Gübretaş'ın 17 Eylül'de Kamuyu Aydınlatma Platformu'na (KAP) yaptığı açıklamaya göre limanın mülkiyeti Gübretaş'ta kalacak ancak rehabilitasyonu, geliştirilmesi, yatırımlarının finansmanı, işletilmesi, yönetimi, bakım ve onarımı ile liman hizmetlerinin sunulması ve bu hizmetlerden gelir elde edilmesine ilişkin hak ve yükümlülükler 35 yıl süreyle münhasıran Alport Liman İşletmeciliği A.Ş.'ye devredilecek.

Sözleşme 17 Eylül 2026 tarihinde imzalandı. KAP bildiriminde bunun konuya ilişkin daha önce yapılan bir açıklamanın güncellemesi olmadığı ve açıklamanın ertelenmediği de görülüyor.

ALPORT 190 MİLYON DOLAR YATIRIM YAPACAK

Sözleşmeye göre Alport tarafından limana yaklaşık 190 milyon dolar yatırım yapılacak.

Bunun yanında Sarıseki'deki mevcut tesislerin yerine Gübretaş'ın kullanımında olacak 30 bin metrekarelik alanda gübre faaliyetleri için gerekli altyapı ve üstyapı yatırımlarını da Alport gerçekleştirecek.

Gübretaş ise Alport'tan ciro payı ve yıllık sabit işletme ücreti alacak. Şirket, 35 yıllık sözleşme süresince toplam 350 milyon dolar gelir elde edilmesini öngörüyor.

Ancak KAP açıklamasında yıllık sabit işletme ücretinin tutarı, cirodan alınacak payın oranı ve 350 milyon dolarlık toplam gelir beklentisinin hangi varsayımlar üzerinden hesaplandığı açıklanmadı.

35 YILLIK İŞLETME HAKKI ALPORT'A HANGİ YÖNTEMLE VERİLDİ?

KAP açıklamasının cevaplamadığı asıl önemli konu ise Alport'un hangi süreç sonunda seçildiği.

Açıklamada İskenderun Gübretaş Limanı'nın işletme hakkının 35 yıl süreyle “münhasıran” Alport'a devredileceği belirtilmesine rağmen, bu sözleşme öncesinde ihale yapılıp yapılmadığı, başka liman işletmecilerinden teklif alınıp alınmadığı veya herhangi bir rekabetçi teklif süreci yürütülüp yürütülmediğine ilişkin bilgi bulunmuyor.

Dolayısıyla 35 yıl gibi oldukça uzun bir dönem için yapılan işletme hakkı devrinde şu sorular cevapsız kalıyor:

• İskenderun Gübretaş Limanı için ihale veya teklif toplama süreci gerçekleştirildi mi?
• Alport dışında başka şirketlerden teklif alındı mı?
• Alport hangi kriterler üzerinden seçildi?
• Limanın 35 yıllık işletme hakkı için bağımsız değerleme yapıldı mı?
• 35 yıllık sürenin belirlenmesinde hangi ekonomik kriterler esas alındı?
• Alport'un yapacağı 190 milyon dolarlık yatırım için takvim ve sözleşmesel teminatlar neler?
• Cirodan alınacak pay ile yıllık sabit işletme ücretinin miktarı ne?

KAP açıklamasında ihale veya rekabetçi teklif sürecine ilişkin herhangi bir bilgi yer almıyor.

AYNI LİMAN 2007'DE DE UZUN SÜRELİ KİRAYA VERİLMİŞTİ

İskenderun Sarıseki Tesisleri'nin geçmişi ise yeni sözleşmeyi daha da önemli hale getiriyor.

Gübretaş, söz konusu limanı 30 Nisan 2007'de Denizciler Birliği Deniz Nakliyat ve Ticaret A.Ş.'ye 25 yıllığına kiraya vermişti.

O dönemki sözleşmeye göre Gübretaş'ın yıllık 1 milyon dolar sabit kira bedeli ile işletmecinin yıllık satış hasılatından yüzde 5 pay alması kararlaştırılmıştı.

Daha sonra yapılan ek sözleşmeyle konteyner limanı yatırımının büyütülmesi planlanmış, Gübretaş'a yaklaşık 300 milyon dolarlık yatırım öngörülürken, yatırımın gerçekleşmesi şartına bağlı olarak kiralama süresi de 30 yıla çıkarılmıştı.

İLK UZUN VADELİ SÖZLEŞME 5 YIL SONRA FESHEDİLMİŞTİ

Ancak uzun süreli olarak yapılan bu sözleşme planlandığı şekilde devam etmedi.

Gübretaş, Denizciler Birliği ile yaptığı kira sözleşmesini 2012 yılında tek taraflı feshetti. Denizciler Birliği feshi kabul etmeyince Gübretaş, Ekim 2012'de tesislerin tahliyesi için dava açmıştı. Bu davanın sonuçları ise kamuoyuna açıklanmamıştı.

350 MİLYON DOLARLIK GELİR NASIL HESAPLANDI?

Diğer yandan KAP açıklamasında, Gübretaş'ın 35 yılda toplam 350 milyon dolar gelir elde edeceği öngörülüyor. Bu rakam basit şekilde 35 yıla bölündüğünde yıllık ortalama 10 milyon dolara karşılık geliyor. Ancak bu, Gübretaş'ın her yıl 10 milyon dolar gelir elde edeceği anlamına gelmiyor.

Çünkü KAP açıklamasında sabit işletme ücretinin ne kadar olduğu, ciro payının oranı, ödemelerin yıllara göre dağılımı ve 350 milyon dolarlık projeksiyonun hangi liman trafiği ve ciro varsayımları üzerinden hesaplandığı açıklanmadı.

Gübretaş'ın açıklaması yeni soruları beraberinde getirdi

İskenderun Gübretaş Limanı'nın mülkiyetinin şirkette kalması ve 190 milyon dolarlık yatırımın Alport tarafından üstlenilmesi anlaşmanın Gübretaş açısından önemli unsurları olarak öne çıkıyor.

Ancak 35 yıllık münhasır işletme hakkının hangi seçim ve değerleme süreci sonunda Alport'a verildiğinin kamuoyuna açıklanmaması, geçmişte aynı limanda yaşanan fesih ve dava süreciyle birlikte değerlendirildiğinde cevaplanması gereken önemli soruları da beraberinde getiriyor.

Gübretaş'ın kamuoyuna, yatırımcılarına ve şirketin önemli ortağı konumundaki Tarım Kredi Kooperatifleri ortaklarına karşı bu sürecin hangi yöntemle yürütüldüğünü, Alport'un hangi kriterlerle seçildiğini ve 35 yıllık sözleşmede şirket menfaatlerinin hangi güvencelerle korunduğunu açıklaması, tartışmaların önüne geçecek en önemli adım olacaktır.

Tarımdan Haber olarak 11 Ağustos'ta Gönen'e giderek çeltik üretim alanlarının hemen yakınındaki bazı tarım arazilerinde geniş bir alana yayılan koyu renkli materyali yerinde görüntülemiştik.

İlgili Makale → Gönen’de görüntüler ortada: Çeltik tarlalarının yanındaki bu madde nedir?

Görüntüler üzerinden söz konusu materyalin kimyasal veya sanayi atığı olduğuna ilişkin kesin bir değerlendirmede bulunmamış; bunun ancak yetkili kurumların yapacağı numune alma ve laboratuvar analizleri sonucunda ortaya konulabileceğinin özellikle altını çizmiştik.

Ve kamu adına çok açık sorular sormuştuk: Bu madde nedir? Nereden getirilmiştir? Tarım arazilerine hangi amaçla dökülmüştür? Dökülmesine ilişkin izin veya denetim var mıdır? Numune alınarak analiz yapılmış mıdır? Toprağa, yer altı veya yüzey sularına etkisi bulunmakta mıdır?

[youtube-video]https://www.youtube.com/watch?v=O1viWSpv4IA[/youtube-video]

Aradan bir aydan fazla süre geçti: İncelemenin sonucu ne oldu?

Haberimizin üzerinden bir aydan fazla süre geçti.

Ancak kamuoyuna açık kaynaklarda, görüntülediğimiz alanlarla ilgili hangi kurumun nasıl bir inceleme yaptığına, söz konusu materyalden numune alınıp alınmadığına ve herhangi bir laboratuvar analizi gerçekleştirildiyse sonuçlarının ne olduğuna ilişkin bir açıklamaya ulaşamadık.

Burada önemli bir ayrımın altını çizelim; Kamuoyuna açıklama yapılmamış olması, inceleme yapılmadığı anlamına gelmiyor.

Aldığımız bilgilere göre ilgili kurumlar sahaya giderek numune alıp, analiz yaptırdıkları kaydediliyor. Ancak nedense bu analiz sonuçları ile ilgili kamuoyuna bir açıklama yapılmadı.

Analiz sonuçlarının açıklanması gerekiyor.

Çünkü tartışmayı sona erdirecek olan yorumlar değil, bilimsel analiz sonuçlarıdır.

Tartışma Tarımdan Haber üzerinden yürümüştü

İlk haberimizin ardından Gönen'de konu büyük yankı uyandırmış; Gönen Ziraat Odasında, Gönen Ticaret Odası ve Gönen Ticaret Borsası başkanlarının da katıldığı toplantının ardından Tarımdan Haber hakkında suç duyurusunda bulunulması yönünde karar alındığı açıklanmıştı.

İlgili Haber → Gönen Baldo Pirinci için alarm! Coğrafi işaretli ürüne çevre kirliliği gölgesi

O gün de ifade ettiğimiz gibi tartışmanın merkezinde Tarımdan Haber'in bulunması asıl soruyu ortadan kaldırmıyor: Çeltik tarlalarının hemen yakınındaki tarım arazilerinde görüntülediğimiz materyal neydi?

Eğer bu materyal tarımda kullanılabilecek nitelikte bir gübre veya başka bir organik materyalse bunun ortaya konulması son derece kolay.

Numune ve analiz sonuçları açıklanır, materyalin niteliği ve tarım arazilerinde kullanılmasının uygun olup olmadığı kamuoyuna bildirilir.

Eğer yapılan incelemede herhangi bir çevresel risk tespit edilmediyse, bunun açıklanması her şeyden önce Gönen çiftçisinin ve Gönen Baldo pirincinin lehine olacaktır.

Gönen Baldo'nun itibarını korumanın yolu sonuçları açıklamaktan geçiyor

Gönen açısından konu sıradan bir çevre tartışmasından ibaret değil. İlçenin tarımsal üretiminde çeltik önemli bir yere sahip. Nitekim Balıkesir Valiliği başkanlığında Aralık 2025'te yapılan toplantıda da Gönen'deki çeltik üretim alanlarının mevcut durumu, sorunları ve alınması gereken tedbirler ilgili kurumlarla değerlendirilmişti.

Dolayısıyla çeltik üretim alanlarının yakınındaki toprağa ve suya ilişkin bir iddia ortaya çıktığında bunun cevapsız bırakılmaması gerekiyor.

Bizim açımızdan mesele ilk gün neyse bugün de aynı: İddiamızın doğru çıkmasını değil, Gönen'in toprağının ve suyunun temiz olduğunun bilimsel verilerle ortaya konulmasını istiyoruz.

