Patates yetiştiriciliği ve hastalıklarla mücadele

Patates insan beslenmesinde en az buğday ve pirinç kadar önemli yer tutan bir bitkidir. Yüksek karbonhidrat miktarı ile Avrupa ve Amerika'da birçok ulusun temel besin kaynağıdır.

Patates yetiştiriciliği ve hastalıklarla mücadele
banner200
banner217

Patates Yetiştirme Teknikleri

Patates içerdiği nişasta, protein B1, B2 ve C vitaminleri ile bazı mineral maddeler nedeniyle tahıllardan sonra en fazla insan beslenmesinde ve endüstri ham maddesi olarak tüketilen bir bitkimizdir. Patates çeşitli iklim koşullarına kolayca adapte olabilmesi, ucuzluğu, alternatif bitkilerle kıyasladığında birim alandan fazla verim alınması, besin değerinin yüksek oluşu gibi nedenlerden dolayı ülkemizde değişik bölgelerde üretilmektedir. Üretimde yüksek ve kaliteli üretim için yetiştirilecek bölge seçiminden toprak hazırlığına, çeşit seçiminden gübreleme ve sulamaya, hastalıklarla mücadeleden münavebeye kadar pek çok yetiştirme tekniğini doğru uygulamak gerekmektedir.

Niğde ve Nevşehir yörelerinde patates üretiminde yaşanan sıkıntılar patates üretiminin Konya bölgesine doğru kaymasına neden olmuştur. Konya bölgesi 2010 yılı itibari ile Türkiye patates üretiminin yüzde 7'sini üretmekte ve ortalama 3.7 ton/da verim ile ülke ortalamasının üzerinde bir verim değerine sahiptir.

Tohumluk ve Çeşit Seçimi

Hastalıklardan ari başlangıç materyali patates tarımının en önemli kısmıdır.Yetiştirilecek patates çeşitlerinde bölge, iklimsel faktörler, Pazar durumu gibi birçok unsur etkili olmaktadır. Yetiştirici, nasıl bir ürün elde etmek istediğine önceden karar vermeli, üretim amacını öncede belirlemelidir. Bu kararı verirken üretim yapılan bölgenin şartları dikkate alınmalıdır. Sanayilik, yemeklik, veya tohumluk üretim durumuna göre ekilecek çeşite karar verilmelidir.

Kaliteli ve hastalıksız tohumluk kullanmak patateste önemli ve zorunlu bir durumdur. Patates tarımında yüksek verim alabilmek için yüksek verimli çeşit kullanma kadar sağlıklı tohumluk yumruların kullanılması da önemlidir. Seçilen çeşit ne kadar yüksek verim potansiyeline sahip olursa olsun, eğer tohumluk yumrular sağlıklı ve istenilen özelliklere sahip değilse hedeflenen verime ulaşmak mümkün olamaz.

Patates hastalıkları genellikle yumrularla taşınmakta ve hastalıkların belirtilerini yumru üzerinde çıplak gözle görmek mümkün olmamaktadır. Bu nedenle dikimde kullanılacak tohumluk yumruların sertifikalı olmasına büyük özen gösterilmelidir. Türkiye'de patateste elit ve orijinal tohumluk üretimleri yeterli seviyelerde olmayıp bu durum tohumluk üretim zincirinde kopmalara neden olmaktadır. Ülkemizde patates ekim alanları için 2010 yılı için 450.000 ton sertifikalı tohumluk ihtiyacı varken üretilip, dağıtılan miktar ise 70.000 ton olmuştur.

3 Yılda Bir Tohum Değiştirilmeli

Patates verimi ve üretimi artırmak veya en azından aynı seviyede tutabilmek için her 3 yılda bir tohumluğun değiştirilmesi ve virüsten ari tohumluk kullanılması gerekmektedir. Genel olarak ülkemizde verimi kısıtlayan ana faktör çeşitten ziyade tohumluktur. Türkiye önemli bir patates üreticisi konumunda olmasına rağmen ıslah edilmiş yerli çeşitlerin azlığı, Almanya ve Hollanda gibi ülkelerden getirilen çeşitlerin kullanılıyor olması, adaptasyon kabiliyeti yüksel bile olsa iklimsel farklılıklar sebebiyle patateste verimi düşürebilmektedir.

