İşte milyarlarca liralık kamu zararına yol açan şeker krizinin perde arkası ve sektörü vuran yönetim zafiyetinin acı tablosu:

[related-posts id="28021" color="bg-danger"][/related-posts]

KİLO BAŞINA 14,5 TL ZARAR: FATURA 85 MİLYONA KESİLECEK!

Yapılan hesaplamalara göre, 300 bin ton şekerin A kapsamından C kapsamına alınması, Türkşeker’de tam anlamıyla bir mali yıkıma neden olacak.

Şu anda iç piyasada satılan A kapsamındaki şekerin fiyatı 38,5 TL/kg seviyesinde bulunuyor.

Şeker C kapsamına alınıp ihraç edildiğinde ise fiyatı birden 24 TL/kg’a düşecek. Kilo başına yaşanacak 14,5 TL'lik bu devasa fark, toplamda 4,4 milyar liralık bir kamu zararı doğuracak. Sektörü yönetemeyen bürokrasinin yol açtığı bu 4,4 milyar liralık fatura ise Türkşeker’in kasasından değil, Hazine tarafından, yani doğrudan 85 milyon vatandaşın vergisinden karşılanacak.

[related-posts id="25908" color="bg-danger"][/related-posts]

PANCARDA PLANLI ÜRETİM VARKEN BU STOK NEDEN BİRİKTİ?

Türkiye'de sözde "pancar kotası ve planlı üretim" uygulanmasına rağmen, ülkedeki tüketim harici şeker stokunun 600 ila 800 bin ton arasında olduğu hesaplanıyor. Fabrikaları ürettiği fiyattan şeker satamaz hale getiren ve zararına satışa zorlayan bu devasa stok krizinin arkasında iki temel zafiyet yatıyor:

Yanlış İthalat Kararı: Krizin fitili, 2022 yılında piyasa gerçekleriyle uyuşmayan yanlış ithalat kararlarıyla ateşlendi. İç piyasada şeker varken yapılan ithalat, yerli üretimi depolara hapsetti.

Piyasadaki Denetim Felci: Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) kotası yasal olarak yüzde 2,5 olmasına rağmen, denetimsizlik yüzünden piyasaya bu kotanın çok üzerinde NBŞ sokulduğu tahmin ediliyor. Dahası, özel şeker fabrikalarının kotalarının üzerinde ürettiği ve normalde ihraç edilmesi gereken ucuz C şekerini, el altından iç piyasaya (A kapsamında) pazarladığı düşünülüyor. Denetim zafiyeti, kaçak yapıyı büyüterek kamu fabrikalarının önünü kesti.

[related-posts id="26581" color="bg-primary"][/related-posts]

C ŞEKERİNDE AFGANİSTAN BİLMECESİ: İÇERİDE ÜRETİCİYE ŞEKER KALMADI!

Sektörde bir yandan stok eritilmeye çalışılırken, diğer yandan plansızlığın bir başka boyutu ihracatta yaşanıyor. Türkşeker, son 1,5 ay içinde Afganistan’a C kapsamında 75-80 bin ton şeker ihracatı gerçekleştirdi.

Ancak bu yoğun sevkiyatın ardından Türkşeker’in stoklarında sadece 25-30 bin ton C şekeri kaldı. İç piyasada ihracat amaçlı üretim yapan yerli firmalara (çikolata, bisküvi, helva üreticileri vb.) verecek C şekeri kalmayınca, Türkşeker Afganistan'a yapılan ihracatı apar topar durdurmak zorunda kaldı. Öte yandan, özel şeker fabrikalarının da Afganistan’a yoğun bir C şekeri ihracatı yapmaya devam ettiği kaydediliyor.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'DAN GERÇEKLER GİZLENİYOR MU?