Yetkili kurumlara 6 soru

Bu nedenle başta Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Gönen İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili birimlerine şu soruları yöneltiyoruz:

1. Tarımdan Haber'in görüntülediği alanlarda 11 Ağustos'tan sonra herhangi bir inceleme yapıldı mı?
2. Tarım arazisine dökülen materyalden numune alındı mı?
3. Numune alındıysa hangi laboratuvarda, hangi parametreler yönünden analiz edildi?
4. Materyalin ne olduğu ve kaynağı tespit edildi mi?
5. Tarım arazisinde kullanılmasının mevzuata ve tarımsal uygulamalara uygunluğu araştırıldı mı?
6. İnceleme veya analiz yapıldıysa sonuçları neden kamuoyuyla paylaşılmadı?

Akdoğan, İzmir'e atanmadan önce Tarım ve Orman Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığında Bütçe Daire Başkanı olarak görev yapıyordu.

İZMİR İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRÜ KAHRAMAN AKDOĞAN KİMDİR?

1979 yılında Kahramanmaraş'ta doğan Kahraman Akdoğan, lise eğitimini Samsun Veteriner Sağlık Meslek Lisesinde tamamladı.

2003 yılında Anadolu Üniversitesi Laborant ve Veteriner Sağlık Bölümünden mezun olan Akdoğan, 2007 yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesini bitirerek mühendis oldu.

Akdoğan, 2017 yılında Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Su Ürünleri Anabilim Dalında yüksek lisansını tamamlayarak yüksek mühendis unvanını aldı. 2022 yılında ise Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümünden mezun oldu.

MESLEK HAYATINA 1998 YILINDA BAŞLADI

Kahraman Akdoğan, meslek hayatına 1998 yılında Batman'ın Beşiri ilçesindeki İlçe Tarım Müdürlüğünde Veteriner Sağlık Teknikeri olarak başladı.

Daha sonra Rize'nin Ardeşen ve Fındıklı İlçe Müdürlüklerinde aynı görevde bulunan Akdoğan, 2008 yılından itibaren mühendis olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde su ürünlerinin yanı sıra idari ve mali işler alanlarında görev yaptı.

BAKANLIKTA BÜTÇE DAİRE BAŞKANLIĞI YAPTI

2012-2020 yılları arasında Tarım ve Orman Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı Bütçe Daire Başkanlığında mühendis olarak görev yapan Akdoğan, 2020 yılında DSİ 7. Bölge Müdürlüğü Strateji Geliştirme Şube Müdürlüğünde Şube Müdürü Vekili olarak görev aldı.

Aynı yıl Tarım ve Orman Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı Bütçe Daire Başkanlığında Daire Başkanı Vekili olan Akdoğan, 2021-2026 yılları arasında Bütçe Daire Başkanı olarak görevini sürdürdü.

ŞUBAT 2026'DA İZMİR İL MÜDÜRLÜĞÜNE GETİRİLDİ

Kahraman Akdoğan, Şubat 2026'da Mustafa Şahin'in yerine İzmir Tarım ve Orman İl Müdürü olarak görevlendirildi. Akdoğan'ın İzmir'deki görevi yaklaşık yedi aydır devam ederken, atamasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararı 18 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.

Meslek hayatı boyunca bütçe ve mali konular başta olmak üzere kamu yönetimi, kalite yönetim sistemleri ve kurumsal süreç yönetimi alanlarında çeşitli eğitim ve seminerlere katılan Kahraman Akdoğan, İngilizce bilmektedir. Evli ve iki çocuk babasıdır.

TÜRKİYE'DEKİ TARIM VE ORMAN İL MÜDÜRLERİ KİMLER?

Türkiye'nin 81 ilinde görev yapan Tarım ve Orman İl Müdürlerinin güncel isimleri ve il müdürlerinin özgeçmişleri Türkiye Tarım ve Orman İl Müdürleri Listesi 2026 sayfamızda yer alıyor.

18 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2026/319 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararında, Bingöl Tarım ve Orman İl Müdürü Mehmet Fatih Aktay'ın görevden alındığı ve yerine Hikmet Güneş'in atandığı belirtildi.

BİNGÖL İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRÜ HİKMET GÜNEŞ KİMDİR?

1979 yılında Diyarbakır'ın Bismil ilçesinde dünyaya gelen Hikmet Güneş, ilk ve orta öğrenimini Tepe Köyü'nde, lise öğrenimini ise Bismil Lisesi'nde tamamladı.

Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ziraat Mühendisliği Bölümünden 2003 yılında mezun olan Güneş, daha sonra Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Ön Lisans Programını da bitirdi.

Meslek hayatına 2005 yılında Bakırköy Adliyesinde memur olarak başlayan Güneş, daha sonra İstanbul İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ziraat mühendisi olarak görev yaptı.

TKDK'DA UZUN YILLAR GÖREV YAPTI

Hikmet Güneş, 2009 yılında Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumunda (TKDK) uzman olarak göreve başladı. Güneş, 2013-2024 yılları arasında İl Koordinatörlüğü ve Ödeme Koordinatörlüğü görevlerinde bulundu.

2019-2020 yıllarında Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde de çeşitli görevler üstlenen Güneş; DİSKİ Genel Müdürlüğü İç Denetçiliği, Kaynak Geliştirme ve İştirakler Daire Başkan Vekilliği, Sağlık İşleri Daire Başkan Vekilliği ve Personel A.Ş. Yönetim Kurulu Üyeliği yaptı.

18 AĞUSTOS'TA BİNGÖL'DE GÖREVE BAŞLAMIŞTI

Ağustos 2024 itibarıyla Tarım ve Orman Bakanlığında Tarım ve Orman Uzmanı olarak görev yapan Hikmet Güneş, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'nın tensipleriyle 18 Ağustos 2026 tarihinde Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürü olarak görevlendirildi.

Güneş'in ataması, 18 Eylül 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla resmiyet kazandı.

İngilizce bilen Güneş; sulama sistemleri, sera yapım teknikleri, tarımsal inşaat ve ihale mevzuatı alanlarında çalışmalar yürüttü. Hikmet Güneş evli ve üç çocuk babasıdır.

TÜRKİYE'DEKİ TARIM VE ORMAN İL MÜDÜRLERİ KİMLER?

Bingöl'deki atamayla birlikte Tarım ve Orman Bakanlığının il teşkilatındaki güncel isimlerden biri de değişmiş oldu.

Türkiye'nin 81 ilinde görev yapan Tarım ve Orman İl Müdürlerinin güncel isimlerine ve il müdürlerinin özgeçmişlerine Türkiye Tarım ve Orman İl Müdürleri Listesi 2026 sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

BİNGÖL'DE GÖREV DEĞİŞİMİ AĞUSTOS'TA YAPILMIŞTI

Karara göre Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Fatih Aktay görevden alınırken, yerine Hikmet Güneş atandı. Ancak Bingöl'deki görev değişimi Resmi Gazete kararından yaklaşık bir ay önce fiilen gerçekleştirilmişti.

İlgili Haber → Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürü Hikmet Güneş kimdir?

İZMİR'DEKİ DEĞİŞİKLİK İSE ŞUBAT AYINDA YAPILDI

Benzer bir durum İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde de yaşandı. Mustafa Şahin'in yerine Kahraman Akdoğan'ın getirilmesine yönelik görev değişikliği Şubat ayında yapılmıştı.

İlgili Haber → İzmir Tarım ve Orman İl Müdürü Kahraman Akdoğan kimdir?

AYLAR SONRA RESMİ ATAMA KARARI GELDİ

18 Eylül tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2026/319 sayılı kararla, sahada daha önce gerçekleşen bu değişikliklerin resmi atama süreci tamamlanmış oldu.

Kararla Mehmet Fatih Aktay Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden alınırken Hikmet Güneş Bingöl İl Tarım ve Orman Müdürü; Mustafa Şahin Tarım Reformu Genel Müdür Yardımcısı, Kahraman Akdoğan ise İzmir İl Tarım ve Orman Müdürü olarak atandı.

TÜRKİYE'DEKİ TARIM VE ORMAN İL MÜDÜRLERİ KİMLER?

Türkiye'nin 81 ilinde görev yapan Tarım ve Orman İl Müdürlerinin güncel isimlerine ve il müdürlerinin özgeçmişlerine Türkiye Tarım ve Orman İl Müdürleri Listesi 2026 sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Acıgöl, Avanos, Derinkuyu, Gülşehir, Hacıbektaş, Kozaklı, Merkez ve Ürgüp ilçelerinde 2027 üretim yılı için geçerli olacak ürün desenleri belirlenirken, yeni liste önceki dönemle karşılaştırıldığında Nevşehir'de tek değişikliğin Avanos'ta yapıldığı görülüyor.

Türkiye genelinde 81 ilin güncel ürün listesine ise “Havza destekleri 2027: Hangi ilde hangi ürün destekleniyor?” ana sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

NEVŞEHİR'DE 2027 HAVZA ÜRÜN DESENİNDE TEK DEĞİŞİKLİK

Nevşehir'in 2027 havza ürün deseni önceki listeyle ilçe ilçe karşılaştırıldığında 8 ilçeden 7'sinde ürünlerin değişmediği görülüyor.

Tek değişiklik Avanos'ta yapıldı. Avanos'un önceki ürün deseninde arpa, aspir, buğday, kuru fasulye, nohut, patates ve yem bitkileri bulunuyordu.

2027 üretim yılı listesinde ise bu ürünlere yağlık ayçiçeği eklendi. Böylece yağlık ayçiçeği Avanos'ta planlamaya konu havza ürünleri arasına dahil edilmiş oldu.

NEVŞEHİR 2027 HAVZA DESTEKLERİ: HANGİ İLÇEDE HANGİ ÜRÜNLER VAR?

Acıgöl: Arpa, aspir, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut, patates, yem bitkileri.

Avanos: Arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, nohut, patates, yem bitkileri.

Derinkuyu: Arpa, buğday, kuru fasulye, nohut, patates, yem bitkileri.

Gülşehir: Arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut, patates, yem bitkileri.

Hacıbektaş: Arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Kozaklı: Arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Merkez: Arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut, patates, yem bitkileri.

Ürgüp: Arpa, aspir, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut, patates, yem bitkileri.

AVANOS'TA YAĞLIK AYÇİÇEĞİ 2027 LİSTESİNE GİRDİ

Nevşehir'in 2027 ürün desenindeki dikkat çekici değişiklik yağlık ayçiçeğinde yaşandı. Daha önce Avanos'un ürünleri arasında bulunmayan yağlık ayçiçeği, 2027 üretim yılı ürün desenine dahil edildi.

Böylece Nevşehir'de yağlık ayçiçeğinin yer aldığı ilçeler Avanos, Gülşehir, Hacıbektaş, Kozaklı ve Merkez oldu.

Diğer 7 ilçede ise mevcut ürün desenleri korundu; herhangi bir ürün eklenmedi veya listeden çıkarılmadı.

NEVŞEHİR'DE 3 İLÇE SU KISITI KAPSAMINDA

2027 havza ürün deseni tablosunda Acıgöl, Derinkuyu ve Gülşehir su kısıtı kapsamında işaretlendi.

Yeni listede yer alan açıklamaya göre, su kısıtı kapsamında belirlenen ilçelerde dane mısır üretiminde damla sulama şartı aranıyor.

TMO, 2026 yılı hububat hasadının tamamlanmasının ardından, yurt içi yem hammaddesi arzını artırmak, sektörün alternatif yem hammaddelerine erişimini kolaylaştırmak ve piyasa istikrarına katkı sağlamak amacıyla stoklarında bulunan arpayı 17 Eylül 2026 itibarıyla satışa açtı.