Münavebe

Patates tarımı yapılan bölgelerde hastalık ve zararlılardan en az etkilenmek için ekim nöbeti çok önemlidir. Ayrıca şeker pancarının önce ve sonra patates dikimi yapılması durumunda topraktan geçen hastalıkların yoğunluğunu artırma riski vardır.Patates, bir çapa bitkisi olduğu için temiz ve iyi havalanmış bir toprak bırakır. Bu nedenle ekim nöbeti sırasında önemli bir yeri vardır. Her yıl üst üste patates dikimi yapılan tarlalarda topraktan geçen hastalıkların yoğunluğu artmakta, verimde önemli azalmalar meydana gelmektedir.Bu nedenle her yıl üst üste aynı tarlaya patates dikilmemelidir.

Toprak Hazırlığı

Toprağın sürekli aynı derinlikten işlenmesi sonucunda, toprak işleme derinliğinin hemen altında (20-25 cm) 5-10 cm kalınlığında sert geçirimsiz bir tabaka oluşur ki, bu tabakaya taban taşı adı verilir. Bu tabaka geçirimsiz bir tabaka olup, su ve yağışların aşağılara inmesine depolanmasına izin vermezken, bitki kökleri bu tabakayı delip geçemezler.Toprak sıkışması ile birlikte taban taşı oluşumu toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik yapısını etkilediğinden bitki gelişiminde ve veriminde önemli azalmalara yol açar. Bu tabakanın kırılması için toprağın kuru olduğu alanlarda “dipkazan" çekilmesi önerilmektedir. Dipkazan toprak kuru iken örneğin Temmuz,Ağustos aylarında 50-60cm derinliğinden çekilmelidir.

Patates gibi toprak altında yumru oluşturulan bitkiler için bu durum çok önemlidir. Patatesin yumru gelişimi için iyi hazırlanmış ve kabartılmış bir tohum yatağı hazırlanmalı toprağa gevşek bir yapı kazandırılmalıdır. Toprak sonbaharda tavında iken kulaklı pullukla 20-25cm derinlikten sürülmelidir. İlkbaharda toprak tava geldiğinde kazayağı-tırmık kombinasyonu çekilerek gevşek bir tohum yatağı hazırlanarak tarla ekime hazır hale getirilmelidir.

Dikim ve Dikim Zamanı

Dikim zamanını belirleyen faktör toprak sıcaklığıdır.Toplam sıcaklığı 8-10 dereceyi bulduğu zaman dikim işlemine başlanabiilr. Konya bölgesi için uygun ekim zamanı 15Nisan-15 Mayıs tarihleri arasıdır. Tohumluk üretimi için 28-35mm çarpındaki yumrular, normal üretim için ise 35-60mm çapındaki yumrular kullanılmalıdır.Dikimden önce tohumluklar ilaçlanmalıdır. Dikim derinliği daha çok toprak nemi ve sıcaklığına bağlı olarak 4-5cm olmalıdır. Dikilen yumrular en az 10-15cm toprak örtüsüyle örtülmelidir. Nemin yetersiz olduğu durumlarda derin dikim yapılmalıdır.

Yumru toprak içine dikildikten sonra gözlerden sürgünler oluşur.

Bitki, bu sürgünlerden meydana gelir. Topraktan besin maddesi alıncaya ihtiyaç duyduğu besin maddesini tohumluk olarak dikilen bu ana yumrudan karşılar. Bir patates bitkisinden sayıları meydana gelmektedir. Sıra arası 70cm sıra üzeri mesafeler ise tohumluk patates üretimi için 20-25cm yemeklik patates üretimi için 30-40cm olmalıdır.

Patates yetiştiriciliğine dair başta gübreleme ve hastalıklarla mücadele olmak üzere bütün bilgileri devamda Konya Şeker tarafından hazırlanan 'Bitkisel Üretim Çiftçi Rehberi'nde bulabilirsiniz.

TARIMDANHABER

Güncelleme Tarihi: 03 Haziran 2019, 17:45
banner207
YORUM EKLE
banner151

banner251