Piyasalarda artık yalnızca dünya genelinde ne kadar buğday üretileceği değil, üretilen ürünün uluslararası pazarlara güvenli ve kesintisiz ulaştırılıp ulaştırılamayacağı da fiyatları belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

Karadeniz'deki savaş fiyatları yukarı çekiyor

Küresel buğday ticaretinin en büyük ihracatçıları arasında yer alan Rusya ve Ukrayna'da yaşanan gelişmeler, dünya tahıl piyasasını doğrudan etkilemeye devam ediyor.

Karadeniz'deki limanlara, tahıl terminallerine ve deniz taşımacılığına yönelik saldırılar, ihracatın aksayabileceği endişesini artırıyor. Özellikle Ukrayna'nın Karadeniz limanlarındaki ihracat kapasitesinin tehdit altında olması ve Rusya'nın en önemli tahıl ihracat merkezlerinden Novorossiysk Limanı'nda gemi trafiğinin zaman zaman aksaması, piyasalarda risk algısını yükseltiyor.

Bu gelişmeler, dünya buğday fiyatlarına "savaş primi" olarak yansıyor.

ABD'deki kuraklık endişesi de etkili oluyor

Karadeniz'deki gelişmelerin yanı sıra ABD'de üretim beklentilerindeki düşüş ve bazı üretim bölgelerinde devam eden kuraklık endişeleri de fiyatları destekleyen bir diğer unsur olarak öne çıkıyor.

Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören buğday vadeli kontratlarının son dönemde iki yılın en yüksek seviyelerine yaklaşması, küresel piyasaların arz riskini yeniden fiyatlamaya başladığını gösteriyor.

Yükseliş kalıcı olacak mı?

Uzmanlara göre fiyatların seyri büyük ölçüde Karadeniz'deki gelişmelere bağlı olacak.

Eğer bölgedeki saldırılar kısa sürede sona erer ve tahıl sevkiyatı yeniden normal akışına dönerse, piyasalardaki savaş kaynaklı risk primi de hızla azalabilir.

Ancak limanlarda, deniz taşımacılığında ve ihracat koridorlarında yaşanabilecek uzun süreli aksaklıklar, dünya piyasasında arzın gecikmesine neden olarak buğday fiyatlarını daha da yukarı taşıyabilir.

Türkiye açısından neden önemli?

Karadeniz havzasındaki gelişmelerden en fazla etkilenen ülkelerden biri de Türkiye.

Türkiye'nin buğday ithalatında Rusya ve Ukrayna önemli tedarikçiler arasında yer alırken, bu ülkelerde yaşanacak ihracat sorunları Türkiye'nin hammadde maliyetlerini de doğrudan etkileyebiliyor.

Bu durum yalnızca iç piyasayı değil, Türkiye'nin güçlü olduğu un, makarna ve diğer tahıl mamulleri ihracatını da yakından ilgilendiriyor.

En büyük güvence yerli üretim

Dünya buğday piyasasında jeopolitik risklerin yeniden arttığı bu dönemde, gıda güvenliğinin yalnızca dış piyasaya bağlı tedarikle sağlanamayacağı bir kez daha ortaya çıktı.

Uzmanlar, savaşlar, iklim değişikliği, enerji maliyetleri ve lojistik sorunlarının artık buğday piyasasının ayrılmaz parçaları haline geldiğine dikkat çekiyor.

Çiftçiyi üretimden uzaklaştıran her gelişme, küresel kriz dönemlerinde Türkiye'nin buğdayı daha yüksek maliyetlerle temin etme riskini artırıyor. Karadeniz'de yaşanan son gelişmeler de gıda güvenliğinin temelinin yine tarlada atıldığını bir kez daha gözler önüne seriyor.

Kahveci'ye göre kırsal alan sadece üretim yapılan bir coğrafya değil, insan, ekonomi ve sosyal yapının birlikte şekillendiği canlı bir organizma niteliği taşıyor.

"Köyler boşalmadı, istatistikler değişti"

Analizde en dikkat çeken tespitlerden biri 2012 yılında yürürlüğe giren 6360 sayılı Büyükşehir Yasası oldu.

Kahveci, bu düzenleme ile binlerce köy ve beldenin mahalle statüsüne dönüştürüldüğünü, yaklaşık 10,5 milyon kişinin idari olarak kent nüfusu içinde gösterildiğini belirterek, bunun kırsal nüfusa ilişkin değerlendirmelerde önemli bir yanılgıya yol açtığını ifade etti.

"Gerçek kırsal nüfus yaklaşık 20 milyon"

Kahveci, TÜİK'in idari kayıtlarının tek başına yeterli olmadığını belirterek FAO verileri ile TÜİK'in 1 kilometrekarelik fiziksel grid çalışmasının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Bu verilere göre Türkiye'nin gerçek kırsal nüfusunun yaklaşık 20 milyon kişi seviyesinde olduğunu belirten Kahveci, kırsal nüfusun sanıldığı kadar hızlı erimediğini, daha çok yavaş ve kontrollü bir çözülme süreci yaşandığını dile getirdi.

"Kırsal yaşlanıyor ama genç nüfus hala var"

Analizde dikkat çekilen bir diğer konu ise yaş dağılımı oldu.

Kahveci, büyükşehir olmayan 51 ilde kırsal nüfusun yaşlandığını ancak buna rağmen 15-29 yaş grubunda önemli bir genç nüfusun bulunduğunu belirterek, bu kitlenin doğru politikalarla üretimde tutulabileceğini ifade etti.

Çiftçilerin büyük bölümü gerçek maliyetini hesaplayamıyor

Kahveci'nin analizinde ekonomik tespitler de yer aldı.

Buna göre çiftçilerin önemli bir bölümü aile işçiliği, makine amortismanı ve finansman maliyetlerini hesaplamadığı için üretim sonunda elde ettiği geliri kâr olarak değerlendirebiliyor. Bu durum ise işletmelerin öz sermayesini zamanla tüketmesine neden oluyor.

Çözüm önerisi: Devlet yeniden kırsala dönmeli

Ergin Kahveci, kırsal kalkınmanın yalnızca tarımsal desteklerle sağlanamayacağını belirterek devletin eğitim, sağlık, tarım danışmanlığı ve sosyal hizmetlerle yeniden kırsalda güçlü şekilde yer alması gerektiğini savundu.

Analizde ayrıca kadın ve gençlerin üretime katılımının artırılması, finansal okuryazarlığın geliştirilmesi, kooperatiflerin güçlendirilmesi ve teknolojik tarım yatırımlarının teşvik edilmesi gerektiği vurgulandı.

Kahveci, önerdiği "Kültür ve Sosyo-Ekonomi Kuşağı Projesi" ile kırsalın sadece üretim alanı olarak değil, sosyal ve ekonomik kalkınmanın merkezi olarak yeniden yapılandırılmasını önerdi.

Kahveci'nin aktardığı bilgilere göre plan, Çin Komünist Partisi'nin 2035 yılına kadar tarım ve kırsal alanlarda tam modernizasyon hedefinin en önemli aşamalarından birini oluşturuyor.

Hedef 50 milyon ton ilave tahıl üretimi

Plana göre Çin, önümüzdeki beş yılda tahıl üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor. Bu kapsamda ülke genelinde 720 ilçe özel üretim alanı olarak belirlendi. Bu bölgelerde ileri tarım teknolojileri uygulanarak yaklaşık 50 milyon ton ilave tahıl üretimi sağlanması amaçlanıyor.

Böylece Çin'in tahıl üretim kapasitesinin 725 milyon metrik tona çıkarılması hedefleniyor.

Teknoloji merkezde olacak

Kahveci'nin paylaşımına göre yeni stratejinin merkezinde tarımsal teknoloji bulunuyor.

Plan kapsamında;

• Geliştirilmiş tarım arazileri,
• Yüksek verimli tohumlar,
• Modern tarım makineleri,
• Dijital üretim teknikleri,
• Verimliliği artıran yeni üretim modelleri

bir arada uygulanarak üretim artışının sağlanması hedefleniyor.