Kurum, Ekim ayında başlaması planlanan 2026/27 buğday ve arpa satış programında daha önce buğday satışlarını öne çekerek 1 Eylül'de TÜRİB üzerinden satışlara başlamıştı. Şimdi arpa satışları da devreye alındı.

TMO arpa satış fiyatı 14 bin TL/ton

17 Eylül'den itibaren geçerli fiyat listesine göre, yerli ve ithal arpanın satış fiyatı ton başına 14.000 TL olarak belirlendi.

Fiyat KDV ve manipülasyon hariç olarak uygulanacak. Açık yığın, maydü ve noda stoklarında manipülasyon ücreti alınmayacak; kapalı depolarda ise ton başına 150 TL manipülasyon ücreti uygulanacak. Nakliye ilave ücreti fiyata dahil.

ELÜS'ten boşa çıkarılan arpanın kapalı depo satış fiyatı ise 14.300 TL/ton olarak açıklandı. Bu fiyat KDV ve borsa hariç olup manipülasyon ve nakliye ilave ücreti dahil.

Arpa ilk etapta besiciler ve yem fabrikalarına satılacak

TMO satışlardan yararlanabilecek kesimleri de sınırlandırdı. Arpa ilk etapta büyükbaş ve küçükbaş besici ve yetiştiricileri ile yem fabrikalarına, bir aylık fiili tüketim esasına göre satılacak.

Kanatlı hayvan besiciliği yapanlara, kırıcı, ezmeci ve flakecilere ise bu satış programı kapsamında arpa verilmeyecek.

Satışlar peşin bedelle gerçekleştirilecek. Yem fabrikalarında kredi kartıyla ödeme kabul edilmeyecek. Besici ve yetiştiriciler ise peşin ödemenin yanı sıra Ziraat Bankası POS cihazı üzerinden tüm bankalara ait kredi kartlarıyla tek çekim ödeme yapabilecek. Taksitli satış yapılmayacak.

Besici ve yetiştirici için 102 bin 794 ton arpa satışa açıldı

TMO'nun yayımladığı stok listesine göre, besici ve yetiştiricilere yönelik TMO depolarından toplam 102.794 ton arpa satışa çıkarıldı. Listede Kırşehir 13 bin tonla dikkat çekerken Muş'ta toplam 16 bin ton, Çorum'da 10 bin ton, Samsun'da 6 bin ton, Ankara ve Yozgat'ta ise 5'er bin tonluk stok bulunuyor.

Bunun yanında ELÜS'ten boşa çıkarılarak satışa sunulacak stokların toplamı 50.452.715 kilogram, yani yaklaşık 50 bin 453 ton olarak yer alıyor. Bu stoklarda Kayseri yaklaşık 11,46 bin ton, Aksaray 11,83 bin ton ve Konya 7,21 bin tonla öne çıkıyor.

Besiciler TMO arpasına nasıl başvuracak?

Besici ve yetiştiricilerin, 15 Eylül 2026 ve sonrasında İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinden alınmış, hayvan sayısı ve cinsini gösteren işletme tescil belgesiyle başvurmaları gerekiyor.

Başvurular, besici ve yetiştiricinin hinterlandında bulunduğu TMO işyerine elden yapılacak.

Besici ve yetiştiriciler için takvim şöyle belirlendi:

Talep toplama: 17–30 Eylül 2026
Para yatırma: 2–20 Ekim 2026
Son ürün teslim tarihi: 30 Ekim 2026

Satın alınan arpanın üçüncü kişilere satılmaması için başvuru sahiplerinden ayrıca taahhütname alınacak.

Yem fabrikaları ELASP üzerinden başvuracak

Yem fabrikalarının başvuruları ise TMO Elektronik Alım ve Satış Platformu (ELASP) üzerinden gerçekleştirilecek.

Yem fabrikalarından 15 Eylül 2026 ve sonrası tarihli faaliyet belgesinin yanı sıra 2025 yılı fiili tüketim belgeleri, 2025 yılı elektrik tüketimi ve geçerli kurulu kapasite raporu istenecek.

Yem fabrikaları için talep toplama dönemi 17–24 Eylül 2026 olarak belirlendi. Başvurular 24 Eylül saat 17.00'de sona erecek. ELÜS stoklarında TÜRİB takas son işlem tarihi 12 Ekim, ürünlerin son teslim tarihi ise 30 Ekim olacak.

Özel şirketlerden rüşvet alındığı iddiasıyla yürütülen soruşturmada Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) verileri incelendi. Aydın İl Jandarma Komutanlığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Birimi ile Nazilli İlçe Jandarma Komutanlığı ekipleri tarafından gerçekleştirilen operasyonda Enstitü Müdürü Mustafa Koray Şimşek'in de aralarında bulunduğu dört şüpheli gözaltına alındı.

Şüphelilerin makam odalarında yapılan aramalarda bazı malzeme ve materyallere incelenmek üzere el konuldu.

SAVCILIK ENSTİTÜ MÜDÜRÜ İÇİN TUTUKLAMA İSTEDİ

Jandarmadaki işlemlerinin ardından Nazilli Adliyesi'ne sevk edilen dört şüpheli; rüşvet, görevi kötüye kullanma, resmi belgede sahtecilik ve örgüt kurma suçlamaları kapsamında Cumhuriyet Savcılığında ifade verdi.

Savcılık, Enstitü Müdürü Mustafa Koray Şimşek'i tutuklama talebiyle, Sulh Ceza Hakimliğine sevk etti.

Hakimlik, Şimşek ile birlikte dört şüphelinin de adli kontrol şartıyla serbest bırakılmasına karar verdi. Soruşturma devam ediyor.

MUSTAFA KORAY ŞİMŞEK MÜDÜRLÜK GÖREVİNDEN ALINDI

Soruşturmanın ardından Enstitü Müdürü Mustafa Koray Şimşek hakkında idari olarak da dikkat çeken bir karar alındı.

Şimşek, Pamuk Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü görevinden alınarak Aydın Tarım ve Orman İl Müdürlüğü emrine verildi.

Bu gelişme, Pamuk Araştırma Enstitüsü ve Şimşek'in geçtiğimiz yıl Tarımdan Haber'in gündeme getirdiği bir başka önemli dosyayla kamuoyunda tartışılmış olması nedeniyle ayrıca dikkat çekti.

TARIMDAN HABER GEÇTİĞİMİZ YIL GDO'LU PAMUK DETAYINI GÜNDEME GETİRMİŞTİ

Tarımdan Haber, geçtiğimiz yıl Mustafa Koray Şimşek'in doktora tezinde yer alan dikkat çekici bir ayrıntıyı kamuoyuna taşımıştı.

Şimşek'in 2023 yılında hazırladığı doktora tezinde, GDO'lu FH-142 pamuk çeşidinin melezleme çalışmalarında kullanıldığı bilgisi yer alıyordu.

İlgili Haber → Pamuk Araştırma Enstitüsü Müdürü’nün doktora tezinde GDO’lu pamuk detayı kafa karıştırdı

Türkiye'de GDO'lu tohumların üretim amacıyla kullanılması yasak olduğu için, GDO'lu olduğu belirtilen bir pamuk çeşidinin doktora çalışmasındaki melezleme materyalleri arasında yer alması önemli soru işaretlerine neden olmuştu.

Tarımdan Haber'in konuyu gündeme getirmesinin ardından Şimşek'in yaptığı açıklama ise tartışmayı daha da dikkat çekici hale getirmişti.

“BAŞKA BİR ÇEŞİT KULLANDIK, İSMİ BÖYLE OLDUĞU İÇİN TEZDE DE BÖYLE YAZDIK”

Şimşek, Tarımdan Haber'e yaptığı açıklamada tezde belirtilenin aksine GDO'lu pamuk kullanmadıklarını savunmuş; gerçekte başka bir çeşit kullandıklarını ancak kullanılan çeşidin ismi de FH-142 olduğu için tezde bu şekilde yer aldığını belirtmişti.

Bu açıklama ise beraberinde başka bir temel soruyu getirmişti: Bilimsel bir doktora tezinde melezlemede kullanılan materyalin kimliği konusunda böyle bir karışıklık nasıl yaşanmıştı?

Türkiye'nin pamuk araştırmaları açısından önemli bir kamu kurumunun önce yöneticisinin doktora tezindeki GDO'lu pamuk tartışmasıyla, şimdi de müdürünün de şüphelileri arasında bulunduğu bir rüşvet soruşturmasıyla gündeme gelmesi, “Pamuk Araştırma Enstitüsü'nde neler oluyor?” sorusunu beraberinde getirdi.

Soruşturmanın en dikkat çekici boyutunu ise tarladan çıkan ürünün tüketiciye ulaşıncaya kadar fiyatının nasıl yükseltildiğine ilişkin tespitler oluşturdu.

Başsavcılığın açıklamasına göre Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya’daki hal müdürlüklerinden veriler toplandı. Vergi Denetim Kurulu’nun çalışması kapsamında 1.029 çiftçinin beyanına başvuruldu ve çiftçilerin ürünlerini hangi bedelle sattıkları incelendi.

Sahte müstahsil makbuzuyla en az 5 kat yüksek gösterilmiş

Yapılan incelemelerde bazı tedarikçilerin çiftçiden satın aldıkları yaş sebze ve meyveyi gerçek alış fiyatından daha yüksek bir bedelle alınmış gibi gösteren sahte müstahsil makbuzları düzenledikleri tespit edildi.

Soruşturmadaki tespitlere göre bununla da kalınmadı; piyasadaki hâkim konum kullanılarak ürün arzı olduğundan düşük, maliyetler olduğundan yüksek gösterildi ve tedarik zinciri gereksiz yere uzatıldı. Savcılık, bu yöntemlerle fiyatların yukarı yönlü manipüle edilerek fahiş fiyat uygulamasına neden olunduğunu açıkladı.

Nihat Çelik aylar önce aynı yönteme dikkat çekmişti

Soruşturmadaki bu tespitler, Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Genel Merkezi (TÜRKYED) Genel Başkanı Nihat Çelik’in aylar önce yaş sebze ve meyvede tarla ile market arasındaki fiyat farkına ilişkin yaptığı açıklamaları yeniden gündeme taşıdı.

Çelik, üreticiden düşük fiyatla çıkan bir ürünün market raflarında en az 6 katına katlanarak yükselmesinin yalnızca nakliye, işçilik ve diğer ticari maliyetlerle açıklanamayacağını belirterek özellikle müstahsil makbuzlarına dikkat çekmişti.

Çelik sistemi şu sözlerle anlatmıştı:

“Tarladan çiftçiden 10 liraya çıkan bir ürün market rafında 60-70 lira oluyor. Elbette nakliye ve işçilik maliyeti olacak ancak bir ürünün fiyatının bu kadar artması normal değil. Çiftçiden 10 liraya alınan ürün, müstahsil makbuzunda 35-40 liradan alınmış gibi gösteriliyor.”

“Devlet belgeye baktığında fahiş fiyat olmadığını düşünüyor”

Çelik’e göre sistemdeki kritik nokta, denetim sırasında alış maliyetinin belgelere göre değerlendirilmesi.

Ürünün gerçekte 10 liraya alınmasına rağmen müstahsil makbuzunda 35-40 liralık alış gösterilmesi halinde, sonraki aşamada oluşan yüksek satış fiyatının kâğıt üzerinde olağan bir ticari marj gibi görülebildiğini belirten Çelik, şöyle konuşmuştu:

“Devlet denetim yaptığında müstahsil makbuzunu görünce fahiş fiyat uygulaması olmadığını zannediyor. Fakat müstahsil makbuzu gerçek değil, sahte.”