Sektör temsilcileri ve uzmanlar, 300 bin tonluk bu ihracat hamlesinin kalıcı bir çözüm olmayacağı, sadece günü kurtaracak "geçici bir pansuman" olduğu görüşünde birleşiyor. Çünkü pancar kotası geçici bir süreliğine düşürülmediği sürece bu stok krizi katlanarak büyüyecek ve Türkiye en geç iki yıl sonra aynı stok kriziyle yeniden yüz yüze kalacak.

Şeker sektöründe yaşanan bu yönetim zafiyeti, yapısal hatalar ve milyarlık kamu zararı iddialarının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sağlıklı ve doğru bir şekilde aktarılmadığı belirtiliyor. Beştepe'ye gitmeyen gerçeklerin, denetimsizliğin ve bürokratik hataların faturası ise bir kez daha Hazine'ye yüklenerek geçici süreliğine halının altına süpürülecek.

Öztürkmen, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:

"Açıklanan bilgilere göre Türkşeker, normalde çuvalını 1.735 TL'den satması gereken şekeri, piyasaya hiçbir ilan yapmadan İşmen Gıda ve Remzi Çakar isimli iki firmaya 1.588 TL’den verdi.

Vurgunun asıl dikkat çeken boyutu ise bu satışın hemen ardından yaşandı. İki firma 100 bin ton şekeri ucuza kapattıktan sadece bir gün sonra Türkşeker, şeker fiyatlarına yüzde 11 zam yaparak çuval fiyatını 1.925 TL’ye çıkardı. Böylece şanslı iki firmaya sadece bir gecede milyonlarca liralık haksız avantaj sağlanırken, kamunun cebinden 600 milyon TL çıkmış oldu.

KAMUOYUNA AÇIKLAMA YAPILMALI

Skandalın ekonomik boyutu bununla da sınırlı kalmadı. El altından yapılan bu dev satışın 70 bin tonluk kısmının 180 gün vadeyle yapıldığı belirlendi. Piyasa koşulları göz önüne alındığında, bu uzun vadenin söz konusu iki şirkete çok büyük bir finansal rahatlık ve ekstra kazanç sağladığı ifade ediliyor."

Öztürkmen, şaibeli satışla ilgili olarak; "İlan ve duyuru şartı çiğnenerek neden resmi fiyatın altında satış yapıldı? Neden sadece bu iki firma seçildi? Yüzde 11’lik dev zam kararı neden bu satışın hemen ertesi gününe kadar gizlendi?" sorularının cevabının kamuoyuna açıklanması gerektiğini belirtti.

İlgili Haber: Tarım Kredi’de mevzuat skandalı: Görevde yükselme sınavı yönetmeliğe aykırı yapıldı

İşte binlerce personeli sokağa dökecek raddeye getiren o skandallar zinciri ve sınavla ilgili öne çıkan çarpıcı iddialar:

ORTAK ALAN SORULARINDA MÜHENDİSLERE "ZORLUK" TUZAĞI MI?

Adayların en büyük tepki gösterdiği konuların başında, genel mevzuat sorularındaki adaletsizlik geliyor. Geçmiş sınavlarda mühendis, tekniker ve diğer unvanlar için ortak sorulan genel mevzuat (657 sayılı Kanun, Bakanlık teşkilat yapısı vb.) soruları, bu sınavda mühendislere kasten çok daha zor ve detaylı soruldu.

Adaylar tepkilerini şu sözlerle dile getiriyor:

"Ortak alan soruları mesleki bilgiyi değil, genel mevzuat bilgisini ölçer. Bir tekniker ile bir mühendisin 657 sayılı Kanun hakkındaki bilgisi aynı düzeyde test edilmelidir. Bakanlığın Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde ortak soruların unvanlara göre farklı olacağına dair hiçbir hüküm yoktur. Mühendislere zor, diğer gruplara kolay sorulması, eşitlik ve hakkaniyet ilkelerini açıkça zedelemiştir."

İlgili Haber: Tarım ve Orman Bakanlığı’nın unvan değişikliği sınavında branş tartışması: Ortak müfredat tepki çekti!