Tarım ithalatında yeni strateji

Çin sadece üretimi artırmayı değil, küresel tarım ticaretindeki konumunu da güçlendirmeyi planlıyor.

Bu kapsamda tarım ithalatının daha fazla ülkeye yayılması, dışa bağımlılık risklerinin azaltılması ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilecek güçlü yerli tarım şirketlerinin oluşturulması hedefleniyor.

Tarım turizm ve e-ticaretle entegre edilecek

Plan yalnızca tarımsal üretimi kapsamıyor.

Kırsal kalkınma stratejisi kapsamında tarımın turizm, kültür ve e-ticaret ile bütünleştirilmesi, ürünlerin katma değerinin artırılması, işleme sanayisinin geliştirilmesi ve soğuk zincir altyapısının güçlendirilmesi de öncelikler arasında yer alıyor.

Ergin Kahveci, söz konusu planın Çin'in artık geçiş sürecini tamamlayarak 2035 yılına kadar güçlü bir tarım ülkesi olma hedefi doğrultusunda modern, teknoloji odaklı ve yüksek verimli üretim modeline geçtiğinin önemli bir göstergesi olduğunu ifade etti.

Programda, tarımın yalnızca ekonomik değil, gıda güvenliği, kırsal istihdam, doğal kaynakların korunması ve ulusal bağımsızlık açısından stratejik bir sektör olduğu vurgulandı. Parti, çiftçiyi borç, belirsizlik ve ithalat baskısı altında bırakan anlayışı değiştirmeyi hedeflediğini belirtti.

Planlı üretim modeli

Programda tarımsal üretimde planlamanın esas alınacağı belirtilirken, stratejik ürün haritaları hazırlanacağı ifade edildi. Böylece üretimin ihtiyaçlara göre yönlendirilmesi hedefleniyor.

Destekler zamanında ödenecek

Yeni Parti, tarımsal desteklerin önceden açıklanacağını, eksiksiz ve zamanında ödeneceğini vaat etti. Ayrıca üreticinin en önemli maliyet kalemleri olan mazot, gübre, yem, sulama ve enerji giderlerini azaltacak desteklerin güçlendirileceği ifade edildi.

Küçük üreticiye özel destek

Programda küçük üreticiler, aile işletmeleri, kadın çiftçiler ve genç çiftçiler için özel destek mekanizmalarının uygulanacağı belirtilirken, kooperatifçilik ve üretici birliklerinin yaygınlaştırılması da hedefler arasında yer aldı.

Ürün doğrudan tüketiciye ulaştırılacak

Parti programında tarımsal ürünlerin aracılık maliyetlerini azaltacak şekilde doğrudan tüketiciye ulaşmasını sağlayacak mekanizmaların kurulacağı ifade edildi.

Dijital tarım ve iklim vurgusu

Yeni Parti, akıllı tarım uygulamalarının yaygınlaştırılacağını, sensörlü sulama sistemleri, dijital izlenebilirlik ve iklim erken uyarı sistemlerinin kullanılacağını açıkladı. Kuraklığa dayanıklı üretim modellerinin destekleneceği, tarım sigortalarının kapsamının genişletileceği ve afet sonrası ödemelerin hızlandırılacağı da programda yer aldı.

Gıda denetimleri artırılacak

Programda ayrıca gıda sahteciliği ve tağşişle mücadelenin güçlendirileceği, denetimlerin artırılacağı belirtilirken, kırsalda eğitim, sağlık, ulaşım, internet ve sosyal konut gibi hizmetlerin geliştirilerek yaşam kalitesinin yükseltilmesinin hedeflendiği ifade edildi.

Umutlu'nun hesabına göre, 100 HP gücündeki bir traktörün yakıt deposunu doldurmanın maliyeti artık 12 bin 500 TL seviyesine ulaştı.

Paylaşımda, yaklaşık 300 dönüm kuru tarım yapan bir üreticinin yıllık mazot tüketiminin 2 bin litre civarında olduğu belirtilirken, bu tüketim üzerinden hesaplandığında çiftçinin yalnızca mazot giderinin yaklaşık 160 bin TL'ye çıktığı ifade edildi.

Mazot, tarımsal üretimde sürümden ekime, ilaçlamadan hasada kadar hemen her aşamada kullanılan temel girdiler arasında yer alıyor. Bu nedenle akaryakıt fiyatlarındaki her artış, doğrudan üretim maliyetlerine yansırken, çiftçilerin karlılığını da olumsuz etkiliyor.

Tarım sektöründe son dönemde gübre, yem, elektrik ve işçilik maliyetlerinin yanı sıra mazot fiyatlarındaki yükseliş de üreticinin en önemli gider kalemlerinden biri olmaya devam ediyor.

Finansman kapsamında şirket, 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen Malatya'da yeni bir maden suyu ve alkolsüz içecek üretim tesisi kuracak. Kaynak, tesisin inşasının yanı sıra üretimde kullanılacak makine ve ekipmanların temininde de kullanılacak.

Üretim kapasitesi ve ihracat artacak

1912 yılında Bursa'da kurulan Uludağ İçecek, maden suyu, aromalı maden suyu, limonata, gazlı içecekler, doğal kaynak suyu ve enerji içeceği üretimi gerçekleştiriyor.

Yeni yatırım sayesinde şirketin üretim kapasitesini artırması ve başta çevre ülkeler olmak üzere ihracat pazarlarına daha güçlü hizmet vermesi hedefleniyor.

Güneş enerjisi kullanılacak

Malatya'da kurulacak tesisin çevreci üretim anlayışıyla tasarlandığı belirtildi.

Tesiste;

• Kaynak verimliliği yüksek üretim ekipmanları kullanılacak.
• Çatıya güneş enerji sistemi kurulacak.
• Yeşil bina standartlarına uygun tasarım uygulanacak.
• Birim üretim başına karbon emisyonunun azaltılması hedeflenecek.
• Deprem bölgesinde istihdama katkı sağlayacak

Yatırımın yalnızca üretim kapasitesini artırması değil, depremden etkilenen bölgede ekonomik canlanmaya da katkı sunması bekleniyor.

Yeni tesisle birlikte doğrudan ve dolaylı istihdamın artması, tedarik zincirinin güçlenmesi ve lojistik başta olmak üzere birçok sektörde ekonomik hareketlilik oluşturulması amaçlanıyor.

Gençlere mesleki eğitim desteği

Proje kapsamında yerel eğitim kurumlarıyla iş birliği yapılarak gençlere yönelik mesleki eğitim programları da hayata geçirilecek.

Bu programlarla gençlerin sektörün ihtiyaç duyduğu teknik becerileri kazanması ve istihdama daha kolay erişmesi hedefleniyor.

EBRD: Yeşil dönüşüm ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlayacak

EBRD Gıda ve Tarım İşletmeleri Direktör Yardımcısı Burcu İslam Fani, finansmanın hem sürdürülebilir üretimi hem de deprem bölgesindeki ekonomik toparlanmayı destekleyeceğini belirterek, yatırımın yeşil dönüşüm, özel sektörün güçlendirilmesi ve kapsayıcı kalkınma hedefleriyle uyumlu olduğunu ifade etti.

Uludağ İçecek Grup Finans Müdürü Doğan Güneş Susuz ise EBRD'den sağlanan uzun vadeli yatırım finansmanının hem şirketin sürdürülebilir büyüme stratejisine hem de Türkiye ekonomisine duyulan uluslararası güvenin önemli bir göstergesi olduğunu söyledi.

Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, yeni uygulamanın Türkiye'nin ABD pazarındaki rekabet gücü üzerinde etkiler oluşturabileceğini belirtti.

Türkiye yüzde 12,5'lik tarife grubunda

Kahveci'nin aktardığı bilgilere göre, yeni uygulamada ülkeler "zorla çalıştırma" uygulamalarına yönelik mevzuatlarına göre farklı tarife gruplarında değerlendirildi.