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturmasında da gerçek alış fiyatının üzerinde bedel gösteren sahte müstahsil makbuzlarının tespit edilmiş olması, Çelik’in daha önce dikkat çektiği mekanizmayla örtüşüyor.

Müstahsil makbuzu kimin adına kesildi, parayı kim aldı?

Çelik, sistemin ortaya çıkarılması için yalnızca müstahsil makbuzunun varlığına bakılmasının yeterli olmayacağını belirterek iki önemli denetim yapılması gerektiğini söyledi.

Bunlardan ilkinin, müstahsil makbuzunun adına düzenlendiği çiftçinin Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtlarının incelenmesi olduğunu belirten Çelik, çiftçinin kayıtlı üretim alanından belgede belirtilen miktarda ürünü üretmesinin mümkün olup olmadığının kolaylıkla tespit edilebileceğini kaydetti.böylelikile aracı lobidinin halkasını da kesmiş olacak

İkinci kontrolün ise para hareketinin banka üzerinden yapılması gerektiğini vurguladı.

Çelik, “Müstahsil makbuzu kimin adına kesilmişse ürün bedelinin banka yoluyla o kişinin hesabına yatırılması gerekiyor. Böylelikle üretici aldatması sonlandırmış ve kayıt dışılık te önlenmiş olur. Normal şartlarda ödemeler elden yapılıyor. Dolayısıyla müstahsil makbuzundaki rakamın doğru olup olmadığının tespiti yapılamıyor.” dedi.

Nitekim mevcut soruşturmada Tarım ve Orman Bakanlığından ÇKS, Ticaret Bakanlığından Hal Kayıt Sistemi verilerinin alınarak çiftçi beyanları ve şirketlerin defter ve belgeleriyle karşılaştırıldığı görüldü.

“Ürünün parası çiftçiye banka üzerinden ödenmeli”

Operasyonun daha önce yaptığı uyarıların önemini ortaya koyduğunu belirten Çelik, devletin söz konusu yapının üzerine gitmesini önemli bulduğunu ifade ederek Adalet Bakanı Akın Gürlek’e, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a teşekkür etti.

Çelik’e göre yaş sebze ve meyvede fiyat oluşumunun şeffaflaştırılması için en önemli adımlardan biri, müstahsil makbuzunda kimin adı bulunuyorsa ürün bedelinin de banka üzerinden doğrudan o kişiye ödenmesinin zorunlu hale getirilmesi.

Böylece hem müstahsil makbuzundaki fiyatın gerçekliği hem de ürünü sattığı belirtilen çiftçinin gerçekten o ürünü üretip üretmediği ÇKS kayıtları ve banka hareketleri üzerinden çapraz kontrol edilebilir.

Çelik, üretici ile tüketici arasındaki gereksiz aracıların azaltılmasının da tarla ile market arasındaki fiyat makasının daraltılması açısından önemli olduğunu kaydetti.

“Devletimizin bize olan güvenini boşa çıkarmayacağız”

TÜRKYED Genel Başkanı Nihat Çelik, açıklamasının sonunda ise şu ifadeleri kullandı:

“Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Genel Merkezi olarak Allah’a sözümüz var. Devletimizin bize olan güvenini boşa çıkarmayacağız. Üreticimizin emeğinin karşılığını alması, 86 milyon vatandaşımızın da gıdaya uygun ve erişilebilir fiyatlarla ulaşabilmesi için mücadelemizi sürdüreceğiz.

Üreticinin kanını emerek, sırtından bire on kazanmayı marifet sayan anlayışlara karşı susmayacağız. Üreticimizin alın terini de tüketicimizin sofrasını da korumak için haykırmaya devam edeceğiz.

Bizim mücadelemiz ne bir kesime karşıdır ne de bir kurumla karşı karşıya gelme mücadelesidir. Bizim mücadelemiz; üreticinin hakkını, tüketicinin sofrasını ve devletimizin adil piyasa düzenini koruma mücadelesidir.

Tarladan sofraya kadar uzanan zincirde haksız kazanca geçit verilmemesi için üzerimize düşen her sorumluluğu yerine getireceğiz. Üretici kazanacak, tüketici korunacak, devletimizin denetim mekanizmaları güçlenecek. Biz TÜRKYED olarak doğru bildiğimiz yolda, sonuna kadar üreticimizin ve tüketicimizin yanında olmaya devam edeceğiz.”

Mazot, gübre, tohum, ilaç, sulama, elektrik ve işçilik başta olmak üzere üretim giderlerindeki artışın çiftçinin işletme sermayesi ihtiyacını büyüttüğünü belirten Doğan, mevcut kredi şartlarının üreticiyi giderek daha fazla zorladığını kaydetti.

ÇİFTÇİNİN TARLAYI EKMEK İÇİN İHTİYAÇ DUYDUĞU PARA ARTTI

Üreticinin sezon başında yaptığı harcamaların önemli bölümünü hasattan aylar önce karşılamak zorunda olduğuna dikkat çeken Doğan, çiftçinin kendi sermayesinin yetersiz kaldığı noktada krediye yöneldiğini ifade etti.

Doğan, şöyle konuştu:

“Çiftçi bugün tarlasını ekebilmek için geçmiş yıllara göre çok daha yüksek bir sermayeye ihtiyaç duyuyor. Girdi fiyatları yükseldikçe üretim için gerekli para da artıyor. Üreticinin kendi imkânları yetmediğinde krediye yönelmesi gerekiyor ancak yüksek faiz oranları önemli bir yük oluşturuyor.”

“TARIMDA PARA HER AY DÖNMÜYOR”

Tarımsal üretimin finansman yapısının diğer ticari faaliyetlerden farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Doğan, çiftçinin yaptığı harcamanın karşılığını çoğu üründe ancak hasattan sonra alabildiğine dikkat çekti.

Doğan, tarımsal kredilerde vade ve ödeme tarihlerinin de buna göre belirlenmesini isteyerek şunları söyledi:

“Tarımda para her ay dönmüyor. Üretici önce harcama yapıyor, ürününü yetiştiriyor ve hasattan sonra gelir elde ediyor. Bu nedenle tarımsal kredilerin vadesi ve ödeme takvimi, üretimin yapısına uygun olmalıdır.”

KREDİ LİMİTLERİ GÜNCEL ÜRETİM MALİYETLERİNE GÖRE BELİRLENSİN

Geçmiş yıllarda belirlenen finansman tutarlarının bugünkü üretim maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirten Doğan, kredi limitlerinin de yeniden ele alınmasını istedi.

Kredi tutarlarının ürüne, ekim alanına ve güncel üretim maliyetlerine göre belirlenmesi gerektiğini kaydeden Doğan, üreticiye kullandırılan finansmanın gerçek üretim giderleriyle uyumlu hale getirilmesinin önemine dikkat çekti.

FİNANSMAN SORUNU EKİM ALANINI DA ETKİLİYOR

Doğan'a göre finansmana erişimde yaşanan sıkıntının etkisi yalnızca çiftçinin borç yüküyle sınırlı kalmıyor. Yetersiz işletme sermayesi üreticinin ne kadar alan ekeceğinden hangi girdileri kullanacağına kadar üretim kararlarını da etkiliyor.

Yüksek kredi maliyetlerinin tarımsal yatırımları ertelettiğini belirten Doğan, çiftçilerin makine yenileme, modern sulama sistemlerine geçiş ve verimliliği artıracak yatırımlarda da daha temkinli hareket etmek zorunda kaldığını söyledi.

“ÜRETİCİ ÖNCE SEZONU NASIL TAMAMLAYACAĞINI HESAPLIYOR”

Çiftçinin mevcut koşullarda uzun vadeli yatırım yapmaktan önce üretim sezonunu tamamlamaya odaklandığını ifade eden Doğan, finansman sıkıntısının üretime yansımasını şöyle anlattı:

“Üretici bugün yatırım yapmaktan önce önündeki sezonu nasıl tamamlayacağını hesaplıyor. İşletme sermayesi yetersiz kaldığında ekim alanı küçülebiliyor ve bazı girdilerin kullanımından vazgeçilebiliyor. Bunun sonucu verim ve üretime yansıyor.”

“ÇİFTÇİNİN BEKLENTİSİ DAHA FAZLA BORÇLANMAK DEĞİL”

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin aynı zamanda gıda arzının devamlılığı açısından önem taşıdığını vurgulayan Doğan, çiftçinin üretimden kopmaması için uygun maliyetli finansman imkanlarının güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Çiftçinin talebinin daha fazla borçlanmak olmadığının altını çizen Doğan, üretim ve hasat dönemlerine göre hazırlanacak, uygun maliyetli ve yeterli limitlere sahip bir tarımsal kredi modelinin hem çiftçiyi rahatlatacağını hem de üretimin devamlılığına katkı sağlayacağını ifade etti.

Bölge toplantılarının üçüncüsü Eskişehir’de gerçekleştirildi. Toplantıya Eskişehir’in yanı sıra Afyonkarahisar, Bilecik ve Kütahya ile Konya’nın Yunak ve Ilgın ilçelerinden tohum yetiştiricileri katıldı.

BAKANLIK VE SEKTÖR TEMSİLCİLERİ TOHUM ÜRETİCİLERİYLE BULUŞTU

Toplantıya Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü Tohumculuk Daire Başkan Vekili Fatih Ahmet Yentür, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Onur Koyuncu, Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü Ulaş Çınar, Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürü Yüksel Çil ve Afyonkarahisar İl Tarım ve Orman Müdürü Özkan Parlak katıldı.

Kütahya ve Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlükleri yetkililerinin de yer aldığı toplantıya ayrıca TÜRKTOB Yönetim Kurulu Üyesi ve ECOSA Başkan Yardımcısı Hacı Ömer Güler, Ilgın Pancar Ekicileri Kooperatifi Başkanı Ahmet Kara, TYAB Yönetim Kurulu Başkanı Miktat Olgun ve yönetim kurulu üyeleri katılım sağladı.

TOHUM ÜRETİCİLERİNİN SORUNLARI DOĞRUDAN BAKANLIK YETKİLİLERİNE AKTARILDI

Toplantıya ilişkin değerlendirmede bulunan TYAB Yönetim Kurulu Başkanı Miktat Olgun, bölge istişare toplantısını yetiştiriciler ve Bakanlık temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirdiklerini belirtti.

Olgun, toplantıda sektör temsilcileri ile tohum yetiştiricilerinin beklenti, talep ve önerilerinin dinlendiğini, sahada karşılaşılan sorunların kapsamlı şekilde değerlendirildiğini kaydetti.

2027 SERTİFİKALI TOHUM DESTEĞİNDEKİ ARTIŞA TEŞEKKÜR

2027 üretim yılı için sertifikalı tohum desteğinde yapılan artıştan dolayı Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ve Bakanlık ekibine teşekkür eden Olgun, toplantının önemli gündemlerinden birinin de üretim kredileri olduğunu belirtti.

TOHUM ÜRETİM KREDİSİNDE 6 AYLIK VADE SORUNU

Sertifikalı tohum üretim kredilerinde vade süresinin 12 aydan 6 aya düşürülmesinin üreticiler açısından sorun oluşturduğuna dikkat çeken Olgun, bu konuda yürütülen çalışmaların sonuç vermeye başladığını ifade etti.

