Besi hayvanlarında et verimi mukayesesi yapabilir misiniz? sorudetay

Soruyu soran: Kaan Berker 24 Ağustos 2019
Soru:

Sayın hocam iyi günler. Aynı miktardaki kaba ve kesif yem ile farklı hayvanlar beslendiğinde, et verimleri açısından hangisini beslemek elde edilecek eti maksimize eder, büyükbaş/küçükbaş/kaz/ördek/hindi/ve-diğer-helal-her-türlü-et-hayvanı? Kamuya açık kaynaktan görebileceğimiz böyle bir mukayese çalışması var mı? Hayvanın cinsine göre değişeceğini izlediğim tarım kanallarından biliyorum: Holstein süt ırkı olduğundan yüksek et verimi zaten beklenemez, ama et açısından en verimlilerden Limousine vb. günlük canlı ağırlık artışı -besi süresi ortalaması- 1.5 kg/gün alsak; "aynı yem miktarıyla" kaz/ördek/hindi vd.lerinde ne kadar et/karkas artışı alabiliriz? Buna yönelik bir tablo var mı diye merak ediyorum. Selamlar.

Cevap:

Sayın Kaan Berker,

Siz sorunuz hayvancılık biliminin tamamını sormuşsunuz. Burada cevap verilemeyecek kadar uzu bir soru olmuş. Kaba yemleri değerlendiren işkembeli hayvanlar kendi aralarında karşılaştırmamı, birde bunları kaba yemleri yeterince değerlendiremeyen kaz, ördek gibi hayvanlarla karşılaştırmamı istemişsiniz. Böyle bir kaynak direkt olarak yok ama her hayvan türü için ırklar arası karşılaştırma yapabileceğin hepsini bir arada sunan çok sayıda kaynak var.

Besi hayvanlarından Limuzin ve Şarole gibi hayvanlar iri çatılı Avrupa besi hayvan ırklarıdır. Beslemenize ve hayvanın besi dönemine bağlı olarak bağlı olarak 1.6-1.8 kg gübü yüksek canlı ağırlıkları sağlayabilirsiniz. Angus ve Hereford gibi hayvan ırkları da besi hayvanlarıdır fakat bunlar orta büyüklükteki çatıya sahiptir. Bunlar daha çok mera hayvanıdır, günlük ve toplam canlı ağırlık artışları biraz daha düşük kalabilir. Simmental ve Montafon gibi ırklar hem etçi hem de sütçü hayvan ırklarıdır. Bu ırkların erkekleri de yüksek canlı ağırlıkta olup, yedikleri yem miktarına göre yüksek canlı ağırlık artışı sağlayabilirler. Holstein ırkı ise sütçü bir ırktır. Erkeklerinin de yüksek besi kabiliyetlerine sık sık rastladım. Bence Holstein erkek hayvanlarına biraz haksızlık yapılıyor. Sütçü ırk Holsteinların yaygın ırk olduğu ülkemizde en önemli besi materyalinin bu ırkın erkekleri olması gerektiğini düşünüyorum.      

Prof. Dr. Nurettin Gülşen

nurettingulsen@tarimdanhaber.com