Buna göre;

• Zorla çalıştırma ithalat yasağı getiren veya bu yönde taahhütte bulunan ülkelere yüzde 10,
• Bu yönde düzenlemesi bulunmayan ülkelere ise yüzde 12,5 ek gümrük vergisi uygulanacak.

Türkiye ikinci grupta yer alıyor.

Hangi sektörler etkilenebilir?

Kahveci, Türkiye'nin ABD'ye yıllık yaklaşık 16-16,5 milyar dolar seviyesinde mal ihracatı gerçekleştirdiğini belirterek, yeni tarifenin özellikle şu sektörlerde rekabet baskısı oluşturabileceğini ifade etti:

• Tekstil ve hazır giyim
• Halı ve yer kaplamaları
• Mücevher
• Otomotiv yan sanayi
• Makine
• Elektrik-elektronik
• Doğal taş ve inşaat malzemeleri

"Küresel ticarette güç dengesi değişiyor"

Paylaşımında küresel ticarette yalnızca üretim gücünün yeterli olmadığını vurgulayan Kahveci, ülkelerin pazarlık gücü ve stratejik konumlarının giderek daha belirleyici hale geldiğini ifade etti.

Kahveci, "Arz her zaman avantaj olmuyor. Talep her zaman dezavantaj olmuyor. Güç ve kuvvet dengesini doğru kullanma dönemindeyiz." değerlendirmesinde bulundu.

"Fındık gibi stratejik ürünleri tartışmaya açıyoruz"

Türkiye'nin sahip olduğu stratejik ürünlerde daha güçlü bir politika izlemesi gerektiğini savunan Kahveci, dünya fındık üretimindeki lider konuma rağmen ürünün değerinin yeterince korunamadığını dile getirdi.

Kahveci, küresel ticaret savaşlarının giderek sertleştiği bir dönemde Türkiye'nin stratejik ürünlerde pazarlık gücünü daha etkin kullanması gerektiğini ifade etti.

Kuru üzüm fiyatlarının üretim maliyetlerinin gerisinde kaldığını belirten Sunat, üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi için kuru üzüm alım fiyatının en az 180 lira olarak açıklanması gerektiğini ifade etti.

"Üretici önünü göremiyor"

Sunat, maliyetlerde yaşanan hızlı artışa dikkat çekerek, kuru üzüm fiyatlarının son yıllarda aynı oranda yükselmediğini söyledi.

2023 yılında 100 lira olan kuru üzüm fiyatının 2024'te 110 liraya, 2025'te ise 120 liraya yükseldiğini hatırlatan Sunat, buna karşın gübre, ilaç, mazot, işçilik ve diğer üretim giderlerinde çok daha yüksek artışlar yaşandığını belirtti.

Bu nedenle üreticinin yeni sezon fiyatını beklediğini ifade eden Sunat, Tarım ve Orman Bakanlığının fiyatı gecikmeden açıklaması gerektiğini söyledi.

"Aynı hata bu yıl yapılmamalı"

Geçtiğimiz yıl kuru üzüm alım fiyatının hasadın başlamasından yaklaşık üç hafta sonra açıklandığını hatırlatan Sunat, bu durumun üreticiyi belirsizlik içinde bıraktığını dile getirdi.

Bu yıl aynı tablonun yaşanmaması gerektiğini belirten Sunat, fiyatın hasat öncesinde açıklanmasının üretici açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

"Üzüm sektörü küçülüyor"

Yanlış planlama ve öngörüsüz tarım politikalarının üzüm sektörünü olumsuz etkilediğini savunan Sunat, son beş yılda ekim alanlarının yüzde 7, üretim miktarının yüzde 17 ve verimin yüzde 11 azaldığını söyledi.

Kuru üzüm ihracat miktarının da gerilediğini belirten Sunat, 2025 yılında son 25 yılın en düşük ihracat seviyelerinden birinin görüldüğünü ifade etti.

"Yaş üzümde fiyat 20 liraya kadar düştü"

Yaş üzüm fiyatlarının da üreticiyi memnun etmediğini belirten Sunat, bazı bölgelerde kilogram fiyatının 20 liraya kadar düştüğünü, mevcut fiyatlarla üreticinin maliyetini dahi karşılayamadığını dile getirdi.

İç tüketimin artırılması çağrısı

Şenol Sunat, üzüm sektörünün yalnızca ihracata bağımlı kalmaması gerektiğini belirterek iç tüketimi artıracak politikaların hayata geçirilmesini istedi.

Okullarda öğrencilere kuru üzüm dağıtılması ve Türk Hava Yolları'nın ikramlarında kuru üzüme yer verilmesi önerisinde bulunan Sunat, üzümün sağlıklı beslenme açısından önemine dikkat çekti.

Ayrıca kuru üzüm tüketiminin teşvik edilmesi amacıyla kapsamlı bir devlet politikasının oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) eski Daire Başkanı Dr. Ender Burçak, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, söz konusu üç düzenlemenin birbirinden bağımsız ele alınmaması gerektiğini belirterek, değişikliklerin birlikte okunduğunda hayvan hastalıklarıyla mücadelede yeni bir politika yaklaşımının benimsendiğini ortaya koyduğunu ifade etti.

"Ari işletmeler yeni bir yönetim modeliyle ele alınıyor"

Burçak'a göre yönetmelik değişikliklerinin en dikkat çekici yönlerinden biri, ari işletmelere ilişkin uygulamaların yeniden yapılandırılması oldu.

Paylaşımında, arilik statüsünün askıya alınması, iptali, yeniden kazanılması ve izleme süreçlerinin daha ayrıntılı şekilde düzenlendiğine dikkat çeken Burçak, ari işletmelerin artık farklı bir yönetim modeli içerisinde değerlendirildiğini ifade etti.

Tarama testi ile kesin hastalık ayrımı öne çıkıyor

Dr. Ender Burçak'ın değerlendirmesinde öne çıkan bir diğer başlık ise tarama testleri ile kesin hastalık tanısı arasındaki hukuki ayrım oldu.

Burçak, özellikle tüberkülozda tüberkülin testinde reaktör çıkan hayvanların artık tek başına hastalık çıkışı veya arilik statüsünün kaybı anlamına gelmediğini, brusellozda da benzer bir yaklaşımın benimsendiğini belirtti.

Değerlendirmeye göre yeni düzenlemeler, tarama testinde pozitif çıkan hayvanlarla bakteriyolojik olarak kesin hastalık tanısı alan vakaları birbirinden ayıran bir sisteme işaret ediyor.

Biyogüvenlik ve risk yönetimi güçlendiriliyor

Burçak, yönetmelik değişikliklerinin yalnızca hastalıkla mücadeleye değil, hastalığın işletmelere giriş riskinin azaltılmasına da odaklandığını ifade etti.

Ari olmayan sürülerden ari işletmelere yapılacak hayvan girişlerinde izolasyon ve iki aşamalı test zorunluluğu getirilmesini bu yaklaşımın önemli bir göstergesi olarak değerlendiren Burçak, test takvimlerinin de daha sistematik hale getirildiğini kaydetti.

Brusellozla mücadelede ise izleme stratejisinin değiştiğini belirten Burçak, "30 aylıktan küçük" hayvanlar yerine "12 ayın üzerindeki" hayvanların esas alınmasının, üreme çağındaki popülasyona odaklanan yeni bir risk yönetimi anlayışını yansıttığını ifade etti.

Ari işletmelerde tazminat gerçekten kaldırıldı mı?

Dr. Ender Burçak, en fazla tartışılan konunun ise ari işletmelerde tazminat uygulaması olduğunu belirtti.

Hayvan Hastalıklarında Tazminat Yönetmeliği'ndeki "resmi olarak tüberkülozdan veya brusellozdan ari işletmelerdeki sığırlar hariç" ifadesinin ilk bakışta tazminatın tamamen kaldırıldığı izlenimi oluşturduğunu belirten Burçak, diğer iki yönetmelikle birlikte değerlendirildiğinde bunun doğru olmadığını kaydetti.

