İşte Gübretaş’ta yaşanan sessiz depremin perde arkası ve kulislerde konuşulan çarpıcı iddialar:

Bir Haftada Üç İstifa: Zincirleme Reaksiyon mu?

Gübretaş yönetimi, kısa süre içerisinde üç üst düzey yöneticisinin vedasıyla sarsıldı. İstifa zinciri şu şekilde ilerledi:

-Genel Müdür Aytaç Onkun: İstifaların ilk halkası oldu.

-Yönetim Kurulu Başkan Vekili Yasin Ayaz: Onkun’un ayrılışından sadece 4 gün sonra görevini bıraktı.

-Mali İşler Direktörü Hande Erdoğmuş: Ayaz’dan 3 gün sonra, şirketin mali kalbinin başındaki isim olarak istifa etti.

Bu denli hızlı ve birbirini takip eden istifalar, kurumsal bir yapı içerisinde nadir görülen bir durum olarak yorumlanırken, piyasalarda "operasyon mu yapılıyor?" sorusunu beraberinde getirdi.

Kulislerdeki "Razi" İddiası: İranlı İş İnsanı Devrede mi?

Şirketin merkezinde yaşanan bu depremin nedenine dair ise çok çarpıcı bir iddia öne çıkıyor. Kulislerde konuşulanlara göre; Gübretaş’ın İran’daki devasa iştiraki Razi Petrochemical ile ilgili karmaşık bir süreç yaşanıyor.

İddiaya göre, ismi gizli tutulan güçlü bir İranlı iş insanı Razi’yi bünyesine katmak istiyor. Ancak bu satın alma veya ortaklık sürecinin yönetimi, takibi ve stratejik kararların alınması noktasında şirket yönetimi ile ilgili ciddi "görüş ayrılıkları" yaşandığı konuşuluyor.

Öne çıkan iddialar şu yönde:

Süreç Yönetimi: Razi'nin satışı veya yönetimi konusundaki süreçlerin istendiği gibi ilerlemediği ve operasyonel hatalar yapıldığı düşünülüyor.

"Bilet Kesme" Operasyonu: Yukarıda ismi geçen üç yöneticinin, bu kritik süreçteki tutumları veya sürecin takibinde yaşanan aksaklıklar nedeniyle "bileti kesilenler" listesine girdiği iddia ediliyor.

"Kıymetli" Personelin Skandal Tavırları!

Tarım Kredi Kooperatifleri Genel Müdürü Hüseyin Aydın’a yakınlığıyla bilinen ve kurum içinde "kıymetli" bir isim olarak konumlandırılan Temel’in, toplumsal nezaketten uzak, şiddet eğilimi gösteren ve hakaret içeren tavırları büyük tepki çekti. Bir kamu kurumunu veya kamu yararı güden büyük bir işletmeyi temsil eden bir personelin, sokak ortasında sergilediği bu agresif tutum, "Kurumsal temsil kabiliyeti bu kadar mı zayıf?" eleştirilerine yol açtı.

Tarım Kredi'den Açıklama Bekleniyor

Milyonlarca vatandaşa hizmet veren Tarım Kredi Marketleri'nin temsilcisi konumundaki bir ismin, toplumsal barışı zedeleyen bu tür bir şiddet eğilimi içerisine girmesi, kurumun insan kaynakları politikalarını ve personel seçimindeki kriterleri de tartışmaya açtı.

Şimdi gözler Tarım Kredi yönetimine çevrildi:

-Genel Müdür Hüseyin Aydın, "kıymetli" personeli hakkında bir disiplin süreci başlatacak mı?

-Kurumsal kimliği zedeleyen bu tavırlara karşı resmi bir açıklama yapılacak mı?

-Trafikte şiddet ve küfür, Tarım Kredi’nin hizmet anlayışıyla örtüşüyor mu?

Bu proje sadece toprağı işlemek değil, toprağı "yönetmek" üzerine kurulu. Akademi şu dört temel fonksiyonla çalışacak:

Büyük Veri Üssü: Uydular ve sensörlerle Türkiye’nin tüm tarım varlığının yapay zekâ ile yönetilmesi.

Yerli Genetik: Küresel kartellere bağımlılığı bitirecek tohum ve ırk ıslahı çalışmaları.

Fonksiyonel Dönüşüm: Ankapark gibi tarımsal niteliği olmayan işgal alanlarının, "Kırsal Alan Kültür ve Geçiş Merkezi"ne dönüştürülmesi.

Ekonomik Atılım: 5.000 yeni tarımsal girişimci ve 40.000 gönüllü ile yılda tarımsal hasılaya %22 ek net katkı.

Tarımda egemenlik; laboratuvarda başlayan, veriyle yönetilen ve tarlada organize olan nesiller arası bir vizyon işidir. 100 yıl önce bataklığı kurutup bir mucizeye imza atan o akıl, bugün yeniden laboratuvarın soğuk, gerçekçi ve kurtarıcı ışığında canlanmayı beklemektedir. Bize düşen, Gazi’nin mirasını sadece korumak değil, o mirası bilimle geleceğe taşımaktır.

Ergin Kahveci'nin makalesinin tamamına ulaşmak için → Ya orman çiftliği, Atatürk Orman Çiftliği olsaydı?

Pancarın çığlığı Bölüm 1:→ Şekerin 'gizli' istilası ve sofralarımızdaki kimyasal tehdit

13 Yıllık "Gizli" Tırmanış: İstila Rakamlarla Kanıtlandı!

Elimizdeki gümrük kayıtları, Türkiye’nin şeker piyasasının nasıl adım adım "kimyasal istilasına" uğradığını rakamlarla haykırıyor. 2013 yılından 2026’ya kadar olan veriler, bir zamanlar "ihtiyaç" olarak sunulan ithalatın, bugün nasıl bir "sektörel hakimiyete" dönüştüğünü gözler önüne seriyor.

"İlaç" Bahanesi Çöktü: İşte Gerçek İthalatçılar

Yıllardır bize bu kimyasalların "ilaç sanayisi ve diyabetik ürünler" için gerekli olduğu savunuldu. Ancak gümrük kayıtlarından elde ettiğimiz ithalatçı firma listesi bu tezi temelinden çürüttü.

Listede Deva Holding, Novartis, Bilim İlaç, Ejder İlaç gibi sağlık odaklı firmalar var; ancak bu şirketlerin ithalatı, toplam pastada sadece "ayrıntı" niteliğinde. Listenin asıl sahipleri ise bambaşka!

Sofralarımızdaki "Tatlı İstila"nın Mimarları

Listenin zirvesi, mutfaklarımızdan aşina olduğumuz gıda ve içecek devleriyle dolu. Beşem Gıda ve User Gıda gibi firmalar listenin en tepesinde yer alıyor. Peki, bu firmalar ne üretiyor? Meyve aromalı jöleler, hazır pudingler, çorbalar, soğuk ve sıcak içecekler...

İşte yüksek yoğunluklu tatlandırıcı ithalatını en çok yapan şirketlerden öne çıkanlar:

• Beşem Gıda
• User Gıda
• Akanlar Çikolata İçecekler
• Prinova Gıda
• Altunsa Gıda
• Golden Şekerleme
• Eykim Gıda
• Samkale Gıda
• Fruko Meşrubat
• Soyyiğit Gıda

"Sağlıklı Gıda" mı, Yoksa Kimyasal Kokteyl mi?

Listenin devamındaki Coca-Cola, Kent Gıda, gibi içecek ve şeker sektörü devleri, tabloyu tamamlıyor. Pancar çiftçisinin alın teri depolarda çürürken, gıda sanayisinin %0 vergi avantajıyla bu kimyasallara yönelmesi, sadece maliyet odaklı bir "ticaret" değil, yerli tarımın idam fermanıdır.

İlaç Sektörü "Kılıf" mıydı? Listenin Dili Gerçeği Haykırıyor!

"İlaç ve diyabetik ürünler için zorunlu" denilerek gümrük kapıları sonuna kadar açılan bu ithalat trafiğinin, aslında neye hizmet ettiği bu listeyle gün yüzüne çıktı. Eğer bu kimyasallar gerçekten sadece sağlık ve ilaç sektörü için ithal ediliyor olsaydı, listede ilaç üreticilerinin dışında başka bir isim görmememiz gerekirdi. Oysa karşımızdaki tablo bambaşka bir gerçeği, bir "pazar transferini" belgeliyor. Listenin en başından en sonuna kadar uzanan o tanıdık gıda ve içecek devleri; hazır gıdalar, şekerlemeler ve gazlı içecekler üreten bu devasa şirketler, ithalatın asıl sahipleridir. Sağlık ve ilaç sanayii, bu devasa kimyasal trafiğinde sadece bir "kılıf" olarak kullanılmış; gerçek istila ise doğrudan sofralarımıza, çocuklarımızın beslenme çantalarına ve her gün tükettiğimiz o paketli gıdaların tam ortasına yapılmıştır. Bu liste, kimyasal tatlandırıcıların "tıbbi bir gereklilik" değil, gıda sanayisinde "maliyet düşürücü bir ham madde" olarak pancar şekerinin yerini aldığının en somut ve reddedilemez kanıtıdır.

