****Bir tarımcı olarak uyarıyorum.
Bu savaş ilaçlarımızı bile etkileyecek. Çok değil bu savaş devam ederse 1-2 ay sonra bu konuda konuşulacak. Modern ilaç üretiminin (jenerik dahil) neredeyse tamamı petrokimyasal hammaddelere dayandığı için petrol fiyatlarına ve arzına sıkı sıkıya bağımlıdır.
****Bir tarımcı olarak uyarıyorum.
İran'ın Katar'daki Ras Laffan gaz kompleksine yönelik saldırıları, dünyanın en büyük LNG tesislerinden birinde ciddi hasara yol açtı ve Katar'ın LNG ihracat kapasitesinin yaklaşık %17'sini uzun süreli (3-5 yıl) devre dışı bıraktı. Bu durum aynı zamanda Katar'ın küresel helyum arzının önemli bir kısmını (yaklaşık %30) kesintiye uğratarak yarı iletkenler, yapay zeka çipleri, MR cihazları gibi kritik teknolojilerde arz şoku ve fiyat artışlarına neden oluyor.
****Bir tarımcı olarak uyarıyorum.
Zirai ilaçlar (pestisitler, herbisitler, insektisitler, fungisitler vb.) da tıpkı insan ilaçları gibi petrokimyasal hammaddelere büyük ölçüde bağımlıdır. Çoğu zirai ilacın etken maddesi ve formülasyonu (çözücü, taşıyıcı, emülgatör gibi yardımcı maddeler) doğrudan petrol veya doğal gaz türevlerinden sentezlenir. Bu nedenle petrol fiyatlarındaki artış veya arz sorunları zirai ilaç fiyatlarını ve üretimini doğrudan etkiler, tarımsal maliyetleri yükseltir.
****Bir tarımcı olarak uyarıyorum.
Bu savaş kuraklıktan, hastalıktan daha tehlikelidir.
Ülkemizi de vuracak.
Kırk beş milyon insan.. Bu sayı bir sonraki açlık dalgasının sayısı.
Kuraklıktan değil.
Bitki hastalığından değil.
21 mil genişliğindeki bir su yolunu boğan savaştan: Hürmüz Boğazı.
Savaştan önce 318 milyon insan zaten gıda güvensizliği çekiyordu.
Şimdi buna 45 milyon daha eklendi.
Toplam 363 milyon.
Yani tam olarak Amerika Birleşik Devletleri nüfusu kadar insan… Yeterli gıda olmadan ne yapacaklar?
Bir tarımcı olarak söylüyorum;
Gübre besin demektir.
Gübreyi ise doğalgaz üretir.
Üre fiyatı 500 dolardan 700 dolara ve üzerine fırladı.
Küresel arzın %65-70’i risk altında.
Ticaret akışının %50’si Hürmüz’den geçiyordu. Sonra sistem doğrudan vuruldu:
Dünyanın en büyük üre ihracatçısı Katar, doğalgaz üretimini durdurdu.
LNG durdu. Tesisler kapandı.
Gaz yok. Amonyak yok. Üre yok. Verim yok!
Tarım beklemez.
Gıda ve Tarım Örgütü Baş Ekonomisti Máximo Torero’nun uyarısı çok net:
“Gübreleme penceresini kaçırırsanız mahsulü kalıcı kaybedersiniz.”
ABD mısırı: Nisan-Mayıs
Güney Asya buğdayı: Mart-Nisan
Güneydoğu Asya pirinci: muson öncesi
Sonradan “telafi ederiz” diye bir şey yok. Hasat gitti mi gitti.
Asıl facia burada:
Yedek yok!
Stratejik gübre rezervi yok.
Azot stoğu yok.
Dünya gıda üretiminin en kritik girdisi için hiçbir tampon yok.
Sistem her şeyi “süreklilik” üzerine kurdu.
Savaş o sürekliliği yok etti. Şimdi ülkeler kendi kuyusunu kazıyor:
Çin gübre ihracatını yasakladı
Hindistan üre sevkiyatını kısıtladı
Panik değil… Koruma.
Ama her yasak, küresel kıskacı bir tur daha sıkıyor. 45 milyon rakamını veren model “sadece teoride” kalmadı.
Varsayım şuydu:
Enerjide %40 artış, gübrede %40 artış, kargo maliyeti 3 kata çıksın…
Üçü de 20 günde gerçek oldu.
Bu gelecekteki kriz değil.
Bu kilitlenmiş sonuç.
45 milyon insan hava koşullarından ya da politikadan aç kalmayacak.
Topraklarını besleyen azot, Hürmüz’den geçen gazdan geliyor…
Hürmüz kapalı.
Artık tüketicimiz ve halkımız şunu biliyor. Çiftçimiz daha iyi bilir. Biz de büyük ölçüde ithal gübreye bağımlıyız. Üre ve azotlu gübre fiyatları patladığında mazot, tohum, ilaç zaten zamlıyken…
Buğday, mısır, pirinç, pamuk, ayçiçeği verimi düşecek.
Çiftçilerimize sesleniyorum.
Hemen mevcut stokunuz varsa kontrol edin,
Alternatif azot kaynaklarını (organik + yeşil gübre) devreye sokun…
****Bir tarımcı olarak uyarıyorum.
Geç kalmayın… Pencere Mart-Nisan’ta kapanıyor!
Bu savaşın ilk kurbanı enerji değil, soframız olacak.
Okuyun, paylaşın, sesinizi yükseltin.
Çünkü 45 milyon insanın açlığı… Yarın bizim kapımızı çalabilir.
Tarım biterse her şey biter.
Hürmüz kapandıysa… Önlem alınmalı, yoksa hasat da kapanacak.