Buzağılarda kripto problemine karşı ne yapmalıyım? sorudetay

Soruyu soran: zafer yeşil 20 Temmuz 2019
Soru:

İyi çalışmalar hocam. Doğumdan sonraki ilk 15-45 gün aralığında buzağılarda kripto problemi yaşıyoruz. Tedavi için çeşitli ilaçların bazılarından fayda sağladık fakat bu problemin önüne geçmek veya koruyucu hekimlik için uygulamalar varsa bilgi almak istiyorum. Bu hastalık neden olur? Hayvan bir kere yaşayıp atlatıp yeniler mi? Yenilerse aynı tedavi tekrar mı edilmeli? Sizden bu konudaki bilgilerinizden faydalanmak isterim.

Cevap:

Sayın Zafer Yeşil,

Dünya ve Türkiye hayvancılığı için çok önemli bir sorun üzerine soru sorduğunuz için teşekkür ederim. Bence kripto problemi için özel bir birimin oluşturulması ve özel fonlarla geniş araştırmaların yapılması; üreticinin bu konuda yoğun bir şekilde bilinçlendirilmesi gerekir.

Maalesef son yıllarda kripto problemi artarak devam ediyor. Kripto nedeniyle çok buzağı kaybettik ve kaybetmeye devam ediyoruz. Kriptonun buzağının doğumdan sonraki ilk 2-3 haftasında yoğun olduğu görülüyor. Benim gördüğüm vakaların iyileşmesi çok zor oldu. Kullanılan az sayıda ilaç var, bunların da fiyatları çok pahalı.

Kripto barsakta üreyen ve ishale yol açan ölümcül bir mikroorganizmadır. Kriptonun aşısı benim bildiğim kadarıyla henüz üretilemedi. Kendi tecrübelerime dayalı olarak kripto ile mücadelede en etkili yöntemin dezenfeksiyon olduğu söyleyebilirim. Her dezenfektan etkili değil. Özellikle hidrojen peroksit ve ozon uygulamalarının çok etkili olduğunu gördüm. Hastalık varsa 3 gün aralıkla buzağı kulübeleri ve malzemeleri bu dezenfektanlardan birisi ile pompa vasıtasıyla yıkayınız. Bunların medikal ürünleri pahalıya geliyorsa sanayi tipi olanları kullanabilirsiniz. Bir işletmede bu şekilde kriptoyu çözmüştük.

Kolostrum beslemesini ihmal etmeyiniz. Güçlü olan hayvanlar hastalıkla daima daha iyi savaşırlar. Ayrıca doğum gününden itibaren sütlerine probiyotik ilavesinin etkili olduğun gözlemledim.

İyileşen hayvanlarda bağışıklık oluştuğunu duymadım ama bunların uzun süre bu mikroorganizmayı etrafa saçtığını biliyorum. Onun için devamlı olarak dezenfeksiyon yapmanız en mantıklı yaklaşım olarak görülmektedir.   

Prof. Dr. Nurettin Gülşen

nurettingulsen@tarimdanhaber.com