Vatandaşın Sorması Gereken O Kritik Soru: Çocuklarımıza içirdiğimiz meyve aromalı içecekler, hazır pudingler ve çorbalar; pancar şekeriyle mi, yoksa gümrükten düşük vergilerle giren o "yüksek yoğunluklu tatlandırıcılarla" mı üretiliyor?

Belgelerle İthalat Lobisi: İşte Kimyasal Tatlandırıcıyı Sofralara Taşıyan O Liste

NOT: Bu haberde paylaşılan ithalatçı firma listesi ve veriler, 2024 yılının ilk 9 ayına ait gümrük kayıtları esas alınarak derlenmiştir.

Sırada Ne Var? "Sağlıklı Hayat" Fonu mu, Yoksa Kimyasal Teşvik Paketi mi?

Pancarın Çığlığı dosyamızın bir sonraki bölümünde, şeker piyasasını kökten değiştirecek çok kritik bir gelişmeyi mercek altına alacağız. Sağlık Bakanlığı'nın hazırlıklarını sürdürdüğü "Sağlıklı Hayata Katkı Fonu Kanun Taslağı", ilk bakışta "sağlığı koruma" amacı taşıyor gibi görünse de, madalyonun diğer yüzü yerli pancar üreticisi için alarm zillerini çalıyor.

Taslağa göre; şekerli ürünlere getirilecek ek vergilerde, pancar şekeri ile kimyasal tatlandırıcılar arasında "vergi adaletsizliği" oluşturulacak. Kimyasal tatlandırıcı kullanılan ürünlere daha düşük vergi öngören bu düzenleme, gıda devlerini pancar şekerinden tamamen vazgeçmeye zorlayacak.

Bir yanda "Sağlıklı Hayat" vaadi, diğer yanda rafları daha çok kimyasalla dolduracak bir teşvik zemini... Pancarın Çığlığı'nın üçüncü bölümünde; bu taslağın arka planını, sektörün kimyasala olan "zorunlu" yönelimini ve yerli üretimin nasıl bir kıskaca alınmak istendiğini belgeleriyle ifşa edeceğiz. Bu tasarı yasalaşırsa sofralarımızdaki değişim geri dönülemez olabilir.

Haber Merkezi / Düzce’de yerli üretimin desteklenmesi, kadın emeğinin tarımsal üretimde daha görünür hale getirilmesi ve kırsal kalkınmaya katkı sağlanması amacıyla “Yerli Mısır Tohum Ekimi Etkinliği” düzenlendi.

Çavuşlar Mahallesi’nde gerçekleştirilen etkinlik, Düzce Valiliği, Düzce İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Düzce Belediyesi, Düzce Kent Konseyi ve S.S. Düzce Tarım Doğal Ürünler Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi iş birliğiyle yapıldı.

Programa Düzce İl Tarım ve Orman Müdürü Esra Uzun, Düzce Kent Konseyi Başkanı Cihan Ünal, Düzce Kent Konseyi Kadın Meclisi Başkanı Zeliha Altıntaş, Düzce Muhtarlar Derneği Başkanı Tacettin Kaval, kooperatif üyeleri, üreticiler ve teknik personel katıldı.

Etkinlik kapsamında yerli mısır tohumları toprakla buluşturulurken, yerli üretimin güçlendirilmesi ve kadınların tarımsal üretimdeki rolünün artırılması hedeflendi. Düzce’de yaklaşık 46 bin 710 dekarlık alanda dane mısır üretimi yapıldığı ve yıllık üretimin 20 bin tonun üzerinde olduğu belirtildi.

Proje ile yerli ve milli mısır tohumu kullanımının yaygınlaştırılması, üretimin artırılması ve elde edilen ürünlerin işlenerek katma değeri yüksek ürünlere dönüştürülmesi amaçlanıyor. Böylece üreticilerin gelir seviyesinin yükseltilmesi ve sürdürülebilir bir üretim modelinin oluşturulması hedefleniyor.

Etkinlikte konuşan Düzce İl Tarım ve Orman Müdürü Esra Uzun, çalışmanın yalnızca bir ekim faaliyeti olmadığını belirterek, yerli üretime, kadın emeğine ve kırsal kalkınmaya verilen desteğin bir göstergesi olduğunu söyledi. Kadın girişimci kooperatiflerinin tarımsal üretimde önemli bir rol üstlendiğini ifade eden Uzun, projeye katkı sunan tüm üreticilere teşekkür etti.

Kooperatif Başkanı Sibel Gün Çabuk da yerli tohumların yeniden toprakla buluşturulmasının hem üretim hem de kadın emeğinin değerlendirilmesi açısından önemli olduğunu belirterek destek veren kurumlara teşekkür etti.

Program, yerli mısır tohumlarının ekilmesiyle tamamlandı.

Müdürlük tarafından yapılan açıklamada, ürün değişikliği bulunan üreticilerin başvurularını Ziraat Odaları aracılığıyla belirtilen tarihe kadar gerçekleştirmeleri gerektiği belirtildi. Açıklamada, çiftçilerin destekleme ödemeleri ve diğer haklardan yararlanabilmeleri için kayıtlarını zamanında güncellemelerinin önem taşıdığı vurgulandı.

Destekleme ödemelerinde kritik detay

Yetkililer, ÇKS'de beyan edilen ürün ile arazide fiilen bulunan ürünün farklı olması durumunda ilgili parsel için destekleme ödemesi yapılmayacağı uyarısında bulundu.

Üreticilerin herhangi bir mağduriyet yaşamamaları için ürün değişikliklerini 30 Haziran tarihine kadar kayıt altına almaları gerektiği ifade edildi.

Sadece bir çiftlik değil; meyve bahçelerinden Amerikan asma fidanlıklarına, Boz Sığır Irkı ıslah çalışmalarından süt, yoğurt, bira ve deri fabrikalarına uzanan entegre bir sanayi ağı kuruldu. Laboratuvarlarda kuraklığa dayanıklı tahıllar geliştirilmesi için bilim insanları ABD’ye gönderildi. Atatürk’ün 1937’de hazineye bağışladığı bu çiftlikler, aslında Türkiye’nin "gıda egemenliği" sigortasıydı.

Ancak bugün, Atatürk’ün "en zor olanı yapayım da arkamdan kolayları siz yapın" diyerek bıraktığı bu mirasa; "mirasyedi" bir yaklaşımla, betona ve fonksiyonel olmayan "dinozor parklarına" feda edilerek yaklaşıldı. Sait Faik’in "Kör Mustafa"sının kayalıkları dişle tırnakla işlemesi gibi, 1925’in kurucu aklı da aslında aynı "vahşi bilimsel emeğin" bir ürünüydü.

Ergin Kahveci'nin kaleme aldığı makalenin tamamını okumak için → Ya orman çiftliği, Atatürk Orman Çiftliği olsaydı?

Öte yandan Sağlık Bakanlığı, kimyasal tatlandırıcı kullanılan ürünlere daha düşük vergi öngören bir düzenleme hazırlıyor. Bu düzenleme, mevcut durumuyla yasalaşırsa gıda devlerini pancar şekerinden tamamen vazgeçmeye zorlayacak. Peki, bu düzenlemenin önünü açan o devasa ithalat trafiğini kimler yönetiyor? İlaç sektörü bahanesiyle Türkiye'ye kimyasal tatlandırıcı dolduran o firmaları ve gümrük kayıtlarına dayalı ifşa listemizi Pancarın Çığlığı: Şekerin İthalat Lobisi Deşifre Oldu! dosyamızda tüm çıplaklığıyla açıkladık.

Cezalar "Kanuni Dayanak" Kazandı

Hukukçular ve sektör uzmanları, yapılan değişikliğin temel amacının "ceza hükümlerinin uygulanmasındaki hukuki ihtilafları gidermek" olduğunu vurguluyor. Yönetmeliklerin kanun hiyerarşisi içindeki yerinin sınırlı olması nedeniyle daha önce bazı hukuki tartışmalara yol açan cezai süreçler, yapılan bu düzenlemeyle doğrudan Şeker Kanunu’na bağlanarak "yasal güvence" altına alınmış oldu.

