İlk tartışma kapalı kapılar ardında yapılan satışla başladı

Tarımdan Haber'in kamuoyuna duyurduğu haberlerde, Türkşeker'in Nisan ayı sonunda iki büyük alıcıya, yürürlükteki satış fiyatının altında şeker sattığı ortaya çıkmıştı. Söz konusu satışın ertesi günü ise Türkşeker'in şeker fiyatlarına yaptığı zamla bu iki firmaya 600 milyon liralık bir kıyak satış gerçekleştirilmişti.

600 milyon liralık kıyak şeker satışının üstü örtüldü!

Ancak haberlerin ardından Türkşeker'den satışın gerekçesine ilişkin kamuoyunu hiç bir açıklama yapılmadığı gibi, satış sürecine ilişkin herhangi bir idari inceleme veya soruşturma başlatıldığı da kamuoyuna yansımadı.

Gizli şeker satışının hemen ardından ilana çıkıldı

Türkşeker, kamuoyunda oluşan tepkileri kırmak için gizli satışın ardından Mayıs ayında indirimli şeker satış ilanına çıkmıştı.

İlanda, alım miktarına göre dört ayrı fiyat basamağı oluşturuldu.

• 2 bin 500 tona kadar alımlarda kilogram fiyatı 38,50 TL,
• 2 bin 501-25 bin ton arasında 37,37 TL,
• 25 bin 1-50 bin ton arasında 36,63 TL,
• 50 bin ton ve üzeri alımlarda ise 36,23 TL olarak belirlendi.

İlk bakışta yüksek tonajlı alımlara daha fazla iskonto uygulanması ticari açıdan olağan bir uygulama gibi görünse de, aslında bu indirimli şeker satış ilanı da yine sadece iki firmaya hizmet etti.

Kağıt üzerinde herkese açık, fiiliyatta iki firmaya çalıştı!

Şeker sektöründe faaliyet gösteren çok sayıda firma bulunmasına rağmen, 50 bin ton ve üzeri alım yapabilecek sermaye gücüne sahip şirket sayısı son derece sınırlı durumda. Mevcut durumda 50 bin ton ve üzeri şekeri tek kalemde alabilecek sermaye gücüne sahip sadece iki firma bulunuyor. Dolayısıyla Türkşeker'in yüzde 13,72 indirimle en fazla indirim yaptığı dilimden yine maalesef sadece bu iki firma yararlanabildi.

Türkşeker'in uyguladığı indirimli şeker satış dilimi, küçük ve orta ölçekli toptancıların Türkşeker'den doğrudan alım yapmasını ekonomik açıdan cazip olmaktan çıkarıyor.

Örneğin 2 bin 500 tona kadar alım yapan bir firmanın kilogram başına 38,50 TL ödemesi gerekirken, 50 bin ton ve üzeri alım yapan firma aynı ürünü 36,23 TL'den satın alabiliyor.

Yaklaşık 2,3 TL'lik kilogram farkı, 50 kilogramlık bir şeker çuvalında 113 lirayı aşan maliyet avantajı oluşturuyor.

Bu durum, küçük alıcıların Türkşeker'den doğrudan ürün almak yerine, daha düşük maliyetle ürün temin eden büyük alıcılardan şeker satın almasını beraberinde getiriyor.

Sonuçta değişen ne oldu?

Tarımdan Haber'in ulaştığı sektör bilgilerine göre, Mayıs ayındaki kampanya sonunda yaklaşık 100 bin tonluk satışın yine iki büyük alıcıda toplandığı belirtiliyor. Böylece Nisan ayında kamuoyuna duyurulmadan yapılan satışta ortaya çıkan alıcı profili ile Mayıs ayında ilan yoluyla gerçekleştirilen satışın fiili sonucu arasında dikkat çekici bir benzerlik oluşuyor.

Bu tablo, akıllara şu soruyu getiriyor: Nisan ayında kapalı kapılar ardında uygulanan satış modeli, Mayıs ayında bu kez herkese açık bir ilan üzerinden farklı bir yöntemle mi sürdürüldü?

Yarın: Türkşeker'in indirimli satış ilanının şifresi... Küçük toptancı neden Türkşeker'den şeker almadı?

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, hazırladığı analizde ESK'nın hukuki statüsünü belirleyen 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Et ve Süt Kurumu Ana Statüsü'nün ilgili hükümlerine dikkat çekerek, kurumun görev tanımının kamuoyunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Sermayesinin tamamı devlete ait

Kahveci'nin analizine göre ESK, 233 sayılı KHK kapsamında faaliyet gösteren bir İktisadi Devlet Teşekkülü (İDT) niteliğinde bulunuyor. Kurumun sermayesinin tamamı devlete ait olup, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ilgili kuruluşu olarak faaliyet gösteriyor.

Analizde, ESK'nın ticari esaslara göre faaliyet gösterdiği, alım-satım yapabildiği, ithalat gerçekleştirebildiği ve bilanço hazırladığı belirtilirken, bunun yanında kamu adına piyasayı düzenleme görevi de bulunduğunu ifade etti.

Ana Statü'nün 1'inci maddesi ne diyor?

Kahveci, Et ve Süt Kurumu Ana Statüsü'nün 1'inci maddesine dikkat çekerek, kurumun devletin genel hayvancılık politikası çerçevesinde hayvancılık sektöründe düzenleyici ve destekleyici bir rol üstlenmesini sağlamak amacıyla faaliyet gösterdiğini hatırlattı.

Aynı maddede ESK'nın, piyasa ekonomisi kuralları içinde tam rekabet koşullarının oluşmasına katkı sağlayarak, verimlilik ve karlılık ilkeleri doğrultusunda kamu yararını gözetmekle yükümlü olduğunun altını çizdi.

Temel amaç piyasa dengesine katkı sağlamak

Ana Statü'nün 5'inci maddesinde ise ESK'nın temel amacının; et, süt ve balık piyasalarında ekonomik gereklere uygun şekilde faaliyet göstermek, kamu yararını gözetmek ve sektörde tam rekabet koşullarının oluşmasına katkı sağlamak olduğu hükme bağlanıyor.

Aynı maddede ayrıca, et ve süt piyasasında üretici veya tüketici aleyhine oluşabilecek fiyat dengesizliklerini önlemek amacıyla gerekli tedbirlerin alınabileceği ve bu kapsamda kuruma ilave mali yük getiren görevlerin tarımsal destekleme bütçesinden karşılanabileceği de düzenleniyor.

"Asıl görev piyasa regülasyonu"

Ergin Kahveci, söz konusu düzenlemeler çerçevesinde ESK'nın temel fonksiyonunun hayvancılık piyasasında regülasyon sağlamak olduğunu değerlendirdi.

Analizde, kurumun karlılık ilkesiyle çalışmasının mevzuatta yer aldığı ancak bunun yanında kamu yararını gözetme, üretici ve tüketici arasındaki piyasa dengesini koruma sorumluluğunun da açık şekilde tanımlandığı ifade ediliyor.

Kahveci, mevcut uygulamalarda ise kurumun ticari faaliyetleri ile piyasa düzenleme görevi arasındaki dengenin yeniden tartışılması gerektiğini dile getirdi.

Not: Bu haber, İthal Hayvan Dosyası özel serimizin dördüncü bölümüdür.

Yarın: Görev zararı nedir? Et ve Süt Kurumu zarar ederse oluşan maliyet kim tarafından karşılanıyor? 233 sayılı KHK ve Et ve Süt Kurumu Ana Statüsü çerçevesinde "görev zararı" mekanizmasını ele alacağız.

İTHAL HAYVAN DOSYASI

Bölüm 1 → 53 bin liraya mal olan ithal besilik hayvan neden 82 bin liraya satılıyor?

Bölüm 2 → Brezilya'dan çıkan ithal besilik hayvan Türkiye'ye kaça geliyor?

Bölüm 3 → ESK'nın 420 TL ve 310 TL'lik satış tarifesi nasıl hesaplandı?

Bölüm 4 → ESK'nın görevi kar etmek mi, piyasayı düzenlemek mi?

Bölüm 5 → Görev zararı nedir? ESK zarar ederse parayı kim ödüyor?

Bölüm 6 → ESK’nın elde ettiği kar nereye gidiyor?

Bölüm 7 → ESK piyasayı düzenliyor mu, ithalatı mı yönetiyor?

