İYİ Parti’nin Çiftçiye Destek Paketi: "Fark Ödemesi" İçin Kanun Teklifi

İYİ Parti tarafından hazırlanan ve TBMM’ye sunulan kanun teklifi ile çiftçinin yüzünü güldürecek şu adımların atılması talep edildi.

Buğday için: Taban fiyata ek olarak 3,5 TL fark ödemesi (teşvik primi).

Arpa için: Taban fiyata ek olarak 2,5 TL fark ödemesi (teşvik primi).

"Çiftçi Üretimden Koparsa, Gıda Arzı Tehlikeye Girer"

İYİ Parti’nin gerekçeli kararında, tarımsal üretimde yaşanan yüksek maliyet artışlarına ve iklim değişikliği kaynaklı olumsuzluklara dikkat çekildi. Çiftçinin toprağını terk etmesi riskinin ülkenin gıda arz güvenliği için en büyük tehlike olduğu vurgulanan metinde şu ifadeler yer aldı:

"Buğday ve arpa, ülkemizin gıda arz güvencesi açısından stratejik öneme sahip ürünlerdir. Üreticinin gelirinin korunmaması, ekim alanlarının daralmasına ve dışa bağımlılığımızın artmasına neden olacaktır. Çiftçimizi desteklemek sadece bir tercih değil, bir zorunluluktur."

Fark ödemesi desteklerinin, üreticilerin gelirlerinin korunması ve stratejik ürünlerin üretiminin sürdürülmesi bakımından önemli araçlardan biri olduğu belirtilirken, ancak mevcut sistemde destek kapsamı ve destek miktarlarının idari kararlarla değiştirilebildiği, bu durumun üreticilerin üretim planlamasında belirsizliklere yol açabildiği vurgulandı.

Bu teklifle; arpa ve buğdayın fark ödemesi desteği kapsamından çıkarılamayacağı hüküm altına alındığı, bu ürünler için asgari destek miktarları belirlenmekte ve söz konusu miktarların her yıl yeniden değerleme oranında artırılmasının öngörüldüğü ifade edildi.

Böylece üreticilerin gelir güvencesi güçlendirilerek tarımsal üretimin sürdürülebilirliği desteklenecek, stratejik ürünlerde üretim devamlılığı sağlanacak ve ülkenin gıda arz güvenliğinin korunmasına katkıda bulunulacağına dikkat çekildi.

Ülke genelindeki işletme büyüklüğü ortalamasının 70 dekar civarında olduğunu belirten Toy, hesabın daha net anlaşılması için 100 dekar üzerinden bir örnekleme yaptı. Faik Toy, hububat fiyatları üzerinden yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

"Ülkemizdeki tarım arazilerinin %75’i kuru tarım olarak işletiliyor. İşletme büyüklüğümüzü 100 dekar varsayalım. Bu çiftçi ailesi, mevcut fiyatlarla ürününü sattığında eline geçen parayla ailesinin hangi giderini karşılayabilir? Un, şeker, mazot, gübre, eğitim, sağlık… Hangi biriyle başa çıkabilir? Elinizi vicdanınıza koyun ve bu yazdığımı bir düşünün."

Çiftçinin Üretim Çıkmazı

Faik Toy, üreticinin sadece toprağı ekip biçmekle kalmadığını, aynı zamanda ailesinin geleceğini de bu toprağa bağladığını ancak mevcut piyasa koşullarında bu durumun sürdürülemez olduğunu vurguladı. Toy’un dikkat çektiği temel nokta; hububat fiyatlarının, bir ailenin yıl boyunca ihtiyaç duyacağı temel giderleri karşılamaktan çok uzak kaldığı yönünde.

İthalat Devleri ve "Karışım" Oyunu

AB, yıllık 246 bin tonluk üretimiyle dünya ikincisi olmasına rağmen, aynı zamanda dünyanın en büyük bal ithalatçılarından biri. 2024 yılında 175 bin tonluk devasa bir ithalata imza atan AB'nin ana tedarikçileri ise Ukrayna, Çin ve Arjantin.

Uzman Ergin Kahveci, bu tablonun yerel üretici üzerindeki baskısını şu sözlerle özetledi:

"Mekanizma oldukça basit: Hammadde çok düşük fiyatla sisteme giriyor, şeffaf olmayan bir oranla karıştırılıyor ve rafta 'karışım' olarak satılıyor. Bu durum, saf bal satan yerel arıcıyı kaliteyle değil, ithalatın dikte ettiği haksız fiyatla rekabet etmeye zorlayarak sistemin dışına itiyor."

"Emniyet Supabı" Olarak Etiketleme

AB’nin Mercosur, Ukrayna (DCFTA) ve Meksika gibi ülkelerle yaptığı ticaret anlaşmaları, piyasaya daha fazla ucuz bal girmesi riskini de beraberinde getiriyor. Kahveci’ye göre, zorunlu menşe etiketleri bu noktada bir "emniyet supabı" görevi görüyor:

"Bu düzenleme sınırları kapatmıyor ancak tüketiciye bilinçli bir tercih alanı sunuyor. Kavanozdaki şeffaflık, Avrupalı arıcıyı ticaret liberalizasyonunun yıkıcı etkilerine karşı dolaylı yoldan korumuş oluyor."

Ergin Kahveci'den Kritik Soru: Türkiye Neden Yok?

Dünyada 3. sırada kovan varlığına ve üretim kapasitesine sahip olan Türkiye’nin, AB’nin bu devasa bal ithalatı pastasındaki payının neden bu kadar düşük olduğu ise sektörün en büyük çelişkisi. Kahveci, Türkiye’nin bu noktadaki yerini şu soruyla sorguladı:

"Dünyanın en büyük 3. kovan sayısına sahip bir ülke olarak, AB pazarındaki bu ithalat trafiğinde neden esamemiz okunmuyor? Neden dünya bal üretiminde zirveyi zorlarken, tüketicinin tercihi olan o kavanozlarda Türk balı yeterince temsil edilmiyor? Bunu hiç merak eden var mı?"

Kahveci’nin değerlendirmeleri, Türkiye’nin arıcılık potansiyelini katma değerli bir ihracat modeline dönüştürmesi ve AB'nin getirdiği bu şeffaflık standartlarına uyum sağlayarak pazardaki yerini alması gerektiğinin altını çiziyor.

"Haramzade" ve "Sütsüz" İfadelerine Retweet

Kurumdaki görev değişikliği beklentilerinin arttığı bir atmosferde, Muhammet Ali Toprak isimli bir sosyal medya kullanıcısı tarafından yapılan paylaşım, bizzat Genel Müdür Yusuf Ziya Alim’in hesabı üzerinden retweetlendi. Söz konusu paylaşımda; Çaykur’un "namuslu bir genel müdür" tarafından yönetildiği savunulurken, eski Bakan ve eski Çaykur Genel Müdürü İmdat Sütlüoğlu’na yönelik "Sütsüz" ifadesi kullanıldı. Ayrıca, bazı çevrelerin kurumdan menfaat sağlamak için "parayı bastığı" ve genel müdürü görevden aldırmaya çalıştığı yönünde ağır hakaretler içeren ithamlara yer verildi.

Rize'de Ayrımcılık Tepkisi

Ardeşenli olan eski Bakan İmdat Sütlüoğlu’nu hedef alan ve bölge halkını ayrıştırıcı, ötekileştirici bir dil kullanan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın vizyonuyla da örtüşmeyen bu paylaşımın, Çaykur’un en üst düzey yöneticisi tarafından desteklenmesi Rize kamuoyunda infiale neden oldu. Bölgedeki siyasi dengeleri sarsan ve "kin ile nefret dili" olarak yorumlanan paylaşım, gelen tepkilerden sonra 5 gün sonra silindi.

