Yetiştirici Soruyor

Prof. Dr. Nurettin Gülşen

nurettingulsen@tarimdanhaber.com

Anyonik besleme hakkında bilgi verir misiniz? yakup
07 Mart 2019

Hocam bu kuru dönemde anyonik besleme yapın diyorlar rasyona anyonik bir madde mi gireceğiz ve gireceğimiz bu anyonik madde tmr'a ne kadar girmemiz gerekiyor veya karma yemimizi de kendimiz yapıyoruz. Karma yemde tona ne kadar girebiliriz?

Sayın Yakup bey,

Anyonik beslemeyi tavsiye ediyoruz ama anyonik besleme için verilen yemlerin içeriğindeki anyon ve katyonların hesaplanması gerekiyor. Anyonik katkıların sizler tarafından hesaplanması ve kullanılması tehlikeli sonuçlar doğurabilir. Bunun yetiştirici tarafından yapılması biraz zor gibi. Bu amaçla ben de bir firma için anyonik melas yalama kovası formülasyonu yaptım ve piyasada satılıyor. Anyonik yem üreten fabrikalardan yem alarak besleme yapabilirsiniz. Bunun etkinliğini hayvanlarınızın idrarlarının asitliğini ölçerek takip edebilirsiniz. Bu teknik konuları uygulayabilirseniz veya uygulayacak teknik personeliniz varsa anyonik beslemeyi rahatlıkla yapabilirsiniz. Çok faydasını göreceksiniz.

Doğum öncesi ve sonrası rahim şişliği!Gökhan
06 Mart 2019

İneğimin rahminde doğumdan önce şişlik vardı ve et parçaları görüyordum doğumdan sonra ineğim doğumdan 8 saat sonra bızalık dediğimiz içi çıkardı ve veteriner hekim ile yerine yerleştirdik fakat şimdi dışkısını yapamıyor oradan da ıkınınca bir et geliyor ve yem çok az yiyor ne yapmam lazım? Bu işe yeni başladım ineklerimi çok seviyorum. Lütfen bana yardımcı olun.

Sayın Gökhan bey, Veteriner hekiminize tekrar bilgi verin. Bazı hayvanlarda inatçı olarak rahim yerleştirilse dahi tekrar gelir. Bir daha kontrol edilmesi gerekebilir. Bu hayvanlarda rahim çıkaramaya yatkınlık da bulunabiliyor. Bu hayvanı ilerleyen dönemde sürünüzden çıkarmanızı tavsiye edebilirim. Hekiminiz tekrar muayene ettikten sonra kafası aşağıya gelecek şekilde meyilli dar bir alanda bağlı tutmanızı tavsiye edebilirim.

Düvenin iştahsızlığına karşı ne yapmalıyım? Ali
05 Mart 2019

Merhaba hocam 1 hafta önce ilkine düvem 8 aylık buzağısını bıraktı ölü olarak çıkarmış ve ondan sonra 1 haftadır hiç bir şey yemiyor, halsizlik var yeşil ot dahil yemiyor çok az 1 avuç kadar yiyor bırakıyor ne yapmalıyım? Veteriner geliyor bir şey de bilmiyor, yardımcı olursanız sevinirim. Organik iştah açıcı neler olabilir?

Sayın Ali bey,

Bu hayvanlar hasta olduklarında ilave destek tedavi yapılması gerekir. Serum ile bazı besleyici maddelerin verilmesi gerekmektedir. Hayvanın kanının dengesi kurulmadan yemesi pek mümkün olmaz. Başka bir hekimi de deneyebilirsiniz. Yine de hayvanların önüne yeşil kuru ot ve yonca gibi yemleri eksik etmeyin. Konsantre yemleri pek tercih etmeyebilirler. Önünde devamlı taze su bulundurunuz. Özellikle hayvanın rahminin kontrol edilemsi gerekebilir. Ayrıca hekiminizden bulaşıcı bir hastalık durumunun olup olmadığını kontrol etmesini isteyiniz. Son dönem yavru atıkları bunlardan kaynaklanabiliyor.