Bölüm 8 → İthalat modeli analizi: 'İthalat gemilerinin gölgesinde sürdürülemez bir sistem oluştu'

Konya Ticaret Borsası Hububat Fiyatları - 6 Temmuz 2026

Makarnalık Buğday: 14,22 TL/ton
Kırmızı Sert Ekmeklik Buğday: 14,81 TL/ton
Beyaz Sert Ekmeklik Buğday: 14,68 TL/ton
Kırmızı Diğer Ekmeklik Buğday: 13,26 TL/ton
Beyaz Diğer Ekmeklik Buğday: 13,61 TL/ton
Arpa: 11,52 TL/ton
Mısır (18 ve altı): 12,76 TL/ton
Mısır (18 Üstü): - TL/ton

Gaziantep Ticaret Borsası (GTB) Hububat Fiyatları – 6 Temmuz 2026

Sert Buğday (Güneydoğu-1. Grup): 15.700 TL - 15.800 TL
Sert Buğday (Güneydoğu - 2. Grup): 15,100 TL - 15,300 TL
Sert Buğday (Güneydoğu - 3. Grup): 14,700 TL - 15,000 TL
Ekmeklik Buğday ( 1. Grup): 15,600 TL - 15,800 TL
Ekmeklik Buğday (2. Grup): 15,100 TL - 15,300 TL
Ekmeklik Buğday (3. Grup): 14,800 TL - 15,000 TL
Ekmeklik Buğday (Yemlik): 14,000 TL - 14,300 TL
Beyaz Arpa (İç Anadolu): 11,600 TL - 11,900 TL
Çakır Arpa: 12,000 TL - 12,100 TL
Kırmızı Kabuklu Mercimek: 43,000 TL - 44,000 TL

Edirne Ticaret Borsası Hububat Fiyatları 6 Temmuz 2026

1. Sınıf Kırmızı Ekmeklik Buğday: 13,695 TL/ton
2. Sınıf Kırmızı Ekmeklik Buğday: 13,913 TL/ton
3. Sınıf Kırmızı Ekmeklik Buğday: 12,937 TL/ton
Düşük Vasıflı Kırmızı Ekmeklik Buğday: 13,293 TL/ton
Standart Dışı Kırmızı Ekmeklik Buğday: 12,864 TL/ton
1. Grup Arpa: 11,360 TL/ton
2. Grup Arpa: 11,320TL/ton
Barem Dışı Arpa: 10,020 TL/ton

Eskişehir Ticaret Borsası Hububat Fiyatları 6 Temmuz 2026

Arpa : 10,739 TL/ton
Buğday (Müfitbey): 12,391 TL/ton
Buğday (Ekiz): 13,556 TL/ton

Polatlı Ticaret Borsası Hububat Fiyatları 6 Temmuz 2026

Kırmızı Ekmeklik Buğday (2.Derece): 15,36 TL/ton
Kırmızı Ekmeklik Buğday (3. Derece): 14,07 TL/ton
Düşük Vasıflı Kırmızı Ekmeklik Buğday: 14,03 TL/ton
Düşük Vasıflı Beyaz Ekmeklik Buğday: 13,66 TL/ton
Standart Dışı Buğday: 13,83 TL/ton
Beyaz Arpa (1. Grup): 11,25 TL/ton
Beyaz Arpa (2. Grup): 11,16 TL/ton
Standart Dışı Arpa: 10,98 TL/ton

Hububat Piyasasında Günlük Fiyat Değişimleri (Haziran-Temmuz 2026)

Aşağıdaki fiyatlar, Türkiye genelindeki 15 büyük ticaret borsasının günlük kapanış verileri esas alınarak hesaplanmış ortalama değerlerdir.

3 Temmuz 2026:
E. Buğday: 14.777 TL | M. Buğday: 15.293 TL | Arpa: 11.588 TL | Mısır: 12.649 TL

2 Temmuz 2026:
E. Buğday: 14.305 TL | M. Buğday: 15.434 TL | Arpa: 11.914 TL | Mısır: 12.586 TL

1 Temmuz 2026:
E. Buğday: 14.554 TL | M. Buğday: 15.509 TL | Arpa: 11.317 TL | Mısır: 13.259 TL

30 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.385 TL | M. Buğday: 15.075 TL | Arpa: 11.331 TL | Mısır: 12.422 TL

29 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.757 TL | M. Buğday: 15.309 TL | Arpa: 11.326 TL | Mısır: 13.055 TL

26 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.643 TL | M. Buğday: 15.073 TL | Arpa: 11.455 TL | Mısır: 13.039 TL

25 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.790 TL | M. Buğday: 15.550 TL | Arpa: 11.320 TL | Mısır: 13.250 TL

24 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.660 TL | M. Buğday: 15.270 TL | Arpa: 11.530 TL | Mısır: 13.160 TL

23 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.690 TL | M. Buğday: 15.210 TL | Arpa: 11.940 TL | Mısır: 13.250 TL

22 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.920 TL | M. Buğday: 15.550 TL | Arpa: 11.580 TL | Mısır: 13.010 TL

19 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.760 TL | M. Buğday: 15.680 TL | Arpa: 11.650 TL | Mısır: 12,640 TL

18 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.802 TL | M. Buğday: 15.626 TL | Arpa: 11.909 TL | Mısır: 13,401 TL

17 Haziran 2026:
E. Buğday: 14.976 TL | M. Buğday: 15.697 TL | Arpa: 12.159 TL | Mısır: 13,474 TL

"Zaten Düşüktü, Daha da Kırdılar"

Kurum, son aldığı kararla zaten girdi maliyetlerinin altında ezilen çiftçinin elindeki ürünü daha da ucuza kapatmanın yolunu açtı.

7 gün ödemeli alım fiyatı: 11.500 TL/tondan 11.000 TL/tona,

İki ay vadeli alım fiyatı: 12.750 TL/tondan 11.800 TL/tona düşürüldü.

Çiftçiler, "Girdi maliyetleri %100 artarken, bizim ürünümüzün fiyatını 500 lira daha kırmak, doğrudan üreticiye ihanettir" diyerek karara tepki gösteriyor. Bir çiftçi kuruluşunun, çiftçinin ürününü değerinde almak yerine fiyatları aşağı yönlü kırarak tüccara "daha ucuza alabilirsin" kapısını aralaması, sektörde tepkileri artırdı.

Borçlu Çiftçiye "Çifte Pranga"

Diğer yandan Tarım Kredi'nin, arpa alım politikasını tam bir "baskı aracı" haline getirmesi de dikkat çekiyor. Sadece borcu olan çiftçiden alım yapan kurum, buna bir de "kota" sınırı getirerek üreticiyi tamamen köşeye sıkıştırdı.

Vadeli alımlarda: 11.800 TL/ton fiyat veriliyor ancak bu süreçte çiftçinin borcuna işleyen yüksek faiz, aradaki farkı anında yutuyor.

Kota uygulaması: Her kooperatife konulan kota dolduğunda, borçlu çiftçi ürününü elden çıkaramayacak duruma getiriliyor.

Çiftçinin Sermayesi Zarar Eden Şirketlere "Can Suyu"

Hüseyin Aydın yönetimindeki Tarım Kredi’nin çiftçiden esirgediği her kuruş, zarar eden iştiraklere aktarılmaya devam ediyor. Kurumun, çiftçinin ürününü "daha ucuza kırmak" için yarışırken;

Tarım Kredi Yağ Şirketi’ne 3,5 milyar TL, Tarım Kredi Marketler’e 6,3 milyar TL kaynak aktarması, önceliklerin ne kadar değiştiğini gözler önüne seriyor.

Çiftçi, kendi öz sermayesiyle, kötü yönetimden kaynaklı zararların kapatılmasını kabul etmiyor. "Asli görevi çiftçiyi korumak olan bir kurum, nasıl olur da çiftçinin ürününü piyasadan daha ucuza alıp, zarardaki marketlerine kaynak yapar?" sorusu, bugün Ankara’dan tarlaya kadar her yerde yankılanıyor.

Daha fazla bilgi

• Tarım Kredi'de yine çiftçinin kasasına gidildi! Yağ şirketine 3,5 milyarlık sermaye aktarıldı
• Zafer Partisi'nden Tarım Kredi'ye tepki: "12 bin 750 liralık arpa 11 bin 500 liraya isteniyor"

İlgili Haber → Kim bu Genel Müdür? '2028’e kadar yerimdeyim' dedi, Tarım Bakanlığını karıştırdı!