"Sehven Paylaşıldı" Savunması

Yaşanan skandalın ardından sosyal medya hesabından bir açıklama yapan Genel Müdür Alim, paylaşımın kendisi tarafından yapılmadığını öne sürdü. Alim açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Sosyal medya hesabımla ilgilenen arkadaşımın sehven yaptığı bir paylaşım söz konusudur. Durumun fark edilmesi üzerine gönderi derhal kaldırılmıştır. Bu paylaşımın sebep olabileceği yanlış anlaşılmalar ve oluşturduğu rahatsızlık sebebiyle kamuoyundan özür diliyorum."

İstifa Çağrıları Yükseliyor

Genel Müdür Alim’in "sehven oldu" açıklaması Rize’deki rahatsızlığı dindirmeye yetmedi. Özellikle çay üreticisinin yaşadığı mağduriyetlerle zaten yıpranan kurum yönetimine karşı, bu son gelişmeyle birlikte "istifa" sesleri daha yüksek sesle dillendirilmeye başlandı. Bölge siyasetçilerinin ve vatandaşların, bir kurum yöneticisinin bu denli ayrıştırıcı bir dili desteklemesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, yetkilileri göreve çağırdığı gözlemleniyor.

Şanlıurfa genelinde tarımsal faaliyetlerin düzenlenmesi ve çiftçiler ile işçiler arasındaki hakların korunması amacıyla yapılan toplantıda, 2026 yılı hasat dönemine ilişkin fiyat tarifeleri ve çalışma prensipleri netleştirildi.

2026 Yılı Biçerdöver Biçim Fiyatları (Dekar Başına)

Komisyon kararına göre dekar başına uygulanacak biçim ücretleri şu şekilde belirlendi:

• Yağmurlama ve Damlama Sulama Alanları: 260 TL
• Karık Tapa ve Salma Sulama Alanları: 310 TL
• Nohut Biçimi: 225 TL
• Mercimek Biçimi: 250 TL
• Kuru Tarım Alanları: 215 TL

Not: Biçerdöverin ait olduğu bir araç olması durumunda, yukarıdaki fiyatlara %10 ek ücret yansıtılacaktır.

Saman Toplama Bedelleri

Biçerdöver arkası saman toplama işlemleri için belirlenen güncel ücretler ise şöyle:

• Buğday Samanı (1 Tonluk Römork): 1.850 TL
• Buğday Samanı (2 Tonluk Römork): 2.600 TL
• Arpa Samanı (1 Tonluk Römork): 1.750 TL
• Arpa Samanı (2 Tonluk Römork): 2.250 TL

Tarım İşçileri İçin Yeni Çalışma Esasları

Hasat döneminde çalışacak tarım işçilerinin çalışma şartları da imza altına alındı. Öne çıkan bazı maddeler şunlardır:

Çalışma Saatleri: İşçiler örf ve adetlere uygun olarak sabah 06:00'da işe başlayıp akşam 18:00'de işi bırakacaklar.

Mola Saatleri: Sabah 30 dakika, öğle 60 dakika ve ikindi 45 dakika olmak üzere toplamda gerekli yemek ve istirahat molaları verilecek.

Güvenlik ve İnsan Hakları: İşverenler, işçilerin içme suyunu temin etmekle ve çalışma alanındaki hijyen koşullarını sağlamakla yükümlüdür. Türkiye İş Kurumu tarafından belgelendirilmemiş tarım aracı (elçi) ile işçi çalıştırılması yasaklanmıştır.

Ücret Güvencesi: İşverenler, işçi ücretlerini iş esnasında veya işin sonunda, işçinin huzurunda ödemekle yükümlü tutulmuştur.

Şanlıurfa Ziraat Odası Başkanlığı tarafından onaylanan bu kararların, bölgedeki hasat döneminin düzenli ve sorunsuz geçmesi hedeflenerek uygulamaya konulduğu bildirildi.

850 Bin Ton Pancar Şekeri "İthal Tatlandırıcı" İle İkame Edildi

Akay’ın paylaştığı verilere göre, 2024 yılında Türkiye’ye ithal edilen kimyasal tatlandırıcılar, tam 850 bin ton pancar şekeri karşılığına ulaştı. Bu devasa rakam, Türkiye’nin toplam şeker kotasının yaklaşık üçte birine denk geliyor. Yerli pancar şekerinin piyasada kendine yer bulmasını engelleyen bu durum, arz fazlasına neden olan sektörü darboğaza sokuyor.

"Maliyet 47,60 TL, Satış 30 TL: Bu Sürdürülemez!"

Pancar Şekeri Üreticileri Derneği’nin güncel maliyet raporuna göre şekerin kilogram üretim maliyeti 47,60 TL olarak hesaplanıyor. Ancak piyasada şeker fiyatlarının 37 TL, hatta bazı dönemlerde 30 TL seviyelerine kadar çekildiğine dikkat çeken Akay, şunları söyledi:

"Çiftçi ortaklı kooperatif fabrikalarımız bu fiyatlarla üretim yapamaz hale getiriliyor. Maliyetin çok altında yapılan satışlar, tüm şeker sektörünü çöküşe sürüklüyor. Çiftçinin alın teri, kontrolsüz tatlandırıcı ithalatıyla değersizleştiriliyor."

Denetimler Yetmiyor: İlaç Değil, Gıda Sanayisi Kullanıyor!

İthal edilen kimyasal tatlandırıcıların büyük bir kısmının "ilaç sanayisinde kullanılacağı" gerekçesiyle ülkeye girdiğini belirten Akay, acı gerçeği şu sözlerle ifade etti: "İlaç için ithal ediyoruz. Ama gıda sanayisinde, doğal pancar şekeri yerine ucuza kullanılıyor."

Denetimlerin yetersizliğine vurgu yapan Akay, doğal pancar şekerinin gıda sanayisinden dışlanmasının, hem tarımsal üretimi hem de halk sağlığını tehdit ettiğini belirtti.

İstatistiksel İmkansızlık: 129 Bin Takipçiye 117 Bin Gösterim

Sosyal medya algoritmalarının temel yasaları, bir hesabın takipçi sayısının yarısından fazlasına, reklam verilmeden (organik yolla) ulaşmasının imkansız olduğunu gösterir. Ancak Bakanlığın paylaşımlarında, 129 bin takipçili bir hesabın, 19,5 milyon takipçili 'Recep Tayyip Erdoğan' hesabıyla yarışır düzeyde "görüntülenme" (impression) alması, dijital müdahalenin boyutunu gözler önüne seriyor.

"Sanal Bir Ayna" Oluşturuluyor

Veri analizi, bu "başarı" tablosunun ardındaki üç temel manipülasyonu deşifre ediyor:

Gösterim (Impression) Panelleri: İçerikler, "izleme botları" aracılığıyla izlenmiş gibi gösterilerek, algoritmanın "bu içerik popüler" demesi sağlanıyor.

Alıntı Retweet Ağı: Yapılan incelemelerde, Bakanlığın paylaşımlarını alıntılayarak retweetleyen hesapların her zaman aynı "çekirdek grup" olduğu, bu hesapların Bakanları sürekli etiketleyerek bir "onay mekanizması" illüzyonu oluşturduğu görülüyor.

Etkileşim Uçurumu: 100 binleri aşan görüntülemelere rağmen, yorum ve gerçek kullanıcı paylaşımı oranının %0,1'in altında kalması, bu etkileşimin "vatandaş odaklı" değil, "rapor odaklı" olduğunu kanıtlıyor.

Bu Operasyonun Bütçesi Nereden Karşılanıyor?

En kritik soru ise bu sanal operasyonun finansmanında düğümleniyor. Tanıtım Bütçesi mi, Dijital Makyaj mı? Bakanlıklar, kamuoyunu bilgilendirmek adına iletişim ajanslarından hizmet satın alabilir. Ancak Tarım Bakanlığında kamu kaynağıyla finanse edilen bu bütçenin "halkın bilgilendirilmesi" yerine, "Bakan'ın tweeti kaç kişi tarafından görüldü" rakamını yükseltecek "bot panellerine" akıtılması, ciddi bir kamu zararı tartışmasını doğuruyor.