Hayvan yatağıYunus Abdullahoğlu
05 Mart 2019

Hocam iyi günler ahırıma hayvan yatağı almak istiyorum ülkemizde üretilen 37 mm kalınlığındaki çift katmanlı altı sünger üstü kauçuk olan İşbir ziraat in yatağımı önerirsiniz yoksa Almanya'dan ithal gelen kauçuktan imal edilen 30 mm kalınlığında %42 esneme payı olan kraıburg kauçuk un hayvan yatağını mı önerirsiniz ikisinin de fiyatı aynı

Not; Süngerin nem ve rutubet e dayanımı daha azmış bundan dolayı ömrü daha kısaymış bu platformdan marka önermediğinizi biliyorum ben sadece hangi yatak türünü önerdiğinizi öğrenmek istiyorum

Sayın Yunus Abdullahoğlu, Oldukça zorlayacak bir soru sormuşsunuz. Öncelikle sentetik materyallere göre doğal olan kum, saman, talaş gibi materyallerin daha sağlıklı ve tercih edilebilir olduğunu söyleyebilirim. Fakat bu materyallerin Türkiye'de pek kullanılmadığını veya pahalıya mal olduğunu söyleyebilirim. Bu nedenle sentetik bir materyalden yataklık yapma isteğinizi saygıyla karşılıyorum. İşin gerçeği kauçuk tabanlı yataklıklar hakkında hangisinin hayvanlar tarafından daha fazla tercih edildiğine dair bir araştırma okumadım. Yerli ve ucuz olanı, dayanımı uzun olanı ve en önemlisi de ayak ve vücut sağlığını koruyanı tercih etmeniz gerekir. Çevrenizden kullananlar hakında bilgi toplamanız daha mantıklı diye düşünüyorum. Her ne kadar fazla bir önerim olmasa da hayvan refahını düşündüğünüz için sizi tebrik ediyorum. Gittiğim birçok işletmede bırakın yatağı, hayvanın yatacak gübre alanı dahi bulunmamaktadır. Bence ileride yataklık yaptırmanın çok faydalı olduğunu göreceksiniz.

Kuzu hastalıkları nelerdir?Talha
03 Mart 2019

Hocam, şimdi bizim merinos türü bir kuzumuz var doğalı 3 gün bile olmadı dün yürüyebiliyordu ama şimdi kafasını bile kaldıramıyor ve ağzından beyaz sümüklü bir sıvı geliyor. Bu kuzuyu nasıl iyileştirebiliriz? (Lütfen biraz hızlı cevap verin kuzunun hali çok kötü)

Sayın Talha bey,

Bence derhal bir veteriner hekime götürünüz. Serum dahil başka tedavilerinde uygulanması gerekmektedir. Buradan herhangi bir tedavi söylemem yanlış olabilir.

Süt ineği kan işiyor ne yapmalıyım?Aytekin Başar
02 Mart 2019

Sevgili hocam merhaba. Yaklaşık iki hafta önce zayıf bir inek satın aldım. Yemesi çok iyi ayrıca hızlıca kilo almaya başladı. Birkaç gündür kan işemeye başladı. Satmayı düşündük ama gebe olduğunu anladık. Nasıl bir tedavi önerebilirsiniz?

Sayın Aytekin Başar,

Kan işemenin çok sebebi var. Eğer bakteriler nedeniyle oluşmuşsa antibiyotik tedavisi ile birlikte destek tedavisini yaptırmanız gerekir. Keneye bağlı olarak da bu tip hastalıklar olabiliyor. Acilen tedavi edilmesi gerekmektedir. Özellikle Karadeniz bölgesi gibi bazı bölgelerde hayvanların eğrelti otu yemelerine bağlı olarak idrar keselerinde kanser olabiliyor. Bu kanserli dokuların kanaması sonucunda idrarda kan görülebiliyor. Bu durumda yapacağınız pek fazla bir şey yok. Hekiminizden B vitamini tedavisi isteyiniz.