ZOOTEKNİ MEZUNLARI YOK SAYILDI: "MÜFREDAT DEĞİŞTİRİLDİ"

Sınav öncesinde yayınlanan ilk ilan metninde alan konuları arasında Zootekni yer alırken, daha sonra yayınlanan bir düzeltme yazısıyla bu konunun müfredattan çıkarılması skandalın bir diğer boyutunu oluşturdu. Zootekni kadrosunun görev tanımı ve mesleki uygulamalarıyla ilgisi olmayan detay ve yorum sorularıyla karşı karşıya kalan adaylar, yönetmeliğin 10. maddesinin 3. bendinde yer alan "görevin niteliğine ilişkin konularda çoktan seçmeli test yapılır" hükmünün açıkça ihlal edildiğini, Zootekni mezunlarının adeta yok sayıldığını savunuyor.

"REKLAM YAPILAN SENDİKA HAVUZLARINDAN BİR TANE BİLE SORU ÇIKMADI!"

Sınav sürecinde sendikaların "soru havuzu" adı altında online sitelerde yayınladığı ve adayların gece gündüz çalışarak hazırlandığı kaynaklardan tek bir sorunun bile çıkmaması, personelde büyük bir hayal kırıklığı ve motivasyon kaybına neden oldu. Adaylar, bilgi seviyesini ölçmekten ziyade "eleme" odaklı bir tuzak sınav hazırlandığını belirtiyor.

ŞOK İDDİA: "5 KİŞİLİK KOMİSYONUN 3’Ü BAHÇE BİTKİLERİ MEZUNU!"

Bakanlık bünyesinde kulaktan kulağa yayılan ve adayların tepkisini zirveye çıkaran iddia ise sınav komisyonunun yapısıyla ilgili. 5 kişiden oluşan sınav komisyonunun 3 üyesinin Bahçe Bitkileri mezunu olduğu öne sürüldü. Bu durumun zootekni ve diğer bölüm mezunlarına karşı taraflı bir yaklaşım doğurduğunu iddia eden mühendisler, "Bu arkadaşların diğer bölümlere bir garezi mi var? Müfredat ve soru adaletsizliğinin arkasında bu kadrolaşma mı yatıyor?" sorusunu sormadan edemediklerini ifade ediyor.

8 HATALI SORU TESPİT EDİLDİ: "SINAVIN İPTALİ GEREKİR"

Resmi olarak soru itiraz sürecinin son günü olan 20 Mayıs itibarıyla adaylar harekete geçti. Soru kitapçığında tam 8 adet hatalı, şaibeli ve birden fazla doğru cevabı çağrıştıran soru tespit edilerek Türk Tarım Orman-Sen Genel Merkezi ve Personel Genel Müdürlüğü'ne iletilmek üzere dilekçeler sunuldu. Eğitim uzmanları, bir sınavda 8 sorunun birden iptal edilmesinin, hukuken sınavın tamamen iptalini gerektirecek büyüklükte bir kusur olduğuna dikkat çekiyor.

BARAJ DÜŞÜRÜLSÜN VEYA ÇAN EĞRİSİ UYGULANSIN!

Yaşanan bu devasa mağduriyetin ardından gözler Tarım ve Orman Bakanlığı’na çevrildi. 924 kişilik mühendis grubu ve yetkili sendikalar, adayların emeklerinin zayi olmaması için şu acil çözüm adımlarının atılmasını talep ediyor:

Çan Eğrisi Sistemi: Sınavın aşırı zorluğu göz önüne alınarak geçme notunun çan eğrisiyle 60 puan üzerine tamamlanması,

Barajın Düşürülmesi: Sınav komisyonunun acilen toplanarak baraj puanını aşağı çekmesi,

Yeni Sınav: Şaibelerin temizlenmesi adına, müfredata uygun ve adil koşullarda yeni bir sınavın yapılması.