Kaçak pancar cezaları fabrikalar lehine hafifletildi

Yapılan düzenlemenin bir diğer dikkat çeken yanı ise ceza hesaplamalarında gidilen "hafifletme". Daha önce yönetmelikte kaçak pancara karşı yer alan sert yaptırımlar, yeni kanun maddesi ile fabrika sahipleri lehine yumuşatılmış oldu.

5 Haziran 2021 tarihinde yayımlanan Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliği'nin 9'uncu maddesine göre, kaçak pancardan üretilen şeker doğrudan C şekeri sayılırken, kaçak üretimden elde edilen şeker A kotasından düşülüyordu. Fabrika kota kaybına uğrarken, üretilen şeker daha düşük fiyatla satılmak zorunda kalınıyordu.

Kanunda yapılan değişiklikle yüzde 2 oranında idari para cezası kesilecek!

Kanunda yapılan değişiklikte ise; sözleşme yapılmadan şeker pancarı eken gerçek ve tüzel kişilere, tespitin yapıldığı ekim alanından üretilecek şeker pancarı için, tespitin yapıldığı pazarlama yılında kamu fabrikaları tarafından belirlenen %16 polar şeker ihtiva eden firesi düşürülmüş A kotası şeker pancarı baz alım fiyatı üzerinden hesaplanacak tutar kadar Bakanlıkça idari para cezası kesilecek.

Şirketlerin kendi ekim alanları dışından Bakanlığın izni olmaksızın şeker pancarı temin etmeleri halinde, Bakanlıkça, şirketlere cari pazarlama yılı için tahsis edilen A kotası miktarının cari pazarlama yılı başındaki A kotası şeker satış fiyatı ülke ortalaması üzerinden hesaplanacak tutarının %2’si oranında idari para cezası verilecek.

Kaçak pancarda cezalar nasıl hafifletildi? Daha kapsamlı incelemek için → Şeker Kanunu'nda büyük çelişki! Kaçak pancar cezaları hafifletiliyor, 2026 sezonuna göz yumuluyor

Piyasadaki son fiyat hareketleriyle birlikte üreticiler 700 liranın üzerindeki seviyeleri konuşmaya başlarken, güncel kırmızı et fiyatları ve karkas kesim fiyatları da üreticiler tarafından yakından takip ediliyor. UKON'un haftalık kesim fiyatları, Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği'nin inek, dana ve düve kesim fiyatları ile Ankara Ticaret Borsası'nın güncel kırmızı et fiyatlarına ilgili sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Ankara'nın Polatlı ilçesinde dana karkas kesim fiyatının 630 lira seviyesinde konuşulduğu belirtilirken, Afyonkarahisar'ın Şuhut ilçesinde de benzer fiyatların görüldüğü ifade edildi. Kırşehir'in Boztepe ilçesinde ise üreticiler karkas fiyatlarında kıpırdanma yaşandığını ve fiyatların 640 liraya kadar çıktığını kaydetti.

Üreticiler 700 lira seviyesini konuşuyor

Piyasadaki hareketlilik üreticilerin beklentilerini de yükseltti. Bazı üreticiler mevcut maliyetlerle karkas fiyatlarının 700 liranın altında kalmasının sürdürülebilir olmadığını savunurken, bazı yorumlarda yıl sonuna doğru fiyatların 700 liranın üzerine çıkabileceği öne sürüldü.

Üreticiler özellikle buzağı fiyatları, yem maliyetleri, saman fiyatları ve bakım giderlerindeki artışın kırmızı et üretim maliyetlerini ciddi şekilde yükselttiğine dikkat çekiyor.

ESK'nın ithal ete yaptığı zam piyasayı etkiledi

Piyasadaki yükseliş beklentisinin en önemli nedenlerinden biri olarak Et ve Süt Kurumu'nun PERDER üyesi marketlere sattığı ithal et fiyatlarına yaptığı zam gösteriliyor.

Üreticiler, kurumun kıyma ve kuşbaşı et satış fiyatlarında yaptığı artışın ardından serbest piyasada da fiyatların yukarı yönlü hareket etmeye başladığını belirtiyor.

Bazı üreticiler ithal ete yapılan zamın yerli karkas fiyatlarına da destek verdiğini savunurken, bazıları ise hayvan arzındaki yetersizlik nedeniyle yükselişin devam edeceği görüşünü dile getiriyor.

İthalat tartışması yeniden gündemde

Üretici yorumlarında canlı hayvan ve besilik dana ithalatı tartışmaları da öne çıkıyor. Bir kesim üretici, piyasada hayvan arzının yetersiz olduğunu ve ithalatın gerekli olduğunu savunurken, diğer kesim ise ithalatın yerli üreticiyi baskıladığını belirtiyor.

Sektör temsilcileri ise kırmızı et fiyatlarının seyrinde önümüzdeki dönemde besilik materyal arzı, yem maliyetleri ve Et ve Süt Kurumu'nun piyasa politikalarının belirleyici olacağını ifade ediyor. Üreticiler, piyasadaki son değişimleri takip ederken UKON kesim fiyatları ve güncel kırmızı et fiyatları verilerini de yakından izliyor.

UKON – Güncel Dana ve Kuzu Kesim Fiyatları (18 Haziran 2026)

Ukon tarafından yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları haftalık olarak güncellenmektedir. En güncel fiyatlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri 6 Haziran'da üyelerine yönelik yapacağı kesim organizasyonunda inek, dana ve düve kesim fiyatlarını açıkladı. Birlik, bu tarihten sonra yeni bir fiyat listesi yayınlamadı.

Ankara Ticaret Borsası Kırmızı Et Fiyatları (20.06.2026)

Ankara Ticaret Borsası, kırmızı et fiyatları bültenine göre dana karkas kesim fiyatı 650 lira, kuzu karkas kesim fiyatı da 720 lira seviyesinde bulunuyor. Ankara güncel et fiyatları listesini inceleyebilirsiniz.

Et kesim fiyatları (Arşiv)

2026 yılı kesim fiyatları

UKON tarafından Türkiye genelinde yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları, haftalık olarak aşağıdaki tabloda kronolojik şekilde listelenmektedir.

Dünya tarım ekonomisinde on yıllardır kabul gören bir dogma vardır: "Tarımsal zenginlik, coğrafyanın bir lütfudur." Ukrayna’nın kara toprağı veya Arjantin’in Pampas’ı gibi bir mirasa sahip değilseniz, yarışa geride başlarsınız. Ancak Brezilya, son elli yılda bu "coğrafi kadercilik" dogmasını temelinden sarstı.

1970’lerden önce Brezilya’nın merkezinde yer alan devasa Cerrado bölgesi, uzman raporlarına göre "üzerinde hayvancılık bile yapılamayacak kadar kötü" durumdaydı. Toprak aşırı asidikti, alüminyum zehirlenmesi vardı ve fosfor barındırmıyordu. Brezilya, popülist siyaset yerine, devlet destekli tarımsal araştırma kurumu EMBRAPA aracılığıyla binlerce doktoralı araştırmacıyı laboratuvarlara kapattı.

Brezilya’nın mucizesi üç hamleyle gerçekleşti: Toprağın pH seviyesini kireçle dengelemek, soya fasulyesini tropikal iklime göre genetik olarak ıslah etmek ve laboratuvarda geliştirilen "Mucize Bakteri" (Rhizobium) ile gübre maliyetini sıfırlamak. Bugün Brezilya, küresel mısır piyasasını domine eden "Safrinha" modeliyle aynı tarladan yılda iki kez hasat alıyor. Brezilya'nın aksine, verimli topraklarını "mirasyedi" politikalarıyla eriten Arjantin ise bugün küresel ligde hızla zemin kaybediyor.

Ergin Kahveci'nin kapsamlı makalesini okumak için → Ya orman çiftliği, Atatürk Orman Çiftliği olsaydı?

[related-posts id="28320" color="bg-danger"][/related-posts]

Kota Var, Kimyasalda Sınır Yok!

Türkiye’de Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ)'nin 2018'de düşürülen kotaları, pancar üreticisi için bir umut ışığı olmuştu. Ancak denetimsizlik şeker sektörünün en büyük handikapını oluştururken, bir de buna son yıllarda çok daha tehlikeli bir oyuncu eklendi: Yüksek Yoğunluklu Tatlandırıcılar (YYT). Pancar şekeri "kota kıskacında" tutulurken, AB ülkelerinden %0, ABD ve Çin’den ise sadece %6,5 vergiyle giren bu kimyasallar, yerli şeker fabrikalarını ve çiftçinin alın terini bir kenara iterek gıda raflarını işgal ediyor.

İstatistikler "İmdaat" Diyor: 10 Katlık Artış

2000’li yılların başında Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu (ilaç ve diyabetik ürünler için) tatlandırıcı miktarı yaklaşık 100 bin tonluk şeker eşdeğerindeyken, bugün bu rakamın 700 bin tonlara çıkması "tedavi amaçlı kullanım" ile açıklanamıyor. İlaç sanayimiz bu kadar büyümedi, ancak kimyasal tüketimimiz katlanarak arttı!