Burçak'a göre yapılan değişiklik, tazminat uygulamasının kaldırılması değil, hangi durumlarda ödeme yapılacağının yeniden tanımlanması anlamına geliyor.

Hangi durumlarda tazminat ödenecek?

Burçak'ın değerlendirmesine göre yeni düzenlemeyle;

• Ari işletme programına ilk kez başvuran işletmelerde tespit edilen pozitif hayvanlar,
• Bakteriyolojik olarak doğrulanmış tüberküloz ve bruselloz vakaları,
• Karantina sürecinde kesin teşhisle doğrulanan bazı tüberküloz vakaları,
• Kesimhanede tüberküloz tespit edilen karkaslar

için tazminat uygulaması devam edecek.

Buna karşılık, ari işletmelerin rutin izleme testlerinde yalnızca seropozitif (bruselloz) veya yalnızca reaktör (tüberküloz) olarak belirlenen hayvanlar için tazminat ödenmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.

"Yeni yaklaşımın sahadaki etkisi zamanla görülecek"

Dr. Ender Burçak, üç yönetmeliğin birlikte değerlendirildiğinde temel amacın kesin hastalık ile tarama testlerinde elde edilen pozitif sonuçların hukuken birbirinden ayrılması olduğunu ifade etti.

Burçak, bu yaklaşımın gereksiz arilik kayıplarını önlemeyi, biyogüvenliği güçlendirmeyi, sürü sağlığı statüsünü korumayı ve tazminat sistemini bu yeni hukuki çerçeveye uyumlu hale getirmeyi hedeflediğini belirtti.

Eski HAYGEM Daire Başkanı, mevzuat değişikliklerinin sahadaki etkilerinin uygulamayla birlikte daha net görüleceğini ifade ederken, yeni düzenlemelerin Ari İşletmeler Yönergesi üzerinde oluşturacağı etkilerin de yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

Bakan Yumaklı, günlük alım miktarının hasadın yoğunlaşmasıyla birlikte 370 bin tona ulaştığını belirterek, “Kışın bir ayda sattığımız hububat miktarını bugün bir günde alıyoruz” dedi.

2023’e göre alım hacmi iki katından fazla arttı

Yumaklı’nın verdiği bilgilere göre, TMO’nun 2026 sezonundaki alım hacmi 2023 yılına kıyasla önemli ölçüde yükseldi.

• 2023’te aynı dönemde: 3,4 milyon ton hububat alımı yapıldı.
• 2026’da aynı dönemde: 8,3 milyon ton hububat alımı gerçekleştirildi.
• Artış: Alım miktarı iki katından fazla yükseldi.

Günlük ortalama alım miktarı sezon başında 200 bin ton seviyesindeyken, son günlerde 370 bin tona ulaştı.

Konya ilk sırada yer aldı

TMO’nun alımları ülke genelinde yaklaşık 650 alım noktasında sürüyor. Bölgesel bazda en fazla alım İç Anadolu Bölgesi’nde gerçekleşirken, il bazında Konya ilk sırada yer aldı.

• Konya’daki alım miktarı: 1,3 milyon tonun üzerinde
• En yoğun bölge: İç Anadolu Bölgesi
• Toplam alım noktası: Yaklaşık 650

TMO alımları durduracak iddialarına yanıt

Bakan Yumaklı, TMO depolarının dolduğu gerekçesiyle alımların durdurulacağı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını söyledi.

Yumaklı, lisanslı depoların yanı sıra silo, depo, hangar ve uygun açık yığın sahalarının kullanıldığını belirterek, depo doluluk oranlarının yüzde 65-70 seviyesinde olduğunu açıkladı.

“TMO’nun depolarının dolması nedeniyle alımı durduracağı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmıyor. Son ürün gelene kadar alımlar sürecek.”

Randevu sisteminde yüzde 87 gerçekleşme oranı

Üreticilerin ürünlerini düzenli teslim edebilmesi için uygulanan randevu sistemi kapsamında:

• 12,6 milyon ton ürün için randevu verildi.
• 272 bin üreticiye 450 bin randevu oluşturuldu.
• Randevu gerçekleşme oranı yüzde 87 oldu.
• Toplam randevu kapasitesi 17,8 milyon ton olarak açıklandı.
• Kapasite doluluk oranı yüzde 72 seviyesinde gerçekleşti.

34,3 milyar lira üreticilerin hesaplarına aktarıldı

Bakan Yumaklı, ürün bedellerinin kanuni esaslar doğrultusunda 21’inci günden itibaren üreticilerin hesaplarına yatırıldığını belirtti.

“Şu ana kadar 34,3 milyar lira üreticilerin hesaplarına aktarıldı, ödemeler düzenli olarak sürüyor.”

TMO satış fiyatları açıklandı

Yumaklı ayrıca, TMO’nun hububat satışlarına 1 Ekim itibarıyla başlayacağını duyurdu. Açıklanan satış fiyatları şöyle:

• 1. Grup makarnalık buğday: 18.500 TL
• 1. Grup ekmeklik buğday: 18.500 TL
• 1. Grup arpa: 14.000 TL

Bakan Yumaklı: Alımlar son ürün gelene kadar sürecek

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TMO’nun 2026 hububat alım sezonunda üreticilerin mağduriyet yaşamaması için tüm depolama imkanlarının kullanıldığını belirtti.

Yumaklı, “Çiftçimizin emeğinin karşılığını eksiksiz alması ve piyasada istikrarın korunması için alımlar son ürün gelene kadar devam edecek” dedi.

Edinilen bilgilere göre Tarım Kredi Marketlerin İzmir Çiğli'nde görev yapan bir mağaza müdürü, kendi adına kurduğu şirket üzerinden Tarım Kredi Market'in ürünlerini usulsüz şekilde piyasaya sattı.

Sistem nasıl işledi?

Mağaza müdürünün, market deposu üzerinden ürün siparişi verdiği, depoya gelen ürünleri ise market satış sistemine girmeden kendi şirketi aracılığıyla üçüncü kişilere sattığı öğrenildi.

Ürün almak isteyen kişilerden kamyon bazında sipariş aldığı, ödemeleri elden topladığı, "Parayı verin, ürününüz iki gün içinde gelir" diyerek sevkiyat organize ettiği belirtildi.

Bu yöntemle depodan çıkan ürünlerin market stoklarından düştüğü ancak market kasasında bu ürünlere ilişkin herhangi bir satış kaydının bulunmadığı öğrenildi.

Milyonlarca liralık zarar

İlk tespitlere göre olay nedeniyle oluşan zararın 10 milyon ile 30 milyon lira arasında olduğu değerlendiriliyor.

Usulsüzlüğün ortaya çıkmasının ardından mağaza müdürünün ortadan kaybolduğu, olaydan sorumlu olduğu değerlendirilen bölge müdürünün ise iş akdinin feshedildiği öğrenildi.

Denetim sistemi yeniden tartışılıyor

Ortaya çıkan olay, Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği ve iştiraklerde denetim mekanizmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Bir mağaza müdürünün uzun süre boyunca depodan ürün sipariş edip bunları resmi satış kayıtlarına girmeden dışarıya satabilmiş olması, kurumun stok kontrolü, sevkiyat takibi ve iç denetim süreçlerine ilişkin ciddi soru işaretleri doğurdu.

Tarım Kredi Market'in olayla ilgili başlattığı incelemenin sürdüğü öğrenilirken, soruşturmanın derinleşmesiyle birlikte yeni görev değişikliklerinin yaşanabileceği belirtiliyor.

Hayvancılık sektöründe besilik materyal sıkıntısının yaşandığı, üreticilerin işletmelerine hayvan bulmakta zorlandığı bir dönemde, 2025 yılı programının ancak bir yıl sonra tamamlanabilmesi, ESK'nın besilik hayvan organizasyonunu yeniden tartışmaya açtı.

