Kırklareli, Trakya’nın ayçiçeği ambarı olarak biliniyor. Bu ün tesadüf değil. TÜİK 2023 verilerine göre il, Türkiye’de üretilen yağlık ayçiçeğinin yaklaşık yüzde 9,7’sini tek başına karşılıyor. Ancak Kırklareli tarım haberleri kapsamında değerlendirilen veriler daha yakından incelendiğinde, ilin tarımsal yapısının yalnızca ayçiçeğinden ibaret olmadığı, buna karşın buğday, arpa ve mısır gibi diğer ürünlerde tablonun daha sınırlı kaldığı görülüyor.
Ayçiçeği güçlü, tartışmasız lider
Türkiye genelinde 1 milyon 960 bin ton olan yağlık ayçiçeği üretiminin 190 bin 308 tonu Kırklareli’nde gerçekleşti. Bu oran, ilin ayçiçeğinde ulusal ölçekte stratejik bir üretim merkezi olduğunu açık biçimde ortaya koyuyor.
Ancak asıl mesele, ayçiçeği dışındaki ürünlerin bu tabloyu ne ölçüde dengelediği.
Buğdayda hacim var, pay sınırlı
Kırklareli’nde 2023 yılında 431 bin 530 ton buğday üretildi. Bu miktar, Türkiye toplam buğday üretiminin yüzde 1,96’sına karşılık geliyor. Ayçiçeğiyle münavebe yapılan buğday, il tarımının ikinci ana ürünü konumunda olsa da, ulusal ölçekte belirleyici bir ağırlık oluşturamıyor.
Arpa ve şeker pancarında tablo zayıf
Arpa üretimi 24 bin 191 ton ile Türkiye toplamının yalnızca yüzde 0,26’sı seviyesinde kaldı. Şeker pancarında ise 69 bin 42 tonluk üretim, Türkiye üretimi içinde yüzde 0,29’luk sınırlı bir paya işaret ediyor. Bu veriler, Kırklareli’nin bu ürünlerde daha çok tamamlayıcı üretici rolünde olduğunu gösteriyor.
Silajlık mısır hayvancılığın göstergesi
İlde üretilen 396 bin 695 ton silajlık mısır, Türkiye toplamının yüzde 1,38’ine denk geliyor. Bu rakam, Kırklareli’nde bitkisel üretimin hayvancılıkla kurduğu doğrudan bağın da somut bir göstergesi olarak öne çıkıyor.
Çeltik: Sınırlı alanda dikkat çeken üretim
Çeltik üretimi 14 bin 547 ton ile Türkiye toplamının yüzde 1,61’i seviyesinde gerçekleşti. Alan olarak sınırlı olsa da, çeltik Kırklareli tarımında niş ürünlerden biri olmayı sürdürüyor.
Rakamlarla Kırklareli'nde tarım
Veriler birlikte okunduğunda Kırklareli tarımı; ayçiçeğine yüksek derecede bağımlı, buğday ve silajlık mısırla desteklenen, arpa ve pancarda sınırlı kalan, ürün çeşitliliği dar ama yoğunlaşması yüksek bir yapıya sahip.
Bu tablo, Kırklareli tarımının güçlü olduğu kadar kırılgan bir zeminde ilerlediğini de gösteriyor. Ayçiçeğinde yaşanacak fiyat, iklim veya politika kaynaklı bir sarsıntının, il tarımını doğrudan etkileme riski dikkat çekiyor.