Peki, o 600 bin tonluk "fazlalık" nerede kullanılıyor?

Cevabı basit ama bir o kadar acı. Çünkü gazlı içeceklerden meyve sularına, hazır tatlılardan bisküvilere kadar, tükettiğimiz hemen her gıdada pancar şekeri yerine bu kimyasallar var.

Sağlığımız İthalat Lobisine mi Emanet?

Firmalar, yüksek yoğunluklu tatlandırıcıların ithalatını ilaç sektöründe ve diyabetik ürünlerde kullanılmak üzere Ticaret Bakanlığına yaptığı ithalat bildirimi kapsamında yapabiliyorlar. İthalatta hiç bir kota uygulaması bulunmuyor. Gümrükten "gıda girdisi" adıyla giren bu kimyasallar, içecek sektörü başta olmak üzere gıda ürünlerinde çok rahat kulanılabiliyor.

Neyi Tüketiyoruz? İthalat Listesindeki "Gizli" Tatlandırıcılar

Firmaların ithalat rakamları incelendiğinde, yüksek yoğunluklu tatlandırıcılar kaleminde 4 ürün ön plana çıkıyor. Aspartam, Asesülfam-K, Sodyum Sakkarin ve Sodyum Siklamat.

Aspartam (E951): Şekerden yaklaşık 200 kat daha tatlıdır. Düşük kalorili olduğu için "diyet" ürünlerinde sıkça kullanılır. Uzun süreli kullanımı ve ısıl işlem görmüş ürünlerdeki etkisi hala sağlık tartışmalarının merkezindedir.

Asesülfam-K (E950): Isıya dayanıklı olduğu için fırınlanmış gıdalarda çok tercih edilir. Genellikle diğer tatlandırıcılarla karıştırılarak kullanılır; tek başına "şekerimsi" bir tat bırakmadığı için "tat artırıcı" olarak gizlenir.

Sodyum Sakkarin (E954): 1800'lerin sonundan beri bilinen, en eski yapay tatlandırıcıdır. Şekerden 300-400 kat daha tatlıdır. Birçok içecekte ana tatlandırıcı olarak yerini almıştır.

Sodyum Siklamat (E952): Şekerden 30-50 kat tatlıdır. Birçok ülkede kullanımı kısıtlıdır veya denetim altındadır. Maliyeti düşürmek isteyen üreticilerin vazgeçilmez "gizli" bileşenidir.

Sırada Ne Var?

'Pancarın Çığlığı' dosyamızın bu ilk bölümünde, şeker piyasasındaki "gizli" istilayı ve gıda sanayisinde kullanılan kimyasalların teknik detaylarını inceledik. Dosyamızın bir sonraki bölümünde; yıllara göre devasa ithalat rakamlarını ve asıl önemlisi bu ticareti yöneten "tedarikçi" firmaların isimlerini ve pazarın nasıl şekillendiğini tüm detaylarıyla kamuoyu ile paylaşacağız.

TMO'nun 19 Haziran tarihli hububat ve bakliyat piyasa göstergelerine göre, ekmeklik buğday, makarnalık buğday, yemlik arpa, mısır, çeltik ve bakliyat ürünleri serbest piyasa fiyatları ile borsa fiyatları karşılaştırmalı olarak yayınlandı. Aynı zamanda ürünlerin dünya piyasa verileri de paylaşıldı. Bir bakışta, piyasa verileri hakkında bilgi sahip olmanız için TMO piyasa göstergelerini sizler için derledik.

1982 yılında doğan Necdet Tuncer, 2007 yılından itibaren tarım teşkilatında çeşitli görevlerde bulunmuştur. Meslek hayatının önemli bölümünü Yalova'da geçiren Tuncer, hem kırsal kalkınma hem de bitkisel üretim alanlarında çok sayıda projeye öncülük etmiştir.

Necdet Tuncer'in kariyeri

Necdet Tuncer, 2014-2020 yılları arasında Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Kırsal Kalkınma ve Örgütlenme Şube Müdürü olarak görev yaptı.

Bu dönemde 350'nin üzerinde genç çiftçi projesinin uygulanmasına katkı sağlayan Tuncer, kırsal kalkınma desteklerinin sahaya etkin şekilde yansıtılması için çalışmalar yürüttü.

2020-2025 yılları arasında ise Yalova İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü olarak görev aldı.

[related-posts id="27352" color="bg-primary"][/related-posts]

Tarımsal projeleriyle dikkat çekti

Necdet Tuncer'in görev yaptığı dönemde;

• Sebze üretim projeleri,
• Sera örtüsü yenileme çalışmaları,
• Tıbbi ve aromatik bitki üretim projeleri,
• Organik aronya üretimi,
• Organik midye yetiştiriciliği,
• Kivi üretimini geliştirme çalışmaları,
• Ceviz yetiştiriciliği projeleri,
• İyi tarım uygulamaları projeleri

gibi birçok çalışma hayata geçirildi.

Tarım zararlılarıyla mücadelede önemli çalışmalar yürüttü

Bitki sağlığı alanında da çeşitli projelere öncülük eden Tuncer;

• Kesme gülde biyoteknik mücadele,
• Trabzon hurmasında biyoteknik mücadele,
• Kivide kahverengi kokarca ile biyoteknik mücadele,
• Kahverengi kokarcaya karşı biyolojik mücadele

uygulamalarında aktif rol aldı.

Özellikle son yıllarda Türkiye'nin birçok bölgesinde tarımsal üretimi tehdit eden kahverengi kokarca zararlısına karşı yürütülen mücadele çalışmalarında görev aldı.

Batman, Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden biri olarak hububat, pamuk, yem bitkileri ve sebze üretiminde öne çıkarken, sulama yatırımlarının artmasıyla birlikte tarımsal üretim potansiyelini her geçen yıl artırıyor.

Evli ve üç çocuk babası olan Necdet Tuncer, saha çalışmaları ve üretici odaklı yaklaşımıyla tanınmaktadır.

TYAB, Haziran 2008'de kuruluş sürecini tamamlayarak faaliyetlerine başlamıştır. Birliğin ilk Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini Ümit Baysal üstlenmiştir. İlk Genel Kurul ise 30-31 Ağustos 2008 tarihlerinde gerçekleştirilmiş ve birlik organları oluşturularak resmen faaliyet dönemi başlamıştır.

TYAB'ın amacı ve görevleri

Tohum Yetiştiricileri Alt Birliği'nin temel amacı, Türkiye'de sertifikalı tohum üretimi yapan yetiştiricilerin ortak çıkarlarını korumak ve sektörel gelişime katkı sağlamaktır.

TYAB'ın başlıca görevleri şunlardır:

• Sertifikalı tohum yetiştiricilerini temsil etmek
• Üyelerinin mesleki hak ve menfaatlerini korumak
• Tohumculuk mevzuatının geliştirilmesine katkı sunmak
• Tarım ve Orman Bakanlığı nezdinde sektörün taleplerini dile getirmek
• Destekleme politikaları konusunda üyelerin çıkarlarını savunmak
• Tohumculuk sektöründe eğitim, bilgilendirme ve koordinasyonu sağlamak
• Sertifikalı tohum üretiminin yaygınlaştırılmasına katkıda bulunmak

TYAB yönetim kurulu

13-14 Eylül 2025 tarihlerinde gerçekleştirilen 18. Olağan Genel Kurul'da seçilen yönetim kurulu halen görevini sürdürmektedir.

Yönetim Kurulu Başkanı: Miktat Olgun

Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı: Hacı Ömer Güler

Sayman Üye: Mehmet Nihat Dolaş

Yönetim Kurulu Üyeleri:

• Miktat Olgun
• Hacı Ömer Güler
• Mehmet Takımcı
• Mehmet Nihat Dolaş
• Osman Yıldız
• Nuri Taşkıranoğulları
• Alaettin Doğan

TYAB üye sayısı kaç?

Tohum Yetiştiricileri Alt Birliği, kuruluşundan bu yana hızlı bir büyüme göstermiştir.

• 2008 yılında 61 üye ile faaliyetlerine başladı.
• 2013 yılı sonunda üye sayısı 14 bin 872'ye ulaştı.
• 2018 yılı sonunda toplam üye sayısı 39 bin 37 oldu.
• 2019 yılı sonunda toplam üye sayısı 44 bin 45'e yükseldi.
• 2023 yılı başında yaklaşık 62 bin kayıtlı üyeye ulaşıldı.
• 2025 yılı itibarıyla kayıtlı üye sayısı 74 bine çıktı.