Buzağı annesinin sütünü neden emmez?Ayhan
02 Mart 2019

İyi günler hocam buzağı ilk doğduğunda yarım biberon annesinin sütünü emdi ama sonra emmedi. 3 gün oldu ama emmiyor, annesinin gerdanını yalıyor ama sütünü emiyor başka inekleri de denedik ama onda da emmedi yardımcı olur musunuz acil hocam.

Sayın Yetiştirici,

Sütü sağdıktan sonra biberonla buzağıya içirmeyi deneyiniz. Eğer içmiyorsa yapabiliyorsanız sonda ile beslemeyi deneyiniz. Eğer yine besleyemezseniz hayvanın başka bir problemi olabilir. Özellikle doğum sırasında doğum kanalında fazla kalan hayvanlarda emme refleksi problemleri olabiliyor. Maalesef kendileri emmeye başlayıncaya kadar yapacak başka bir işlem yok.

Doğumdan sonra hayvan süt yemini yemiyor!Aygün Kırlı
01 Mart 2019

Hocam iyi günler düve doğum yaptı. Doğumda çok fazla zorlanmadı. Doğumdan 15 gün önce süt yemini gayet güzel yiyordu. Doğumdan sonra ağzına bile almıyor. Sebebi nedir?

Sayın Aygün Kırlı,

Doğum sonrası rahim iltihapları veya yeterli enerjisi olmayan yemleri tüketen hayvanlarda bu problemler gözlenebilir. Veteriner hekimizin hayvanın rahmini kontrol etmesi ve genel muayene yapması gerekir diye düşünüyorum. Ani yem düşmeleri genellikle şeker hastalığını da işaret edebilir. Mutlaka bir hekim muayenesi gerekiyor. Buradan ancak bu kadar söyleyebilirim.

Kuzular neden ishal olur?Ayhan
01 Mart 2019

Merhaba, iyi günler dilerim hocam. 2 adet kuzum var 10 günlükler anneleri ikiz doğum yaptığı için bakamıyor diyerek satın aldım. Ben bunlara iş yerimde bakıyorum. Günlük sütlerini biberonla veriyorum. Emmeleri gayet sağlıklı fakat ishalleri var koyu sarımsı renkte. Bunun sebebi ne olabilir ya da ne yapmalıyım? Yardımcı olabileceğinizi düşündüğüm için yazdım. Şimdiden teşekkürler.

Sayın Yetiştirici,

Hobi amaçlı bir işe girişmişsiniz ama sıkıntıya girmişsiniz. Öncelikle tarifinize göre eğer hayvanların genel durumunda bir bozukluk yoksa fazla süt içirmişsiniz diyebilirim. Eğer öyleyse sütü biraz azaltınız kendiliğinden düzelir. Ayrıca hayvanlarınıza su içiriniz ve bir yemciden buzağı veya kuzu başlangıç yemi alarak hayvanlarınızın önüne koyunuz. Eğer hayvanlar hasta ise bir veteriner hekime gösteriniz, gerekli olan muayene ve tedaviyi mutlaka yapacaktır.

Kuzular doğumdan sonra neden ölür?Nejdet
01 Mart 2019

Merhaba hocam. Bizim kuzular da doğum anından itibaren çok hızlı solunum alış verişi oluyor ve bir iki gün sonra ölüyorlar. Nedeni nedir acaba yardımcı olsanız çok iyi olur.

Sayın Nejdet bey,

Çok acil olarak kuzularınızdan bir veteriner hekim vasıtasıyla bakanlığın veteriner kontrol araştırma laboratuvarına araştırılması amacıyla götürünüz. Yakınınızda Fakülte varsa oraya da götürebilirsiniz. Bu gibi durumlardan korunmak için hayvanların gebeliğin son dönemlerinde yapılan bazı aşılar var. Bunları yaptımayı ihmal etmeyiniz. Kuzulara ilk 6 saatte ağız sütü içirilmesini unutmayınız. Ağız sütü hayatın ilk 3 haftasındaki ölümleri engelleyebilecek, mikropları öldürecek bazı faydalı maddeleri içermektedir.