Bu haber de dikkatinizi çekebilir → İthal besilik hayvanlarda gübre tartışması yeniden alevlendi

2026 programı hala başlamadı

Dikkat çeken bir başka gelişme ise 2026 yılı ithal besilik dana programında yaşandı. Temmuz ayının sonuna gelinmesine rağmen, bu yıl ithal edilecek besilik danaların üreticiye teslimatı henüz başlamadı.

Böylece üreticiler bir yandan geçen yılın hayvanlarını teslim alırken, diğer yandan 2026 programının ne zaman başlayacağını bekliyor.

ESK'dan üreticiye: 'Bedava mal alıyorsunuz'

İskenderun Limanına yanaşan Goodness gemisinden inen ithal besilik sığırların gübreli olması dikkat çekerken, üreticiler hayvanlaarın üzerinde en az 7-8 kg gübre bulunduğunu ve bunu ESK yetkililerine itiraz ettiklerini kaydetti. Ancak beklenmedik bir tepkiyle karşılaştıklarını dile getiren üreticiler, "Bedavadan mal alıyorsunuz bir de itiraz mı ediyorsunuz" diyerek itirazlarının kabul edilmediğini kaydetti.

Bilindiği üzere ithal besilik sığırlar üreticiye 2025 yılında canlı kg 228 liradan satılmıştı. Bu fiyat, 2026'da 420 liraya çıkarıldı. ESK yetkilileri de 2026 yılı fiyatına göre fiyatı çok düşük kalan 2025 yılı hayvanların tesliminde üreticinin gübre tepkisine 'Bedavadan mal alıyorsunuz' şeklinde karşılık vermesi dikkat çekti. Üreticiler, "2025 yılı hayvanını 2026 yılında teslim eden bir kurum, üreticiye "Bedava mal alıyorsunuz" diyebilir mi?" diyerek duruma tepki gösterdiler.

Bilindiği üzere aynı dönemde Mersin/Taşucu limanına gelen gemiden indirilen hayvanların üstünde de yine ciddi bir gübre sorunu vardı. Üretici, canlı kiloya göre hayvanları teslim aldığı için, hayvanların üstündeki gübre miktarına göre ESK'ya ekstra bir ödeme yapıyor.

İşte et kesim fiyatları ile ilgili güncel fiyatlar...

UKON – Güncel Dana ve Kuzu Kesim Fiyatları (23 Temmuz 2026)

Ukon tarafından yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları haftalık olarak güncellenmektedir. En güncel fiyatlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

Bursa Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği, 17-24 Temmuz tarihleri arasında üyelerine yönelik kesim organizasyonu yapacağını duyurdu. Kesim yaptırmak isteyen üyelerin şubelere başvurup, kayıt yaptırması istendi. Damızlık Birliği'nin 17-24 Temmuz tarihleri arasında yapacağı kesim organizasyonunda; inek, düve ve dana kesim fiyatları, bir önceki haftaya göre 10 lira düştü.

23 Temmuz 2026 Ankara Ticaret Borsası Kırmızı Et Fiyatları

Ankara Ticaret Borsası'nın güncel kırmızı et fiyatları listesinde bugün sadece kuzu karkas kesim fiyatı işlem gördü. 19 Temmuz'da yayınlanan listede kuzu karkas kesim fiyatı en düşük 700 lira, en yüksek 800 lirayı görürken ortalama 746 lira olmuştu. Ancak son yayınlanan listede kuzu karkas kesim fiyatı ortalama 683 liradan işlem gördü.

2026 yılı et kesim fiyatları (Arşiv)

UKON tarafından Türkiye genelinde yayınlanan dana ve kuzu kesim fiyatları, haftalık olarak aşağıdaki tabloda kronolojik şekilde listelenmektedir.

Son iki haftada fiyatlar hızla yükseldi

Türkiye Yem Sanayicileri Birliği (TÜRKİYEM-BİR) Başkanı Ülkü Karakuş, bugüne kadar Azak Denizi'nde 119, Karadeniz'de ise 64 olmak üzere toplam 183 ticari gemiye saldırı düzenlendiğini belirtti.

Karakuş, Karadeniz'deki güvenlik risklerinin artmasıyla birlikte özellikle son iki haftada yem hammaddesi fiyatlarında dikkat çekici yükselişler yaşandığını ifade etti.

Türkiye yem hammaddesinde dışa bağımlı

Türkiye'nin yem sektöründe hammadde bazında yaklaşık yüzde 56 oranında dışa bağımlı olduğuna dikkat çeken Karakuş, Karadeniz'de yaşanan her güvenlik riskinin yalnızca ithalatçı firmaları değil, yem üreticilerini, hayvancılık işletmelerini, gıda sektörünü ve nihai tüketiciyi de doğrudan etkilediğini söyledi.

Kerç Boğazı'ndaki kısıtlamalar maliyetleri artırdı

Karakuş, Azak Denizi ile Karadeniz arasındaki en kritik geçiş noktası olan Kerç Boğazı üzerinden gemi giriş ve çıkışlarının güvenlik gerekçesiyle durdurulduğunu veya ciddi şekilde sınırlandırıldığını belirtti.

Buna bağlı olarak bölgeye gemi göndermek isteyen armatör sayısının azaldığını, savaş riski sigorta primlerinin yükseldiğini ve gemilerin bekleme sürelerinin uzadığını ifade eden Karakuş, bu gelişmelerin navlun maliyetlerini önemli ölçüde artırdığını kaydetti.

Kepek ve ayçiçeği küspesi fiyatları yükseldi

Karadeniz kaynaklı arz ve lojistik sorunlarının yem hammaddesi fiyatlarına da yansıdığını belirten Karakuş, şu bilgileri paylaştı:

• Buğday kepeği ton fiyatı 163 dolardan yaklaşık 210 dolara yükseldi.
• İç piyasada buğday kepeği 170 dolardan 230 dolar/ton seviyesine çıktı.
• Ayçiçeği küspesi ton fiyatı ise 275 dolardan yaklaşık 305 dolara yükseldi.
• Ayçiçeği yağı fiyatlarında da ton başına yaklaşık 40 dolarlık artış yaşandı.

"Gıda arz güvenliği açısından tedbir alınmalı"

Karakuş, navlun ve savaş riski sigorta maliyetlerindeki artışın yem üreticilerinin maliyetlerini ciddi şekilde yükselttiğini belirterek, ticari koridorların yeniden güvenli hale getirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin önem taşıdığını söyledi.

Sektörün sürdürülebilir üretimini sağlayabilmesi ve Türkiye'nin gıda arz güvenliğinin korunabilmesi için ilave maliyetlerin dikkate alınması gerektiğini vurgulayan Karakuş, uluslararası ticaret koridorlarının yeniden güvenli şekilde işletilmesine yönelik adımların desteklenmesi çağrısında bulundu.

Tarımdan Haber'in ulaştığı resmi yazışmalara göre, Cargill Tarım ve Gıda Sanayi A.Ş. tarafından ithal edilmek istenen yaklaşık 1 milyon kilogram Hindistan cevizi yağında, Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliğinde belirlenen 3-MCPD limitinin üzerinde değer tespit edildi.

Mevzuata aykırılık tespit edilmesine rağmen Cargill, ürünün rafinasyon işlemine tabi tutulması ve limit değerlerin uygun seviyeye indirilmesinin ardından yeniden analiz edilmesi için Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğüne "özel işlem" başvurusunda bulundu.

Bakanlık özel işlem talebini uygun buldu

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, Cargill'in talebini uygun bularak Kocaeli ve Balıkesir Tarım ve Orman İl Müdürlüklerine talimat gönderdi.

Gönderilen talimatta ürünün Bakanlık gözetiminde rafinasyon işlemine alınması, tesisin denetlenmesi, işlem sürecinin kayıt altına alınması ve rafinasyon sonrasında yeniden analiz yapılması istendi. Analiz sonuçlarının mevzuata uygun çıkması halinde ise ithalat işlemlerinin tamamlanabileceği belirtildi.