Bakanlığın "Kırılma Noktası": Osman Yıldız Dosyası

Bakanlık kulislerine yansıyan bilgiler oldukça çarpıcı. Genel Müdür Osman Yıldız ile ilgili şikayetlerin ardı arkası kesilmiyor. İddiaya göre, kurumsal işleyişten memnun olmayan çevreler ve bürokratik kademedeki huzursuzluklar, bizzat Bakan İbrahim Yumaklı’ya raporlanıyor. Ancak tablo, klasik bir hiyerarşik yapıdan farklı bir noktaya evrilmiş durumda.

"Bir Daha Önüme Getirmeyin!"

Bakanlık çevrelerinde konuşulan en "derin" kulis ise Bakan Yumaklı’nın tutumu üzerine. Kulislerde dolaşan bilgilere göre, Osman Yıldız hakkında kendisine iletilen şikayetlerden bunalan Bakan Yumaklı’nın, yakın çevresine "Bu konuyla ilgili bir daha önüme bir şey getirmeyin" diyerek dosyayı kapattığı konuşuluyor.

Bu çıkış, Tarım Bakanlığı bürokrasisinde iki farklı şekilde yorumlanıyor:

Bir kesim, Yıldız’ın üzerinde "görünmez bir zırh" olduğunu ve Bakan’ın dahi bu zırhı aşmakta zorlandığını iddia ederken, ağırlıklı bir kesim ise 'siyasi denge ve 'beka' kaygısından dolayı Bakan Yumaklı'nın sorunu görmezden gelmek zorunda olduğuna dikkat çekiyor.

Tarım Reformu Genel Müdürü Osman Yıldız ile ilgili iç bünyede yaşanan sorunlar ve Bakan Yumaklı'nın gelen şikayetler karşısındaki yaklaşımı, aslında Tarım Bakanlığında kararların güç dengesine göre nasıl şekillendiğini de gözler önüne seriyor.

Bakan Yumaklı’nın "görmezden gelme" stratejisi, bürokraside "sorun çözücü" değil, "sorunu öteleyici" bir yaklaşım olarak değerlendirilirken, Bakanlık binasında şu soru yüksek sesle soruluyor:

"Tarım Reformu’nun tepesindeki bu düğümü Bakan çözemiyorsa, kurum içerisindeki bu dağınıklığı kim toparlayacak?"

İlgili Haber → Türkşeker Genel Müdürü’nden Saadet Partisi'ne "600 Milyonluk Şeker" ziyareti: "Zarar değil, kar ettik"

"Zamdan Bir Gün Önce Adrese Teslim Satış"

Hasan Hüseyin Demiröz, açıklamasında satışın zamanlamasına ve uygulanan fiyat politikasına dikkat çekti. Satışın gerçekleştirildiği dönemde Türkşeker’in resmi piyasa satış fiyatının çuval başına 1.735 TL (34,70 TL/kg) olduğunu hatırlatan Demiröz, şu verileri paylaştı:

İşmen Gıda ve Remzi Çakar’a Yapılan Satış: 30 bin ton peşin ödemeli çuval başı 1.588 TL, 70 bin ton ise 6 ay vadeli 1.850 TL üzerinden gerçekleştirildi.

Zamlı Tarife: Satıştan sadece bir gün sonra Türkşeker, şeker satış fiyatını çuval başına 1.925 TL’ye çıkardı.

Demiröz, "İşmen Gıda ve Remzi Çakar, hem piyasa fiyatının altından yapılan bu satıştan hem de bir gün sonra yapılan yüzde 11’lik şeker zammından dolayı çifte kazanç sağlamıştır. Bu, kamu kaynaklarının belirli firmalara peşkeş çekilmesidir," ifadelerini kullandı.

"Sayın Genel Müdür, Açıklayın: Şeker Elinizde mi Kalacaktı?"

Türkşeker Genel Müdürü’nün "devletin zarara uğramadığı" yönündeki savunmasını hatırlatan Demiröz, bu açıklamayı "fiyatları yükseltme bahanesiyle yapılan bir kılıf" olarak niteledi. Genel Müdür’e doğrudan sorular yönelten Demiröz şunları sordu:

"Fiyatları yükseltmek için 100 bin ton şekeri piyasanın altında fiyatla iki tüccara vermek hangi ticari mantığa sığar? Mayıs ve Haziran aylarında toplamda kaç ton şeker sattınız? Pancardan şekere kadar kota ile üretilen ve ihtiyaca göre şekillenen bu stratejik emtia, elinizde mi kalacaktı da ilansız ve habersiz bir şekilde bu firmalara satış yaptınız?"

Türkşeker Sessizliğini Korumaya Devam Ediyor

Hasan Hüseyin Demiröz, 600 milyon liralık kamu zararı iddialarına rağmen Türkşeker yönetiminin satış bilgilerini yalanlayamadığını ve kamuoyuna tatmin edici bir açıklama yapmadığını vurguladı. Anahtar Parti olarak konunun takipçisi olacaklarını belirten Demiröz, sürecin şeffaf bir şekilde soruşturulması gerektiğini yineledi.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Türkşeker ile sözleşmeli üretim yapan çiftçilere toplam 2 milyar 768 milyon 70 bin lira tutarında avans ödemesi gerçekleştirildiğini duyurdu.

Yapılan ödemelerin 1 milyar 780 milyon lirasını gübre avansı, 988 milyon 70 bin lirasını ise çapa avansı oluşturdu.

Bakan Yumaklı, paylaşımında, "Toprağa değer katan, alın teriyle üreten çiftçimizin daima yanındayız. 2026 yılı sözleşmeli pancar üretim döneminde üreticilerimize toplamda 2 milyar 768 milyon TL avans ödemesi gerçekleştirdik. Hayırlı, bereketli olsun." ifadelerini kullandı.

Üreticinin finansman ihtiyacına destek

Şeker pancarı üretiminde ekimden hasada kadar geçen süreçte gübreleme, çapalama ve bakım giderleri önemli bir maliyet kalemi oluşturuyor. Türkşeker tarafından yapılan avans ödemeleri, üreticilerin bu dönemdeki nakit ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlarken, üretimin sürdürülebilirliği açısından da önem taşıyor.

Söz konusu ödemeler, Türkşeker ile sözleşmeli üretim yapan pancar üreticilerinin hesaplarına aktarıldı.

Büyük işletmelere 420 TL'den satış

Analize göre, 200 baş ve üzeri kapasiteye sahip işletmelere verilecek ithal besilik hayvanlarda satış fiyatı canlı kilogram başına 420 lira olarak uygulanıyor.

Ortalama 196 kilogram canlı ağırlığındaki bir besilik hayvan için bu fiyat 82 bin 320 liralık satış bedeline karşılık geliyor.

Küçük işletmelere 310 TL uygulanıyor

200 başın altında kapasiteye sahip işletmeler ise aynı ağırlıktaki ithal besilik hayvanı canlı kilogramı 310 liradan satın alabiliyor.

Bu durumda 196 kilogramlık bir hayvanın satış bedeli 60 bin 760 lira olarak hesaplanıyor.

Aynı hayvanda 21 bin 560 liralık fiyat farkı

İki tarife karşılaştırıldığında, aynı özelliklere sahip ithal besilik hayvan için işletme büyüklüğüne bağlı olarak 21 bin 560 liralık satış fiyatı farkı oluşuyor.

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, bu uygulamanın küçük ölçekli besicilerin ithal hayvana daha düşük maliyetle ulaşabilmesi amacıyla oluşturulduğunu değerlendiriyor.

Kotalar da işletme büyüklüğüne göre ayrılıyor

ESK'nın 500 bin başlık besilik sığır ithalat programında da dağıtım iki gruba ayrılıyor.

Buna göre;

• 392 bin baş hayvan (yüzde 78,4), 200 baş ve üzeri işletmelere,
• 108 bin baş hayvan (yüzde 21,6), 200 başın altındaki işletmelere tahsis ediliyor.

Böylece hem satış fiyatı hem de ithalat kotası, işletmelerin kapasitesine göre farklılaştırılmış oluyor.

Not: Bu haber, İthal Hayvan Dosyası özel serimizin üçüncü bölümüdür.

Yarın: Yarın dosyanın 4'üncü bölümünde: Et ve Süt Kurumu'nun temel görevi kar etmek mi, yoksa piyasayı düzenlemek mi? ESK'nın kuruluş amacı, yasal görevleri ve ithal hayvan satış politikasını mevzuat çerçevesinde masaya yatıracağız.

İTHAL HAYVAN DOSYASI

Bölüm 1 → 53 bin liraya mal olan ithal besilik hayvan neden 82 bin liraya satılıyor?

Bölüm 2 → Brezilya'dan çıkan ithal besilik hayvan Türkiye'ye kaça geliyor?