Gizli kızgınlığın sebebi nedir ve ne yapılmalı?Gökhan Fırdolayi
27 Şubat 2019

Hocam ineklerim gizli kızgınlık geçiriyor sebebi nedir ne yapmalıyım?

Sayın Gökhan bey, İnekleriniz gizli kızgınlık geçiriyorsa özellikle doğum sonrası yaklaşık 2 aylık besleme döneminde rasyonunuzun enerji düzeyine öncelikle dikkat etmeniz gerekir. Bu dönemde yeterli enerji alamadıkları için hayvanlar aşırı zayıflayabiliyor. Eğer doğum öncesi hayvanlarınız aşırı yağlı ve kilolu ise doğum sonrası siz verseniz de hayvanınız yeterli yem tüketemeyebiliyor. Buda diğer önemli bir faktör. Yani hayvan tekrar kilo almaya başlayıncaya kadar kızgınlık göstermeyebilir. Bir diğer faktörde rasyonda yeterli vitamin ve mineral olmamasıdır. Bu nedenle hayvanlarınıza özellikle en az ayda bir ADE vitaminleri yaptırınız, günlük olarak da vitamin mineral premiksleri rasyonlarına katınız. Bu maddelerin herhangi bir eksik olursa ilaçla program da yapılsa hayvan gebe kalmayabilir.

İkiz buzağılardan biri ayağa kalkmıyor ne yapalım?Emre
26 Şubat 2019

İyi günler hocam simental ineğimiz ikiz yavruladı, ikisi de erkek. Buzağılardan biri kalkmıyor ne yapmalıyız?

Sayın Emre bey,

Buzağının doğum sırasında sıkıntı çekmesi ve oksijensiz kalması hayvanlarda doğum sonrası böyle problemler çıkarıyor. Hayvanın canlanması için bir takım uygulamalar ve ilaçlar olabilir. Bunu hekiminize sorunuz veya yakınınızda fakülte varsa oraya götürünüz. Bu hayvana bir an önce ağız sütü içerilmesi gerekiyor. Tabii canlanmadan kendisi içemeyebilir, sonda ile içiriniz ve ciğerlerine kaçırmayınız.

Kesif yem rasyonunda pamuk tohumu kullanılır mı?sonosmanlıefe
25 Şubat 2019

Büyükbaş kesif yem rasyonunda pamuk tohumu (çiğit) kullanabilir miyiz? Kullanabilirsek miktarı ne olmalıdır?

Sayın Yetiştirici,

Anladığım kadarıyla Ege bölgesinden yazıyorsunuz. Çiğit elbette hayvan beslemede kullanılabilir. Genç hayvanlarda ve boğalarda kısıtlı olmak üzere süt ineklerine günde 3 kg'a kadar verilebilir. Çiğit çabut toksin üreten bir yem maddesidir. Bu nedenle kuru ortamlarda muhafaza etmek gerekir. Aksi halde sütte toksin çıkabilir.

7 aylık hamile inek doğurur mu?Celil
25 Şubat 2019

Hocam inek 7 aylık hamile doğuracak gibi cere geliyor ama doğuramıyor, yemiyor içmiyor ne yapmam lazım?

Sayın Celil bey,

Bu doğumdan çok yavru atmaya benziyor. Eğer öyleyse derhal buzağıyı bakanlığın laboratuvarlarında inceleterek sebeplerini öğreniniz. Bundan önce bir hekimin kontrol etmesinde fayda bulunmaktadır. Sizin yada benim yapacağım bir şey yok.

Kuzu halsizliği ve boğaz şişliğine ne yapılır?Fatma Hanım Ataseven
23 Şubat 2019

Kuzum hasta oldu sabah ağıla gittiğimizde yatıyordu ve boğazının altında bir şişlik fark ettik. Ne yapmamız gerekiyor?