Bunun üzerine ürünün yaklaşık 978 tonluk bölümünün özel işlem kapsamında firmanın tesisine sevk edilmesine izin verildi.

Susam ithalatında özel işlem talebi karşılık bulmadı

Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün önüne gelen bir diğer ithalat dosyası ise Napas Global Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Tanzanya'dan gerçekleştirdiği susam ithalatı oldu. Bu dosyada ise Cargill örneğinden farklı bir uygulama izlendi.

Napas Global Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş, Tanzanya'dan ithal ettiği yaklaşık 56 ton ham kabuklu susamın, analizlerde "yabancı madde" tespit edilmesi nedeniyle ithalata uygun bulunmaması üzerine Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü nezdinde girişimlerde bulundu.

Şirket, muayene ve analiz raporunda "yabancı madde" olarak değerlendirilen unsurların insan sağlığını tehdit eden bakteri, pestisit veya kimyasal kalıntılardan değil, hasat sırasında ürüne doğal olarak karışabilen taş, toprak ve bozuk danelerden oluştuğunu belirterek, ürünün kendi tesisinde temizleme ve ayıklama işlemine tabi tutulmasına izin verilmesini talep etti.

Başvuru kapsamında, ayıklama işleminin yapılabileceğine ilişkin kapasite raporu ve teknik belgeler de Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne sunuldu. Ancak şirketin bu talebi uygun görülmedi ve ithalat işlemi ilerletilmedi.

Dosya yargıya ve Teftiş Kuruluna taşındı

İthalatçı firma, işlemin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle idari yargıya başvururken, hazırladığı kapsamlı şikayet dosyasını da Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına sundu.

Şirket, yalnızca özel işlem talebinin reddedilmesi değil, ithalat sürecinde resmi GGBS sistemi yerine BURKA isimli özel bir yazılım üzerinden işlem yapılmasının istendiğine de dikkat çekerek, bu uygulamanın hukuki dayanağının araştırılmasını talep etmesi de dikkat çekti.

Belgeler hangi soruyu gündeme getiriyor?

Tarımdan Haber'in ulaştığı resmi belgeler, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün limit aşımı bulunan bir ithal ürünle ilgili Cargill'e "özel işlem" uygulanmasına izin verdiğini ortaya koyarken, susam ithalatçısı firmaya ise ayıklama işlemi sonrasında yeniden analiz yapılması yönündeki benzer talebinin kabul edilmediğini ortaya koyuyor.

Yargıya ve Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına taşınan dosya, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğünün benzer nitelikteki ithalat dosyalarında hangi kriterlerle karar verdiği ve "özel işlem" uygulamasının hangi esaslara göre işletildiği sorularını da beraberinde getirdi.

5488 sayılı Tarım Kanunu ile 2025-2027 yıllarında uygulanacak bitkisel üretim desteklemelerine ilişkin Tebliğ kapsamında yürütülen destekleme programında, 2026 üretim yılı başvuruları 31 Temmuz 2026 Cuma günü mesai bitiminde tamamlanacak.

Başvurular için son tarih 31 Temmuz

İl Tarım ve Orman Müdürlüklerinin yaptığı duyurularla üreticilere hatırlatma yapılırken, başvurusunu henüz tamamlamayan çiftçilerin işlemlerini son güne bırakmamaları istendi.

Başvuruların süresinde yapılmaması halinde üreticiler, 2026 üretim yılı için sertifikalı tohum ve sertifikalı fidan kullanım desteklerinden yararlanamayacak.

Destek neden önemli?

Sertifikalı tohum ve sertifikalı fidan kullanım desteği, üreticilerin sertifikalı materyal kullanımını yaygınlaştırmayı, verim ve kaliteyi artırmayı, hastalıklardan ari ve kayıtlı üretim materyallerinin kullanımını teşvik etmeyi amaçlıyor.

Yetkililer, destekten yararlanmak isteyen üreticilerin il ve ilçe tarım müdürlüklerinden başvuru şartları hakkında bilgi alarak işlemlerini 31 Temmuz 2026 mesai bitimine kadar tamamlamaları gerektiğini hatırlatıyor.

Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan duyuruya göre, askı icmalleri 16 Temmuz 2026 tarihinde askıya çıkarıldı. Listeler, 15 gün süreyle İl Tarım ve Orman Müdürlüğü Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürlüğü ile köy muhtarlıklarında ilan edilecek.

İtiraz için son tarih 31 Temmuz

Askı süreci 31 Temmuz 2026 tarihinde sona erecek. Bu tarihe kadar kayıtlarını inceleyen üreticiler, parsel bilgileri veya kayıtlarında hata tespit etmeleri halinde itirazda bulunabilecek.

İl Müdürlüğü, 31 Temmuz 2026 tarihinden sonra yapılacak itirazların dikkate alınmayacağını hatırlatarak, üreticilerin askı süresi içinde kayıtlarını mutlaka kontrol etmeleri gerektiğini bildirdi.

Destek ödemeleri açısından önem taşıyor

ÇKS kayıtlarının doğru olması, tarımsal desteklerden yararlanılması ve üretici bilgilerinin güncel tutulması açısından büyük önem taşıyor. Bu nedenle taahhütnameyle ÇKS kaydı yaptıran çiftçilerin askı icmallerini inceleyerek olası hataları süresi içinde düzelttirmeleri gerekiyor.

Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yayımlanan eksik evrak icmal listesi, başvuru sahiplerinin en çok hangi belgelerde eksiklik yaşadığını gözler önüne serdi. Liste incelendiğinde aynı tür belgelerin çok sayıda başvuruda eksik olduğu görülüyor.

En çok eksik çıkan belgeler

İcmal listesine göre başvurularda en sık eksik görülen belgeler şunlar oldu:

• Arazi kira sözleşmesi veya kira kontratı,
• Hisseli araziler için noter onaylı muvafakatname,
• Tapu kayıtları,
• İşletme planı,
• Makine ve ekipmanlara ilişkin teknik rapor,
• Yatırımın yapılacağı yere ilişkin kullanım belgeleri,
• Aile işletmesi olduğunu gösteren zirai gelir belgesi,
• Başvuru ücretine ilişkin makbuz,
• Taahhütnameler ve çeşitli beyan belgeleri.

Bazı başvurularda ise birden fazla belgenin aynı anda eksik olduğu görüldü.

Hibe başvurusu yapanlar dosyalarını kontrol etmeli

Bakanlık yetkilileri, KKYDP başvurularında eksik belge tespit edilmesi halinde il müdürlükleri tarafından ilan edilen listelerin dikkatle takip edilmesi gerektiğini belirtiyor. Süresi içinde tamamlanmayan eksiklikler ise başvurunun değerlendirme sürecini olumsuz etkileyebiliyor.

Bu nedenle KKYDP kapsamında hibe başvurusunda bulunan yatırımcıların, kendi il müdürlüklerinin duyurularını düzenli olarak kontrol etmeleri ve istenen belgeleri süresi içerisinde teslim etmeleri önem taşıyor.

Demiröz, hasat döneminde çiftçilerin ürünlerini TMO'ya teslim etmek için uzun süre beklemek zorunda kaldığını belirterek, bunun üreticiyi mağdur ettiğini kaydetti.

"Çiftçiye 45 gün sonrasına randevu veriliyor"

Demiröz, TMO'nun üreticilere yaklaşık 45 gün sonrasına randevu verdiğini, ürün teslim edildikten sonra ödemenin de 21 gün sonra yapıldığını ifade etti.

Bu süreçte acil nakit ihtiyacı bulunan üreticilerin bekleyemediğini söyleyen Demiröz, ürünlerini düşük fiyattan tüccara satmak zorunda kaldıklarını dile getirdi.