Bölüm 3 → ESK'nın 420 TL ve 310 TL'lik satış tarifesi nasıl hesaplandı?

Bölüm 4 → ESK'nın görevi kar etmek mi, piyasayı düzenlemek mi?

Bölüm 5 → Görev zararı nedir? ESK zarar ederse parayı kim ödüyor?

Bölüm 6 → ESK’nın elde ettiği kar nereye gidiyor?

Bölüm 7 → ESK piyasayı düzenliyor mu, ithalatı mı yönetiyor?

Bölüm 8 → İthalat modeli analizi: 'İthalat gemilerinin gölgesinde sürdürülemez bir sistem oluştu'

Fiyatlar 60 TL'den Başlıyor, 160 TL'ye Çıkıyor

Piyasadaki güncel satış ilanları incelendiğinde;

• En uygun fiyatlı ürünler: Gaziantep (Araban) ve Şanlıurfa (Haliliye) bölgelerinden gelen ilanlarda 60 TL - 65 TL bandında seyrediyor.
• Orta segment: Antalya (Serik) ve Konya (Seydişehir) bölgesinde sarımsak fiyatları 75 TL ile 120 TL arasında alıcı buluyor.
• Zirve Taşköprü'de: Piyasanın en yüksek fiyatları ise Kastamonu bölgesinden geliyor. Hakiki Taşköprü sarımsağı ilanları, kalite ve yöresel marka değerine bağlı olarak 150 TL ile 160 TL arasında fiyatlanıyor.

"Kalite ve Bölge Algısı Fiyatı Belirliyor"

Sektör temsilcileri, sarımsak fiyatlarındaki bu dengesizliğin temel nedenini "coğrafi özellikler ve raf ömrü" olarak açıklıyor. Özellikle Taşköprü sarımsağının kendine has aroması ve dayanıklılığı nedeniyle piyasada "premium" ürün olarak konumlandığı, buna karşın yerel üretimin yoğun olduğu bölgelerde ise fiyatın daha rekabetçi bir seviyede kaldığı gözlemleniyor.

Üretici ve Alıcı İçin Not

Piyasada 30 ton gibi yüksek stok bildiren üreticilerin varlığı, arzın belirli bölgelerde yoğunlaştığını gösteriyor. Ancak, farklı bölgelerden gelen ilanlar arasındaki uçurum, üreticilerin kendi bölgelerindeki fiyat rekabetini doğru analiz etmeleri gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.

"Maliyetimiz 80 TL, Bu Fiyata Satış Yok"

Forum ve üretici birliklerinde bir araya gelen çiftçiler, ilaç, gübre, sulama ve işçilik giderlerinin üretimi sürdürülemez kıldığına dikkat çekiyor. Bir üretici yaptığı değerlendirmede, "70-80 TL seviyesinde maliyetimiz varken, 15-20 TL teklifler üreticiyi bitirme noktasına getiriyor. Bahçesini sökmeyi düşünen çiftçilerimiz var," ifadelerini kullandı.

"Marketteki Fiyat ile Dalındaki Fiyat Uyuşmuyor"

Market raflarında 90 TL ile 110 TL arasında değişen limon fiyatlarına dikkat çeken üreticiler, tüketicinin gördüğü fiyat ile kendilerine teklif edilen fiyat arasındaki uçurumun bir an önce düzeltilmesi gerektiğini belirtiyor. Uzman görüşü bildiren bazı üreticiler ise marketteki ürünlerin genellikle iç piyasaya giden 2. ve 3. kalite olduğunu, asıl ihracatlık ürünlerin değerinin çok daha yüksek olması gerektiğini hatırlatıyor.

"15 Gün Bekleyelim, Piyasayı Biz Belirleyelim"

Üreticiler arasında yayılan ortak görüş, önümüzdeki 15 gün boyunca mal satışını durdurarak fabrikaları ve alıcıları daha gerçekçi fiyatlara zorlamak yönünde. Depolardaki stokların azalması ve yeni sezon Mayer limonunun piyasaya girmesine yaklaşık 40 gün kalmış olması, üreticilerin elini güçlendiren en önemli unsurlar olarak öne çıkıyor.

İhracat Beklentisi

Adana ve Mersin bölgesindeki üreticiler, Irak ve Afrika pazarlarından gelen talebin Türkiye iç piyasasını da hareketlendireceğini öngörüyor. Bir ay içerisinde depolarda limon kalmayacağını savunan çiftçiler, sabırlı olmanın ve ürünü ucuza kaptırmamanın bu sezonun tek çıkar yolu olduğunu vurguluyor.

Özetle: Akdeniz limon piyasası şu günlerde "sabır testi"nden geçiyor. Üreticiler, piyasada oluşturulmaya çalışılan "düşük fiyat algısına" karşı birlik olma mesajı veriyor.

Piyasada Fiyat Beklentisi: Düşüş mü, Yükseliş mi?

Kurban dönemi sonrası talebin azalmasıyla birlikte kesim fiyatlarında bir geri çekilme yaşanıyor. Birçok üretici, bayram sonrası piyasanın doğal seyrinde aşağı yönlü bir hareketlilik gösterdiğini belirtirken, asıl fiyat artışlarının Ekim sonu veya Kasım ortası gibi gerçekleşeceği görüşü ağırlık kazanıyor.

Piyasadaki durumu değerlendiren bir üretici, "Her malın bir dibe vuruş bir de yükseliş dönemi vardır; malınızı ona göre koyacaksınız" diyerek üreticilere soğukkanlılık çağrısında bulunuyor. Ancak bazı bölgelerden gelen veriler, karkas kesim fiyatlarının 550-600 TL bandında seyrettiğini, bu durumun özellikle yüksek maliyetle buzağı alan besicileri zor durumda bıraktığını gösteriyor.

Üreticilerin Temel Sıkıntısı: Girdi Maliyetleri ve İthalat

Besicilerin en büyük şikayetlerinden biri, girdi maliyetlerindeki artışa rağmen satış fiyatlarının baskılanması. Bir üretici, "150 bin liraya 6 aylık buzağı alanlar batmadan bu piyasa düzelmez" diyerek mevcut maliyet tablosuna dikkat çekiyor. Özellikle yem ve gübre fiyatlarındaki artışın, üreticinin elini kolunu bağladığı ve birçok besicinin hayvancılığı bırakma noktasına geldiği belirtiliyor.

Piyasaya giren ithal hayvanların ve karkas etlerin fiyatları düşürücü bir unsur olarak görüldüğünü dile getiren üreticiler, "İthal getirsin doyursunlar halkı, popoyla inatlaşılmaz" şeklinde sitemlerini dile getiriyor.

Piyasalar Eylül ayından itibaren hareketlenir beklentisi

Sektörün genel kanaati, acil kredi ödemesi olmayan üreticilerin malını ucuza kestirmemesi yönünde. Bazı üreticiler ise piyasadaki "algı oyunlarına" karşı dikkatli olunması gerektiğini, kurban döneminde satışların önceki yıllara oranla daha düşük seyretmesinin piyasayı etkilediğini ifade ediyor.

Sonuç olarak, üreticiler bir yandan karkas kesim fiyatlarındaki günlük dalgalanmaları (550 TL - 650 TL arası) izlerken, diğer yandan sektörün geleceğine dair belirsizliklerle mücadele etmeye devam ediyor. Uzmanlar ve üreticiler, Eylül ayından itibaren piyasanın yeniden hareketlenebileceğini ve fiyatlarda yukarı yönlü bir revize beklendiğini sıkça dile getiriyor.

Not: Bu veriler tarimziraat.com platformundaki üretici yorumları ve piyasa gözlemlerinden derlenmiştir. UKON'un 2 Temmuz dana ve kuzu kesim verilerinden, Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği’nin güncel inek, dana ve düve fiyatlarına; Ankara Ticaret Borsası'nın kırmızı et listesinden üretici piyasalarına kadar tüm güncel verileri tek bir sayfada bulabileceğiniz rehberimize göz atarak piyasadaki değişimleri anlık takip edebilirsiniz.

Bu doğrultuda UKON'un açıkladığı güncel kesim fiyatları, etin kilogram bazında maliyetini belirleyen temel referans olmaya devam ediyor. Diğer yandan Ankara Ticaret Borsası'nın (ATB) 4 Temmuz tarihli kırmızı et fiyatları listesinde dana kesim fiyatı ortalama 624 TL bandında seyretmekte olup, kuzu karkas kesim fiyatına dair listeye yansıyan güncel bir veri bulunmamaktadır.

Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği ise 3-10 Temmuz tarihleri arasında uygulayacağı inek, dana ve düve kesim fiyatlarını sabit tutarak herhangi bir değişiklik yapmadığını duyurmuştur. 1 kg dana etinin ve karkas etin kaç para olduğu, borsalardan gelen bu verilerle şekillenirken, tüketiciler ve sektör temsilcileri "kırmızı et fiyatları son dakika" ve "en son et kesim fiyatları" aramalarıyla piyasadaki günlük değişimi yakından izlemeye devam ediyor.

UKON – Güncel Dana ve Kuzu Kesim Fiyatları (02 Temmuz 2026)

Ukon tarafından yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları haftalık olarak güncellenmektedir. En güncel fiyatlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, 3 Temmuz ve 10 Temmuz 2026 tarihleri arasında üyelerine yönelik kesim organizasyonu yapacağını belirterek, kesim yaptırmak isteyen üyelerin şubelere başvurup, kayıt yaptırması istendi. İşte güncel inek, dana ve düve kesim fiyatları...

4 Temmuz 2026 Ankara Ticaret Borsası Kırmızı Et Fiyatları

Ankara Ticaret Borsası verilerine göre, dana eti ürün gruplarında kaydedilen güncel fiyat aralıkları ve ortalamalar şu şekildedir:

2026 yılı et kesim fiyatları (Arşiv)

UKON tarafından Türkiye genelinde yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları, haftalık olarak aşağıdaki tabloda kronolojik şekilde listelenmektedir.

Toplam Kredi Limiti 7 Milyon Liraya Yükseldi

Gerçekleştirilen düzenleme ile üreticilerin Ziraat Bankası nezdinde yaşadığı kredi limiti sorununun çözümüne yönelik önemli bir adım atıldı. Mevcut durumda 1 milyon lira işletme ve 2 milyon lira yatırım kredisi olmak üzere toplam 3 milyon lira seviyesinde olan kredi limiti, yapılan değişiklikle 7 milyon liraya yükseltildi.

Üreticilerin Gözü Yayınlanacak Genelgede

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın müjdesinin ardından gözler Ziraat Bankası’nın yayınlayacağı genelgeye çevrildi. Bankanın hayvan başına vereceği güncel kredi miktarları, önümüzdeki günlerde yayınlanacak olan genelge ile netlik kazanacak.

Üreticilerden "Hayvan Başı Kredi" Çağrısı

Toplantıda bir araya gelen üreticiler ve birlik başkanları, Ziraat Bankası'nın mevcut kredi uygulamalarına dair görüş ve taleplerini yetkililere iletti. Sektör temsilcileri, daha önce hayvan başı 13.600 TL olarak uygulanan işletme ve yatırım kredisinin, artan maliyetler göz önüne alınarak en az 25 bin liraya çıkarılması gerektiğini vurguladı.

Hayvanın Brezilya'daki fiyatı 32 bin 585 lira

Hesaplamada referans olarak 196 kilogram canlı ağırlığındaki bir besilik erkek dana esas alındı.

26 Haziran 2026 tarihli piyasa verileri üzerinden yapılan çalışmada Brezilya'da canlı kilogram fiyatı 18,50 Brezilya Reali (BRL) olarak alındı.

Buna göre;

• Hayvanın çiftlik kapısı fiyatı 3 bin 626 BRL
• Dolar karşılığı 698,97 ABD doları
• Türk lirası karşılığı ise 32 bin 584 lira 93 kuruş olarak hesaplandı.
• FOB maliyeti 36 bin 829 liraya yükseliyor

Hayvanın yalnızca satın alınması maliyetin tamamını oluşturmuyor.

Çiftliklerden limana taşınması, ihracat öncesi 21-28 günlük zorunlu karantina süreci, yem giderleri, veteriner sertifikaları ve liman yükleme işlemleri için hayvan başına 91,03 dolar (4 bin 243 lira 68 kuruş) ilave maliyet oluşuyor.

Böylece gemiye yüklenmiş teslim anlamına gelen FOB (Free on Board) fiyatı 790 dolar, yani 36 bin 828 lira 61 kuruşa ulaşıyor.

En büyük gider kalemi deniz taşımacılığı

Analize göre ithalatın en önemli maliyetlerinden birini okyanus aşırı lojistik oluşturuyor.

Bu kapsamda;

• Gemi navlunu: 250 dolar
• Uluslararası sigorta: 25 dolar
• Yolculuk süresince yem ve altlık gideri: 35 dolar

olmak üzere toplam 310 dolar (14 bin 451 lira 74 kuruş) ilave maliyet hesaplandı.

Navlun hesabında Brezilya'nın Vila do Conde Limanı ile Mersin Taşucu Limanı arasındaki canlı hayvan taşımacılığı esas alındı.

Türkiye limanına maliyet 51 bin 280 lira

FOB bedeline okyanus taşımacılığı maliyetleri eklendiğinde ithal hayvanın CIF (Cost, Insurance and Freight) değeri 1.100 dolar olarak hesaplanıyor.

Bu tutarın Türk lirası karşılığı ise 51 bin 280 lira 35 kuruş oluyor.

Liman sonrası giderlerle maliyet 53 bin lirayı aşıyor

Hayvan Türkiye'ye ulaştıktan sonra da maliyetler devam ediyor.

Liman tahliyesi, gümrük işlemleri, iç nakliye, iç karantina ve idari giderler için hayvan başına 2 bin lira ilave maliyet öngörülüyor.

Böylece ithal edilen ortalama 196 kilogramlık bir besilik sığırın Et ve Süt Kurumu'na toplam dağıtım maliyeti 53 bin 280 lira 35 kuruşa ulaşıyor.

FOB nedir?

FOB (Free on Board - Gemide Teslim), ithal edilen hayvanın gemiye yükleninceye kadar oluşan tüm maliyetlerini ifade eder.

Bu maliyetin içinde;

• Hayvanın çiftlikten satın alınması
• Çiftlikten limana taşınması
• İhracat öncesi karantina
• Veteriner kontrolleri
• Yemleme giderleri
• Liman yükleme masrafları

yer alır.

Ergin Kahveci'nin analizine göre ithal edilen bir besilik hayvanın FOB maliyeti 790 dolar (36 bin 828,61 TL) olarak hesaplanıyor.

CIF nedir?

CIF (Cost, Insurance and Freight - Mal Bedeli + Sigorta + Navlun), FOB bedeline uluslararası taşımacılık giderlerinin eklenmesiyle oluşan maliyettir.

CIF hesabına;

• Gemi navlunu
• Uluslararası sigorta
• Yolculuk boyunca yem ve altlık giderleri

eklenir.

Bu hesaplamaya göre ithal edilen bir besilik hayvanın Türkiye limanına ulaşıncaya kadarki maliyeti 1.100 dolar (51 bin 280,35 TL) oluyor.

Not: Bu haber, İthal Hayvan Dosyası özel serimizin ikinci bölümüdür.

Yarın: 53 bin liraya mal olan ithal besilik hayvan neden büyük işletmelere 82 bin liradan satılıyor? Ergin Kahveci'nin gelir-gider analizine göre ESK'nın satış fiyatı ve operasyonel hesaplarını inceleyeceğiz.

İTHAL HAYVAN DOSYASI

Bölüm 1 → 53 bin liraya mal olan ithal besilik hayvan neden 82 bin liraya satılıyor?

Bölüm 2 → Brezilya'dan çıkan ithal besilik hayvan Türkiye'ye kaça geliyor?

Bölüm 3 → ESK'nın 420 TL ve 310 TL'lik satış tarifesi nasıl hesaplandı?

Bölüm 4 → ESK'nın görevi kâr etmek mi, piyasayı düzenlemek mi?

Bölüm 5 → Görev zararı nedir? ESK zarar ederse parayı kim ödüyor?

Bölüm 6 → ESK’nın elde ettiği kar nereye gidiyor?

Bölüm 7 → ESK piyasayı düzenliyor mu, ithalatı mı yönetiyor?

Bölüm 8 → İthalat modeli analizi: 'İthalat gemilerinin gölgesinde sürdürülemez bir sistem oluştu'

Tarife kontenjanından öncelikli olarak, 1 Temmuz 2026 ile 30 Kasım 2026 tarihleri arasında yurt içinden yağlık ayçiçeği tohumu alımı yapan ham ve/veya rafine ayçiçeği yağı üreten sanayici firmalar yararlanabilecek. İthalatlar, Ticaret Bakanlığı tarafından düzenlenecek ithal lisansı kapsamında gerçekleştirilecek.