Olgun, vade süresinden kaynaklanan sorunun çözülmesi konusunda önemli mesafe katedildiğini kaydetti.

Tohum üretiminin ekimden hasada, işleme ve sertifikasyon süreçlerine kadar belirli bir üretim takvimine bağlı olması nedeniyle finansmana erişim ve kredi vadeleri, sektör açısından önemli başlıklar arasında bulunuyor.

ÜRETİCİLER SORULARINI DOĞRUDAN YÖNELTTİ

Toplantının soru-cevap bölümünde ise tohum yetiştiricileri, Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri ile TYAB Yönetim Kurulu üyelerine doğrudan sorularını yöneltti.

Üreticiler sahada karşılaştıkları sorunları ve çözüm bekleyen konuları aktarırken, dile getirilen talepler karşılıklı olarak değerlendirilerek çözüm yolları üzerinde görüş alışverişinde bulunuldu.

Uzun yıllar televizyonculuk yapan Cingöz; TV42, KONTV ve Çiftçi TV başta olmak üzere çeşitli yayın kuruluşlarında görev aldı. Özellikle tarım ve çiftçiye yönelik hazırladığı programlarla tanınan Cingöz, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki üreticilerin sorunlarını, taleplerini ve üretim hikayelerini ekranlara taşıdı.

TARIM MASASI VE ÇİFTÇİNİN GÜLEN YÜZÜ PROGRAMLARIYLA TANINDI

Recep Cingöz, yapımcılığını ve sunuculuğunu üstlendiği “Tarım Masası” ve “Çiftçinin Gülen Yüzü” programlarıyla tarım sektöründe geniş bir kesime ulaştı.

Yıllar boyunca tarladan üretici örgütlerine, tarımsal işletmelerden sektör temsilcilerine kadar tarımın farklı kesimlerini ekranlara taşıyan Cingöz, özellikle üreticilerin yaşadığı sorunların kamuoyuna aktarılmasına katkıda bulundu.

VEFAT HABERİNİ OĞLU DUYURDU

Recep Cingöz'ün vefat haberini oğlu Eren Cingöz sosyal medya hesabından duyurdu.

Eren Cingöz paylaşımında, babasının bir süredir ağır bir hastalıkla mücadele ettiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“İnnâ lillâhi ve innâ ileyhi raciun. Bir süredir amansız bir hastalıkla mücadele eden Canım Babamız RECEP CİNGÖZ, Hakk’ın rahmetine kavuşmuştur. Ruhu şad, mekanı cennet olsun.”

ANKARA'DA SON YOLCULUĞUNA UĞURLANACAK

Recep Cingöz'ün cenazesi, 16 Eylül 2026 Çarşamba günü öğle namazını müteakip Ankara Karşıyaka Mezarlığı'nda kılınacak cenaze namazının ardından toprağa verilecek.

Tarımdan Haber ailesi olarak meslektaşımız Recep Cingöz'e Allah'tan rahmet; ailesine, evlatlarına, yakınlarına, Konya basın camiasına ve tarım sektörüne başsağlığı diliyoruz.

Kırıkkale genelinde arpa, buğday, mercimek, nohut ve yem bitkileri 9 ilçenin tamamında planlama kapsamında yer alırken; aspir, yağlık ayçiçeği, kuru fasulye, dane mısır, kuru soğan ve soya üretimi ilçelerin havza koşullarına göre değişkenlik gösteriyor.

Türkiye genelindeki illerde hangi ürünlerin planlama kapsamına alındığını görmek isteyen üreticiler, “Havza destekleri 2027: Hangi ilde hangi ürün destekleniyor?” ana sayfamızdan 81 ilin güncel listesine ulaşabilir.

KIRIKKALE 2027 HAVZA DESTEKLERİ: HANGİ İLÇEDE HANGİ ÜRÜNLER VAR?

Bahşılı: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, soya, yem bitkileri.

Balışeyh: Arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, soya, yem bitkileri.

Çelebi: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, soya, yem bitkileri.

Delice: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, yem bitkileri.

Karakeçili: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, soya, yem bitkileri.

Keskin: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, soya, yem bitkileri.

Merkez: Arpa, buğday, fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, soya, yem bitkileri.

Sulakyurt: Arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, soğan (kuru), soya, yem bitkileri.

Yahşihan: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, soğan (kuru), soya, yem bitkileri.

KIRIKKALE'DE 2027 LİSTESİNDE DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİKLİKLER: YENİ ÜRÜNLER EKLENDİ

Kırıkkale'nin önceki havza ürün deseni ile 2027 üretim yılı listesi karşılaştırıldığında üreticileri sevindirecek önemli ilaveler dikkat çekiyor:

3 İlçeye Yağlık Ayçiçeği Eklendi: Önceki listede yağlık ayçiçeği bulunmayan Bahşılı, Sulakyurt ve Yahşihan ilçelerinin 2027 havza desenine yağlık ayçiçeği dahil edildi. Böylece Merkez hariç 8 ilçede yağlık ayçiçeği planlama kapsamına alınmış oldu.

Balışeyh'e Aspir Müjdesi: Önceki dönemde yer almayan aspir, 2027 üretim yılı planlamasında Balışeyh ilçesinin ürün desenine eklendi.

Delice'nin Desenine Kuru Fasulye Dahil Edildi: Önceki tabloda yer almayan kuru fasulye, 2027 listesiyle birlikte Delice ilçesinde de planlamaya konu ürünler arasına girdi. Bu eklemeyle kuru fasulye Kırıkkale'nin tüm ilçelerinde yer bulmuş oldu.

Çelebi, Karakeçili, Keskin ve Merkez'de Değişiklik Yok: Bu 4 ilçede mevcut ürün desenleri 2027 üretim yılında da aynen korundu; listeden herhangi bir ürün çıkarılmadı.

KIRIKKALE'DE İLÇELERE GÖRE ÜRÜN DAĞILIMI

Tüm İlçelerde Ortak Olanlar: Arpa, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut ve yem bitkileri 9 ilçenin tamamında ortak ürün deseni olarak belirlendi.

Dane Mısır 4 İlçede: Dane mısır yalnızca Çelebi, Karakeçili, Keskin ve Merkez ilçelerinin havza deseninde yer alıyor.

Soya Geniş Alanda Destekleniyor: Delice hariç kalan 8 ilçenin tamamında (Bahşılı, Balışeyh, Çelebi, Karakeçili, Keskin, Merkez, Sulakyurt, Yahşihan) soya planlama kapsamında bulunuyor.

Kuru Soğan ve Aspir: Kuru soğan sadece Sulakyurt ve Yahşihan ilçelerinde; aspir ise yalnızca Balışeyh ve Sulakyurt havzalarında yer alıyor.

Karaman genelinde arpa, buğday, nohut ve yem bitkileri 6 ilçenin tamamında planlama kapsamında yer alırken; aspir, yağlık ayçiçeği, kuru fasulye, mercimek, dane mısır, patates ve kuru soğan üretim desenleri ilçelere göre farklılık gösteriyor.

Türkiye genelindeki illerde hangi ürünlerin planlama kapsamına alındığını görmek isteyen üreticiler, “Havza destekleri 2027: Hangi ilde hangi ürün destekleniyor?” ana sayfamızdan 81 ilin güncel listesine ulaşabilir.

KARAMAN 2027 HAVZA DESTEKLERİ: HANGİ İLÇEDE HANGİ ÜRÜNLER VAR?

Ayrancı (*): Arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, yem bitkileri.

Başyayla: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, nohut, yem bitkileri.

Ermenek: Arpa, buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, patates, soğan (kuru), yem bitkileri.

Kazımkarabekir (*): Arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, yem bitkileri.

Merkez (*): Arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, mısır (dane), nohut, patates, soğan (kuru), yem bitkileri.

Sarıveliler: Arpa, buğday, nohut, yem bitkileri.

KARAMAN'DA 2027 LİSTESİNDE DİKKAT ÇEKEN DEĞİŞİKLİK: 2 İLÇEYE MERCİMEK EKLENDİ

Karaman'ın önceki havza ürün deseni ile 2027 üretim yılı listesi karşılaştırıldığında önemli bir değişiklik öne çıktı.

Ayrancı ve Kazımkarabekir'e Mercimek Müjdesi: Önceki dönem listesinde yer almayan mercimek, 2027 üretim yılı planlamasında hem Ayrancı hem de Kazımkarabekir ilçelerinin ürün desenine dahil edildi.

Diğer 4 İlçede Desen Korundu: Başyayla, Ermenek, Merkez ve Sarıveliler ilçelerinde ise ürün deseninde herhangi bir çıkarma veya ekleme yapılmayarak mevcut yapı korundu.

3 İLÇEDE SU KISITI VE DAMLA SULAMA ŞARTI DEVAM EDİYOR

Bakanlığın yayımladığı 2027 tablosunda yeraltı sularının yetersiz seviyede olduğu su kısıtlı havzalar da netleşti.

Karaman'da: Ayrancı, Kazımkarabekir ve Merkez ilçeleri su kısıtı kapsamında yer almaya devam ediyor.

Bakanlık açıklamasına göre; su kısıtı kapsamındaki bu 3 ilçede dane mısır üretimi yapacak üreticilerin desteklemelerden ve planlama kriterlerinden yararlanabilmesi için damla sulama şartı aranıyor. Üreticilerin ekim planlaması yaparken sulama altyapısına dikkat etmeleri gerekiyor.

KARAMAN'DA İLÇELERE GÖRE ÜRÜN DAĞILIMI

Ortak Ürünler: Arpa, buğday, nohut ve yem bitkileri 6 ilçenin tamamında havza deseni içerisinde yer alıyor.

Dane Mısır: Sadece su kısıtı şerhi bulunan Ayrancı, Kazımkarabekir ve Merkez ilçelerinde planlama kapsamında.

Patates ve Kuru Soğan: İl genelinde yalnızca Ermenek ve Merkez ilçelerinde destekleme ve planlama listesinde bulunuyor.

Aspir ve Kuru Fasulye: Ayrancı, Kazımkarabekir ve Merkez'de hem aspir hem kuru fasulye bulunurken; kuru fasulye ayrıca Ermenek'te de desende yer alıyor.

Dişli ailesinin sahibi olduğu Bor Şeker, Yıldız Holding’e ait Adapazarı Şeker Fabrikası’nın yüzde 99,584’lük payını 50 milyon dolar bedelle devraldı. Satın almayla birlikte Bor Şeker’in Türkiye toplam şeker üretim kotasındaki payı yaklaşık yüzde 2,5’ten yüzde 5’e yükseldi.

Ancak şirketin şeker sektöründeki ağırlığını artıran satın almanın Adapazarı Şeker’in pancar üretim havzasında önemli bir değişikliğe yol açacağı belirtiliyor.

120 BİN TON PANCAR EKİLDİ: PEKİ NEREDE İŞLENECEK?

Tarımdan Haber’in sahadan edindiği bilgilere göre Adapazarı Şeker Fabrikası’nın hinterlandında 2026 üretim sezonu için yaklaşık 120 bin ton pancar taahhüdü alınarak ekim gerçekleştirildi.

Fabrikanın Bor Şeker’e devredilmesinin ardından üreticinin bu yıl yetiştirdiği pancarın ne olacağı da merak konusu olmuştu.