Birliğin üyeleri ağırlıklı olarak Trakya, Marmara, Ege, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde faaliyet göstermektedir. TYAB'ın Türkiye genelinde 62 ilde üyesi bulunurken, 10 ilde üye sayısı bin kişinin üzerindedir.

Tohum Yetiştiricileri Alt Birliği neden önemlidir?

Türkiye'de sertifikalı tohum üretiminin artırılması, verimli ve kaliteli tarımsal üretimin temel unsurlarından biri olarak kabul edilmektedir. TYAB, sertifikalı tohum yetiştiricilerinin örgütlü yapısını oluşturarak sektörün gelişmesine katkı sağlamakta, mevzuat düzenlemelerinde üyelerinin görüşlerini ilgili kurumlara iletmekte ve üreticilerin karşılaştığı sorunların çözümü için çalışmalar yürütmektedir.

Tohum Yetiştiricileri Alt Birliği, sertifikalı tohum yetiştiricilerinin güçlü temsilcisi olarak faaliyetlerini sürdürmekte ve Türkiye tohumculuk sektörünün gelişimine katkı sunmaya devam etmektedir.

Küresel üretim geriledi, fiyatlar yükseldi

Rabobank Araştırma Bölümü verilerine göre, küresel sığır eti üretimi 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 düşüş gösterdi. Arzdaki daralma, dünyanın birçok bölgesinde et fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Brezilya'da sığır eti fiyatları yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 9 artarken, Uruguay'da yüzde 4, ABD ve Avrupa'da ise yüzde 2'lik yükseliş kaydedildi.

Üretimde en büyük düşüş Brezilya, ABD ve Çin'de

Küresel arz daralmasının merkezinde dünyanın en büyük üreticileri yer alıyor.

Rabobank'ın tahminlerine göre 2026 yılında;

• Brezilya'da sığır eti arzı yüzde 4,
• ABD'de yüzde 3,
• Çin'de yüzde 2 oranında azalacak.

Üretimdeki düşüş Avrupa'da da hissedilmeye başladı. Şubat ayı sonu itibarıyla Avrupa Birliği genelinde sığır eti üretimi yüzde 4 geriledi.

En sert düşüşler;

• İrlanda'da yüzde 14,
• Polonya'da yüzde 8,
• Almanya'da yüzde 4,
• Fransa'da yüzde 2 olarak gerçekleşti.

ABD'de et açığı ithalatı artırdı

ABD'de yerli sığır varlığındaki daralma ithalat rakamlarına da yansıdı.

2026 yılının ilk çeyreğinde ABD'nin sığır eti ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 arttı.

Sınırlı hayvan arzı nedeniyle kesime hazır sığır fiyatlarında yüzde 16'ya varan artış yaşanırken, genç besilik hayvan fiyatlarında ise yüzde 32 ile yüzde 37 arasında yükseliş görüldü.

Yerli üretimdeki daralmanın sürmesi halinde ABD'de et fiyatlarının daha da yükselebileceğine dikkat çekiliyor.

Avustralya küresel açığı kapatmaya çalışıyor

ABD ve Avrupa'da üretim gerilerken Avustralya ise üretimini artıran nadir ülkelerden biri oldu.

2026 yılının ilk çeyreğinde Avustralya mezbahalarında 2,3 milyon baş hayvan işlenerek tarihi seviyelere ulaşıldı.

Ülkenin sığır eti ihracatı yılın ilk dört ayında yüzde 16 artarak 500 bin tonu aştı.

Çin'e yapılan ihracatın yüzde 36 artması nedeniyle Avustralya'nın Çin'e tanınan 205 bin tonluk ihracat kotasını ay sonuna kadar doldurabileceği belirtiliyor.

Yeni Zelanda'da üretim artışı bekleniyor

Yeni Zelanda'da ilk çeyrekte ihracat yüzde 5 gerilese de sektörün yıl genelinde büyüme göstermesi bekleniyor.

İyi gelişen meralar nedeniyle hayvanların elde tutulması sonucu ihracatta geçici düşüş yaşanırken, ülkenin sığır eti üretiminin 2026 yılında geçen yıla göre yüzde 3 ila 4 artacağı tahmin ediliyor.

Kırmızı et piyasasında yeni dönem

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, küresel sığır eti piyasasında yaşanan gelişmelerin önümüzdeki dönemde et fiyatları üzerinde belirleyici olacağını belirterek, dünyanın önemli üretici ülkelerinde yaşanan arz daralmasının küresel kırmızı et piyasasını daha sıkı bir döneme taşıdığına dikkat çekti.

İthal et firmalarının maliyeti mi arttı?

ESK'nın ithal et ve besilik hayvan politikasını eleştiren Demiröz, kurumun yaptığı fiyat artışının gerekçesini sorgulayarak şunları söyledi:

"Et ve Süt Kurumu perakende marketlere sattığı ithal ete yüzde 25 zam yaptı. Kendi üreticisi yüksek yem maliyetleri altında ayakta kalmaya çalışırken ithal ete ve et besisine zam yapıyorsunuz. İthal ettiğiniz firmaların maliyetleri mi arttı? Buradan elde edeceğiniz gelirle üreticiye destek vereceğinizi mi düşünüyorsunuz?"

Geçtiğimiz yıl ithal et operasyonlarından elde edilen yaklaşık 13 milyar liralık gelire de dikkat çeken Demiröz, bu kaynağın sektöre dönmediğini kaydetti.

Ucuz et dar gelirliye ulaşmıyor

İthal edilen et miktarının Türkiye'nin toplam et ihtiyacının yaklaşık yüzde 10'una karşılık geldiğini belirten Demiröz, buna rağmen uygulamanın tüketici lehine sonuç vermediğini savundu.

Demiröz, marketlerde satılan düşük fiyatlı etlerin sınırlı miktarda olması nedeniyle vatandaşların ürüne ulaşamadığını belirterek, "Bulan alıyor, bulamayan daha yüksek fiyatla almak zorunda kalıyor. Marketlerde kavga çıkıyor. Bu kavgalar yaşanmasın diye bazı marketler alabildikleri ucuz eti arka kapıdan kasaplara satıyor. Hem market hem kasap kazanıyor, tüketici ise yine yüksek fiyatla karşı karşıya kalıyor" dedi.

Çözüm ithalatta değil üretimde

Hayvancılıkta kalıcı çözümün ithalat değil üretim olduğunu vurgulayan Demiröz, hükümete yerli üretimi destekleme çağrısında bulundu.

Yem maliyetlerinin düşürülmesi, meraların rehabilite edilmesi ve üreticinin kaliteli yemle desteklenmesi gerektiğini ifade eden Demiröz, şu önerilerde bulundu:

• Girdi maliyetlerine müdahale edilmeli,
• Atıl durumdaki meralar üretime kazandırılmalı,
• Küçükbaş hayvancılıkta seferberlik ilan edilmeli,
• Üreticiye uygun fiyatlı kaliteli yem sağlanmalı,
• Besicinin hayvanı ESK tarafından alınmalı.

Üretici desteklenirse maliyetler yüzde 40 düşer

Demiröz, yerli üretime öncelik verilmesi halinde hayvancılık maliyetlerinde ciddi düşüş yaşanacağını savunarak, "Üreticinin besisini Et ve Süt Kurumu alsın. Bunlar yapılırsa maliyetler yüzde 40 düşer. Paramız yurt dışına gitmez. Başlangıçta üreticiden biraz daha yüksek fiyatla alım yapılabilir ancak bir yıl içinde fiyatlar düşmeye başlar ya da en azından artmaz" değerlendirmesinde bulundu.

Yapın iktidarda kalın, yapamazsanız geliyoruz

Hayvancılık politikalarının değiştirilmesi çağrısında bulunan Demiröz, açıklamasını siyasi bir mesajla tamamladı.

Demiröz, "Üretim hafızamızı yeniden kazanalım. Yerli üreticiyi destekleyin. Yapın iktidarda kalın. Yapamazsanız geliyoruz" ifadelerini kullandı.

Et fiyatları yükseldi, süt arzı arttı

ABD'de son yıllarda yaşanan hayvan varlığı daralması nedeniyle kırmızı et fiyatları önemli ölçüde yükseldi. Bu süreçte üreticiler, yüksek et fiyatlarından yararlanmak amacıyla sürülerindeki yaşlı inekleri bile kesime göndermek yerine elde tutmayı tercih etti.

Bu tercih süt sektöründe beklenmedik bir sonuç doğurdu. Sürüde kalan inek sayısının artmasıyla birlikte süt üretimi de yükseldi. Böylece et sektöründeki arz daralması süt tarafında arz fazlasına dönüştü.

Kahveci, tarım sektöründe bir alanda yaşanan gelişmenin diğer alanları doğrudan etkilediğini belirterek, “Tarım bir bütündür ve birlikte yönetilmelidir” değerlendirmesinde bulundu.

