Yetiştirici Soruyor

Prof. Dr. Nurettin Gülşen

nurettingulsen@tarimdanhaber.com

Üç aylık oğlak öksürüyor ne yapmalıyım?DAVUT MUTLU
26 Nisan 2019

3 aylık oğlaklarım var. İki gündür bir tanesi öksürüyor. Ne yapabilirim?

Sayın Davut Mutlu,

Bu yaşta hayvanlarınızda geçiş dönemi hastalığı olarak öksürük başlayabiliyor. Özellikle sütten kesim aşamasında ve hemen sonrasında çok gözleniyor. Bu sizin hayvanlarınızın bağışıklık sisteminin çok zayıf olduğunu göstermektedir. Hayvanlarınıza protein içeriği yüksek ve kaliteli olan kuzu-oğlak başlangıç yeminden yediriniz. Ayrıca ADE vitamini yaptırınız. Eğer ateşli bir durum varsa hemen hekiminize başvurunuz.

Mide dönmesine karşı ne yapmalıyım?mehmet akif kurnaz
26 Nisan 2019

Slm hocam. 6/7 aylık erkek danada mide dönmesi oldu bunun için yapılması gerekenler nelerdir ve ne kadar tehlikesi olur? Hayırlı akşamlar.

Sayın Mehmet Akif Kurnaz,

Bu yaşta hayvanlarda mide dönmesi çok nadir olan bir durumdur. Yemlerinizin iki öğünde ve her zaman aynı saatte verildiğine emin olunuz. Verdiğiniz kaba yemi ayrı ayrı gözden geçiriniz. Özellikle küflü olan kaba yemler bu tip problemlere sebep olabiliyor. Yemlerinize toksin bağlayıcı katınız. Ayrıca kaba yemlerinizin çok ince öğütülmesini engelleyiniz. Bunun için yakınınızda beslemeci varsa eleme yaptırınız. Size önerilerde bulunacaktır. Hayvanlarınıza çoklu çelerme aşısını 6 ayda bir mutlaka yaptırınız. Bazen aşırı hareketli hayvanlarda da bu tür problemler olabiliyor. Eğer fazla sayıda hayvanınızda bu problem olursa mutlaka bir bsleme uzmanından yardım alınız.

İnek gebeliği hakkında bilgi istiyorumÇiftçi
21 Nisan 2019

Hocam kolay gelsin. 11 günlük kullanılan hormon iğnesi kullanılarak boğaya aşı yapılabilir mi? Yapılırsa gebe kalma olasılığı nedir? Teşekkür ederim.

Sayın Yetiştirici,

Bu tip uygulamaları veteriner hekimler yumurtalık ve rahim kontrolü yaptıktan sonra yapıyorlar. Onların vereceği öneriler size daha faydalı olacaktır. Tohumlama döneminde de yumurtalık ve rahim kontrolü yapılırsa ilaç etkinliği daha iyi belirlenebilir. Zamana göre hayvan tohumlanabilir ama ben suni tohumlama taraftarı olan bir bilim insanıyım. Son dönemde boğa kaynaklı olan ve sürüye hızla yayılan çok hastalık duydum. Bu durumda çiftlikteki hayvanlar elden çıkarılıyor ve çok zarar edilebiliyor.

Hareketli ve hırçın danaları nasıl durgunlaştırabilirim?ahmet ünal
21 Nisan 2019

Merhaba hocam ben yaklaşın 5 ay önce 4 tane 3 yaşına yakın besi için dana bağladım lakin danalar o kadar mı o kadar çok hırçın bu yüzden etlerini doldurmuyor ne yapmalıyım? Danaları durgunlaştırabilmem için etkili bir iğne var mı? Teşekkür ederim. Kolay gelsin.

Sayın Ahmet Ünal,

Piyasada bu amaçla satılan ürünler olduğunu duyuyorum ama benim bu konuda bilgim yok. Bazen içeriği ve yasal olup olmadığı belli olmayan bazı maddelerin kullanıldığı duyuluyor ama ben görmedim. Bu tip ürünleri kullanırken dikkatli olunuz. Eğer rasyonların uygun bir şekilde hayvanların ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlarsanız bunun telafi edilebileceğini düşünüyorum.

