Hakkari’de tarımsal üretim alanları son dört yılda genel olarak daralırken, üretim miktarlarında ise ürün gruplarına göre dikkat çekici dalgalanmalar yaşandı. TÜİK verilerine göre meyve, sebze ve tarla bitkilerinde alan–üretim ilişkisi her yıl farklı bir tablo ortaya koyuyor.
Meyve üretimi alan artışıyla birlikte yükseldi
2021 yılında 36 bin 858 dekarlık alanda 23 bin 225 ton olan meyve üretimi, 2023’te alanların 49 bin 443 dekara çıkmasıyla 27 bin 45 tona ulaştı. 2024’te meyve üretim alanı 46 bin 426 dekara gerilese de üretim miktarı 27 bin 374 tonla artışını sürdürdü. Bu tablo, meyvede birim alandan alınan verimin yükseldiğine işaret ediyor.
Sebzede sert düşüş dikkat çekti
Sebze üretimi ise en dalgalı seyri gösteren alan oldu. 2021’de 13 bin 796 dekarlık alanda 31 bin 862 ton üretim yapılırken, 2024’te alan 6 bin 898 dekara, üretim ise 13 bin 634 tona kadar geriledi. Son dört yılda sebze ekim alanının yaklaşık yarı yarıya azalması, üretimdeki sert düşüşün temel nedeni olarak öne çıkıyor.
Tarla bitkilerinde ekim alanı 2021’de 393 bin 615 dekar iken 2024’te 366 bin 499 dekara düştü. Buna karşın üretim miktarı yıllar arasında istikrarsız bir seyir izledi. 2023 yılında 21 bin 951 tonla zirve yapan üretim, 2024’te 15 bin 201 tona geriledi. Alan daralması ile birlikte üretimdeki oynaklık, iklim koşulları ve girdi maliyetlerinin etkisini ortaya koyuyor.
Genel tablo: Alan daralıyor, verim belirleyici hale geliyor
Veriler, Hakkari’de tarım alanlarının özellikle sebze ve tarla bitkilerinde daraldığını, meyve üretiminde ise verim artışının öne çıktığını gösteriyor. Uzmanlara göre bu tablo, girdi maliyetleri, sulama imkanları ve üreticinin riskten kaçınma eğilimiyle doğrudan bağlantılı. Tarımsal desteklerin ürün bazlı ve bölgesel ihtiyaçlara göre yeniden ele alınmaması halinde, ekim alanlarındaki daralmanın önümüzdeki yıllarda da sürmesi bekleniyor.