ABD'de süt ineği sayısı 190 bin baş arttı

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre ülkedeki süt ineği sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 190 bin baş artarak 9 milyon 645 bin başa ulaştı.

İnek başına aylık süt veriminin 938 kilograma yükselmesiyle birlikte Nisan 2026 döneminde günlük çiğ süt üretimi geçen yıla göre yüzde 2,7 arttı. Aylık üretim miktarı ise yaklaşık 301 bin 600 tona çıktı.

USDA üretim tahminlerini yükseltti

Süt üretimindeki artışın devam edeceğini öngören USDA, 2026 yılı toplam süt üretimi tahminini 453 bin ton artırarak 107,23 milyon tona yükseltti.

Bakanlık, 2027 yılında da üretimin artmaya devam edeceğini ve toplam süt üretiminin 107,50 milyon ton ile yeni bir rekora ulaşacağını öngörüyor.

Tereyağı ve süt tozu fiyatlarında sert düşüş

Üretimdeki yükseliş, süt ürünleri piyasasında da fiyat baskısını beraberinde getirdi. Mayıs ayından Haziran ayı başına kadar geçen sürede toptan tereyağı ve yağsız süt tozu fiyatları kilogram başına 0,156 dolar geriledi.

Süt ürünlerinde yaşanan bu değer kaybı, üreticilerin eline geçen çiğ süt fiyatı beklentilerini de aşağı çekti.

Çiğ süt fiyatı tahminleri aşağı yönlü revize edildi

USDA, 2026 yılı ortalama çiğ süt fiyatı tahminini bir önceki aya göre yüzde 2,59 düşürerek kilogram başına 0,46 dolar seviyesine indirdi.

Arz fazlasının devam edeceği beklentisiyle 2027 yılı çiğ süt fiyat tahmini de kilogram başına 0,46 dolar olarak revize edildi.

İhracat artışı arz fazlasını dengeleyemedi

ABD'nin süt ürünleri ihracatında güçlü bir artış yaşanmasına rağmen iç piyasadaki üretim hızının daha yüksek olması nedeniyle arz fazlası sorunu devam ediyor.

Nisan ayında peynir ve tereyağı ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,8 artış göstererek 807 bin tona ulaştı. Ancak bu artış, süt üretimindeki büyümeyi dengelemeye yetmedi.

Sektör için risk büyüyor

Şu an için düşük yem maliyetleri üreticilerin karlılığını korumasına yardımcı oluyor. Ancak uzmanlar, çiğ süt fiyatlarında yaşanan gerilemenin kalıcı hale gelmesi durumunda ABD süt sektöründe önümüzdeki dönemde ciddi gelir kayıpları ve piyasa baskısı yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Edinilen bilgilere göre, proje kapsamında üreticilere dağıtılacak hayvanların temini için Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'nün (TİGEM) yurt dışına yöneldi.

TİGEM heyeti Yeni Zelanda gitti oradan da Avustralya'ya gececekler

Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre TİGEM'de oluşturulan bir heyet Yeni Zelanda'ya gitti. Heyetin bu ülkedeki çalışmasından sonra Avustralya'ya geçeceği öğrenildi.

Söz konusu ziyaretlerde küçükbaş hayvan teminine yönelik temaslarda bulunulacağı belirtilirken, proje kapsamında yaklaşık 50 bin baş merinos koyunun ithal edilmesinin planlandığı kaydediliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ise projede kullanılacak hayvanların ithal edileceğine yönelik şu ana kadar herhangi bir resmi açıklama yapılmadı.

Hayvan fiyatları henüz açıklanmadı

Bakanlık tarafından açıklanan ilk etap sonuçlarında her il için asil ve yedek hak sahipleri listeleri ilan edilmişti.

Ancak proje kapsamında üreticilere verilecek hayvanların fiyatları henüz açıklanmadı.

Hayvan bedellerinin önümüzdeki süreçte TİGEM tarafından duyurulacağı belirtilirken, hak sahibi üreticilerin belirlenen takvim doğrultusunda işlemlerini tamamlamaları gerekiyor.

Açıklanan takvime göre projeden yararlanmaya hak kazanan üreticilerin, duyurunun yayımlanmasının ardından 5 iş günü içerisinde kredi işlemleri için Ziraat Bankası'na başvurması gerekiyor.

Üreticilerin ayrıca duyurunun yayımlanmasından itibaren en geç 20 gün içinde kredili veya kredisiz olarak tüm işlemlerini tamamlamaları isteniyor.

Destek projesinin arkasından yine ithalat çıktı!

Küçükbaş hayvancılıkta uygulanacak destek programının da ithal hayvanlarla yürütüleceğinin ortaya çıkması sektör içerisinde yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. "Üretimi artırmak için proje mi geliştiriliyor, yoksa ithalat yapmak için proje mi hazırlanıyor?" sorusu yeniden gündeme taşıdı.

Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı kongre, 1-5 Aralık 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenecek.

Türk tohumculuğu dünyaya tanıtılacak

Antalya Ticaret Borsası'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantı, TÜRKTOB Yönetim Kurulu Başkanı M. Kayhan Yıldırım ile TÜRKTED Yönetim Kurulu Başkanı Burak Gönen’in açılış konuşmalarıyla başladı.

Yıldırım ve Gönen, Uluslararası Asya Tohumculuk Kongresi'nin Türk tohumculuk sektörü açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekerek, organizasyonun Türkiye'nin üretim gücünü, AR-GE kapasitesini ve uluslararası rekabet kabiliyetini dünya kamuoyuna tanıtacağını ifade etti.

Türkiye'nin son yıllarda tohum üretimi, sertifikalı tohumculuk, ihracat ve uluslararası ticaret alanlarında önemli ilerlemeler kaydettiğini belirten sektör temsilcileri, kongrenin bu başarının küresel ölçekte görünür hale gelmesine katkı sağlayacağını vurguladı.

Gıda güvenliği ve sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahip

Toplantıda yapılan değerlendirmelerde tohumculuğun yalnızca tarımsal üretimin başlangıç noktası olmadığı, aynı zamanda gıda arz güvenliği, sürdürülebilirlik, dış ticaret ve ülkelerin stratejik geleceği açısından da kritik bir sektör olduğu ifade edildi.

Kongrenin, Asya-Pasifik bölgesindeki sektör temsilcileriyle yeni ticari ve teknik iş birliklerinin kurulmasına imkan sağlayacağı, Türkiye'nin uluslararası tohum pazarlarındaki etkinliğini artıracağı belirtildi.

Antalya'nın seçilme nedeni

Organizasyonun Antalya'da düzenlenmesinin tesadüf olmadığına dikkat çekilen toplantıda, kentin sahip olduğu güçlü tarımsal altyapı, tohumculuk sektöründeki firma yoğunluğu, AR-GE çalışmaları, yetişmiş insan kaynağı ve uluslararası kongre deneyiminin önemli avantajlar sunduğu kaydedildi.

Antalya'nın aynı zamanda tarım ve turizmi bir araya getiren güçlü yapısıyla dünya çapında organizasyonlar için önemli bir merkez konumunda bulunduğu ifade edildi.

Üniversiteler ve kurumlar da destek veriyor

Toplantıya katılan Akdeniz Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Cengiz Toker, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Hakan Pakalın, Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır ve Antalya İl Tarım ve Orman Müdür Yardımcısı İbrahim Irmak da organizasyona destek verdiklerini açıkladı.

Katılımcılar, kongrenin;

• Bilimsel iş birliklerinin gelişmesine,
• Sektör paydaşlarının bir araya gelmesine,
• Uluslararası bilgi ve teknoloji paylaşımının artmasına,
• Antalya'nın tarım ve kongre turizmindeki konumunun güçlenmesine,

önemli katkılar sağlayacağını dile getirdi.

Dünyanın gözü Antalya'da olacak

Toplantıda ASC 2026 kapsamında bugüne kadar yapılan hazırlıklar ve önümüzdeki dönemde gerçekleştirilecek çalışmalar hakkında da bilgi verildi.

Programın son bölümünde TÜRKTOB Başkanı M. Kayhan Yıldırım, TÜRKTED Başkanı Burak Gönen, TÜRKTOB Genel Sekreteri Dr. Muhteşem Torun ve TÜRKTED Genel Sekreteri Dr. Kenan Yalvaç basın mensuplarının sorularını yanıtladı.

Kamuoyunda çoğu zaman "dişi hayvan kesim yasağı" olarak bilinen uygulamanın yasal zemini yeniden sorgulanırken, uzmanlar tartışmanın yalnızca kesim meselesi olmadığını, hayvancılık kayıt sistemindeki yapısal eksikliklerin de gün yüzüne çıktığını belirtiyor.