Buzağının ön dizleri şiş ve yürüyemiyor!Muharrem başdemir
02 Nisan 2019

Hocam benim yeni doğan buzağımın ön dizleri şiş ve buzağı zor yürüyor nedeni ve çözümü hakkında yardım ederseniz çok sevinirim. Teşekkürler hocam.

Sayın Muharrem Başdemir,

Bunun çok çeşitli sebepleri var. Doğum sırasındaki incitmeden, kalsiyum gibi mineral madde yetersizliklerine kadar birçok sebep bulunmaktadır. Çevrenizdeki uzman bir hekime hayvanınızı muayene ettirmenizde fayda var. Çevrenizdeki Veteriner Fakültesi Hayvan hastanelerine de başvuru yapabilirsiniz.

Besi hayvanı zor kalkıyor!Aslan ece
30 Mart 2019

Merhaba hocam 14 aylık besi danası son 10 gündür kalkarken zorluk çekiyor yemesi içmesi iyi geviş getiriyor fiziksel olarak bir sorunu yok sadece kalkarken zorluk çekiyor bu neden kaynaklanır her hangi bir vitamin takviyesi yapmam gerekiyor mu?

Sayın Aslan Ece, Öncelikle hayvanınız bağlı ise serbest hale getirmenizde fayda var. Bu ağırlıktan sonra özellikle bağlı hayvanlarda bu tür problemler olabiliyor. Bunun dışında hayvanın eklem veya ayak tabanında bir sıkıntısı olabilir. Eğer böyle bir durum yoksa mineral madde eksikliği olabilir. Buradan hangisinin eksik olduğunu söylemem zor ama özellikle kalsiyum ve fosfor eksiklikleri bunları yapabiliyor. Bu nedenle rasyonlarınızı kontrol ettirerek bu iki mineral açısından eksiklik var mı buldurmanız gerekiyor. Eğer böyle bir durum varsa hekiminizden kalsiyum ve fosfor içeren serum ve iğnelerden yapmasını isteyiniz. Ayrıca bazı besiciler besinin sonunda kendi yem kaynaklarını kullanıyorlar ama bu mineralleri kullanmayı ihmal ediyorlar. Bunların da yemlere katılması gerekiyor. Ayrıca özellikle ayak ve eklem bozukluklarını önleyen vitamin-mineral tozlarını da kullanmayı unutmayınız.

Alaca ile renkli hayvana nasıl rasyon hazırlanır?Süleyman
29 Mart 2019

Alaca hayvanla renkli hayvana farklı rasyon yapmak gerekir mi? Alacalar ince uzun boylu, renkliler kalın uzun alçaklar şuan elimde saman yonca silaj kesif yem kaldı.

Sayın Süleyman bey, Renk ayırımının rasyon yapımında herhangi bir etkinliği bulunmamaktadır. Rasyon hayvanın canlı ağırlığı, süt verimi, süt yağı ve proteini, süt verim dönemi gibi faktörlere bağlı olarak yapılır. Hayvan ırkları arasında bu faktörler açısından önemli farklılıklar bulunmaktadır. Örneğin aynı süt veriminde Simmental inekler Holsteinlere göre daha fazla yem tüketirler. Çünkü canlı ağırlık ve süt yağı miktarları daha fazladır. Hayvanlarınızın ve yemlerinizin özelliklerini bilmeden bildirdiğiniz yemlerin yeterlilikleri hakkında bir şey diyemeyeceğim. Sanki kaba yemleriniz yeterli, konsantre yemleriniz az gibi geldi bana.

Oğlak toprak yedi midesi nasıl boşaltılır? Canan Köse
28 Mart 2019

1 aylık oğlak yavrusu toprak yediği için emmiyor. Midesini boşaltmak için nasıl ishal olup çıkarmasını sağlayabiliriz?

Sayın Canan Köse,

Bu kadar küçük bir hayvanda ishal oluşturmak zararlı olabilir. İshal yapıcı ilaçlar yediği toprağı attıramaz. Bu durum hayvanlarınızda fosfor, sodyum, kobalt, çinko, bakır ve selenyum gibi minerallerin eksikliğini göstermektedir. Bu mineralleri içeren premiksleri birçok yerde bulabilirsiniz. Hekiminizden iğne şeklinde ilaçlarını da sağlayabilirsiniz. Oğlaklar için kuzu-buzağı başlangıç yemlerini 2. haftadan itibaren yediriniz. Suyu önlerinden eksik bırakmayınız.