"Tüccar üreticiden aldığı ürünü TMO'ya satıyor"

Demiröz, sahada karşılaştıkları örnekleri paylaşarak şu değerlendirmeyi yaptı:

"Parası olan tüccar, çiftçiden 11-12 liraya aldığı buğdayı, yine çiftçinin ÇKS kaydı üzerinden TMO'ya 16,5 liradan satıyor. Çiftçinin bekleyecek gücü yok ama tüccarın var. Böylece ton başına yaklaşık 4 lira kazanç elde ediyor."

"Depolama kapasitesi yetersiz kalabilir"

TMO'nun şu ana kadar yaklaşık 5 milyon ton ürün aldığını belirten Demiröz, kurumun toplam depolama kapasitesi ve mevcut stokları dikkate alındığında hasadın geri kalan kısmı için yeterli alan bulunup bulunmadığı konusunda soru işaretleri olduğunu ifade etti.

Bu yıl buğday üretiminin 25 milyon tonun üzerine çıkmasını beklediğini dile getiren Demiröz, üretim artışının sorun değil, doğru politikalarla fırsata dönüştürülmesi gerektiğini söyledi.

"Çiftçi desteklenmeli"

Demiröz, Türkiye'nin ithal ettiği buğdaya ödenen kaynak yerine yerli üreticinin desteklenmesini önererek, devletin sanayiciyi sübvanse ederek hem iç piyasayı hem de ihracat rekabetini güçlendirebileceğini savundu.

Türkiye'nin yurt dışından 260 dolara buğday ithal ettiğini hatırlatan Demiröz, bunun yerine çiftçiden 350 dolardan alınarak, sanayiciye bu ürünün 260 dolardan verilerek aradaki 90 doların da hazine tarafından sübvanse edilmesi durumunda hem sanayicinin destekleneceğini hem de üreticinin ürününün gerçek değerden alınmış olacağının altını çizdi. Demiröz, "260 dolar yurt dışına çıkacağına 90 dolar hazinemizden çiftçimize çıksın" diyerek önemli bir vurguda bulundu.

65 lira dolar üzerinden buğday fiyatı!

Diğer yandan dolar kurunun bugün olması gereken değerinin 65 lira olduğunu ifade eden Demiröz, bu değer üzerinden yurt dışındaki 260 dolar buğdayın değerinin de 16,5 olduğunun altını çizdi.

[youtube-video]https://www.youtube.com/watch?v=Wrf02B6C7Tc[/youtube-video]

Kahveci'nin paylaştığı verilere göre, İsveç, Finlandiya, Malta ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi hariç AB-23 ülkelerinde son 10 yılda sığır varlığı azalırken canlı hayvan ihracatı hem değer hem de miktar açısından artış gösterdi.

Sığır sayısı yüzde 8,6 azaldı

Paylaşılan verilere göre AB-23 ülkelerinde toplam canlı sığır popülasyonu 2014 yılında 76,2 milyon baş seviyesindeyken, 2024 yılında 69,7 milyon başa geriledi.

Böylece son 10 yılda sığır varlığında yüzde 8,6'lık bir azalma yaşandı.

Canlı sığır ihracatının değeri yüzde 58 arttı

Hayvan sayısındaki düşüşe rağmen canlı sığır ihracatında dikkat çekici bir artış yaşandı.

Buna göre:

Canlı sığır ihracatının değeri 2,262 milyar Euro'dan 3,575 milyar Euro'ya yükselerek yüzde 58 arttı.
İhracat hacmi ise yüzde 15,77 artış gösterdi.

Kahveci, ihracat değerindeki artışın, ihracat hacmindeki artıştan daha yüksek olmasının hayvan başına ihracat değerinin yükseldiğine veya daha yüksek değerli hayvanların ihraç edildiğine işaret ettiğini belirtti.

Üretim anlayışı değişiyor

Paylaşımda, AB hayvancılık sektöründeki bu gelişmenin yalnızca üretim artışından kaynaklanmadığına dikkat çekildi.

Buna göre sektör, hayvan sayısını artırmaya dayalı üretim modelinden verimlilik, üretkenlik ve modernizasyon odaklı bir yapıya geçiş sürecini yaşıyor.

2035'e kadar ihracatta düşüş bekleniyor

Kahveci'nin aktardığı Avrupa Komisyonu tahminlerine göre ise AB'nin canlı hayvan ihracatının 2022-2035 döneminde yıllık ortalama yüzde 3,2 azalması bekleniyor.

Bu gerilemede, hayvan arzındaki daralma ile jeopolitik gelişmeler nedeniyle bazı pazarlara erişimin zorlaşmasının etkili olacağı öngörülüyor.

Fransa ilk sırada, Çekya hayvan başına değerde zirvede

Paylaşılan verilere göre;

• Hayvan başına en yüksek ihracat değeri 123,36 Euro ile Çekya'da gerçekleşti.
• Ortalama ihracat değeri 1,344 milyar Euro ile Fransa ilk sırada yer aldı.
• En yüksek ortalama ihracat miktarı ise 434 bin 881 tonla yine Fransa'nın olurken, Hollanda 101 bin 161 tonla ikinci sırada yer aldı.

TMO'nun 19 Haziran tarihli hububat ve bakliyat piyasa göstergelerine göre, ekmeklik buğday, makarnalık buğday, yemlik arpa, mısır, çeltik ve bakliyat ürünleri serbest piyasa fiyatları ile borsa fiyatları karşılaştırmalı olarak yayınlandı. Aynı zamanda ürünlerin dünya piyasa verileri de paylaşıldı. Bir bakışta, piyasa verileri hakkında bilgi sahip olmanız için TMO piyasa göstergelerini sizler için derledik.

Fidan, Çavuşçugöl Mahallesi'nde 15 gün öncesine kadar ahırlarında Şap vakası olmadığını, ancak son iki haftadır hastalıkla boğuştuklarını dile getirdi. Bu durum, salgının coğrafi yayılımının devam ettiği ve bazı bölgelerde yeni vakaların ortaya çıktığı endişesini güçlendirdi.

Süt Verimi Yarıya İndi, Hayvanlar Kesime Gitti

Genç üretici Fidan, Şap hastalığının işletmelerine verdiği doğrudan zararı şu ifadelerle aktardı: "Süt verimimiz yarı yarıya düştü. Gebe hayvanlarımız maalesef buzağılarını attı. Hastalık nedeniyle besilik hayvanlarımızı henüz kesimliğe gelmeden, zorunlu olarak kestirmek zorunda kaldık."

Talha Emin Fidan, bütün bu kayıplar karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan tek bir beklentileri olduğunu belirtti: "Bu hastalığa kesin bir çözüm bulunsun. Bir daha böyle bir durumla karşılaşmak istemiyoruz."

Konya'dan gelen bu üzücü tablo, Bakanlığın uyguladığı yoğun aşılama ve karantina süreçlerine rağmen, virüsün bazı yerleşim yerlerinde yeni görülmeye devam ettiğini ve hastalığın, üreticiye çok yüksek bir finansal bedel ödettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.

ÇİFTÇİ ZİRAAT BANKASI'NDAN UZAKLAŞTIRILMAK İSTENİYOR!

Umutlu, hazine destekli tarımsal kredilerde faiz oranlarında artışa gidilmesinin çiftçiyi Ziraat Bankası’ndan uzaklaştırarak, özel bankaların kucağına iteceğinin altını çizdi. Özellikle hazine destekli traktör kredilerinin çiftçinin traktör ihtiyacından ziyade ucuz finansmana ulaşmada bir araç olarak kullanıldığını bildiren Umutlu, “Çiftçi yaşamsal döngüsünü ucuz finansman kaynakları ile sağlayabiliyor. Traktör kredileri de bunun başında geliyordu. Burada şartların zorlaştırılmasını ben çiftçinin bile isteyerek özel bankaların kucağına itilmesi olarak okuyorum” dedi.

FAİZ KARARI TARIMSAL SERMAYE TRANSFERİNİN İLK ADIMI!