Bakanın "İletişimci" Kimliği Dikkat Çekiyor!

İletişimci bir geçmişe sahip olan Tarım Bakanı'nın, bu dijital "makyaj" sistemine nasıl izin verdiği ise başka bir tartışmayı gündeme getiriyor. Bürokratik hiyerarşide üst yönetime sunulan başarı raporlarında "yüksek etkileşim" verilerinin kullanılması; Bakanın sahada yaşananlardan ziyade, dijitalde oluşturulan bu "sahte popülarite" ile kendini korumaya aldığı şeklinde yorumlanıyor.

Dijital dünyada oluşturulan bu "devletin popüler yüzü" illüzyonu, aslında sadece Bakanın kendisine hizmet eden bir "dijital ayna"dan ibaret. Kamuoyu şimdi, Bakanlığın bu verileri hangi ihale kapsamında, hangi ajanslarla ve hangi amaçla "şişirdiğini" açıklamasını bekliyor.

Bakan Yumaklı'nın hesabının Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hesabıyla yarışır görüntüleme alması dikkat çekiyor

Örnek 1) 1.3 milyon takipçili Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın, Sıfır Atık Formu kapsamında yaptığı paylaşım 63 bin görüntüleme alırken, 129 bin takipçili Bakan Yumaklı'nın aynı forumla ilgili paylaşımı 117 bin görüntüleme alıyor.

Örnek 2) 3.4 milyon takipçili Ak Parti hesabından paylaşılan Cumhurbaşkanı Erdoğan görselli bayramlaşma paylaşımı 68 bin görüntüleme alırken, 129 bin takipçili Bakan Yumaklı'nın memleketi Kastamonu'da hemşehrileri ile bayramlaşma paylaşımı 125 bin görüntüleme alıyor.

Örnek 3) 19,5 milyon takipçili Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın hesabından yapılan Fetih ve Kutlama Programı paylaşımı 201 bin görüntüleme alırken, 129 bin takipçili Bakan Yumaklı'nın hesabından yapılan İstanbul'un fethi ile ilgili paylaşım da 183 bin görüntüleme alıyor.

"Trafik Engelini Aştılar, Seslerini Duyurdular"

Çiftçiler, seslerini Ankara’ya duyurabilmek amacıyla traktörleriyle karayoluna çıkma girişiminde bulundu. Bölgede geniş güvenlik önlemleri alan jandarma ve çevik kuvvet ekipleri, yolun trafiğe kapatılmasına izin vermedi. Güvenlik önlemleri nedeniyle karayoluna çıkamayan üreticiler, eylemlerine başladıkları noktada alkışlı protestolarla devam etti.

"Açıklanan Fiyat, Hayal Kırıklığıdır"

Çiftçiler adına basın açıklamasını gerçekleştiren Mustafa Deniz Sevim, bu yıl yağışlarla gelen berekete rağmen, açıklanan fiyatların üreticiyi zarara sürüklediğini vurguladı:

Enflasyonun Altında Kaldı: "Arpada yüzde 16, buğdayda yüzde 22 civarındaki artış, mazot ve gübre gibi temel girdilerdeki maliyetleri karşılamıyor."

Beklentiler Karşılanmadı: Üreticinin taban fiyat beklentisinin arpa için 17 TL, buğday için ise 20 TL seviyesinde olduğu belirtildi.

TMO ve Lisanslı Depo Sorunları: Ödeme süreçlerinin 45 güne yayılması ve alımlardaki ölçüm hataları (nem, protein vb.), çiftçinin sisteme olan güvenini zedeledi.

"Çiftçi Üretimden Vazgeçecek"

Sevim, sistemin mevcut işleyişinin çiftçiyi üretimden koparma noktasına getirdiğini belirterek şu sert uyarıda bulundu:

"Bu kalabalık, hayal kırıklığının yarattığı bir kalabalıktır. Çiftçi emeğinin karşılığını almak istiyor. Eğer emekler karşılığını bulmazsa, önümüzdeki yıllarda ekili alan bulmakta zorlanılacak. Bu proje ve politikalar, Bakanlığın tarım politikalarının nasıl çalakalem planlandığını da açıkça ortaya koyuyor."

Eylem, çiftçilerin kamu düzenine ve trafiğe hassasiyet göstererek süreci noktalamasıyla son buldu. Üreticiler, "Çiftçinin sesine kulak verilmesini bekliyoruz" diyerek hükümete ve Tarım Bakanlığına çözüm çağrısında bulundu.

"Kesimlik Hayvanlar Tohumlanıyor"

Bakan Yardımcısı Ahmet Gümen başkanlığında geçtiğimiz ay besicilerle yapılan toplantıda, Ankara’da tespit edilen 12 bin dişi Simental için ücretsiz tohumlama (aşılama) kararı alındığı bildirildi.

Besiciler ise bu karara tepkili. Üreticilerin Bakanlık yetkililerine sunduğu temel argümanlar ise şöyle:

Teknik İmkansızlık: Kesimlik aşamaya gelmiş, besi rasyonuyla beslenen hayvanlarda tohum tutma ihtimalinin çok düşük olduğu, tutsa bile gebelik sürecinin bu hayvanlar için riskli olduğu belirtiliyor.

Planlama Eksikliği: Besiciler, hayvanları alırken kesim programına göre hareket ettiklerini, projenin önceden planlanması halinde buna göre adım atabileceklerini ifade ediyor.

Finansal Çıkmaz: Hayvanlarını kesime gönderemeyen üreticilerin nakit akışı durma noktasına geldi. Besicilerin, "Bu süreçte oluşacak finansal kaybımız için destek verilecek mi?" sorusuna ise Bakanlıktan olumlu bir yanıt çıkmadı.

Proje "Ne Tutarsa" Yaklaşımı İle Uygulanıyor

Bakanlığın uygulaması kapsamında, tohumlanan hayvanlarda ilk aşı tutmazsa ikinci bir aşı daha yapılacak. Eğer ikinci deneme de başarısız olursa, hayvanın kesimine izin verilecek. Ancak besiciler, besi çiftliklerinin "damızlık işletmesi" standartlarına sahip olmadığını vurgulayarak, "Bu hayvanlar gebe kalsa bile, besi ortamında doğacak buzağıların sağlık durumu ve gelişimi nasıl sağlanacak?" sorusunu yöneltiyor.

Sistemdeki "Göz Yuman" Çelişki

Söz konusu uygulama, hayvancılıkta yaşanan temel çelişkiyi de gözler önüne seriyor. "Bir yanda dişi hayvan kesimini yasaklayan katı bir düzenleme, diğer yanda TÜRKVET sistemi üzerinden damızlık gibi işlem görerek kesimhaneye giden hayvanlara göz yuman bir pratik var" Bu çelişkiden dolayı besiciler de yaşayacakları finansal sıkıntıya rağmen Bakanlığın bu 'son dakika kararına' fazla bir itirazda bulunamıyor. Bu proje, Bakanlıktaki hayvancılık politikalarının nasıl çalakalem planlandığını da gözler önüne seriyor.

Ankara ile sınırlı tutulan bu uygulamanın, hayvancılıkta yaşanan "buzağı arzı" sıkıntısını çözüp çözmeyeceği merak konusu. Ancak şu anki tablo, üreticinin "kesimlik hayvan mı, damızlık mı?" belirsizliği arasında ciddi bir finansal riskle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Polatlı Ticaret Borsası (5 Haziran) Hububat Fiyatları

Haftanın Kapanış Notları: Piyasada Son Durum

Polatlı Ticaret Borsası'nda Cuma günü toplamda 479 ton ürün el değiştirdi. İşlem hacminin büyük bir kısmını 410 ton ile buğday oluştururken, buğday fiyatlarının 16 TL bandına yakın bir seyir izlemesi dikkat çekti. Arpa piyasasında ise 13,90 TL seviyeleri, bölgedeki arzın istikrarlı bir seyir izlediğini kanıtlıyor.