Sayın Fatma Hanım Ataseven,

Buradan hastalığı ne olduğunu anlamak çok zor. Bu nedenle bir hekime göstermeniz gerekir. Beslemeci olarak veteriner hekiminize iyot ile ilgili bir iğne yapmasını da isteyiniz. Tiroid bezi ile ilgili bir hastalığı olabilir. Annenin beslenmesinde de iyot içeren vitamin mineral tozları kullanınız. Başka hayvanlarınızda da problem olabilir. Lahana, turp, soya gibi yemler varsa bunları da kısıtlayınız.

Erken doğan kuzu dışkısını neden yapamaz?Ekrem
21 Şubat 2019

Erken doğan kuzulardan 1 tanesi dışkı yapamıyor ne yapmam gerekiyor?

Sayın Ekrem bey,

Bazen hayvanlarda barsak kanalı tam olarak oluşmayabiliyor. Bunun ameliyatını uzman hekimler veya Fakülte Cerrahi Anabilim Dalı kliniklerinde yaptırabilirsiniz. Tabii sizin için uygunsa.

Düve rahmindeki ölü hayvan kaç günde atılır? Bilal
21 Şubat 2019

Hocam merhaba benim 8 aylık gebe simental düve var. Bu düvenin yavrusu hiç anne karnında hareket etmiyor. Baytar getirdim yavruya giden damarda kan akışı yavaş dedi. Yavru ölü olabilir diyor. Ancak ineğin uzun zamandan beri yavrusu hareket etmiyor. Sorum şu bir hayvanın yavrusu karnında öldüğünde kaç gün içinde düşük yapar?

Sayın Bilal bey, Rahimde ölü hayvanın kaç gün içerisinde atılacağını kimse söyleyemez. Hatta atmadan rahim içinde küçülerek kalabilir. Siz canlı olup olmadığını bir daha kontrol ettiriniz. Mümkünse ultrason ile bakabilen bir hekime göster diyebilirim. Gerçekten ölüyse ilaçla doğum başlatma veya yavrunun alınması mümkün olur.

Koyunlara aşı sonrası antibiyotik kullanılır mı?Hamza
20 Şubat 2019

Merhaba hocam koyunlara çiçek aşısı yapılmıştı. Hayvanlara 1 hafta sonra tilozin vurmak zorunda kaldım. Bu antibiyotik aşının koruyuculuğunu bozar mı?

Sayın Hamza bey,

Aşılardan sonra genellikle antibiyotik kullanılmaz ama 1 hafta sonra etkili olacağını düşünmüyorum. Başka bir etken yoksa koruyuculuk devam eder diye düşünüyorum.

Yüksek kalsiyumlu besleme ve fosfor kullanımıYetiştirici
20 Şubat 2019

Hocam hayvanı yüksek kalsiyumlu besleme fosforun emilimini ya da kullanımını azaltıyor mu?

Sayın Yetiştirici,

Rasyondaki kalsiyum/fosfor oranı 1:1-2:1 arasında olması gerekir. Bunun dışındaki oranlara her zaman problem çıkarabilir. Kalsiyumun fosfora göre düşük olması her zaman daha büyük problem oluşturur. Çünkü kandaki düşük kalsiyumda oranı ayarlamak için fosfor atılımı gerçekleşir ve hayvanlar düşük fosforun etkisi altına girebilirler. Yüksek kalsiyum da kalsiyum emilimini azaltabilmektedir. Organizmada kalsiyum ve fosfor dengesini sağlamak için bir çok denge mekanizması bulunmaktadır.

Hayvanın mide topu yer değiştirmiş ne yapmalıyım?Recep
20 Şubat 2019

Hocam besilik dana var 20 aylık, yem yemesi aniden kesildi veteriner çağırdım ve mide topunun yer değiştirdiğini söyledi. Ne yapmam lazım? Yardımcı olun.

Sayın Recep bey,

Mide topu derken işkembeli hayvanlardaki dördüncü midenin yer değiştirmesi veya üçüncü midenin katılaşması anlamına geldiğini zannediyorum. Eğer mide yer değiştirdiyse hekiminizin ameliyatla mideyi tekrar yerine getirilip tutturulması gerekir. Eğer midede katılaşma olduysa hekiminizin önereceği maya ve yağ ile midenin tekrar yumuşatılarak açılması gerekir. Eğer bu sağlanamazsa ameliyat ile yumuşatma işlemi yapılabilir. Hayvanlarınıza çok fazla kuru ve kalitesiz kaba yemle besleme yaptırmayınız. Hayvanlarınızın önünde devamlı temiz ve taze su bulundurunuz.

