Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından daha önce yayımlanan 2025–2027 Bitkisel Üretim Planlaması kapsamında, Hakkari il genelinde havza bazlı desteklenecek ürün desenleri üreticiler açısından önemini koruyor.
Yeni bir karar olmamasına rağmen, sahada ekim planlaması yapan çiftçilerin en çok ihtiyaç duyduğu başlıkların başında “hangi havzada hangi ürün destekleniyor” sorusu geliyor. Bu kapsamda Hakkari’de yer alan havzalara göre desteklenecek ürünler yeniden hatırlatıldı.
Hakkari havzalarında desteklenecek ürünler (2025–2027)
- Hakkari / Çukurca Havzası: Buğday, yem bitkileri
- Hakkari / Derecik Havzası: Arpa, buğday, yem bitkileri
- Hakkari / Merkez Havzası: Arpa, buğday, nohut, yem bitkileri
- Hakkari / Şemdinli Havzası: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, nohut, yem bitkileri
- Hakkari / Yüksekova Havzası: Arpa, buğday, nohut, yem bitkileri
Ürün desenleri desteklerin temelini oluşturuyor
Bitkisel üretim planlaması kapsamında belirlenen bu ürün desenleri; mazot-gübre desteği, fark ödemeleri ve diğer üretim desteklerinin hangi ürünlere yönlendirileceğini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle, havzasında yer almayan ürünleri eken üreticiler desteklerden yararlanamayacaklar.
Sektör yetkilileri, çiftçilerin ekim öncesinde havza bazlı ürün listelerini dikkate almasının, hem destek kaybını önlemek hem de planlama dışı üretim riskini azaltmak açısından kritik olduğunu vurguluyor.
Hakkari Tarımında Üretim Grafiği: Hangisi Azaldı, Hangisi Arttı?
Hakkari il genelinde 2021-2024 yıllarını kapsayan TÜİK verileri, bölgedeki tarımsal dönüşümü ve üretim alışkanlıklarını gözler önüne seriyor. Havza bazlı desteklemeler kapsamında stratejik öneme sahip olan tarla ürünlerinde alan daralırken, meyvecilikte üretim miktarının istikrarlı yükselişi dikkat çekiyor.
Öne Çıkan Detaylar:
Meyvecilik Yükselişte: 2021 yılında 36 bin dekarda yapılan meyve üretimi, 2024 itibarıyla 46 bin dekarı aşan bir alana yayılmış durumda. Üretim miktarı da buna paralel olarak %17 civarında bir artış gösterdi.
Sebze Üretiminde Sert Düşüş: 2021’de 31 bin tonu aşan sebze üretimi, 2024 yılında 13 bin ton seviyelerine kadar geriledi. Ekim alanlarındaki daralma, havza desteklerinin sebze üretimindeki önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Tarla Ürünleri Alan Kaybediyor: Hakkari'de en geniş alanı kaplayan tarla ürünlerinde ekim alanı 393 bin dekardan 366 bin dekara gerilese de, miktar bazında (verimlilik etkisiyle) 2021'in üzerinde bir üretim gerçekleştirildi.