Bu kararı aynı zamanda tarımsal sermaye transferinin de ilk adımı olarak gördüğünü ifade eden Umutlu, faiz kararının çiftçinin ihtiyacının üstünde traktör alımının önüne geçileceği şeklinde bir değerlendirmenin ise çok yüzeysel bir bakış olduğunun altını çizdi.

Traktör piyasasında bir şişkinlik olduğunu, bunu bir sektör temsilcisi olarak söylediğini dile getiren Umutlu, hükümetin faiz kararı ile müdahale etmese de sektörün iç dinamikleri ile sağlıklı büyüme trendine kavuşacağını bildirdi. Ancak faiz kararının iyi okunması gerektiğinin altını çizdi.

Hasat edilmeyen ürünlerin imhasının uzamasında, greyder şoförlerinin vicdanen rahatsız olup işi yavaşlatmalarının etkili olduğu ifade ediliyor.

Ekim yapan çiftçiler, ürünün hasat edilerek kurumlara bağışlanmasını talep etse de Tarım Bakanlığı bu öneriyi kabul etmedi. Bakan Yumaklı’nın ise çiftçilerle görüşmesinde, ekili alanın hasadına kesinlikle izin verilmeyeceğini söylediği belirtiliyor.

Ancak videonun ardından ortadan kaybolan Vural, Nevşehir’de patates üreticilerinin yaptığı basın açıklamasına bile katılmamıştı.

Haftalar sonra A Haber’de ortaya çıkan çiftçi, muhabirin sorularını yanıtlarken patateslerin Dubai’ye ihraç edildiğini söyledi. Çiftçi Vural, daha önce videoda dile getirdiği sorunların hiçbirine değinmezken, çiftçinin zararda olduğunu belirttiği anda da röportaj kesildi.

Tarım sektöründe 22 yıldır aynı koltukta oturan Bayraktar’ın, çiftçinin yaşadığı zorlukları yerinde görmek üzere yaptığı bu ziyarette toprağa bile basmaktan kaçınması, sosyal medyada ve kamuoyunda eleştirilere neden oldu. Çiftçiler, yıllardır çözüm bekleyen sorunlarına karşılık sembolik ziyaretler ve göstermelik açıklamalarla karşılaştıklarını dile getirerek tepki gösterdi.

Siz de düşüncelerinizi paylaşın, galoşlu tarla ziyaretini nasıl değerlendiriyorsunuz? Yorumlarınızı haberin altına bekliyoruz.

Türkiye'nin Yerli Koyun Irkları Listesi

1. Akkaraman
2. Morkaraman
3. Kangal Akkaraman
4. İvesi
5. Dağlıç
6. Kıvırcık
7. Sakız
8. Orta Anadolu Merinosu
9. Anadolu Merinosu
10. Karacabey Merinosu
11. Karayaka
12. Ramlıç
13. Pırlak
14. Pırit
15. Karya
16. Polatlı Koyunu
17. Bafra Koyunu
18. Şavak Akkaraman
19. Tahirova
20. Koçeri
21. Zom
22. Karakaş Koyunu
23. Eşme Koyunu
24. Norduz Koyunu
25. Gökçeada
26. Acıpayam
27. Malya
28. Hemşin
29. Herik
30. Tuj
31. Karagül
32. Güney Karaman
33. Çine Çaparı

Hüseyin Yağız, yaşadıklarını şöyle anlattı: "27 yıldır Aydın Tarım Kredi ortağıyım. Ekim ayında gittim yonca tohumu aldım. 3 torba tohum aldım. 8100 lira para verdim. Bana fatura vermediler. Yan tarladaki komşum açık tohum aldı onunki çıktı benim tohum çıkmadı.

Tarım Kredi Müdürünün yanına gittim. Tohumda sorun var dedim. Müdürde firmayı aradı. Firmanın elemanı geldi ondan daha güzel olacak acele etme dedi. Geçen hafta yine gittim, firma gelmedi. İki gün daha sabret dediler. Bana firmanın numaralarını veriyorlar. Ben firmadan tohum almadım. Ben Tarım Kredi'den tohum aldım. Faturamı istedim. Yoncada destek var. fatura yok ben desteği nasıl alacam.

Ben faturayı ısrar edince keşmeyi unutmuşuz dediler. El altından tohum mu satıyorsunuz? Çıkış fişi kesilen bir malın faturası olmaz mı? Bu tohumu belgesiz satma yetkisi nereden geliyor? Faturam olmuş olsaydı Tarım ilçeden zarar ziyan tespit ettirip ben bu zararı karşılatırdım"

ÇİFTÇİDEN DİLAN POLAT TEPKİSİ: KEŞKE EKMESEYDİM!

Bursa’da çiftçilik yapan Sinan Çiftçi, geçen sene 25 liradan sattığı salçalık biberi bu sene 5 liraya bile satamadığını belirterek, tepkisini çektiği bir video ile dile getirdi. “Salçalık biber geçen sene 25 liraydı bu sene 5 liraya alan yok” diyen Çiftçi, “Görüyorsunuz cam gibi çok güzel. İşçilik maliyetini bile karşılamıyor. Geçen seneye göre girdi maliyetleri 3 katına yükseldi. Şimdi diyorlar ki neden ektin? Keşke ekmeseydin. Evet, haklılar keşke ekmeseydim. Domates biber ekmek yerine keşke Dilan Polat gibi bir güzellik merkezi açsaydım. Keşke Engin Polat gibi kara para aklasaydım” dedi.

Bakan Yumaklı, ‘Kenevir ektiniz ne yapacağız?’ derken, Bestil ‘Önümüzü açacaksınız’ karşılığını verdi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: KENEVİR ÜRETİMİNE YENİDEN BAŞLIYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılında yaptığı bir konuşmada kenevir üretiminin yeniden başlamasıyla ilgili çalışmaların başlatıldığını belirterek, "Bize dost görünen düşmanlar ülkemden kenevir üretimini aldı. Biz keneviri ithal ediyoruz. Kenevire dayalı yapılması gereken şeyler varsa ithal ürünlerle yapılıyor. Gıda Tarım Bakanlığı bu konuda çalışmalara başlıyor. Birilerinin bu işi başlatması lazımdı. Şu anda biz de bunun çalışmasını yapıyoruz." demişti. 

KONYA'DA DA KENEVİR ÜRETİMİNE İZİN VERİLMİŞTİ!

Kenevir üretimi ile ilgili Konya'da da gerekli izinler verilmişti. Bu yıl Konya/Çumra ilçesinde 20 dekar alanda uzun bir aradan sonra ilk kez kenevir ekimi gerçekleştirilmişti. 

HAYVANLAR DAHA AĞIR GELMESİ İÇİN GEMİLER YIKANMIYOR!

Görgü tanıkları hayvanların üzerinde ortalama 25-30 kg gübre bulunduğunu belirtirken, gübre miktarı kadar hayvanın canlı ağırlık kilosu da artıyor. ESK, hayvanın üzerindeki gübreyi de canlı ağırlıktan sayarak üreticiden fazladan para alıyor. Besilik ithalatının özel sektör tarafından yapıldığı dönemde böyle bir durumun yaşanmadığı, gemilerin en az iki kere yıkandığını ancak mevcut durumda hayvanların canlı ağırlık kilosunun daha ağır gelmesi için gemilerin bilerek yıkanmadığı kaydediliyor. 

ÜRETİCİ GÜBRENİN KİLOSUNA 192 LİRA ÖDÜYOR!

İthal besilik dananın, canlı ağırlık fiyatı 6 dolar yani 192 liradan üreticiye satıldığı düşünülürse, 30 kg gübrenin karşılığı 5760 lira ediyor. Bu rakam da üreticinin nasıl soyulduğunu gözler önüne sererken, birilerinin de buradan nasıl bir vurgun yaptığını ortaya koyuyor.

Üreticiler, hayvanların üzerindeki yoğun gübreden dolayı tepki gösterirken, Et ve Süt Kurumu'nun buradaki gübre vurgununa sessiz kalması dikkat çekiyor.