Edinilen bilgilere göre 2026 kampanyasında üreticiden alınacak yaklaşık 120 bin ton şeker pancarı Adapazarı'nda işlenmeyecek. Pancarın Niğde'ye taşınarak Bor Şeker Fabrikası'nda işlenmesi planlanıyor. Böylece Adapazarı hinterlandında üretilen pancar yüzlerce kilometre uzaktaki Niğde'ye taşınmış olacak.

ADAPAZARI'NDA PANCARIN POLAR SORUNU DA ÖNEMLİ BİR ETKEN

Adapazarı Şeker Fabrikası'nın el değiştirmesinde bölgede pancar ekim alanlarının daralması ve polar oranının diğer bölgelere göre çok düşük olması önemli bir etken.

Şeker pancarında polar değeri, pancarın içerdiği şeker oranını ve dolayısıyla fabrikada elde edilebilecek şeker miktarını doğrudan etkiliyor. Poların düşük olması, aynı miktarda şeker üretilebilmesi için daha fazla pancarın işlenmesini gerektiriyor.

Bun dolayı Adapazarı Şeker Fabrikası, hem bölgedeki pancarın polar değerinin düşük olması hem de kendi üretim hinterlandından yeterli miktarda pancar temin edememesi nedeniyle kotasını tamamlayabilmek için farklı üretim bölgelerinden pancar almak zorunda kalıyordu.

Bu nedenle fabrikanın Bor Şeker'e devrinin ardından ortaya çıkan yeni üretim planlamasını yalnızca satın alma işlemi üzerinden değerlendirmek yeterli değil. Adapazarı pancar havzasının verim, polar ve fabrikanın ihtiyacını karşılayacak miktarda hammadde üretme kapasitesi de yeni dönemin şekillenmesinde belirleyici başlıklardan biri olarak görülüyor.

PEKİ ÇİFTÇİ EKMEK İSTERSE PANCARI 2027'DE KİME EKECEK?

Üretici açısından asıl belirsizlik ise gelecek üretim sezonunda başlayacak. 2027 üretim sezonundan itibaren Adapazarı Şeker Fabrikası adına bölgede şeker pancarı ekimi yapılmayacak. Bu durumda yıllardır Adapazarı Şeker'e pancar üreten çiftçilerin önüne kritik bir soru çıkıyor: Pancar üretmeye devam etmek isteyen çiftçi ürününü kime satacak?

TÜRKŞEKER'E ÜRETİM SEÇENEĞİ GÜNDEMDE AMA KARAR YOK

Bölgedeki üreticiler açısından ihtimallerden biri Türkşeker. Türkşeker'in mevcut pancar ekim sahalarına yakın bölgelerdeki üreticilerin kamu şirketi adına üretim yapabilmesinin mümkün olabileceği değerlendiriliyor.

Ancak edinilen bilgilere göre Adapazarı Şeker'in mevcut üretim hinterlandının geleceğine ilişkin şu ana kadar alınmış ve üreticiye açıklanmış kesin bir karar bulunmuyor.

Dolayısıyla 2026 ürünü pancarın nasıl değerlendirileceğine ilişkin yol haritası ortaya çıkarken, 2027'de bölgedeki pancar üretiminin devam edip etmeyeceği ve üreticinin hangi fabrikayla sözleşme yapacağı belirsizliğini koruyor.

BOR ŞEKER'İN KOTADAKİ PAYI İKİYE KATLANDI

Satın alma işlemi Bor Şeker açısından ise önemli bir büyüme anlamına geliyor. 50 milyon dolarlık satın almayla Adapazarı Şeker Fabrikası'nın yüzde 99,584'lük payını devralan Bor Şeker'in Türkiye toplam şeker üretim kotasındaki payı yaklaşık yüzde 2,5'ten yüzde 5'e yükseldi.

Böylece şirket şeker sektöründeki ağırlığını önemli ölçüde artırırken, Adapazarı'ndaki üreticinin önünde ise yanıt bekleyen çok daha temel bir soru bulunuyor: Fabrikanın sahibi değişti; peki Adapazarı'nın pancar çiftçisi 2027'de pancarını kimin için üretecek?

Soma İcra Dairesi’nin 2026/242 Talimat Dosyası kapsamında gerçekleştirilen elektronik satış sürecinde santral için herhangi bir teklif verilmedi.

İcra satış ekranında ilk artırmaya ilişkin “Bu ilan için henüz teklifiniz bulunmamaktadır” bilgisi yer alırken, ilk artırmanın sonuçsuz kalmasının ardından ikinci artırmanın takvimi de belli oldu.

SOMA B TERMİK SANTRALİ'NE 13,88 MİLYAR TL DEĞER BİÇİLDİ

990 MW kurulu güce sahip Soma B Termik Santrali için belirlenen muhammen bedel 13 milyar 882 milyon 869 bin 383 lira 43 kuruş olarak ilan edildi.

İlk artırmada ihale başlangıç bedeli ise yaklaşık 6 milyar 946 milyon 734 bin TL olarak belirlendi.

Muhammen değerin yaklaşık yarısından başlayan artırmaya rağmen santral için teklif oluşmaması dikkat çekti.

GÖZLER 30 EYLÜL'DE BAŞLAYACAK İKİNCİ ARTIRMADA

İlk artırmanın sonuçsuz kalmasıyla birlikte gözler ikinci artırmaya çevrildi.

Soma B Termik Santrali için ikinci artırma 30 Eylül 2026 saat 14.45'te başlayacak. Elektronik ortamda devam edecek artırma 7 Ekim 2026 saat 14.45'te sona erecek.

Yaklaşık bir hafta devam edecek süreçte santrale yatırımcıların teklif verip vermeyeceği yakından takip edilecek.

İKİNCİ İHALEDE DE TALİP ÇIKMAZSA NE OLACAK?

İlk artırmada tek bir teklif dahi oluşmaması, ikinci artırmanın önemini artırdı. Soma kamuoyunda da en fazla merak edilen konu, 30 Eylül'de başlayacak yeni süreçte 990 MW'lık santrale bir yatırımcının talip olup olmayacağı.

İkinci artırmada da alıcı çıkmaması halinde Soma B Termik Santrali'nin icra yoluyla satış süreci yeni bir belirsizliğe girecek.

Özellikle Türkiye'nin önemli termik üretim tesislerinden biri olan santralin mülkiyeti ve geleceğine ilişkin gelişmeler, hem enerji sektörü hem de bölge ekonomisi açısından önem taşıyor.

SANTRAL TKİ'YE OLAN KÖMÜR BORCU NEDENİYLE İCRADAN SATIŞA ÇIKARILDI

Satış sürecinin arkasında ise Soma Termik Santralinin TKİ'ye olan kömür borcu bulunuyor.

Konya Şeker bünyesindeki Soma B Termik Santrali'nin TKİ'ye faiz hariç 14 milyar lira borcu bulunurken, santral söz konusu borç nedeniyle icra takibine konu olmuştu.

İlk artırmadan sonuç alınamamasıyla birlikte şimdi bütün dikkatler 30 Eylül-7 Ekim tarihleri arasındaki ikinci artırmaya çevrildi.

11 Eylül 2026 tarihli son işlem günü ortalamalarına göre ekmeklik buğday 16.545 TL/ton, makarnalık buğday 16.891 TL/ton, arpa 14.135 TL/ton, mısır 17.004 TL/ton ve yulaf 16.536 TL/tondan işlem gördü.

Bir önceki verilerle karşılaştırıldığında beş üründen dördünde fiyat yükselirken yalnızca yulaf geriledi.

MISIRDA TON BAŞINA 1.337 LİRALIK ARTIŞ

Günlük fiyatlardaki en yüksek artış mısırda yaşandı. Önceki veride 15.667 TL/ton olan mısır fiyatı 17.004 TL/tona çıktı.

Buna göre mısırda ton başına 1.337 TL, yüzde 8,5 artış meydana geldi.

Arpa fiyatındaki yükseliş de dikkat çekti. 13.048 TL/ton olan arpa 14.135 TL/tona çıkarak 1.087 TL/ton, yüzde 8,3 değer kazandı.

Ekmeklik buğday 16.517 TL'den 16.545 TL'ye, makarnalık buğday ise 16.772 TL'den 16.891 TL'ye yükseldi.

Yulaf ise 16.885 TL'den 16.536 TL'ye gerileyerek günlük karşılaştırmada düşen tek ürün oldu.

HAFTALIK ORTALAMADA MISIR YÜZDE 21,6 YÜKSELDİ

7-11 Eylül dönemini kapsayan haftalık ortalamalarda da bütün temel hububat ürünlerinde artış görüldü.

En yüksek artış yine mısırda gerçekleşti. Önceki haftanın 13.356 TL/tonluk ortalaması, son haftada 16.236 TL/tona çıktı. Böylece mısırın haftalık ortalama fiyatında 2.880 TL/ton, yüzde 21,6 artış kaydedildi.

Arpa da 13.140 TL'den 13.846 TL'ye yükseldi. Artış ton başına 706 TL, yüzde 5,4 oldu.

Ekmeklik buğday 16.618 TL'den 17.153 TL'ye çıkarak yüzde 3,2; makarnalık buğday 16.771 TL'den 16.977 TL'ye çıkarak yüzde 1,2 değer kazandı. Yulağın haftalık ortalaması da 16.649 TL'den 16.967 TL'ye yükseldi.

AYLIK ORTALAMALARDA DA YÖN YUKARI

Aylık ortalamalar karşılaştırıldığında yükseliş daha belirgin hale geliyor.

1-11 Eylül döneminde ekmeklik buğdayın ortalama fiyatı 16.915 TL/ton olarak gerçekleşti. Önceki dönemde 15.384 TL olan fiyat böylece 1.531 TL, yaklaşık yüzde 10 yükseldi.

Makarnalık buğday 16.215 TL'den 16.885 TL'ye, arpa 12.747 TL'den 13.532 TL'ye, yulaf ise 16.256 TL'den 16.826 TL'ye çıktı.

Çavdar fiyatı da 13.092 TL'den 13.484 TL'ye yükseldi.

MISIR AYLIK ORTALAMADA YÜZDE 17'NİN ÜZERİNDE ARTTI

Aylık verilerin en dikkat çekici ürünü de mısır oldu.

Önceki dönemde 13.528 TL/ton olan mısır ortalaması, 1-11 Eylül döneminde 15.845 TL/tona yükseldi. Böylece mısırda ton başına 2.317 TL, yüzde 17,1 artış meydana geldi.

Son işlem günü fiyatının 17.004 TL/tona kadar yükselmesi ise mısır piyasasındaki yukarı yönlü hareketin aylık ortalamanın da üzerinde devam ettiğini gösterdi.

Fiyat Değişimleri

Kahveci’nin paylaştığı verilere göre Brezilya, 2026’nın Ocak-Ağustos döneminde 118,5 milyar dolarlık tarım-gıda ihracatı gerçekleştirdi. Aynı dönemde sektörün ithalatı 13,4 milyar dolar seviyesinde kaldı.

Böylece Brezilya tarım ve tarım sanayisi, ülke ekonomisine yaklaşık 105 milyar dolarlık net dış ticaret katkısı sağladı.

Kahveci, bu performansla Brezilya’nın küresel tarım ihracatında Hollanda’yı geride bıraktığına ve ABD ile arasındaki farkı hızla kapattığına dikkat çekti.

BREZİLYA'NIN DIŞ TİCARET FAZLASINI TARIM TAŞIYOR

Brezilya’nın söz konusu dönemde toplam dış ticaret fazlası 55,3 milyar dolar olurken Kahveci’nin değerlendirmesinde dikkat çeken asıl nokta, tarım sektörünün ekonomide üstlendiği rol oldu.