Keçilere ciğer aşısı kulaktan yaptırılır mı? Enes başkurt
20 Şubat 2019

Hocam bende keçiler var keçiler de aşı programı çıkarabilir misiniz? Bir de bu bölgede ciğer problemi vardı çok zayiat verdik ciğer aşısını acaba kulaktan mı yaptırabiliriz? Saygılar teşekkürler.

Sayın Enes Başkurt, Ben daha çok besleme ile ilgili konularda cevap veriyorum. Elbette size bir aşı programı önerebilirim ama bölgenize mahsus bazı hastalıklar olabilir. Bu hastalıklar için özel aşı programları yapılabilir. Bu önerileri almak için bölgenizdeki bakanlığın hayvan sağlığı ile ilgili birimlerine veya serbest veteriner hekimlere başvurabilirsiniz.

Buzağı sağlığı için hangi iğneleri vurduralım?Kürşat
19 Şubat 2019

Merhaba hocam elimde adet gebe düve var aldığımda gebe idiler veterinere muayene yaptırdığımda 2'si nisan 15 gibi doğar 1'i de mayıs başı gibi dedi. Şimdi bu hayvanların doğumuna iki ay kala hem buzağı hem düvelerin sağlığı için hangi iğneleri vurmam lazım? Koruma amaçlı tek tek söyler misiniz?

Sayın Kürşat bey,

Veteriner hekiminize giderek hayvanlar gebe iken çelerme ile rota ve corona aşılarını hayvanlarınıza yaptırmak istediğinizi söyleyiniz. Bunu 3 hafta sonra tekrarlatacak şekilde zamanınızı ayarlatınız. Buzağınız doğduğunda doğum sonrası hayvan canlı ise ilk 15 dakika sonra 1.8 litre, 6 saat sonra 1.8 litre daha biberonla ağız sütünü içirirseniz bu aşaıların faydalı maddeleri buzağıya geçecek ve hayvanlarınızı koruyacaktır.

İnek az yem yiyor ve halsiz ne yapalım?Mesut ceran
18 Şubat 2019

Selamın aleyküm hocam ineğim az yem yiyor halsiz az dışkı yapıyor. Veteriner çağırdık karnındaki buzağı sola yaslanmış dedi. İlaçlar verdi kullandık ama gene aynı ne yapmamız gerek? Teşekkür ederim.

Sayın Mesut Ceran,

Veteriner hekiminizden kan tahlili yaparak kanda yağ ve şeker düzeyleri ile karaciğerin durumunu ortaya çıkarmasını isteyiniz. Eğer çevrenizde fakülte varsa oraya da başvurabilirsiniz. Hayvanın tam olarak durumu ortaya çıkarılmadan bir besleme şeklini tavsiye edemem. Eğer son 2 haftada iseniz hayvanınıza günde 500 ml propilen glikol içiriniz. Süt ineklerine verdiğiniz yemin 2/3'ünü bu hayvana yedirmeyi deneyiniz.

Bir aylık kuzuların yerleri kaç derece olmalı?mehme
18 Şubat 2019

Hocam bir aylık kuzuların yerlerinin sıcaklığı kaç derece olması lazım?

Sayın Mehmet bey, Yeni doğum yapan kuzuları sizin üşümeyeceğiniz yaklaşık 15-23 °C'lik bir ortamda barındırınız. Bir aylık kuzuları sıcaklık gece ve gündüz çok farklı olmayacak şekilde iç ortamda barındırabilirsiniz. Bazı yetiştiriciler hayvan üşümesin diye her tarafı kapalı tutuyor ve ağılın içerindeki aşırı amonyak hayvanlarda solunum sistemi hastalıkları yapıyor. Ağıl içerisindeki hava sizi rahatsız etmeyecek.