Kanunlarda açık bir dişi hayvan kesim yasağı bulunmuyor

Mevzuat incelendiğinde, ne yürürlükten kaldırılan 4631 sayılı Hayvan Islahı Kanunu'nda ne de halen yürürlükte bulunan 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nda "damızlık niteliği taşıyan dişi hayvanların kesilmesi yasaktır" şeklinde açık bir hüküm yer almıyor.

Bu nedenle kamuoyunda sıkça dile getirilen "dişi hayvan kesmek kanunen yasaktır" söylemi teknik anlamda doğru kabul edilmiyor.

Ancak bu durum, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın uygulamalarının hukuki dayanağının olmadığı anlamına da gelmiyor.

Bakanlık hangi hükümlere dayanıyor?

Hayvancılık mevzuatında temel yaklaşım, damızlık değeri taşıyan hayvanların üretim amaçları dışında kullanılmaması üzerine kurulu.

4631 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesinde yer alan ve daha sonra 5996 sayılı Kanun'un 10'uncu maddesinde sürdürülen düzenlemeye göre, damızlık belgesi ve soykütüğü kaydı bulunan hayvanların damızlık özelliklerini korudukları sürece amacı dışında kullanılmaması gerekiyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı da yıllardır bu hükmü; "Damızlık vasfı devam eden hayvanın kesime sevki amacı dışında kullanımdır" şeklinde yorumlayarak uyguluyor.

Bu kapsamda Bakanlık;

• Damızlık materyalin korunması,
• Buzağı üretiminin artırılması,
• Sürü varlığının güçlendirilmesi,
• Uzun vadede et arzının güvence altına alınması,

amacıyla çeşitli idari tedbirler yürütüyor.

Dişi hayvan kesim raporu sistemi nasıl çalışıyor?

2012 yılından itibaren uygulanan sistemde gebe veya damızlık niteliğini koruyan dişi hayvanlar için kesim raporu düzenlenmemesi esas alınıyor.

Buna karşılık;

• Kısır,
• İnfertil,
• Tedavi edilemeyen üreme problemi bulunan,
• Damızlık özelliğini kaybetmiş,

hayvanlar için veteriner hekim raporuyla kesim izni verilebiliyor.

Bu nedenle mezbahalarda kesim öncesi "Dişi Hayvan Kesim Raporu" talep ediliyor.

Yıllardır uygulanan temel prensip ise şöyle özetleniyor:

Damızlık niteliği devam eden dişi hayvan → Kesim yok

Damızlık niteliğini kaybetmiş dişi hayvan → Raporla kesim

Ankara’daki olay neden farklı?

Uzmanlara göre Ankara’da gündeme gelen yaklaşık 12 bin başlık olay, klasik bir damızlık düve vakasından farklı özellikler taşıyor.

İddialara göre söz konusu hayvanlar;

• Damızlık işletmelerinde yetiştirilmedi,
• Besi amacıyla satın alındı,
• Aylarca besi programında tutuldu,
• Kesim ağırlığına ulaştı.

Bu nedenle tartışmanın odağında şu soru yer alıyor:

Genetik olarak damızlık potansiyeli taşıyan her dişi hayvan, fiilen damızlık hayvan olarak mı değerlendirilmelidir?

Hayvancılık uzmanları, besi işletmelerinde 600-700 kilogram canlı ağırlığa ulaşmış ve kesim planlaması yapılmış hayvanların son aşamada damızlık materyal olarak değerlendirilmesinin mevzuatın amaçsal yorumuyla tam olarak örtüşmeyebileceğini ifade ediyor.

Mevzuatta tanımlanmayan üçüncü grup

Ankara’daki kriz, aslında mevzuatta açık şekilde tanımlanmamış yeni bir kategoriyi gündeme getirdi.

Bunlar; "Damızlık olarak yetiştirilmeyen ancak genetik olarak damızlık potansiyeli taşıyan besilik dişi hayvanlar."

Mevzuat mevcut haliyle iki grubu net biçimde tanımlıyor:

• Damızlık sürü hayvanları,
• Damızlık özelliğini kaybetmiş kesimlik hayvanlar.

Ancak Ankara’daki olaydaki hayvanlar bu iki grubun arasında yer alıyor.

Sorunun merkezinde TÜRKVET sistemi var

Uzmanlara göre yaşanan krizin temelinde kayıt sistemi bulunuyor. Bugün TÜRKVET sisteminde hayvanlar damızlık veya besilik statüsüne göre değil, büyük ölçüde cinsiyet bilgisi üzerinden takip ediliyor.

Bu nedenle damızlık potansiyeli bulunan dişi hayvanlar uzun süre besi materyali olarak kullanılabiliyor ve sorun ancak kesim aşamasında ortaya çıkıyor.

Hayvancılık çevreleri, eğer bir hayvan gelecekte damızlık materyal olarak değerlendirilecekse bunun kesim döneminde değil, üretim zincirine giriş yaptığı aşamada belirlenmesi gerektiğini savunuyor.

Amaç doğru, yöntem tartışılıyor

Sektör temsilcileri Bakanlığın;

• Buzağı sayısını artırma,
• Damızlık materyali koruma,
• Yerli üretimi güçlendirme,
• İthalat bağımlılığını azaltma,

hedeflerinin doğru olduğunu belirtiyor. Ancak bu hedeflere ulaşmanın yolunun kesime birkaç hafta kalmış besi hayvanlarından değil;

• Düve merkezlerinden,
• Damızlık işletmelerinden,
• TİGEM kaynaklı damızlık programlarından,
• Etkin soykütüğü sistemlerinden,
• Erken dönem damızlık-besilik ayrımından

geçtiği ifade ediliyor.

Hayvancılıkta yeni bir düzenleme ihtiyacı mı doğuyor?

Ankara’da yaşanan 12 bin başlık dişi hayvan tartışması, aslında Türkiye hayvancılığının yapısal bir sorununu gözler önüne serdi.

Bir tarafta damızlık materyalin korunması ve buzağı üretiminin artırılması hedefi bulunurken, diğer tarafta kesim amacıyla besiye alınmış hayvanlar üzerinden yatırım yapan işletmelerin ekonomik beklentileri yer alıyor.

Uzmanlara göre kalıcı çözüm, damızlık hayvanı mezbaha kapısında değil, doğduğu andan itibaren tanımlayabilen, izleyebilen ve yönlendirebilen bir kayıt ve üretim sistemi kurulmasından geçiyor.

Aksi halde Ankara’da yaşanan benzer tartışmaların farklı illerde ve farklı dönemlerde yeniden gündeme gelmesi kaçınılmaz görünüyor.

Ne Olmuştu?

Bilindiği üzere Tarım ve Orman Bakanlığı, Ankara’daki besi çiftliklerinde bulunan yaklaşık 12 bin dişi Simental ırkı hayvan için "ücretsiz aşılama ve damızlık yapma" projesini devreye almış, ancak besilikten kesimlik aşamasına gelmiş hayvanların tohumlanması, Bakanlıktaki hayvancılık politikalarının sorgulanmasını gündeme getirmişti.

Fidan, Çavuşçugöl Mahallesi'nde 15 gün öncesine kadar ahırlarında Şap vakası olmadığını, ancak son iki haftadır hastalıkla boğuştuklarını dile getirdi. Bu durum, salgının coğrafi yayılımının devam ettiği ve bazı bölgelerde yeni vakaların ortaya çıktığı endişesini güçlendirdi.

Süt Verimi Yarıya İndi, Hayvanlar Kesime Gitti

Genç üretici Fidan, Şap hastalığının işletmelerine verdiği doğrudan zararı şu ifadelerle aktardı: "Süt verimimiz yarı yarıya düştü. Gebe hayvanlarımız maalesef buzağılarını attı. Hastalık nedeniyle besilik hayvanlarımızı henüz kesimliğe gelmeden, zorunlu olarak kestirmek zorunda kaldık."

Talha Emin Fidan, bütün bu kayıplar karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan tek bir beklentileri olduğunu belirtti: "Bu hastalığa kesin bir çözüm bulunsun. Bir daha böyle bir durumla karşılaşmak istemiyoruz."

Konya'dan gelen bu üzücü tablo, Bakanlığın uyguladığı yoğun aşılama ve karantina süreçlerine rağmen, virüsün bazı yerleşim yerlerinde yeni görülmeye devam ettiğini ve hastalığın, üreticiye çok yüksek bir finansal bedel ödettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.

ÇİFTÇİ ZİRAAT BANKASI'NDAN UZAKLAŞTIRILMAK İSTENİYOR!