Çiftçilerimizin serbest piyasayı takip ederken referans aldığı Polatlı hububat fiyatları, TMO alımlarının hızlandığı bu dönemde piyasanın yönünü belirlemeye devam ediyor. Üreticilerimiz, önümüzdeki hafta başlayacak işlemlerde bu kapanış verilerini baz alarak piyasa takibini sürdürebilirler.

Polatlı Ticaret Borsası günlük hububat fiyatları, hububat fiyatları son dakika gelişmeleri ve tarımsal piyasalardaki tüm değişimlerden haberdar olmak için sitemizi takip etmeye devam edin.

Konya Ticaret Borsası Elektronik Satış Salonu verileri ışığında, açıklama öncesi ve sonrası fiyat hareketliliğini analiz ettik.

5 Günlük Detaylı Analiz: Piyasa Ne Söylüyor?

"Şok" Etkisi ve Uyum Süreci (1-3 Haziran)

TMO Öncesi (1 Haziran): Piyasa, açıklanacak fiyatları beklediği için işlem hacimlerinde temkinli bir hareket vardı. Arpa 14,32 TL ile haftanın en yüksek seviyesini gördü.

Açıklama Günü ve Ertesi (2-3 Haziran): TMO fiyatları açıklandıktan hemen sonraki 48 saat, piyasanın "şok" yaşadığı dönem oldu. Tüm ürünlerde (özellikle arpa ve buğdayda) fiyatlar aşağı yönlü bir baskı gördü. Çarşamba günü (3 Haziran), tüm ürünlerde haftanın en düşük işlem fiyatları kaydedildi. Piyasa, yeni referans fiyatlara göre kendisini "sıfırlamaya" çalıştı.

Denge Arayışı ve Tepki Alımları (4-5 Haziran)

Perşembe (4 Haziran): Piyasa, 3 Haziran'daki panik havasını üzerinden attı. Kırmızı sert ekmeklik buğday 16 TL seviyelerine tekrar çıkarken, arpa da 12,62 TL'lik dip seviyeden 13,31 TL'ye sıçradı.

Cuma (5 Haziran): Hafta sonuna girerken piyasa, TMO fiyatlarını taban kabul ederek dengelenme eğilimi gösterdi. Arpa 13,75 TL ile toparlanmasını sürdürürken, mısır ürünlerinde 14,46 TL seviyesinde bir istikrar oluştu.

Genel Değerlendirme

Buğdayda Stabilite: Kırmızı sert ekmeklik buğday, 16 TL bandında bir değişiklik olmadı. TMO fiyat açıklaması öncesi ve sonrası fiyatlarda majör bir kırılma yaşanmadı. Bu durum, açıklanan buğday alım fiyatının piyasa fiyatları ile örtüştüğünü gösteriyor.

Arpada "V" Tipi Hareket: Arpa fiyatları, 1 Haziran’dan başlayıp 3 Haziran’da dibi gören, ardından 5 Haziran’da toparlanan bir "V" tipi fiyat grafiği çizdi. Bu durum, arpa alım fiyatının düşük açıklamanın piyasayı nasıl etkilediğini gözler önüne seriyor.

Mısırın İstikrarı: 1 Haziran'da 14,36 TL olan mısır fiyatları, hafta boyunca çok cüzi değişimlerle 14,46 TL seviyesinde haftayı kapattı. Mısır piyasasının, bu haftanın "en soğukkanlı" oyuncusu olduğunu söyleyebiliriz.

Sonuç: Konya Ticaret Borsası verileri, piyasanın TMO fiyatlarından doğrudan etkilendiğini, serbest piyasada arzın ve kalitenin fiyat üzerinde etkili olmaya devam edeceğini gösteriyor.

Bayramlaşmada "Rekor" İddiası

Tören sırasında personelle bir araya gelen Aydın, görevde 4’üncü yılını doldurduğunu hatırlatarak, "Burada en uzun süre görev yapan genel müdür kim?" diye sordu. Personelden gelen "7 yıl ile Bedrettin Yıldırım" cevabı üzerine, Aydın’ın takındığı tavır kulislerde çok konuşuldu. Aydın, bu cevabı "Ben de Bedrettin Yıldırım’ın rekorunu egale edip, en az 7 ile 10 yıl buradayım" sözleriyle karşıladı.

"Lobi mi, Taahhüt mü?"

Son dönemde özellikle aylık 1,5 milyon liralık geliri ve kurum içindeki yönetimsel tartışmalarla gündeme gelen Hüseyin Aydın için, Ankara bürokrasisinde "yolun sonuna gelindi" beklentisi hakimdi. Ancak Aydın'ın bu "6 yıl daha buradayım" taahhüdü, görevden alınma beklentilerini boşa çıkaran güçlü bir lobi desteğine sahip olduğu şeklinde yorumlanıyor.

Görevden Alınma İhtimali Rafta mı?

Kulislerde, Aydın’ın bu çıkışının, görevden alınma beklentilerine karşı bir "tavır koyma" ve "güvence" mesajı olduğu konuşuluyor.

Yönetimde Değişim: Yeni İsim Belli Oldu

Aytaç Onkun'un görevinden ayrılmasının ardından şirket yönetimi hızlı bir karar alarak boşalan koltuğa vekaleten atama yaptı. Şirket Yönetim Kurulu'nun aynı gün (5 Haziran 2026) gerçekleştirdiği toplantı neticesinde; halihazırda şirketin Tedarik Zinciri Direktörü olarak görev yapan Musa Goral'ın, Genel Müdürlük görevine vekalet etmesine karar verildi.

İlgili Haber→ Görevden ayrılan GÜBRETAŞ Genel Müdürü Aytaç Onkun kim, kaç yaşında, hangi görevlerde bulundu?

İlgili Haber→Türkşeker'de milyonluk 'adrese teslim' kıyak: Zamdan bir gün önce 100 bin ton gizli şeker satışı!

Tarım Bakanlığının ve Türkşeker'in günlerdir sessiz kaldığı 600 milyon liralık şeker vurgunu ile ilgili olarak; "Bu umursamazlık, bu ciddiyetsizlik, bu güzel memleket için büyük bir gıda krizi oluşturuyor" değerlendirmesinde bulunan Arıkan, şunları kaydetti:

[youtube-video]https://www.youtube.com/watch?v=b-OIc56ztq0[/youtube-video]

İLAN VE DUYURU YAPMADAN İKİ FİRMAYA İMTİYAZLI ŞEKER SATIŞI YAPILIYOR

"Türkşeker, mevzuata göre şeker satışını duyuru ve ilanla yapmak zorunda. Ancak Nisan ayı sonunda hiçbir duyuru yapmadan ve ilana çıkmadan iki firmaya tam 100 bin ton şeker satılıyor.

Daha ilginci geliyor; Türkşeker'in çuval satış fiyatı 1.735 TL. Ancak bu iki firmaya 1.588 TL'den satılıyor. Yani indirim de yapılıyor.

İlgili Haber→Şeker sektörünü sarsan 100 bin tonluk skandalda yeni boyut: Gazetecilere 'İyi Adam' telefonu!

İMTİYAZLI ŞEKER SATIŞINDAN SONRA FİYATLARA YÜZDE 11 ZAM YAPILIYOR

Asıl ilginç olansa şu; bu satıştan sadece 24 saat sonra şekere %11 zam geliyor. Yaptığı hesaplara göre Türkşeker bu satıştan tam 600 milyon lira zarara uğratılıyor. Arkadaşlar bunun adı satış değil peşkeştir.