Hayvanda diz şişliği Yusuf
26 Mart 2019

20 aylık melez şube ın sağ ayağını siz kapağı hafif sis ve diz kapak tan aşağısı hafif yan basiyo gibi neden olur yada nedir hocam bi bilgi verir misiniz

Sayın Yusuf bey,

Bu bölgede bulunan bazı bezeler iltihaplanabiliyor. Bunların tedavi edilmesi gerekir. Tırnak çatlağı veya ökçe iltihapları da buraya kadar şiş yapabiliyor. Bir hekime muayene ettirmenizde fayda bulunmaktadır.

İneklerin sık sık karnının şişmesi normal mi?Mustafa
23 Mart 2019

Hocam ineğin karnı sürekli şişiyor ve şiştiği zaman yemiyor bu sürekli oluyor hocam. Veteriner de bakıyor çok bir şey demiyor neden olur hocam? Ne yapmalıyım?

Sayın Mustafa bey,

İneklerin bu şekilde sık sık karnının şişmesi normal bir durum değildir. Genellikle mide içerisinde önceden yediği çuval, naylon gibi cisimler zaman zaman tıkama yapıyor. Yaşlı hayvanlarda da tümör gibi şişkinlikler bu sıkıntılara neden olabiliyor. Eğer devam edecek olursa hekiminizden ameliyatla mideyi açarak kontrol etmesini isteyiniz.

Kolosturm içen buzağı neden ayağa kalkamıyor?Halil
21 Mart 2019

Hocam buzağı ayağa kalkamıyor yaklaşık 14 saat oldu yalnız kolostrum içti idrar ve dışkılama problemi de yok ne yapmamızı önerirsiniz?

Sayın Halil bey,

Buzağının kolostrumu alması en önemli yapacağınız iş ve siz de ağız sütünü içirmişsiniz. Buzağı ayağa kalkmıştır diye düşünüyorum. Eğer hala yatıyorsa doğum sırasında çekme gibi işlemler nedeniyle sinirsel problemler olabilir diye düşünüyorum. Bu nedenle hekiminizle irtibata geçmenizde ve sinirleri destekleyecek ilaçları uygulamakta fayda var. Bunun dışında selenyum ve vitamin E gibi vitamin ve mineralleri içeren iğneleri yaptırmanızın faydası da mutlaka olacaktır.

Malak süt emmiyor nedeni ne olabilir?Gökhan Ören
20 Mart 2019

İlk doğduğu andan itibaren ne anne memesinden ne de biberonla süt emmiyor zoraki 0.5 litre biberon ile emziriyorum bugün 4 günlük oldu, hayvan hastanesine görürdüm bir problem olmadığını söylediler yardımcı olursanız sevinirim iyi günler dilerim.

Sayın Gökhan Ören,

Hayvan hastanesindeki uzmanlar size en iyi yardımı yapmışlardır. Buradan daha fazlasını pek söyleyemeyeceğim. Doğum sırasında yavrunun geç doğması nedeniyle oksijensiz kalması bu gibi problemlere neden olabiliyor. Bundan sonra ancak sonda ile süt verilebilir. Bir sonda yardımıyla direkt olarak mideye süt verilmesi gerekir.

Oğlak da şişkinlik ağızdan salya geliyor!Cemile Önel
16 Mart 2019

Hocam 3 günlük oğlak bugün karnı gaz yapmış gibi şiş ama yumuşak ağzı, kulakları soğuktu. Ağzında salya vardı, halsiz annesini emmedi.

Sayın Cemile Önel,

Hayvancılıkla ilgili olan kadınlarımıza ayrı bir değer vermemiz gerekiyor. Zira sayıları gün geçtikçe azalıyor. Kuzu ve oğlaklarınıza süt verirken her gün ve her öğünde aynı sıcaklıkta, aynı biberonla ve aynı kişi tarafından süt verilsin. En ufak bir değişiklik sütün ilk mideye akmasına ve gaz yapmasına sebep oluyor. Bunun dışında hayvanlarınızda selenyum ve vitamin E eksikliği nedeniyle kaslarında zayıf çalışma olabilir. Yan sindirim sistemi yetersiz hareketlendiği için gaz oluşur ve dışarı atamaz. Hekiminize başvurarak buna karşı ilaç uygulatınız.