Umutlu, hazine destekli tarımsal kredilerde faiz oranlarında artışa gidilmesinin çiftçiyi Ziraat Bankası’ndan uzaklaştırarak, özel bankaların kucağına iteceğinin altını çizdi. Özellikle hazine destekli traktör kredilerinin çiftçinin traktör ihtiyacından ziyade ucuz finansmana ulaşmada bir araç olarak kullanıldığını bildiren Umutlu, “Çiftçi yaşamsal döngüsünü ucuz finansman kaynakları ile sağlayabiliyor. Traktör kredileri de bunun başında geliyordu. Burada şartların zorlaştırılmasını ben çiftçinin bile isteyerek özel bankaların kucağına itilmesi olarak okuyorum” dedi.

FAİZ KARARI TARIMSAL SERMAYE TRANSFERİNİN İLK ADIMI!

Bu kararı aynı zamanda tarımsal sermaye transferinin de ilk adımı olarak gördüğünü ifade eden Umutlu, faiz kararının çiftçinin ihtiyacının üstünde traktör alımının önüne geçileceği şeklinde bir değerlendirmenin ise çok yüzeysel bir bakış olduğunun altını çizdi.

Traktör piyasasında bir şişkinlik olduğunu, bunu bir sektör temsilcisi olarak söylediğini dile getiren Umutlu, hükümetin faiz kararı ile müdahale etmese de sektörün iç dinamikleri ile sağlıklı büyüme trendine kavuşacağını bildirdi. Ancak faiz kararının iyi okunması gerektiğinin altını çizdi.

Hasat edilmeyen ürünlerin imhasının uzamasında, greyder şoförlerinin vicdanen rahatsız olup işi yavaşlatmalarının etkili olduğu ifade ediliyor.

Ekim yapan çiftçiler, ürünün hasat edilerek kurumlara bağışlanmasını talep etse de Tarım Bakanlığı bu öneriyi kabul etmedi. Bakan Yumaklı’nın ise çiftçilerle görüşmesinde, ekili alanın hasadına kesinlikle izin verilmeyeceğini söylediği belirtiliyor.

Ancak videonun ardından ortadan kaybolan Vural, Nevşehir’de patates üreticilerinin yaptığı basın açıklamasına bile katılmamıştı.

Haftalar sonra A Haber’de ortaya çıkan çiftçi, muhabirin sorularını yanıtlarken patateslerin Dubai’ye ihraç edildiğini söyledi. Çiftçi Vural, daha önce videoda dile getirdiği sorunların hiçbirine değinmezken, çiftçinin zararda olduğunu belirttiği anda da röportaj kesildi.

Tarım sektöründe 22 yıldır aynı koltukta oturan Bayraktar’ın, çiftçinin yaşadığı zorlukları yerinde görmek üzere yaptığı bu ziyarette toprağa bile basmaktan kaçınması, sosyal medyada ve kamuoyunda eleştirilere neden oldu. Çiftçiler, yıllardır çözüm bekleyen sorunlarına karşılık sembolik ziyaretler ve göstermelik açıklamalarla karşılaştıklarını dile getirerek tepki gösterdi.

Siz de düşüncelerinizi paylaşın, galoşlu tarla ziyaretini nasıl değerlendiriyorsunuz? Yorumlarınızı haberin altına bekliyoruz.

Türkiye'nin Yerli Koyun Irkları Listesi

1. Akkaraman
2. Morkaraman
3. Kangal Akkaraman
4. İvesi
5. Dağlıç
6. Kıvırcık
7. Sakız
8. Orta Anadolu Merinosu
9. Anadolu Merinosu
10. Karacabey Merinosu
11. Karayaka
12. Ramlıç
13. Pırlak
14. Pırit
15. Karya
16. Polatlı Koyunu
17. Bafra Koyunu
18. Şavak Akkaraman
19. Tahirova
20. Koçeri
21. Zom
22. Karakaş Koyunu
23. Eşme Koyunu
24. Norduz Koyunu
25. Gökçeada
26. Acıpayam
27. Malya
28. Hemşin
29. Herik
30. Tuj
31. Karagül
32. Güney Karaman
33. Çine Çaparı

Hüseyin Yağız, yaşadıklarını şöyle anlattı: "27 yıldır Aydın Tarım Kredi ortağıyım. Ekim ayında gittim yonca tohumu aldım. 3 torba tohum aldım. 8100 lira para verdim. Bana fatura vermediler. Yan tarladaki komşum açık tohum aldı onunki çıktı benim tohum çıkmadı.

Tarım Kredi Müdürünün yanına gittim. Tohumda sorun var dedim. Müdürde firmayı aradı. Firmanın elemanı geldi ondan daha güzel olacak acele etme dedi. Geçen hafta yine gittim, firma gelmedi. İki gün daha sabret dediler. Bana firmanın numaralarını veriyorlar. Ben firmadan tohum almadım. Ben Tarım Kredi'den tohum aldım. Faturamı istedim. Yoncada destek var. fatura yok ben desteği nasıl alacam.

Ben faturayı ısrar edince keşmeyi unutmuşuz dediler. El altından tohum mu satıyorsunuz? Çıkış fişi kesilen bir malın faturası olmaz mı? Bu tohumu belgesiz satma yetkisi nereden geliyor? Faturam olmuş olsaydı Tarım ilçeden zarar ziyan tespit ettirip ben bu zararı karşılatırdım"

ÇİFTÇİDEN DİLAN POLAT TEPKİSİ: KEŞKE EKMESEYDİM!

Bursa’da çiftçilik yapan Sinan Çiftçi, geçen sene 25 liradan sattığı salçalık biberi bu sene 5 liraya bile satamadığını belirterek, tepkisini çektiği bir video ile dile getirdi. “Salçalık biber geçen sene 25 liraydı bu sene 5 liraya alan yok” diyen Çiftçi, “Görüyorsunuz cam gibi çok güzel. İşçilik maliyetini bile karşılamıyor. Geçen seneye göre girdi maliyetleri 3 katına yükseldi. Şimdi diyorlar ki neden ektin? Keşke ekmeseydin. Evet, haklılar keşke ekmeseydim. Domates biber ekmek yerine keşke Dilan Polat gibi bir güzellik merkezi açsaydım. Keşke Engin Polat gibi kara para aklasaydım” dedi.

Bakan Yumaklı, ‘Kenevir ektiniz ne yapacağız?’ derken, Bestil ‘Önümüzü açacaksınız’ karşılığını verdi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: KENEVİR ÜRETİMİNE YENİDEN BAŞLIYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılında yaptığı bir konuşmada kenevir üretiminin yeniden başlamasıyla ilgili çalışmaların başlatıldığını belirterek, "Bize dost görünen düşmanlar ülkemden kenevir üretimini aldı. Biz keneviri ithal ediyoruz. Kenevire dayalı yapılması gereken şeyler varsa ithal ürünlerle yapılıyor. Gıda Tarım Bakanlığı bu konuda çalışmalara başlıyor. Birilerinin bu işi başlatması lazımdı. Şu anda biz de bunun çalışmasını yapıyoruz." demişti. 

KONYA'DA DA KENEVİR ÜRETİMİNE İZİN VERİLMİŞTİ!

Kenevir üretimi ile ilgili Konya'da da gerekli izinler verilmişti. Bu yıl Konya/Çumra ilçesinde 20 dekar alanda uzun bir aradan sonra ilk kez kenevir ekimi gerçekleştirilmişti. 

HAYVANLAR DAHA AĞIR GELMESİ İÇİN GEMİLER YIKANMIYOR!

Görgü tanıkları hayvanların üzerinde ortalama 25-30 kg gübre bulunduğunu belirtirken, gübre miktarı kadar hayvanın canlı ağırlık kilosu da artıyor. ESK, hayvanın üzerindeki gübreyi de canlı ağırlıktan sayarak üreticiden fazladan para alıyor. Besilik ithalatının özel sektör tarafından yapıldığı dönemde böyle bir durumun yaşanmadığı, gemilerin en az iki kere yıkandığını ancak mevcut durumda hayvanların canlı ağırlık kilosunun daha ağır gelmesi için gemilerin bilerek yıkanmadığı kaydediliyor. 

ÜRETİCİ GÜBRENİN KİLOSUNA 192 LİRA ÖDÜYOR!

İthal besilik dananın, canlı ağırlık fiyatı 6 dolar yani 192 liradan üreticiye satıldığı düşünülürse, 30 kg gübrenin karşılığı 5760 lira ediyor. Bu rakam da üreticinin nasıl soyulduğunu gözler önüne sererken, birilerinin de buradan nasıl bir vurgun yaptığını ortaya koyuyor.

Üreticiler, hayvanların üzerindeki yoğun gübreden dolayı tepki gösterirken, Et ve Süt Kurumu'nun buradaki gübre vurgununa sessiz kalması dikkat çekiyor.