Karar Türkiye'yi nasıl etkileyecek?

Uzmanlara göre düzenlemenin ilk etkisi, ayçiçeği yağı üreticilerinin hammaddeye daha düşük maliyetle ulaşmasını sağlamak olacak. Böylece üretimde yaşanabilecek ham madde sıkıntısının önüne geçilmesi ve iç piyasada arzın güçlendirilmesi hedefleniyor.

İthalat maliyetlerinin düşmesiyle birlikte, uluslararası fiyatlarda olağanüstü bir artış yaşanmaması ve döviz kurunda sert hareketler görülmemesi halinde, ayçiçek yağı fiyatları üzerindeki maliyet baskısının azalması bekleniyor. Bu durumun tüketici fiyatlarındaki artışı sınırlayıcı bir etkisi olabileceği değerlendiriliyor.

Öte yandan karar, yerli üreticiler açısından farklı değerlendirmelere de konu olabilir. Hasat döneminin ardından iç piyasadan alım yapan sanayicilere öncelik verilmesi, yerli üreticinin ürününün değerlendirilmesini teşvik etmeyi amaçlıyor. Ancak uzun vadede düşük maliyetli ithalatın artması halinde, yerli üreticilerin fiyat beklentileri üzerinde baskı oluşabileceği yönünde görüşler de bulunuyor.

Türkiye, ayçiçeği yağı tüketiminde dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alırken, üretimin talebi tam olarak karşılayamaması nedeniyle önemli miktarda ayçiçeği tohumu ve ham yağ ithal ediyor. Bu nedenle alınan kararın temel amacı, sanayicinin ham maddeye erişimini kolaylaştırmak, üretimin devamlılığını sağlamak ve piyasada arz güvenliğini desteklemek olarak değerlendiriliyor.

Reforme koyun; yaşlılık, hastalık, verim düşüklüğü veya genetik nedenlerle damızlık özelliğini kaybetmiş, üreme ve yüksek verim dönemini tamamlamış hayvanlar olarak tanımlanıyor. Bu nedenle reforme olarak satışa çıkarılan hayvanların damızlık amacıyla kullanılmaması, ağırlıklı olarak et üretiminde değerlendirilmesi bekleniyor.

Ancak TİGEM'in reforme olarak sattığı koyunların önemli bir bölümünün, ihale alıcıları tarafından daha sonra "TİGEM damızlığı" adıyla damızlık hayvan olarak piyasada sattığı kaydediliyor.

İhaleye girenler farklı bir tablo anlatıyor

İhalelere katılan bazı alıcılar, satışa çıkarılan hayvanların en az yüzde 60'ının gerçekte reforme niteliği taşımadığını ifade ederken, ihaleye de bundan dolayı girdiklerini kaydediyor.

Bu değerlendirme doğruysa, damızlık değerini koruyan hayvanların hangi gerekçeyle reforme kapsamına alındığı sorusunu beraberinde getiriyor.

Çünkü damızlık değeri bulunmayan hayvan olarak ihale edilen koyunların daha sonra damızlık olarak satılabilmesi, reforme raporlarının hazırlanma kriterlerinin sorgulanmasına neden oluyor.

TİGEM bugün bin baş reforme koyun ihalesi düzenledi

TİGEM, bugün (3 Temmuz) Karacabey Tarım İşletmesi'nde bin baş reforme Merinos koyunu ihalesi düzenledi. İhalede reforme Merinos koyunlarının canlı kilogram başlangıç fiyatı 225 lira olarak belirlenirken, ortalama 64 kilogram ağırlığındaki bir koyun yaklaşık 14 bin 400 lira başlangıç bedeliyle satışa çıkarıldı.

Diğer taraftan kırsalda küçükbaş hayvancılığın desteklenmesi kapsamında üreticilere damızlık Merinos koyunlarının yaklaşık 35 bin lira seviyesinde satılması, reforme olarak ihale edilen hayvanların daha sonra damızlık olarak pazarlanması halinde ortaya çıkan fiyat farkını da gözler önüne seriyor.

İhale süreçleri ve piyasadaki satışlar denetlenmeli

İhaleye katılan bazı alıcıların dile getirdiği iddialar, reforme olarak satışa çıkarılan hayvanların gerçekten damızlık vasfını kaybedip kaybetmediği sorusunu gündeme taşıyor.

Eğer damızlık değerini koruyan hayvanlar reforme statüsünde satışa çıkarılıyor ve daha sonra damızlık olarak pazarlanabiliyorsa, hem kamu kaynaklarının etkin kullanımı hem de damızlık hayvan piyasasının işleyişi açısından bu sürecin ilgili denetim birimlerince incelenmesi gerektiği değerlendiriliyor.

Türkşeker'deki şeker vurgununu, geçtiğimiz ay partisinin İl Başkanları ve İl Müfettişleri toplantısında gündemine alan Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, "Bu satış değil, peşkeştir!" tepkisinde bulunmuştu.

Arıkan'ın bu tepkisinin hemen ardından Türkşeker Genel Müdürü Muhiddin Şahin'in Saadet Partisini ziyaret ederek, Arıkan ile görüştüğü ortaya çıktı. Görüşmede Şahin'in 100 bin tonluk şeker satışı ile ilgili bilgilendirme yaptığı öğrenilirken, Genel Müdürün şaibeli şeker satışını ilginç bir şekilde savunması ise dikkat çekti.

"Zarar Yok, Kar Ettik" Savunması

İki firmaya yapılan düşük fiyatlı satışın "kamu zararına" yol açtığı iddialarını reddeden Şahin’in, şu gerekçelere sığındığı öğrenildi:

• Söz konusu satışla piyasadaki şeker fiyatlarının yukarı çekildiği,
• Bu fiyat artışı sayesinde Türkşeker’in daha sonra yaptığı satışlardan daha fazla kar elde ettiği,
• Dolayısıyla kurumun toplamda bir zararının değil, aksine kazancının olduğu savunuldu.

Genel Müdürün, kurumun 600 milyon lira zarar etmesine neden olan kıyak satışı, 'iki firma üzerinden şeker fiyatları yükseldi' şeklindeki savunması, Türkşeker gibi stratejik bir kurumun nasıl liyakatsiz bir şekilde yönetildiğini gözler önüne sererken, şaibeli satışında bu şekilde perdelenmeye çalışılması, koltuğu koruma çabası olarak görülüyor.

600 milyon liralık kıyak satış!

Hatırlanacağı üzere Türkşeker, Mayıs ayında iki firmaya kurumun kendi satış fiyatlarının altında 100 bin ton şeker satışı gerçekleştirmişti. Bununla kalmayıp kıyak satıştan bir gün sonra şeker fiyatlarına zam yapılarak söz konusu iki firmaya büyük bir kıyak daha çekilmişti. Kıyak satıştan dolayı Varlık Fonu bünyesinde bulunan kurum 600 milyon lira zarara uğratılmıştı.

Bakanlık Sessizliğini Koruyor

Kamuoyunda tepkiye neden olan şaibeli satışla ilgili Türkşeker yönetimi resmi bir açıklama yapmaktan kaçınırken, Tarım Bakanlığının konuyla ilgili herhangi bir soruşturma veya inceleme başlatmamış olması da dikkat çekmişti.

Kahveci'nin çalışmasına göre Brezilya'dan ithal edilen ortalama 196 kilogram canlı ağırlığındaki bir besilik sığırın Et ve Süt Kurumu'na toplam maliyeti 53 bin 280 lira 35 kuruş olarak hesaplanıyor.

Aynı hayvan, 200 baş ve üzeri kapasiteye sahip işletmelere canlı kilogramı 420 liradan, yani 82 bin 320 liraya satılıyor. Bu hesaplamaya göre hayvan başına 29 bin 39 lira 65 kuruşluk brüt operasyonel kar oluşuyor.

500 bin başlık program iki gruba ayrılıyor

Analizde, Et ve Süt Kurumu'nun 2026 yılı için belirlediği 500 bin başlık besilik sığır ithalat kotası iki ayrı üretici grubu üzerinden yapıldı.

Buna göre;

• 392 bin baş (kotanın yüzde 78,4'ü) 200 baş ve üzeri kapasiteye sahip işletmelere,
• 108 bin baş (kotanın yüzde 21,6'sı) ise 200 başın altındaki işletmelere tahsis edildi.