Tarım ve tarım sanayisinin yaklaşık 105 milyar dolarlık net katkısı, diğer sektörlerde oluşan yaklaşık 49,8 milyar dolarlık açığı kapatarak ülkenin dış ticaret bilançosunu pozitif tarafta tuttu.

Bu tablo, Brezilya açısından tarımın yalnızca üretim ve ihracat yapan bir sektör değil, ülkenin dış ticaret dengesinin temel taşı haline geldiğini ortaya koydu.

ÇİN İLK SIRADA, TÜRKİYE'NİN ALIMLARI YÜZDE 37 ARTTI

Brezilya tarım ürünlerinin en büyük müşterisi 40,4 milyar dolar ve yüzde 34,1 payla Çin olurken, Avrupa Birliği 17,5 milyar dolarlık alımla öne çıktı.

Kahveci’nin paylaştığı verilere göre Türkiye tarafında ise dikkat çekici bir artış yaşandı.

Türkiye'nin Brezilya'dan yaptığı alımlar yılın ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 artarak 3,1 milyar dolara ulaştı.

Türkiye'nin Brezilya'dan yaptığı tarımsal ithalatta özellikle soya fasulyesi öne çıkarken; pamuk, kahve ve canlı sığır da önemli ithalat kalemleri arasında yer aldı.

Kahveci, Ocak-Temmuz döneminde Türkiye'nin Brezilya'dan soya fasulyesi alımlarındaki artışın yüzde 61'e ulaştığına dikkat çekti.

BREZİLYA ÜRETİP SATIYOR, TÜRKİYE'NİN ALIMLARI ARTIYOR

Brezilya'nın tarımdaki yükselişi Türkiye açısından da önemli bir tabloyu ortaya koyuyor.

Bir tarafta soya, et, şeker, kahve ve diğer tarımsal ürünlerde üretim ve ihracat kapasitesini büyüten Brezilya bulunurken, diğer tarafta Türkiye'nin bu ülkeden yaptığı tarımsal alımların hızla artması dikkat çekiyor.

Kahveci de paylaşımının sonunda tam olarak bu noktaya işaret ederek, “İyi de bundan bize ne?” sorusunu yöneltti.

ERGİN KAHVECİ'DEN İTHALAT POLİTİKASINA İRONİK TEPKİ

Türkiye'nin Brezilya açısından giderek daha önemli bir tarım ürünleri pazarı haline gelmesini eleştiren Kahveci, paylaşımını şu ifadelerle tamamladı:

“Belki Brezilya için 4. büyük ihracatçı ülke olmaktan sıkılır, biz de üst sıralara tırmanırız. Merakımız budur. O zaman üretme ihtiyacımız azalır.”

Kahveci'nin ironik ifadeleri, Türkiye'nin tarımsal üretim ve ithalat politikalarına yönelik önemli bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.

Türkiye'nin Brezilya'dan yaptığı tarımsal alımların artması özellikle soya fasulyesi, pamuk ve canlı hayvan gibi Türkiye'nin kendi tarımsal üretimi açısından da kritik ürünlerde dışa bağımlılık ve üretim politikalarının yeniden sorgulanmasına neden oluyor.

Ağustos ayında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile sanayicinin yeterli ham madde temin edebilmesi gerekçe gösterilerek yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında uygulanacak gümrük vergisine ilişkin takvim değiştirildi. Yüzde 20 olan gümrük vergisinin yüzde 12’ye düşürüleceği tarih 30 Kasım’dan 1 Ekim’e çekildi.

Böylece düşük vergili ithalatın önü, daha önce belirlenen takvimden iki ay önceden açılmış olacak.

TMO 12 BİN TON AYÇİÇEK YAĞI İTHALATI İÇİN İHALEYE ÇIKTI

Üreticinin tepkisini artıran ikinci gelişme ise Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 12 bin ton ayçiçek yağı ithalatı için ihale düzenlemesi oldu.

Hasadın devam ettiği ve yerli ürünün piyasaya yoğun şekilde girdiği bir dönemde TMO’nun ayçiçek yağı ithalatına yönelmesi, iç piyasadaki fiyat beklentilerini de etkiledi.

İthalat kararının ardından yağlık ayçiçeği fiyatlarında aşağı yönlü hareket yaşanırken, üreticiden alım yapan kuruluşların fiyatlarına da bu düşüş yansıdı.

ÇUKOBİRLİK 35,5 LİRADAN BAŞLADI, PİYASA 39 LİRAYA KADAR ÇIKTI

Çukobirlik 2026 ürünü yağlık ayçiçeği alımlarına yüzde 44 yağ oranındaki ürün için kilogram başına 35,5 TL fiyat açıklayarak başlamıştı.

Hasadın ilerleyen döneminde piyasadaki fiyatların yükselmesiyle birlikte Çukobirlik’in alım fiyatı da 39 TL/kg seviyesine kadar çıktı.

Ancak TMO’nun 12 bin ton ayçiçek yağı ithalatı için ihaleye çıkmasının ardından piyasada başlayan geri çekilme Çukobirlik fiyatına da yansıdı. Birlik, yüzde 44 yağ oranındaki yağlık ayçiçeği alım fiyatını 38 TL/kg seviyesine çekti.

Böylece yukarı yönlü seyreden fiyatlarda hasat devam ederken ilk geri adım gelmiş oldu.

KONYA ŞEKER DE ALIM FİYATINI 2 LİRA DÜŞÜRDÜ

Fiyatını aşağı yönlü revize eden bir diğer önemli alıcı ise Konya Şeker oldu.

Konya Şeker’in yağlık ayçiçeğinde kilogram başına 37,5 TL’ye kadar çıkan alım fiyatı 35,5 TL’ye indirildi. Böylece alım fiyatında kilogram başına 2 TL düşüş yaşandı.

Bu düşüş ton başına hesaplandığında üreticinin gelirinde 2 bin TL’lik fark anlamına geliyor.

TRAKYA BİRLİK HENÜZ FİYAT AÇIKLAMADI

Türkiye’nin en önemli yağlık ayçiçeği alıcılarından Trakya Birlik ise 2026 ürünü için alım fiyatını henüz açıklamadı.

Özellikle Trakya’da hasadın ilerlemesi nedeniyle üreticinin gözü Trakya Birlik’in açıklayacağı fiyat ve ödeme koşullarına çevrilmiş durumda.

HASAT DÖNEMİNDE İTHALAT KARARI ÜRETİCİNİN TEPKİSİNİ ÇEKTİ

Ayçiçeği üreticisinin asıl tepkisi ise ithalatın zamanlamasına yönelik.

Türkiye’nin yağlık ayçiçeği ve ham yağda ithalata ihtiyaç duyduğu bilinirken üretici, ithalat kararlarının yerli ürünün hasat edildiği dönemde devreye alınmasının fiyatları baskıladığı görüşünde.

Yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında düşük gümrük vergisinin uygulanacağı tarihin 1 Ekim’e çekilmesi ve hemen ardından TMO’nun 12 bin ton ayçiçek yağı ithalatı için harekete geçmesi, piyasadaki fiyat beklentilerini aşağı yönlü etkiledi.

Ortaya çıkan tablo üreticinin dikkat çektiği soruyu da yeniden gündeme getirdi: İthalat ihtiyacı varsa bunun zamanlaması neden yerli üreticinin ürününü sattığı hasat dönemine denk geliyor?

İTHALAT KARARININ ARKASINDA 5 LİTRELİK YAĞ FİYATI MI VAR?

TMO’nun 12 bin tonluk ayçiçek yağı ithalatının gerekçesine ilişkin dikkat çeken bir iddia da sektör kulislerinde dile getiriliyor.

Edinilen bilgilere göre, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın iç piyasada 5 litrelik ayçiçek yağı fiyatının 500 TL’nin üzerine çıkmaması yönündeki yaklaşımının, piyasaya yönelik alınan tedbirlerde etkili olduğu belirtiliyor.

Ancak tüketici fiyatlarını frenlemek amacıyla atıldığı belirtilen adımların maliyetinin hasat döneminde ürününü satan çiftçiye çıkması üreticilerin tepkisine neden oldu.

Ayçiçeğinde önümüzdeki günlerde fiyatların nasıl seyredeceğinde TMO’nun ithalat süreci, düşük vergili ithalatın 1 Ekim’de başlaması ve Trakya Birlik’in açıklayacağı alım fiyatı belirleyici olacak.

Çankırı'da Atkaracalar, Bayramören, Çerkeş, Eldivan, Ilgaz, Kızılırmak, Korgun, Kurşunlu, Merkez, Orta, Şabanözü ve Yapraklı için belirlenen listelerde arpa, aspir, buğday, nohut ve yem bitkileri bütün ilçelerde yer alırken; mercimek, kuru fasulye ve yağlık ayçiçeği ise ilçelere göre farklılık gösteriyor.

Türkiye genelindeki illerde hangi ürünlerin planlama kapsamına alındığını görmek isteyen üreticiler, “Havza destekleri 2027: Hangi ilde hangi ürün destekleniyor?” ana sayfamızdan 81 ilin güncel listesine ulaşabilir.

ÇANKIRI 2027 HAVZA DESTEKLERİ: HANGİ İLÇEDE HANGİ ÜRÜNLER VAR?

Atkaracalar: Arpa, aspir, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Bayramören: Arpa, aspir, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Çerkeş: Arpa, aspir, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Eldivan: Arpa, aspir, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Ilgaz: Arpa, aspir, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Kızılırmak: Arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, yem bitkileri.

Korgun: Arpa, aspir, buğday, fasulye (kuru), nohut, yem bitkileri.

Kurşunlu: Arpa, aspir, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Merkez: Arpa, aspir, ayçiçeği (yağlık), buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Orta: Arpa, aspir, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

Şabanözü: Arpa, aspir, buğday, fasulye (kuru), mercimek, nohut, yem bitkileri.

Yapraklı: Arpa, aspir, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri.

ÇANKIRI'DA 2027 ÜRÜN DESENİNDE DEĞİŞİKLİK YOK

Çankırı'nın önceki havza ürün deseni ile 2027 üretim yılı listesi karşılaştırıldığında, 12 ilçenin hiçbirinde planlamaya konu ürünler açısından herhangi bir değişiklik olmadığı görülüyor.

Atkaracalar'dan Yapraklı'ya kadar tüm ilçelerin mevcut ürün desenleri 2027 üretim yılında da aynen korunuyor.

Buna göre önceki listede planlama kapsamında bulunan ürünlerin tamamı 2027 listesinde yer almaya devam ederken, hiçbir ilçeye yeni ürün eklenmediği ve mevcut hiçbir ürünün listeden çıkarılmadığı belirlendi.

ÇANKIRI'DA İLÇELERE GÖRE ÜRÜN DESENİ FARKLILAŞIYOR

Liste incelendiğinde arpa, aspir, buğday, nohut ve yem bitkilerinin Çankırı'nın 12 ilçesinin tamamında planlamaya konu ortak ürünler olduğu görülüyor. Diğer ürünlerde ise ilçelerin tarımsal ve coğrafi yapısına göre dağılım şu şekilde şekilleniyor:

Mercimek: Korgun haricindeki 11 ilçenin (Atkaracalar, Bayramören, Çerkeş, Eldivan, Ilgaz, Kızılırmak, Kurşunlu, Merkez, Orta, Şabanözü, Yapraklı) tamamında listede yer alıyor. Korgun'da ise mercimek yerine kuru fasulye bulunuyor.