Buzağı 6 gündür ayağa kalkamıyor ne yapmalıyım?Hazar
15 Mart 2019

Hocam buzağım 6 gündür doğmuş ayağa kalkmıyor nedendir acaba? Ayağa kalkacak mı?

Sayın Hazar,

Önceki sorulardan birisi de benzer olduğu için aynı cevabı size de vereceğim. Hayvanınızın doğum sırasında bir problem yaşaması sonucunda ayağa kalkamama gibi bir problemi olabilir. Yani oksijensiz kalma veya çekme sırasında sinirlere veya iskelete zarar verme gibi bir durum söz konusu olabilir. Erken doğmuş da olabilir. Bunların dışında vitamin A, bakır, selenyum ve vitamin E gibi vitamin ve mineral yetersizlikleri de bu duruma yol açabiliyor. Buradan sebebin ne olduğunu anlamak çok zor, en iyisi siz bir veteriner hekime buzağınızı muayene ettiriniz.

Buzağı neden ayağa kalkamıyor?Yusuf
14 Mart 2019

Selamlar. Kayseri Develi'den Yusuf Yıldız. Hocam benim yeni doğan buzağı doğalı iki gün oldu ama ayağa kalkamıyor. Ne yapmalıyım?

Sayın Yusuf bey,

Hayvanınızın doğum sırasında bir problem yaşaması sonucunda ayağa kalkamama gibi bir problemi olabilir. Yani oksijensiz kalma veya çekme sırasında sinirlere veya iskelete zarar verme gibi bir durum söz konusu olabilir. Erken doğmuş da olabilir. Bunların dışında vitamin A, bakır, selenyum ve vitamin E gibi vitamin ve mineral yetersizlikleri de bu duruma yol açabiliyor. Buradan sebebin ne olduğunu anlamak çok zor, en iyisi siz bir veteriner hekime buzağınızı muayene ettiriniz.

Kuzunun karnı niye şişiyor?Mehmet emin
14 Mart 2019

Hocam 2 aylık kuzunun karnı 15 gündür şiş. Yemesi içmesi iyi. İştahı da. Dışkısını da yapıyor. Sabahları baktığımda biraz inmiş gözüküyor fakat yem yeyince yine şişiyor. Toklu besi yemi ve beyaz saman veriyorum. İlk önce yemden sandım yemi kestim meraya saldım orada da aynı şişiyor. Zeytin yağı verdim. Karbonat verdim. Veteriner arkadaş gaz giderici şurup blostim verdi. 2 gün arayla verdim. Yine şiş. Bu konu hakkında öneriniz nedir hocam?

Sayın Mehmet Emin bey,

Bu yaştaki kuzuya kuzu-buzağı büyütme yemleri yediriniz. Toklu besi yemi bu yaştaki kuzuların büyümesi için biraz zayıf gelebilir. Bu kadar şey yaptıktan sonra sadece hayvanın sinirleri ile ilgili bir durum nedeniyle şiştiğini söyleyebilirim. Bazen de hayvanlar ip, çuval gibi maddeleri yediklerinde tıkanma olabiliyor. Bu şekilde devam ederse yapacak fazla bir şey yok.

Besi danalarının sırt bölgesi nasıl olmalı?Besici
13 Mart 2019

Hocam besi danalarımı kestirdiğimde kesimli arkadaş danaların sırt bölgelerinin yağsız olduğunu söyledi ama karkas beklediğimden iyi geldi. Danaların yağlı olması mı yağsız olması mı daha iyi? Ben bu hayvanlara 1.5 kg ptk 1 kilo kepek gerisi arpa olarak verdim. 8 -8.5 kilo ile besiyi bitirdim ortalama simental melezleri 620 kg geldi 8 ay beside.

Sayın besici,

Zannedersem yemi tam olarak yazmamışsınız. Galiba kaba yemi eksik bırakmışsınız. Bu eksik olunca tam olarak yorumlayamam ama kesimciler bu konuda uzman oldukları için diğer hayvanlardan farklarını söylemişler. Belirttiğiniz konsantre yem kaynakları ile hayvanın protein ihtiyacını karşılamış olabilirsiniz ama biraz enerjisi eksik kalmış gibi duruyor. Bu dönemde kepeğe ihtiyaç yoktur. Enerjiyi tane yemlerle sağlayabilirsiniz. Eğer enerjili yemler vermezseniz hayvanınızı son dönemde yağlandıramazsınız. Kepek yerine biraz daha arpa ve mısır yedirebilirsiniz.