Türkşeker'in 2023 yılı zararı 3,3 milyar TL. 2024'te bu zarar 11 milyar TL'ye çıkıyor. Kurumun faiz gideri 2023 yılında 2,3 milyar lira iken 2024 yılında 8 milyar TL'ye çıkıyor. Şunu sorabilirsiniz, 2023-2024 rakamlarını veriyorsunuz da 2025 rakamlarını neden vermiyorsunuz?

Asıl sorun tamda burada. Normalde Nisan ayında açıklanması gereken 2025 yılı kurum bilançosu yayınlanmadığı için 2025 zararını bilemiyoruz.”

İlgili Haber→ESK’dan küçük üreticiye yeni model: İthal besilikte "Geri Alım Garantili" dönem başlıyor!

ESK'nın bu adımını ve sistemin getirdiği zorunlulukları masaya yatıran Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, sosyal medya hesabından ezber bozan bir analiz yayınladı. Pozitif ayrımcılığın yerinde olduğunu ancak suistimalleri engellemek için acilen ek tedbirler alınması gerektiğini vurguladı.

"Kapasite Raporları Sabitlenmeli, Yoksa Herkes 199 Baş Gösterir!"

Küçük üreticiye fiyat avantajı sağlanmasının doğru bir hamle olduğunu belirten Kahveci, sistemin istismara açık yönüne şu sözlerle dikkat çekti:

"Burada kapasite raporlarının geriye doğru sabit bir dönemdeki kapasite ya da tesis kurulu proje kapasitesi olarak sabitlenmesi gerekirdi. Aksi halde kimse evrak üstünde 30 başın altına düşmez, 199 başın üzerine geçmez; bunun yollarını arar. Siyaset ve bürokrasi arasında ciddi sıkıntılar çıkar. Ayrıca tahsisler için zaten ayyuka çıkmış olan torpil ve usulsüzlük söylentilerinin artmasının önüne geçilemez."

Ergin Kahveci’den İlaç Olacak 4 Kritik Öneri

Sistemdeki adaleti sağlamak ve söylentilerin önüne geçmek için somut çözüm önerileri sunan Kahveci, bakanlığa ve ESK’ya şu reçeteyi yazdı:

180-200 Baş Arasına Fren: Suistimalleri önlemek adına 180 baş ile 200 baş arasındaki işletmelere ara tahsis yapılmamalıdır.

Küçük Üreticiye 'Birleşme' İzni Verilmeli: 30 başın altındaki küçük yetiştiriciler sistem dışı bırakıldı. Bu mağduriyeti önlemek için 'tek ahır, tek işletme' koşuluyla 2 veya 3 küçük çiftçinin birleşmesine izin verilmeli ve teşvik edilmelidir. Tabii bunun en fazla kaç dönem uygulanacağı da önceden net olarak açıklanmalıdır.

Tahsis Adaleti İçin Çarpan Katsayısı: Dijital belirlendiği söylense dahi kura ve tahsislerde küçükler lehine pozitif ayrımcılık şarttır. 200 baş tahsisi ile 30 baş tahsisi arasında, küçük üretici lehine en az 1,1 katsayı çarpanı uygulanmalıdır.

Deneyimli Mühendis ve Veterinerlere İstihdam Kapısı: Tesis kontrolleri, teslim ve kesime hazırlama aşamaları, bakanlık tarafından belirlenecek en az 10 yıl ve üzeri fiili iş deneyimi olan bağımsız akredite Veteriner Hekim ve Ziraat Mühendisleri tarafından yapılmalıdır. Bu durum kuruma mali yük getirmeyeceği gibi, işsiz meslek mensupları için devasa bir iş sahası açacaktır.

Geri Alım Fiyatı 600 TL Ama TÜFE Çarpanı Nasıl Olacak?

ESK’nın duyurusunda besi süresinin en kısa 120 gün, en uzun 270 gün olarak sınırlandırıldığını hatırlatan Kahveci, geri alım yani kesim fiyatının 600 TL/karkas kg olarak belirlendiğini aktardı.

Satış ve geri alım fiyatlarının TÜFE’ye göre güncelleneceğini belirten tarım uzmanı, formülü de paylaştı: "Güncelleme TÜFE'ye göre; en son ay TÜFE rakamının 0,85 çarpanı ile besi süresine göre geriye doğru kümülatif korelasyon hesabı ile belirlenecek. Ayrıca çiftçiler alacakları hayvan bedeli için 15 aylık nakit ya da banka teminatı verecekler. Yani müracaat aşamasında teminatı verip bekleyecekler." Kahveci, kağıt üstünde cazip görünen bu sistemde yerinde ithalat alım fiyatlarının Brezilya için 3-3,5 dolar civarında seyrettiğinin de altını çizdi.

[youtube-video]https://www.youtube.com/shorts/AacXVe4To7c[/youtube-video]

"Utanmazca, Hadsizce, İnsafsızca Bir Katliam!"

İl ve ilçe ziraat odası başkanlarından cılız da olsa seslerin çıkmaya başladığını ancak bunun yeterli olmadığını belirten Nihat Babaözü, TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal'ın "rekolte" ve "verim" savunmalarına tepki gösterdi. Tarım yönetimindeki büyük çelişkiyi şu sözlerle dile getirdi.

"TMO Genel Müdürü çıkıp hala açıklama yapıyor; 'Yok yağmur yağdı, yok rekolte yükseldi, çok verim aldınız, o yüzden fiyatı eksik tuttuk' gibisinden ikrarda bulunuyor. Peki, geçen yılki don, dolu ve hiç görülmemiş kuraklık döneminde ne yaptınız? Enflasyonun üzerinde bir fiyat verdiniz mi de bugün bu açıklamayı yapıyorsunuz? Arkadaşlar bu böyle olmaz! Utanmazca, hadsizce, arsızca ve insafsızca bu kadar katliam olmaz!"

"Ahmet Güldal'ı İstifaya Davet Edin, Ankara'ya Yürüyün!"

Ziraat odası başkanlarının sadece kağıt üstünde açıklama yaparak çiftçiyi geçiştiremeyeceğini söyleyen Babaözü, oda başkanlarını koltuklarından kalkmaya ve meydanlara inmeye davet etti:

"Ziraat Odası başkanlarının acilen yapması gereken şey şudur: TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal’a haddini bildirmek, onu acilen istifaya davet etmek ve Ankara’ya yürümektir! Kardeşim gelin, yiyorsa, gerçekten samimiyseniz Ankara’ya yürüyün! Sizin 4 tane maden işçisi kadar yürüyecek yüreğiniz yok mu?"

"Bu İş Basit Açıklamalarla Geçiştirilemez"

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar'ın da süreç karşısındaki tutumunu üstü kapalı eleştiren Zafer Partisi Kurmayı Babaözü, üreticinin hakkının Ankara sokaklarında aranması gerektiğini vurguladı. Çiftçinin toprağına küstürüldüğü bu dönemde, üretici temsilcilerinin sessiz kalmasının ya da pasif eylemler yapmasının kabul edilemeyeceğini dile getirdi.

Gıda güvenliğinin ve çiftçinin geleceğinin siyaset üstü bir mesele olduğunu vurgulayan Demiröz, hem üreticiyi toprağında tutacak hem de sanayiciyi koruyacak net bir "anlaşma ve sübvanse" formülü açıkladı.

"2. Grup Buğdaya 19,5 TL, Arpaya 15,75 TL Verin!"

İktidara seslenen Hasan Hüseyin Demiröz, çiftçinin eline geçmesi gereken net rakamları işaret ederek şu teklifi sundu: “Gelin anlaşalım, üreticinin bir kez yüzü gülsün. Çiftçinin eline geçecek paranın bu olduğunu zaten sizler de söylüyorsunuz. O halde 2. grup buğdaya net 19,5 TL/kg, arpaya ise 15,75 TL/kg verin. Ödemeleri de alımdan en geç 1 hafta sonra gerçekleştirin. Ne zaman alacağımızı, enflasyon karşısında ne kadar değer kaybedeceğini bilmediğimiz o vadeli destekler de hazineye kalsın. Çiftçi önünü görsün, parasını peşin alsın.”