Yağlık Ayçiçeği: İl genelinde yalnızca Kızılırmak ve Merkez ilçelerinin havza deseninde yer alıyor.

Kuru Fasulye: Yalnızca Kızılırmak, Korgun ve Şabanözü ilçelerinde planlamaya konu ürünler arasında bulunuyor.

Fidan, Çavuşçugöl Mahallesi'nde 15 gün öncesine kadar ahırlarında Şap vakası olmadığını, ancak son iki haftadır hastalıkla boğuştuklarını dile getirdi. Bu durum, salgının coğrafi yayılımının devam ettiği ve bazı bölgelerde yeni vakaların ortaya çıktığı endişesini güçlendirdi.

Süt Verimi Yarıya İndi, Hayvanlar Kesime Gitti

Genç üretici Fidan, Şap hastalığının işletmelerine verdiği doğrudan zararı şu ifadelerle aktardı: "Süt verimimiz yarı yarıya düştü. Gebe hayvanlarımız maalesef buzağılarını attı. Hastalık nedeniyle besilik hayvanlarımızı henüz kesimliğe gelmeden, zorunlu olarak kestirmek zorunda kaldık."

Talha Emin Fidan, bütün bu kayıplar karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan tek bir beklentileri olduğunu belirtti: "Bu hastalığa kesin bir çözüm bulunsun. Bir daha böyle bir durumla karşılaşmak istemiyoruz."

Konya'dan gelen bu üzücü tablo, Bakanlığın uyguladığı yoğun aşılama ve karantina süreçlerine rağmen, virüsün bazı yerleşim yerlerinde yeni görülmeye devam ettiğini ve hastalığın, üreticiye çok yüksek bir finansal bedel ödettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.

ÇİFTÇİ ZİRAAT BANKASI'NDAN UZAKLAŞTIRILMAK İSTENİYOR!

Umutlu, hazine destekli tarımsal kredilerde faiz oranlarında artışa gidilmesinin çiftçiyi Ziraat Bankası’ndan uzaklaştırarak, özel bankaların kucağına iteceğinin altını çizdi. Özellikle hazine destekli traktör kredilerinin çiftçinin traktör ihtiyacından ziyade ucuz finansmana ulaşmada bir araç olarak kullanıldığını bildiren Umutlu, “Çiftçi yaşamsal döngüsünü ucuz finansman kaynakları ile sağlayabiliyor. Traktör kredileri de bunun başında geliyordu. Burada şartların zorlaştırılmasını ben çiftçinin bile isteyerek özel bankaların kucağına itilmesi olarak okuyorum” dedi.

FAİZ KARARI TARIMSAL SERMAYE TRANSFERİNİN İLK ADIMI!

Bu kararı aynı zamanda tarımsal sermaye transferinin de ilk adımı olarak gördüğünü ifade eden Umutlu, faiz kararının çiftçinin ihtiyacının üstünde traktör alımının önüne geçileceği şeklinde bir değerlendirmenin ise çok yüzeysel bir bakış olduğunun altını çizdi.

Traktör piyasasında bir şişkinlik olduğunu, bunu bir sektör temsilcisi olarak söylediğini dile getiren Umutlu, hükümetin faiz kararı ile müdahale etmese de sektörün iç dinamikleri ile sağlıklı büyüme trendine kavuşacağını bildirdi. Ancak faiz kararının iyi okunması gerektiğinin altını çizdi.

Hasat edilmeyen ürünlerin imhasının uzamasında, greyder şoförlerinin vicdanen rahatsız olup işi yavaşlatmalarının etkili olduğu ifade ediliyor.

Ekim yapan çiftçiler, ürünün hasat edilerek kurumlara bağışlanmasını talep etse de Tarım Bakanlığı bu öneriyi kabul etmedi. Bakan Yumaklı’nın ise çiftçilerle görüşmesinde, ekili alanın hasadına kesinlikle izin verilmeyeceğini söylediği belirtiliyor.

Ancak videonun ardından ortadan kaybolan Vural, Nevşehir’de patates üreticilerinin yaptığı basın açıklamasına bile katılmamıştı.

Haftalar sonra A Haber’de ortaya çıkan çiftçi, muhabirin sorularını yanıtlarken patateslerin Dubai’ye ihraç edildiğini söyledi. Çiftçi Vural, daha önce videoda dile getirdiği sorunların hiçbirine değinmezken, çiftçinin zararda olduğunu belirttiği anda da röportaj kesildi.

Tarım sektöründe 22 yıldır aynı koltukta oturan Bayraktar’ın, çiftçinin yaşadığı zorlukları yerinde görmek üzere yaptığı bu ziyarette toprağa bile basmaktan kaçınması, sosyal medyada ve kamuoyunda eleştirilere neden oldu. Çiftçiler, yıllardır çözüm bekleyen sorunlarına karşılık sembolik ziyaretler ve göstermelik açıklamalarla karşılaştıklarını dile getirerek tepki gösterdi.

Siz de düşüncelerinizi paylaşın, galoşlu tarla ziyaretini nasıl değerlendiriyorsunuz? Yorumlarınızı haberin altına bekliyoruz.

Türkiye'nin Yerli Koyun Irkları Listesi

1. Akkaraman
2. Morkaraman
3. Kangal Akkaraman
4. İvesi
5. Dağlıç
6. Kıvırcık
7. Sakız
8. Orta Anadolu Merinosu
9. Anadolu Merinosu
10. Karacabey Merinosu
11. Karayaka
12. Ramlıç
13. Pırlak
14. Pırit
15. Karya
16. Polatlı Koyunu
17. Bafra Koyunu
18. Şavak Akkaraman
19. Tahirova
20. Koçeri
21. Zom
22. Karakaş Koyunu
23. Eşme Koyunu
24. Norduz Koyunu
25. Gökçeada
26. Acıpayam
27. Malya
28. Hemşin
29. Herik
30. Tuj
31. Karagül
32. Güney Karaman
33. Çine Çaparı

Hüseyin Yağız, yaşadıklarını şöyle anlattı: "27 yıldır Aydın Tarım Kredi ortağıyım. Ekim ayında gittim yonca tohumu aldım. 3 torba tohum aldım. 8100 lira para verdim. Bana fatura vermediler. Yan tarladaki komşum açık tohum aldı onunki çıktı benim tohum çıkmadı.

Tarım Kredi Müdürünün yanına gittim. Tohumda sorun var dedim. Müdürde firmayı aradı. Firmanın elemanı geldi ondan daha güzel olacak acele etme dedi. Geçen hafta yine gittim, firma gelmedi. İki gün daha sabret dediler. Bana firmanın numaralarını veriyorlar. Ben firmadan tohum almadım. Ben Tarım Kredi'den tohum aldım. Faturamı istedim. Yoncada destek var. fatura yok ben desteği nasıl alacam.

Ben faturayı ısrar edince keşmeyi unutmuşuz dediler. El altından tohum mu satıyorsunuz? Çıkış fişi kesilen bir malın faturası olmaz mı? Bu tohumu belgesiz satma yetkisi nereden geliyor? Faturam olmuş olsaydı Tarım ilçeden zarar ziyan tespit ettirip ben bu zararı karşılatırdım"

ÇİFTÇİDEN DİLAN POLAT TEPKİSİ: KEŞKE EKMESEYDİM!

Bursa’da çiftçilik yapan Sinan Çiftçi, geçen sene 25 liradan sattığı salçalık biberi bu sene 5 liraya bile satamadığını belirterek, tepkisini çektiği bir video ile dile getirdi. “Salçalık biber geçen sene 25 liraydı bu sene 5 liraya alan yok” diyen Çiftçi, “Görüyorsunuz cam gibi çok güzel. İşçilik maliyetini bile karşılamıyor. Geçen seneye göre girdi maliyetleri 3 katına yükseldi. Şimdi diyorlar ki neden ektin? Keşke ekmeseydin. Evet, haklılar keşke ekmeseydim. Domates biber ekmek yerine keşke Dilan Polat gibi bir güzellik merkezi açsaydım. Keşke Engin Polat gibi kara para aklasaydım” dedi.

Bakan Yumaklı, ‘Kenevir ektiniz ne yapacağız?’ derken, Bestil ‘Önümüzü açacaksınız’ karşılığını verdi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: KENEVİR ÜRETİMİNE YENİDEN BAŞLIYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılında yaptığı bir konuşmada kenevir üretiminin yeniden başlamasıyla ilgili çalışmaların başlatıldığını belirterek, "Bize dost görünen düşmanlar ülkemden kenevir üretimini aldı. Biz keneviri ithal ediyoruz. Kenevire dayalı yapılması gereken şeyler varsa ithal ürünlerle yapılıyor. Gıda Tarım Bakanlığı bu konuda çalışmalara başlıyor. Birilerinin bu işi başlatması lazımdı. Şu anda biz de bunun çalışmasını yapıyoruz." demişti. 

KONYA'DA DA KENEVİR ÜRETİMİNE İZİN VERİLMİŞTİ!

Kenevir üretimi ile ilgili Konya'da da gerekli izinler verilmişti. Bu yıl Konya/Çumra ilçesinde 20 dekar alanda uzun bir aradan sonra ilk kez kenevir ekimi gerçekleştirilmişti. 

HAYVANLAR DAHA AĞIR GELMESİ İÇİN GEMİLER YIKANMIYOR!

Görgü tanıkları hayvanların üzerinde ortalama 25-30 kg gübre bulunduğunu belirtirken, gübre miktarı kadar hayvanın canlı ağırlık kilosu da artıyor. ESK, hayvanın üzerindeki gübreyi de canlı ağırlıktan sayarak üreticiden fazladan para alıyor. Besilik ithalatının özel sektör tarafından yapıldığı dönemde böyle bir durumun yaşanmadığı, gemilerin en az iki kere yıkandığını ancak mevcut durumda hayvanların canlı ağırlık kilosunun daha ağır gelmesi için gemilerin bilerek yıkanmadığı kaydediliyor. 

ÜRETİCİ GÜBRENİN KİLOSUNA 192 LİRA ÖDÜYOR!

İthal besilik dananın, canlı ağırlık fiyatı 6 dolar yani 192 liradan üreticiye satıldığı düşünülürse, 30 kg gübrenin karşılığı 5760 lira ediyor. Bu rakam da üreticinin nasıl soyulduğunu gözler önüne sererken, birilerinin de buradan nasıl bir vurgun yaptığını ortaya koyuyor.

Üreticiler, hayvanların üzerindeki yoğun gübreden dolayı tepki gösterirken, Et ve Süt Kurumu'nun buradaki gübre vurgununa sessiz kalması dikkat çekiyor. 

ZY Traktör Yönetim Kurulu Başkanı Önder Yol, StoryBox’a elektrikli traktörün üretim sürecini anlattı. Önder Yol, elektrik traktörün dönemin Cumhurbaşkanı Başdanışmanlarından Davut Kavranoğlu’nun kendisini arayıp bir elektrikli traktör istemesiyle başladığını belirterek, “Bunu yapmaya karar verdik. TAGEM aracıyla bir traktör teslim ettiler. 21 iş gücü içinde elektrikli hale getirdik. Bugün yaptıklarımızla o bisiklet gibi kalacak ama zamanında yapılmış iyi bir projeydi” dedi.