200 başın altındaki işletmelere yapılan satışlarda ise canlı kilogram fiyatı 310 lira olarak uygulanıyor. Bu grupta hayvan başına satış bedeli 60 bin 760 lira olurken, aynı maliyet esas alındığında hayvan başına 7 bin 479 lira 65 kuruşluk brüt operasyonel kar hesaplanıyor.

Daha fazla bilgi → ESK, 2026 ithal besilik sığır fiyatları açıklandı: Fiyata aylık enflasyon ve devalüasyon ayarı!

Toplam kar 12,19 milyar liraya ulaşıyor

Kahveci'nin analizine göre büyük işletmelere yapılan satışlardan 11 milyar 383 milyon 542 bin 800 lira, küçük işletmelere yapılan satışlardan ise 807 milyon 802 bin 200 lira brüt operasyonel kar oluşuyor.

Böylece 500 bin başlık ithalat programının tamamında hesaplanan toplam brüt operasyonel kar 12 milyar 191 milyon 345 bin liraya ulaşıyor.

Kahveci'nin çalışması; uluslararası hayvan alım fiyatları, navlun, sigorta, karantina, liman ve yurt içi dağıtım giderleri esas alınarak hazırlandı.

Not: Bu haber, İthal Hayvan Dosyası başlığıyla hazırladığımız özel haber serisinin ilk bölümüdür.

Yarın: Bir besilik dana Brezilya'dan Türkiye'ye gelene kadar hangi maliyet kalemlerinden geçiyor? FOB fiyatından navlun ve karantinaya kadar tüm maliyet kalemlerini tek tek inceleyeceğiz.

İTHAL HAYVAN DOSYASI

Bölüm 1 → 53 bin liraya mal olan ithal besilik hayvan neden 82 bin liraya satılıyor?

Bölüm 2 → Brezilya'dan çıkan ithal besilik hayvan Türkiye'ye kaça geliyor?

Bölüm 3 → ESK'nın 420 TL ve 310 TL'lik satış tarifesi nasıl hesaplandı?

Bölüm 4 → ESK'nın görevi kâr etmek mi, piyasayı düzenlemek mi?

Bölüm 5 → Görev zararı nedir? ESK zarar ederse parayı kim ödüyor?

Bölüm 6 → ESK’nın elde ettiği kar nereye gidiyor?

Bölüm 7 → ESK piyasayı düzenliyor mu, ithalatı mı yönetiyor?

Bölüm 8 → İthalat modeli analizi: 'İthalat gemilerinin gölgesinde sürdürülemez bir sistem oluştu'

Tarım Kredi Kooperatiflerinden arandığını ve borcuna karşılık arpa vermesinin istendiğini belirten Babaözü, "Verelim dedik. 'Kaç paraya alacaksınız?' diye sorduk. Bize 11 bin 500 lira dediler. Oysa hükümet arpa alım fiyatını 12 bin 750 lira olarak açıkladı. Bu 11 bin 500 lira nedir?" ifadelerini kullandı.

Tarım Kredi Kooperatiflerinin kuruluş amacını unuttuğunu savunan Babaözü, kurumun üreticiyi desteklemek yerine mağdur ettiğini vurguladı.

Tarım Kredi Kooperatifleri Genel Müdürü Hüseyin Aydın'ı sert bir dille eleştiren Babaözü, "Verdiği tartışmalı kredilerle uzun yıllar Ziraat Bankasının başında duran kişi bugün Tarım Kredi'yi yönetiyor. 1 milyondan fazla aylığı cebe indiren kişi. Çiftçinin alın teriyle, emeğiyle bunlar yenilmez" dedi.

Tarımdan Haber gündeme getirmişti

Tarım Kredi Kooperatiflerinin çiftçi ortaklardan arpa alım fiyatını 11,500 TL'den aldığını ve çiftçinin bu fiyata tepki gösterdiğini Tarımdan Haber gündeme getirmişti. → Tarım Kredi'den çiftçiye 11 bin 500 liralık arpa fiyatı! 1,5 milyon liralık genel müdür yeniden gündemde

[youtube-video]https://www.youtube.com/shorts/wm2jkyOX53E[/youtube-video]

TÜSEDAD Maliyet Komisyonu tarafından hazırlanan çalışmada, 100 baş sağmal hayvana sahip ve günlük ortalama 30 litre süt verimi elde edilen bir işletme modeli esas alındı. Hesaplamalarda güncel yem fiyatlarının yanı sıra işletmelerin tüm gider ve gelir kalemleri dikkate alındı.

Dernek, Haziran ayında litre başına üretim maliyetinin bir önceki aya göre 34 kuruş azaldığını bildirdi. Açıklamada, maliyetlerdeki gerilemenin en önemli nedenleri arasında kuru yonca otu fiyatının yüzde 12,73 düşmesi, kesif yem fiyatlarının sabit kalması ve mazot fiyatındaki yüzde 3,9'luk gerileme gösterildi.

Öte yandan Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen buzağı desteklerinde de artış yaşandığına dikkat çekildi. Buna göre 2025 yılında ortalama 2 bin 170 TL olan buzağı desteğinin 2026 yılında 3 bin 19 TL'ye yükseldiği belirtildi.

TÜSEDAD, 2024 yılından itibaren temel desteklerin kalite kriterlerine göre ilave ödemelerle şekillendirildiğini hatırlatarak, bu uygulamanın kayıt dışılığı azaltırken süt kalitesinin artırılmasına da katkı sağladığını ifade etti.

Dernek, süt üreticilerinin maliyetlerini kamuoyuyla şeffaf şekilde paylaşmaya ve sektörü düzenli olarak bilgilendirmeye devam edeceklerini bildirdi.

TMO'nun 19 Haziran tarihli hububat ve bakliyat piyasa göstergelerine göre, ekmeklik buğday, makarnalık buğday, yemlik arpa, mısır, çeltik ve bakliyat ürünleri serbest piyasa fiyatları ile borsa fiyatları karşılaştırmalı olarak yayınlandı. Aynı zamanda ürünlerin dünya piyasa verileri de paylaşıldı. Bir bakışta, piyasa verileri hakkında bilgi sahip olmanız için TMO piyasa göstergelerini sizler için derledik.

Fidan, Çavuşçugöl Mahallesi'nde 15 gün öncesine kadar ahırlarında Şap vakası olmadığını, ancak son iki haftadır hastalıkla boğuştuklarını dile getirdi. Bu durum, salgının coğrafi yayılımının devam ettiği ve bazı bölgelerde yeni vakaların ortaya çıktığı endişesini güçlendirdi.

Süt Verimi Yarıya İndi, Hayvanlar Kesime Gitti

Genç üretici Fidan, Şap hastalığının işletmelerine verdiği doğrudan zararı şu ifadelerle aktardı: "Süt verimimiz yarı yarıya düştü. Gebe hayvanlarımız maalesef buzağılarını attı. Hastalık nedeniyle besilik hayvanlarımızı henüz kesimliğe gelmeden, zorunlu olarak kestirmek zorunda kaldık."

Talha Emin Fidan, bütün bu kayıplar karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan tek bir beklentileri olduğunu belirtti: "Bu hastalığa kesin bir çözüm bulunsun. Bir daha böyle bir durumla karşılaşmak istemiyoruz."

Konya'dan gelen bu üzücü tablo, Bakanlığın uyguladığı yoğun aşılama ve karantina süreçlerine rağmen, virüsün bazı yerleşim yerlerinde yeni görülmeye devam ettiğini ve hastalığın, üreticiye çok yüksek bir finansal bedel ödettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.

ÇİFTÇİ ZİRAAT BANKASI'NDAN UZAKLAŞTIRILMAK İSTENİYOR!

Umutlu, hazine destekli tarımsal kredilerde faiz oranlarında artışa gidilmesinin çiftçiyi Ziraat Bankası’ndan uzaklaştırarak, özel bankaların kucağına iteceğinin altını çizdi. Özellikle hazine destekli traktör kredilerinin çiftçinin traktör ihtiyacından ziyade ucuz finansmana ulaşmada bir araç olarak kullanıldığını bildiren Umutlu, “Çiftçi yaşamsal döngüsünü ucuz finansman kaynakları ile sağlayabiliyor. Traktör kredileri de bunun başında geliyordu. Burada şartların zorlaştırılmasını ben çiftçinin bile isteyerek özel bankaların kucağına itilmesi olarak okuyorum” dedi.

FAİZ KARARI TARIMSAL SERMAYE TRANSFERİNİN İLK ADIMI!