Türkiye şartlarında henüz karkas derecelendirmesine göre fiyatlandırma yapılmadığı için her et aynı sınıfta değerlendiriliyor. Kesimcinin dediği sırt yağından ziyade yağın etin içine işleyerek bir mermer görünümü vermesi en makbul olanıdır. Bu etlere yurt dışında ilave fiyat verilir.

Kaba yem planlaması nasıl yapılır? Metin DEMİR
11 Mart 2019

Sayın hocam iyi günler. İçinde bulunduğumuz hayvan piyasasının şartlarını siz de biliyorsunuz ki yem hammaddeleri girdi fiyatları çok yüksek. Ben bu yıl kaba yem planlaması yapmak istiyorum bu konuda bana yardımcı olur musunuz? Ortalama 40 adet süt ineği besliyorum yüzde 50'si simental mandofon ortalama verimleri 18 lt yaklaşık yüzde 20'si kuru dönemde olur bu hayvanlara kaba yem planlaması nasıl yapılmalı? Ankara çevresinde Aksaray bölgesine yakınım kuru ot olarak yonca bol miktarda mevcut sulu silaj şeklinde ise mısır silaji veya pancar posası temin edebilirim. Sizce bir sezonda 12 ayda ne kadar stok yapmalıyım ve rasyonda kuru ot olarak ağırlık vermek istiyorum yani silaj ya da posa miktarı minimum seviyelerde kullanmak istiyorum (6 8) kilolarında hayvan beslenmede ve maliyet açısından nasıl uygun olur? Sap balyası miktarı sorunu yok. Fabrika yemini kendim yapamam ama kaba yemi zamanında alıp tasarruf yapmak istiyorum. Teşekkür ederim.

Sayın Metin Demir,

Sizin Simmental hayvanların yem tüketimleri fazla ve ağırlıklı olarak kaba yemle beslemeniz gerekir. Süt verimi seviyeleriniz çok düşük bu miktarlarda besleyecekseniz yemin %70'i kaba yemden karşılanabilir. Bence silaj miktarını çok düşürmüşsünüz. Sağmal inekleriniz için 15-10 kg civarında silajla besleme yapmanız sizin karınızadır. Kurudaki hayvanlarınıza ve düvelerinize günde 7-8 kg kadar verebilirsiniz. Silaj besin maddesi ve fiyat olarak şu anda en karlı yem maddesi sınıfındadır.

Özellikle sizin bölgeniz mısır silajı bölgesi bundan faydalanınız derim. Sadece yaparken kuralına göre yapın, %30-33 kuru maddsi olan silajlık materyalden satın almanız gerekiyor. Yonca bölgesine çok yakınsınız. Sağmal hayvanlar için günlük 5 kg, kurudakiler için 2 kg kadar planlama yapınız. Bunun dışında fiğ ve fiğ karışımlarını da rahatlıkla bulabilirsiniz. Bunları da dönemine bakmazsızın hayvan başına 2-3 kg kadar hesaplayabilirsiniz. Eğer pancar posası kapatılması konusunda uzman değilseniz ve çok küfleniyorsa paket olan posalardan alınız, daha fazla kar edersiniz. Çünkü üretici kapatmayı bilmediği için posanın çoğunu küflendirip atıyor. Pancar posasından günde hayvan başı 5-8 kg kadar besleme yapabilirsiniz.

Meme sertliğine karşı ne yapılır?Haydar Turan
11 Mart 2019

Memenin içerisinde kürdan çöpüne benzer sertlik var hocam bunun tedavisi nedir hangi ilaçları kullanabiliriz?

Sayın Haydar Turan,

Bu soruya buradan cevap vermek çok zor. Bir veteriner hekime danışınız.

Haller özel şirketlerin insafına mı bırakılacak? tolga
11 Mart 2019

Hocam halleri özel şirketlerin insafına bırakıyorlar 175 hali 30'a düşürüp nakliyeyi daha şişirecekler komisyoncu olmasa halde biz bir hiçiz tüccarın insafına kalacağız.