Sanayici ve Üreticiyi Koruyan Formül: "Kilogram Başına 1 TL Sübvanse"

Sadece üreticiyi değil, üretim zincirinin diğer halkalarını da gözeten bir devlet aklına ihtiyaç olduğunu belirten A Parti Genel Başkan Yardımcısı Demiröz, aradaki fiyat farkının devlet eliyle sübvanse edilmesi gerektiğini söyledi. Demiröz, piyasa dengesini sağlayacak formülü şu sözlerle özetledi:

“TMO, üreticiden bu fiyatla aldığı buğdayı sanayiciye 18,5 TL/kg’dan, arpayı ise 14,5 TL/kg’dan satsın. Böylece kilogram başına 1 TL sübvanse yapmış olursunuz. İşte adil olan, devlet vizyonuna yakışan budur. Kalkınmak istiyorsak önce üretici korunmalı, baş tacı yapılmalıdır.”

"Dinlemezseniz, Milleti Dinleyecek Bir Düzen Kurarız"

İktidar partisine isminin felsefesi üzerinden de göndermede bulunan Demiröz, üreticinin sesine kulak tıkanmasının siyasi sonuçları olacağının altını çizdi:

“Partinizin isminin gereğini yapın. Adil olan ürüne verilendir; alana, yalana değil! Üreticiyi ve milleti dinlerseniz iktidarda kalırsınız. Eğer dinlemezseniz; biz milletle gelir, milleti dinleyecek adil bir düzeni mutlaka kurarız.”

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılması istemiyle TBMM Başkanlığına bir soru önergesi sunan Usta, 1. sınıf tarım arazisi statüsündeki bu alanın kaybedilmesinin uluslararası tohum tekellerine yarayacağı uyarısında bulundu.

Türkiye'nin Tek Lokasyonuydu: "Başka Toprakla İkame Edilmesi İmkansız"

Meclis gündemine taşınan iddialara göre, Büyük Ova Koruma Alanı sınırları içinde yer alan 138 dönümlük bu eşsiz AR-GE arazisi, Karadeniz’in incir ve Trabzon hurması gen bankalarına ev sahipliği yapıyor. Alanın asıl stratejik önemi ise çeltik ve sebze ıslahı üzerine yürütülen 13 aktif ulusal ve uluslararası projeye zemin oluşturması.

Erhan Usta önergesinde, söz konusu arazinin Türkiye'nin kışlık sebze ıslah çalışmalarının yürütüldüğü "tek lokasyon" olma özelliğini taşıdığına dikkat çekti. Yıllar süren bilimsel çalışmalarla homojen ve ıslaha uygun hale getirilen bu toprak yapısının, başka bir parçalı araziyle trampa (takas) edilmesinin bilimsel olarak mümkün olmadığı vurgulandı.

TAGEM "Olumsuz" Dedi, Siyasi Baskı İddiaları Yükseldi

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Bafra Belediyesi, daha önce tarım dışı kullanım izni alamadığı hal projesi için TAGEM’in bu nitelikli arazisine talip oldu ve kendi elindeki parçalı parsellerle takas etmeye çalıştı. TAGEM’in 2025 yılında bu takas talebine resmi olarak "olumsuz" görüş bildirdiği ancak buna rağmen araziyi belediyeye devretmek için siyasi baskıların sürdüğü ileri sürülüyor.

"Bahri Dağdaş, Giresun ve Alata Örnekleri Tesadüf Değil!"

Önergede, araştırma enstitülerinin arazilerine yönelik benzer operasyonların geçmiş örneklerine de sert atıflar yapıldı.

Daha önce; Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü arazisinin bir bölümünün şehir hastanesine devredilmesi, Giresun Fındık Araştırma Enstitüsü arazisinin yol projesiyle bölünmesi, Mersin Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü arazilerinin parçalanması, gibi somut örnekleri hatırlatan Usta, TAGEM arazilerine yönelik bu sistematik yaklaşımın bir tesadüf olmadığını savundu.

Yerli Tohumun Geleceğini İlgilendiren 7 Kritik Soru!

İYİ Partili Erhan Usta, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın anayasal ve içtüzük gereği şu sorulara acilen yazılı yanıt vermesini talep etti:

1) Trampa Süreci Ne Aşamada?: Bafra TAGEM AR-GE arazisine yönelik Bafra Belediyesi'nin trampa talebinin güncel hukuki ve idari durumu nedir? Söz konusu talep kesin olarak reddedilmiş midir, yoksa herhangi bir süreç hala devam etmekte midir?

2) Bakanlıkta Yeni Bir Girişim Var mı?: TAGEM'in 2025 yılında verdiği olumsuz görüşün ardından Bakanlık bünyesinde ya da dışında bu arazinin el değiştirmesine zemin hazırlayabilecek herhangi bir girişim, yazışma veya talimat bulunmakta mıdır?

3) Alternatif Bir Alan Planlandı mı?: Söz konusu arazinin Türkiye'nin kışlık sebze ıslah çalışmalarının yürütüldüğü tek lokasyon olduğu doğru mudur? Bu arazinin elden çıkarılması halinde bu çalışmaların hangi alternatif alanda sürdürülmesi planlanmıştır?

4) O 13 Projenin Detayları Neler?: Bafra TAGEM arazisinde aktif olarak yürütülen 13 ulusal ve uluslararası projenin listesi nedir? Bu projelerin finansman kaynakları, süresi ve uluslararası ortakları hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi mümkün müdür?

5) Gen Bankasındaki Bilimsel Kayıp Hesaplandı mı?: Karadeniz bölgesine özgü incir ve Trabzon hurması gen bankası materyallerinin başka bir alanda korunması teknik olarak mümkün müdür? Bu gen bankasının taşınması halinde oluşacak bilimsel kayıp Bakanlıkça değerlendirilmiş midir?

6) Son 10 Yılda Ne Kadar Araştırma Alanı Kaybedildi?: Konya Bahri Dağdaş, Giresun Fındık Araştırma ve Mersin Alata Enstitüsü gibi TAGEM'e bağlı kuruluşlara ait arazilerin son on yılda çeşitli gerekçelerle üçüncü kurum ve kuruluşlara devredilmesi ya da kullanım hakkının kısmen kaybedilmesi söz konusu olmuş mudur? Bu tür tahsislerin toplam büyüklüğü ne kadardır?

7) Uluslararası Tohum Şirketleri İçin Risk Analizi Yapıldı mı?: Bafra TAGEM arazisinin elden çıkarılmasının, uluslararası tohum şirketlerinin Türkiye'deki rekabet avantajını artırabileceği değerlendirilmekte midir? Bakanlığın bu olası sonucu öngören bir risk analizi mevcut mudur?

Bu çarpıcı iddialar sıcaklığını korurken, ÇAYKUR Pazarlama Dairesi Başkanlığı’nın taşra teşkilatına gönderdiği resmi yazı, bloke satıldığı öne sürülen bu çayların finansal ayağında büyük bir tıkanma yaşandığını ortaya koydu. Resmi evraka göre; ÇAYTAŞ ve bayileri malı almak için gerekli teminat mektuplarını aylardır kuruma sunamadı, ÇAYKUR ise satışın arkasında durabilmek için sürekli süre uzatıp dev fiyat muafiyetleri tanıdı.