Bu kararı aynı zamanda tarımsal sermaye transferinin de ilk adımı olarak gördüğünü ifade eden Umutlu, faiz kararının çiftçinin ihtiyacının üstünde traktör alımının önüne geçileceği şeklinde bir değerlendirmenin ise çok yüzeysel bir bakış olduğunun altını çizdi.

Traktör piyasasında bir şişkinlik olduğunu, bunu bir sektör temsilcisi olarak söylediğini dile getiren Umutlu, hükümetin faiz kararı ile müdahale etmese de sektörün iç dinamikleri ile sağlıklı büyüme trendine kavuşacağını bildirdi. Ancak faiz kararının iyi okunması gerektiğinin altını çizdi.

Hasat edilmeyen ürünlerin imhasının uzamasında, greyder şoförlerinin vicdanen rahatsız olup işi yavaşlatmalarının etkili olduğu ifade ediliyor.

Ekim yapan çiftçiler, ürünün hasat edilerek kurumlara bağışlanmasını talep etse de Tarım Bakanlığı bu öneriyi kabul etmedi. Bakan Yumaklı’nın ise çiftçilerle görüşmesinde, ekili alanın hasadına kesinlikle izin verilmeyeceğini söylediği belirtiliyor.

Ancak videonun ardından ortadan kaybolan Vural, Nevşehir’de patates üreticilerinin yaptığı basın açıklamasına bile katılmamıştı.

Haftalar sonra A Haber’de ortaya çıkan çiftçi, muhabirin sorularını yanıtlarken patateslerin Dubai’ye ihraç edildiğini söyledi. Çiftçi Vural, daha önce videoda dile getirdiği sorunların hiçbirine değinmezken, çiftçinin zararda olduğunu belirttiği anda da röportaj kesildi.

Tarım sektöründe 22 yıldır aynı koltukta oturan Bayraktar’ın, çiftçinin yaşadığı zorlukları yerinde görmek üzere yaptığı bu ziyarette toprağa bile basmaktan kaçınması, sosyal medyada ve kamuoyunda eleştirilere neden oldu. Çiftçiler, yıllardır çözüm bekleyen sorunlarına karşılık sembolik ziyaretler ve göstermelik açıklamalarla karşılaştıklarını dile getirerek tepki gösterdi.

Siz de düşüncelerinizi paylaşın, galoşlu tarla ziyaretini nasıl değerlendiriyorsunuz? Yorumlarınızı haberin altına bekliyoruz.

Türkiye'nin Yerli Koyun Irkları Listesi

1. Akkaraman
2. Morkaraman
3. Kangal Akkaraman
4. İvesi
5. Dağlıç
6. Kıvırcık
7. Sakız
8. Orta Anadolu Merinosu
9. Anadolu Merinosu
10. Karacabey Merinosu
11. Karayaka
12. Ramlıç
13. Pırlak
14. Pırit
15. Karya
16. Polatlı Koyunu
17. Bafra Koyunu
18. Şavak Akkaraman
19. Tahirova
20. Koçeri
21. Zom
22. Karakaş Koyunu
23. Eşme Koyunu
24. Norduz Koyunu
25. Gökçeada
26. Acıpayam
27. Malya
28. Hemşin
29. Herik
30. Tuj
31. Karagül
32. Güney Karaman
33. Çine Çaparı

Hüseyin Yağız, yaşadıklarını şöyle anlattı: "27 yıldır Aydın Tarım Kredi ortağıyım. Ekim ayında gittim yonca tohumu aldım. 3 torba tohum aldım. 8100 lira para verdim. Bana fatura vermediler. Yan tarladaki komşum açık tohum aldı onunki çıktı benim tohum çıkmadı.

Tarım Kredi Müdürünün yanına gittim. Tohumda sorun var dedim. Müdürde firmayı aradı. Firmanın elemanı geldi ondan daha güzel olacak acele etme dedi. Geçen hafta yine gittim, firma gelmedi. İki gün daha sabret dediler. Bana firmanın numaralarını veriyorlar. Ben firmadan tohum almadım. Ben Tarım Kredi'den tohum aldım. Faturamı istedim. Yoncada destek var. fatura yok ben desteği nasıl alacam.

Ben faturayı ısrar edince keşmeyi unutmuşuz dediler. El altından tohum mu satıyorsunuz? Çıkış fişi kesilen bir malın faturası olmaz mı? Bu tohumu belgesiz satma yetkisi nereden geliyor? Faturam olmuş olsaydı Tarım ilçeden zarar ziyan tespit ettirip ben bu zararı karşılatırdım"

ÇİFTÇİDEN DİLAN POLAT TEPKİSİ: KEŞKE EKMESEYDİM!

Bursa’da çiftçilik yapan Sinan Çiftçi, geçen sene 25 liradan sattığı salçalık biberi bu sene 5 liraya bile satamadığını belirterek, tepkisini çektiği bir video ile dile getirdi. “Salçalık biber geçen sene 25 liraydı bu sene 5 liraya alan yok” diyen Çiftçi, “Görüyorsunuz cam gibi çok güzel. İşçilik maliyetini bile karşılamıyor. Geçen seneye göre girdi maliyetleri 3 katına yükseldi. Şimdi diyorlar ki neden ektin? Keşke ekmeseydin. Evet, haklılar keşke ekmeseydim. Domates biber ekmek yerine keşke Dilan Polat gibi bir güzellik merkezi açsaydım. Keşke Engin Polat gibi kara para aklasaydım” dedi.

Bakan Yumaklı, ‘Kenevir ektiniz ne yapacağız?’ derken, Bestil ‘Önümüzü açacaksınız’ karşılığını verdi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: KENEVİR ÜRETİMİNE YENİDEN BAŞLIYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılında yaptığı bir konuşmada kenevir üretiminin yeniden başlamasıyla ilgili çalışmaların başlatıldığını belirterek, "Bize dost görünen düşmanlar ülkemden kenevir üretimini aldı. Biz keneviri ithal ediyoruz. Kenevire dayalı yapılması gereken şeyler varsa ithal ürünlerle yapılıyor. Gıda Tarım Bakanlığı bu konuda çalışmalara başlıyor. Birilerinin bu işi başlatması lazımdı. Şu anda biz de bunun çalışmasını yapıyoruz." demişti. 

KONYA'DA DA KENEVİR ÜRETİMİNE İZİN VERİLMİŞTİ!

Kenevir üretimi ile ilgili Konya'da da gerekli izinler verilmişti. Bu yıl Konya/Çumra ilçesinde 20 dekar alanda uzun bir aradan sonra ilk kez kenevir ekimi gerçekleştirilmişti. 

HAYVANLAR DAHA AĞIR GELMESİ İÇİN GEMİLER YIKANMIYOR!

Görgü tanıkları hayvanların üzerinde ortalama 25-30 kg gübre bulunduğunu belirtirken, gübre miktarı kadar hayvanın canlı ağırlık kilosu da artıyor. ESK, hayvanın üzerindeki gübreyi de canlı ağırlıktan sayarak üreticiden fazladan para alıyor. Besilik ithalatının özel sektör tarafından yapıldığı dönemde böyle bir durumun yaşanmadığı, gemilerin en az iki kere yıkandığını ancak mevcut durumda hayvanların canlı ağırlık kilosunun daha ağır gelmesi için gemilerin bilerek yıkanmadığı kaydediliyor. 

ÜRETİCİ GÜBRENİN KİLOSUNA 192 LİRA ÖDÜYOR!

İthal besilik dananın, canlı ağırlık fiyatı 6 dolar yani 192 liradan üreticiye satıldığı düşünülürse, 30 kg gübrenin karşılığı 5760 lira ediyor. Bu rakam da üreticinin nasıl soyulduğunu gözler önüne sererken, birilerinin de buradan nasıl bir vurgun yaptığını ortaya koyuyor.

Üreticiler, hayvanların üzerindeki yoğun gübreden dolayı tepki gösterirken, Et ve Süt Kurumu'nun buradaki gübre vurgununa sessiz kalması dikkat çekiyor. 

ZY Traktör Yönetim Kurulu Başkanı Önder Yol, StoryBox’a elektrikli traktörün üretim sürecini anlattı. Önder Yol, elektrik traktörün dönemin Cumhurbaşkanı Başdanışmanlarından Davut Kavranoğlu’nun kendisini arayıp bir elektrikli traktör istemesiyle başladığını belirterek, “Bunu yapmaya karar verdik. TAGEM aracıyla bir traktör teslim ettiler. 21 iş gücü içinde elektrikli hale getirdik. Bugün yaptıklarımızla o bisiklet gibi kalacak ama zamanında yapılmış iyi bir projeydi” dedi.