hibe desteği üretim planına uyumlu olmalı"

Kararı değerlendiren Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, %75’lik hibe oranının teoride doğru ancak uygulamada riskli olduğunu vurgulayarak şu kritik tespitte bulundu:

"Kullanılmayan ve/veya kullanılamayan tarım arazilerinin kullanılmasını teşvik etmek amacıyla tarım arazilerinin kullanımının etkinleştirilmesine dair karara göre bu arazilerin tarımsal amaçlı kullanılması için yapılacak yatırımlara uygulanacak olan hibe oranı yüzde 75 olarak belirledi. Karar doğru ancak uygulama manipüle edilmeye açık. Ayrıca belli bir üretim planına uyumlu olmalı. O plan yoksa, kararın etkinliği sıkıntılı olabilir"

Nadas Desteklerinde Süreç Nasıl İşledi?

Destek Miktarı: Geçtiğimiz süreçte Bakan Yumaklı nadasa ayrılan tarım arazilerine 520 milyon lira ayni destek sağlanacağını açıklamıştı.

Alternatif Üretim: Nadas yerine münavebeli ekim kapsamında nadas alanları nohut üretimiyle ekonomiye kazandırılmıştı.

Bakanlık Stratejisi: Atıl arazilerin korunması için Fakıbaba döneminde Bakanlık nadasa bırakılan tarım arazileri için harekete geçmiş ve sözleşmeli üretim kapsamında ekilmeyen tarım arazilerinin ekonomiye kazandırılması amaçlanmıştı.