İşte Çay Zamlanırken Belirli Bayilere Sağlanan 'Fiyat Farkı Uygulanmaması' Muafiyetinin Resmi Belgesi

Teminat Mektupları Toplanamadı, ÇAYKUR Sürekli Süre Uzattı

Çaykur Pazarlama Dairesi Başkanlığının 22 Mayıs 2026 tarihli bölge müdürlüklerine gönderdiği resmi yazıda, ÇAYKUR Yönetim Kurulu'nun ÇAYTAŞ'a yapılan devasa çay satışları için daha önce belirlediği protokol şartlarının tıkandığı görülüyor. Bayilerin, alınacak çaylar karşılığında kamu kurumuna sunması gereken banka teminat mektuplarını zamanında oluşturamaması üzerine ÇAYKUR sırasıyla şu adımları attı:

8 Nisan 2026 tarihli kararla bayilere önce 15 gün ek süre tanındı. Finansal sıkışıklık aşılamayınca ve teminatlar yine toplanamayınca, ÇAYKUR Yönetim Kurulu 21 Mayıs 2026'da yeniden toplanarak süreyi 10 iş günü daha (11 Haziran 2026 dahil) uzattı.

Ayrıca nakit akışı sağlamakta zorlanan bayilere kolaylık olması adına, getirilen teminat mektuplarının peşin ödeme yerine sayılmasına karar verildi.

Muazzam Ayrıcalık: Zamlı Piyasada "Fiyat Farkı Uygulanmaması" Kararı

Belgenin en çok tartışmaya neden olacak ve piyasadaki fırsat eşitliğini bozacak detayı ise "Konu" kısmında yer alan fiyat koruması oldu. ÇAYKUR, piyasada çay fiyatlarına güncelleme (zam) yapılmasına rağmen, ÇAYTAŞ ve bayilerinin geçmiş dönemde bağladığı veya kağıt üzerinde bloke edilen çaylar için "Fiyat Farkı Uygulanmaması" talimatı verdi.

Bu durum, serbest piyasadaki diğer çay tüccarları ve zincir marketler yeni zamlı tarifelerle boğuşurken, ÇAYTAŞ organizasyonundaki bayilerin zamsız çay stoğu üzerinden haksız bir kar marjı ve ticari koruma elde ettiği şeklinde yorumlanıyor.

Satışları Yüksek Göstermek İçin "Bloke Satış" Formülü mü Bulundu?

ÇAYKUR'un gerçekte azalan tüketici satışlarını kamufle etmek ve bilançoları makyajlamak adına iştirak şirketi üzerinden sanal bir talep oluşturduğu iddiası uzun süredir dile getiriyor. İddiaya göre; ambarlardaki çaylar ÇAYTAŞ'a satılmış gibi gösterilerek "başarılı yönetim" imajı çizildi ancak reel ekonomide bu malı çekecek ve bankalardan teminat mektubu alabilecek bir piyasa karşılığı bulunamadı.

ÇAYKUR Pazarlama Dairesi Başkanlığı'nın arka arkaya aldığı Yönetim Kurulu kararlarıyla (Karar No: 2026/54, 2026/58, 2026/73) süreci sürekli esnetmesi, sahadaki "stoklar kağıt üzerinde eritiliyor ancak finansmanı sağlanamıyor" iddialarını daha da güçlendirdi. Kurumun 11 Haziran'a kadar uzattığı bu son mühletin ardından teminat krizinin çözülüp çözülmeyeceği merakla bekleniyor.

TMO’nun Maliyet Kriterine Sahadan Somut Yanıt

Üretici ziraat odaları ve çiftçi temsilcileri günlerdir TMO’nun hangi maliyet kriterine dayanarak bu düşük alım fiyatlarını açıkladığını sorguluyor. İşte ziraat mühendisi çiftçinin hazırladığı maliyet tablosu.

Matematik Ortada: Maliyet 19,43 TL, TMO'nun Fiyatı İflas Belgesi!

Bandırma Bezirci Köyü’ndeki topraklarda dekara ortalama verimin 400 kg civarında olduğunu belirten Özgür Bakan, toplam dekar maliyetini bu verime bölerek TMO'nun açıkladığı fiyatların ardındaki büyük uçurumu gösterdi:

Bu hesaba göre, üreticinin topraktan çıkardığı 1 kg buğdayın net maliyeti 19,43 TL çıktı. TMO’nun ilan ettiği hububat alım fiyatlarının bu gerçek maliyetin çok altında kalması, sahadaki çiftçiler tarafından "üreticiyi tasfiye etme kararı" olarak yorumlanıyor.

Bakanlığın Görmezden Geldiği "Gizli Giderler"

Ziraat Mühendisi Özgür Bakan’ın paylaştığı maliyet tablosunun en dikkat çekici nokta ise en alt satırdaki dipnot oldu. Sahada yankı uyandıran 19,43 TL'lik kilogram maliyetinin içine, bir üretim sezonunun en temel harcamaları dahil edilmedi. Raporda; çiftçinin kendi emeği (işçilik), traktör ve ekipman amortismanları, refah payı ve en önemlisi hasat döneminde doğrudan nakit olarak ödenecek olan biçerdöver (biçim) ücretinin bu hesapta yer almadığı açıkça belirtildi.

TMO’nun hububat alım fiyatlarını belirlerken sahada karşılığı olmayan masabaşı hesaplara dayandığını savunan üreticiler, biçim ve işçilik ücretleri de eklendiğinde gerçek maliyetin 20 TL barajını rahatlıkla aştığına dikkat çekiyor. Sosyal medyada büyüyen bu paylaşımlar, TMO'nun açıkladığı rakamlar ile tarladaki gerçekler arasındaki makasın ne denli açıldığını resmi veriler yerine doğrudan üretici matematiğiyle ortaya koyuyor.

Fidan, Çavuşçugöl Mahallesi'nde 15 gün öncesine kadar ahırlarında Şap vakası olmadığını, ancak son iki haftadır hastalıkla boğuştuklarını dile getirdi. Bu durum, salgının coğrafi yayılımının devam ettiği ve bazı bölgelerde yeni vakaların ortaya çıktığı endişesini güçlendirdi.

Süt Verimi Yarıya İndi, Hayvanlar Kesime Gitti

Genç üretici Fidan, Şap hastalığının işletmelerine verdiği doğrudan zararı şu ifadelerle aktardı: "Süt verimimiz yarı yarıya düştü. Gebe hayvanlarımız maalesef buzağılarını attı. Hastalık nedeniyle besilik hayvanlarımızı henüz kesimliğe gelmeden, zorunlu olarak kestirmek zorunda kaldık."

Talha Emin Fidan, bütün bu kayıplar karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan tek bir beklentileri olduğunu belirtti: "Bu hastalığa kesin bir çözüm bulunsun. Bir daha böyle bir durumla karşılaşmak istemiyoruz."

Konya'dan gelen bu üzücü tablo, Bakanlığın uyguladığı yoğun aşılama ve karantina süreçlerine rağmen, virüsün bazı yerleşim yerlerinde yeni görülmeye devam ettiğini ve hastalığın, üreticiye çok yüksek bir finansal bedel ödettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.

ÇİFTÇİ ZİRAAT BANKASI'NDAN UZAKLAŞTIRILMAK İSTENİYOR!

Umutlu, hazine destekli tarımsal kredilerde faiz oranlarında artışa gidilmesinin çiftçiyi Ziraat Bankası’ndan uzaklaştırarak, özel bankaların kucağına iteceğinin altını çizdi. Özellikle hazine destekli traktör kredilerinin çiftçinin traktör ihtiyacından ziyade ucuz finansmana ulaşmada bir araç olarak kullanıldığını bildiren Umutlu, “Çiftçi yaşamsal döngüsünü ucuz finansman kaynakları ile sağlayabiliyor. Traktör kredileri de bunun başında geliyordu. Burada şartların zorlaştırılmasını ben çiftçinin bile isteyerek özel bankaların kucağına itilmesi olarak okuyorum” dedi.

FAİZ KARARI TARIMSAL SERMAYE TRANSFERİNİN İLK ADIMI!

Bu kararı aynı zamanda tarımsal sermaye transferinin de ilk adımı olarak gördüğünü ifade eden Umutlu, faiz kararının çiftçinin ihtiyacının üstünde traktör alımının önüne geçileceği şeklinde bir değerlendirmenin ise çok yüzeysel bir bakış olduğunun altını çizdi.