Sayın Tolga by,

Konu hakkında fazla bilgim yok. Bulunduğunuz bölgenin siyasileri ve bürokratlarına görüşlerinizi ve çözüm önerilerini bildiriniz. Mutlaka dikkate alacaklardır. Üretime devam etmemiz gerekiyor. Bunu çocuklarımız ve geleceğimiz için yapmamız gerekiyor.

Keçim samanı ve yemi yiyor ama otu yemiyor!Azim tayyip güven
10 Mart 2019

Hocam keçim erkek yemi ve samanı iyi yiyor ama yaymaya gelince hiçbir şey yemiyor tazelik ot filan var bununla beraber bir keçi daha var o da erkek o yiyor ama bu yemiyor ne yapmak lazım?

Sayın Azim Tayyip Güven,

Bazen bireysel farklılıklar olabiliyor. Bizler de olduğu gibi. Bizde her yemeği isteyerek yemiyoruz. Yine de işkembeli hayvanların her öğünü farklı olamaz, her gün aynı yemi yemeleri gerekmektedir. Hayvanı biraz aç tutarsanız yeni yemlere alışacağını düşünüyorum.

Yeni doğan kuzu dışkısını yapamıyor!Bahar
10 Mart 2019

Merhaba hocam. Yeni doğmuş bir kuzumuz var. Doğalı yarın sabah 48 saat olacak. Ve hiç dışkı yapmadı. Kuzunun cinsiyeti erkek. Biz dışkı yapacak yerinin tıkalı olduğunu düşünmüştük. Veterinerliğe de götürdük ancak tıkanıklık olmadığını söylediler. Arka bacaklarına iğne yaptılar ve ağzından ilaç gibi bir şey verdiler. Sabah akşam çok az miktarda zeytinyağı içirmemizi söylediler. Çok fazla sütte içemiyor. Biraz karın şişliği de var. Sizce ne yapabiliriz? Cevabınızı dört gözle bekliyorum hocam. Şimdiden teşekkürler Allah razı olsun.

Sayın Bahar hanım,

Buradan söyleyecek fazla bir şey bulamıyorum. Hekim arkadaşlar gerekli muayene ve tedaviyi yapmışlar. Umarım açılmıştır. Bazen tıkanıklık normal muayeme metotlarıyla belirlenemiyor. Ancak Fakülte şartlarında bulunabiliyor.

Kuzularda ciğer enfeksiyonu!Hamza
08 Mart 2019

Hocam 2 aylık kuzuya 8-9 gündür antibiyotik vuruyorum (ara vererek 2 part halinde) ama çok yavaş iyileşiyor hala tek tük öksürüyor bu normal mi?

Sayın Hamza bey,

Bunu hekiminize sormanız gerekiyor. Hangi antibiyotik ve etki süresini bilmeden bir şey söyleyemeyeceğim. Yine de bir ilerleme elde edilmesi gerekiyordu diye düşünüyorum. Her hastalığı antibiyotik tedavi edecek diye bir kural yok. Örneğin bazı viral paraziter hastalıklarda da benzer belirtiler ortaya çıkıyor. Örneğin akciğer kılkurdunda da öksürük ortaya çıkarabilir ve antibiyotik etki etmez.

Dondurulan ağız sütü nasıl çözdürülür? Yasin
08 Mart 2019

Hocam ağız sütünü -18 derecedeki buzluğa attım. Bunu ben kullanacağım nasıl çözdüreceğim? Tencerenin içine su koyup suyun sıcaklıgıyla çözüyorduk değil mi? Bozulmaması için su kaç derece aralığında olmalı?

Sayın Yasin bey,

Sizi tebrik ediyorum. Ağız sütü dondurularak ileride kullanılabilen bir kaynaktır. Bunun için ağız sütünü fazla ısınmadan çözdürmeniz gerekir. Mikrodalgaların çözdürme menüsünü kullanabilirsiniz veya bir fırında 50 dereceyi geçmeyen bir ısıda çözdürme yapabilirsiniz. Ya da kendiliğinden çözdürmeye bırakmanız gerekir diye düşünüyorum. Zira suyun ısısını devamlı 40 derece civarında tutmak çok zor olabilir.