Traktör piyasasında bir şişkinlik olduğunu, bunu bir sektör temsilcisi olarak söylediğini dile getiren Umutlu, hükümetin faiz kararı ile müdahale etmese de sektörün iç dinamikleri ile sağlıklı büyüme trendine kavuşacağını bildirdi. Ancak faiz kararının iyi okunması gerektiğinin altını çizdi.

Hasat edilmeyen ürünlerin imhasının uzamasında, greyder şoförlerinin vicdanen rahatsız olup işi yavaşlatmalarının etkili olduğu ifade ediliyor.

Ekim yapan çiftçiler, ürünün hasat edilerek kurumlara bağışlanmasını talep etse de Tarım Bakanlığı bu öneriyi kabul etmedi. Bakan Yumaklı’nın ise çiftçilerle görüşmesinde, ekili alanın hasadına kesinlikle izin verilmeyeceğini söylediği belirtiliyor.

Ancak videonun ardından ortadan kaybolan Vural, Nevşehir’de patates üreticilerinin yaptığı basın açıklamasına bile katılmamıştı.

Haftalar sonra A Haber’de ortaya çıkan çiftçi, muhabirin sorularını yanıtlarken patateslerin Dubai’ye ihraç edildiğini söyledi. Çiftçi Vural, daha önce videoda dile getirdiği sorunların hiçbirine değinmezken, çiftçinin zararda olduğunu belirttiği anda da röportaj kesildi.

Tarım sektöründe 22 yıldır aynı koltukta oturan Bayraktar’ın, çiftçinin yaşadığı zorlukları yerinde görmek üzere yaptığı bu ziyarette toprağa bile basmaktan kaçınması, sosyal medyada ve kamuoyunda eleştirilere neden oldu. Çiftçiler, yıllardır çözüm bekleyen sorunlarına karşılık sembolik ziyaretler ve göstermelik açıklamalarla karşılaştıklarını dile getirerek tepki gösterdi.

Siz de düşüncelerinizi paylaşın, galoşlu tarla ziyaretini nasıl değerlendiriyorsunuz? Yorumlarınızı haberin altına bekliyoruz.

Türkiye'nin Yerli Koyun Irkları Listesi

1. Akkaraman
2. Morkaraman
3. Kangal Akkaraman
4. İvesi
5. Dağlıç
6. Kıvırcık
7. Sakız
8. Orta Anadolu Merinosu
9. Anadolu Merinosu
10. Karacabey Merinosu
11. Karayaka
12. Ramlıç
13. Pırlak
14. Pırit
15. Karya
16. Polatlı Koyunu
17. Bafra Koyunu
18. Şavak Akkaraman
19. Tahirova
20. Koçeri
21. Zom
22. Karakaş Koyunu
23. Eşme Koyunu
24. Norduz Koyunu
25. Gökçeada
26. Acıpayam
27. Malya
28. Hemşin
29. Herik
30. Tuj
31. Karagül
32. Güney Karaman
33. Çine Çaparı

Hüseyin Yağız, yaşadıklarını şöyle anlattı: "27 yıldır Aydın Tarım Kredi ortağıyım. Ekim ayında gittim yonca tohumu aldım. 3 torba tohum aldım. 8100 lira para verdim. Bana fatura vermediler. Yan tarladaki komşum açık tohum aldı onunki çıktı benim tohum çıkmadı.

Tarım Kredi Müdürünün yanına gittim. Tohumda sorun var dedim. Müdürde firmayı aradı. Firmanın elemanı geldi ondan daha güzel olacak acele etme dedi. Geçen hafta yine gittim, firma gelmedi. İki gün daha sabret dediler. Bana firmanın numaralarını veriyorlar. Ben firmadan tohum almadım. Ben Tarım Kredi'den tohum aldım. Faturamı istedim. Yoncada destek var. fatura yok ben desteği nasıl alacam.

Ben faturayı ısrar edince keşmeyi unutmuşuz dediler. El altından tohum mu satıyorsunuz? Çıkış fişi kesilen bir malın faturası olmaz mı? Bu tohumu belgesiz satma yetkisi nereden geliyor? Faturam olmuş olsaydı Tarım ilçeden zarar ziyan tespit ettirip ben bu zararı karşılatırdım"

ÇİFTÇİDEN DİLAN POLAT TEPKİSİ: KEŞKE EKMESEYDİM!

Bursa’da çiftçilik yapan Sinan Çiftçi, geçen sene 25 liradan sattığı salçalık biberi bu sene 5 liraya bile satamadığını belirterek, tepkisini çektiği bir video ile dile getirdi. “Salçalık biber geçen sene 25 liraydı bu sene 5 liraya alan yok” diyen Çiftçi, “Görüyorsunuz cam gibi çok güzel. İşçilik maliyetini bile karşılamıyor. Geçen seneye göre girdi maliyetleri 3 katına yükseldi. Şimdi diyorlar ki neden ektin? Keşke ekmeseydin. Evet, haklılar keşke ekmeseydim. Domates biber ekmek yerine keşke Dilan Polat gibi bir güzellik merkezi açsaydım. Keşke Engin Polat gibi kara para aklasaydım” dedi.

Bakan Yumaklı, ‘Kenevir ektiniz ne yapacağız?’ derken, Bestil ‘Önümüzü açacaksınız’ karşılığını verdi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: KENEVİR ÜRETİMİNE YENİDEN BAŞLIYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılında yaptığı bir konuşmada kenevir üretiminin yeniden başlamasıyla ilgili çalışmaların başlatıldığını belirterek, "Bize dost görünen düşmanlar ülkemden kenevir üretimini aldı. Biz keneviri ithal ediyoruz. Kenevire dayalı yapılması gereken şeyler varsa ithal ürünlerle yapılıyor. Gıda Tarım Bakanlığı bu konuda çalışmalara başlıyor. Birilerinin bu işi başlatması lazımdı. Şu anda biz de bunun çalışmasını yapıyoruz." demişti. 

KONYA'DA DA KENEVİR ÜRETİMİNE İZİN VERİLMİŞTİ!

Kenevir üretimi ile ilgili Konya'da da gerekli izinler verilmişti. Bu yıl Konya/Çumra ilçesinde 20 dekar alanda uzun bir aradan sonra ilk kez kenevir ekimi gerçekleştirilmişti. 

HAYVANLAR DAHA AĞIR GELMESİ İÇİN GEMİLER YIKANMIYOR!

Görgü tanıkları hayvanların üzerinde ortalama 25-30 kg gübre bulunduğunu belirtirken, gübre miktarı kadar hayvanın canlı ağırlık kilosu da artıyor. ESK, hayvanın üzerindeki gübreyi de canlı ağırlıktan sayarak üreticiden fazladan para alıyor. Besilik ithalatının özel sektör tarafından yapıldığı dönemde böyle bir durumun yaşanmadığı, gemilerin en az iki kere yıkandığını ancak mevcut durumda hayvanların canlı ağırlık kilosunun daha ağır gelmesi için gemilerin bilerek yıkanmadığı kaydediliyor. 

ÜRETİCİ GÜBRENİN KİLOSUNA 192 LİRA ÖDÜYOR!

İthal besilik dananın, canlı ağırlık fiyatı 6 dolar yani 192 liradan üreticiye satıldığı düşünülürse, 30 kg gübrenin karşılığı 5760 lira ediyor. Bu rakam da üreticinin nasıl soyulduğunu gözler önüne sererken, birilerinin de buradan nasıl bir vurgun yaptığını ortaya koyuyor.

Üreticiler, hayvanların üzerindeki yoğun gübreden dolayı tepki gösterirken, Et ve Süt Kurumu'nun buradaki gübre vurgununa sessiz kalması dikkat çekiyor.