Bakanlığın, çalışanlarının motivasyonunu yerle bir eden bu sınav skandalına karşı nasıl bir idari tedbir alacağı merakla bekleniyor.

Dağıtılacak Fideler Hangileri?

Proje kapsamında tarım müdürlükleri koordinasyonunda üreticilere ulaştırılacak olan %75 hibeli sebze fideleri şunlar:

• Hıyar
• Karnabahar
• Lahana

Kimler Başvurabilir? İşte Aranan Şartlar:

Yüksek hibe oranından faydalanarak üretim alanını genişletmek veya yeni üretime başlamak isteyen çiftçiler için kriterler açıklandı. Destekten yararlanabilmek için aranan şartlar şöyle sıralandı:

-ÇKS Kaydı: Üreticilerin 2026 yılı güncel Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) veri tabanına kayıtlı olması zorunludur.

-Arazi Mülkiyeti: Başvuru sahibinin kendine ait ya da resmi olarak kiralanmış bir araziye sahip olması gerekmektedir.

-Arazi Büyüklüğü Sınırı: Hibe desteği için başvuru yapılacak alanın en az 1 dekar (dönüm), en fazla ise 5 dekar büyüklüğünde olması şartı aranıyor.

Başvuru İçin Hangi Belgeler İsteniyor?

Kriterleri karşılayan üreticilerin başvuru esnasında şu evrakları eksiksiz teslim etmesi gerekiyor:

1) 2026 Üretim Yılına Ait Güncel ÇKS Belgesi

2) Başvuru Formu (Ek-1): İlgili Tarım İl Müdürlüğü'nden temin edilerek imzalanacak müracaat formu.

Başvuru Takvimi Daralıyor: Son Gün 22 Mayıs!

Büyük avantaj sağlayan hibe desteği için başvuru süreci oldukça kısıtlı tutuldu. Bölgedeki üreticiler için takvim şu şekilde işleyecek:

Başvuru Tarihleri: 15 Mayıs 2026 – 22 Mayıs 2026

Başvuru Yeri: Batman İl Tarım ve Orman Müdürlüğü (Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürlüğü) başvuruları şahsen kabul edecek.

Fideler Ne Zaman Teslim Edilecek?

Başvuruların tamamlanması ve listelerin kesinleşmesinin ardından fide teslimatları yaz döneminde iki aşamalı olarak gerçekleştirilecek:

• Karnabahar ve Lahana Fidesi Dağıtımı: 14 Temmuz 2026
• Hıyar Fidesi Dağıtımı: 28 Temmuz 2026

Önemli Not: Başvuruların şahsen yapılması gerekmektedir. Dağıtım tarihlerinde hava muhalefeti veya fide üretim seralarındaki gelişmelere bağlı olarak yaşanabilecek takvim değişiklikleri, üreticilere ayrıca bildirilecektir.

Ödeme takvimi ve tutarına ilişkin resmi açıklamalarda bulunan PANKOBİRLİK Genel Başkanı ve Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu, tarımsal sürdürülebilirliğin önemine dikkat çekti.

Başkan Erkoyuncu, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"2026-2027 kampanya dönemimizde üretici ortaklarımızın hesaplarına 567 Milyon 200 Bin TL’lik bakım-çapa avans ödemelerini saat 17:00 itibariyle aktarıyoruz. Ülkemiz insanının gıdaya erişiminde sıkıntı çekmemesi için tarlalarında gecesini gündüzüne katan çiftçimizin tek gündemi üretmek, çalışmak, döktüğü alın terinin karşılığını alıp rızkını temin etmek. Göreve geldiğimiz günden beri sahada çiftçimizle buluşmayı, bir bardak çaylarını içip halleşip dertleşmeyi hiç ihmal etmedik. Toprakla bütünleşmiş toprak kadar mütevazi olan çiftçimizin dertlerine derman olabilmeyi, güçlü yarınlara ulaşmaları için elimizden geleni yapmayı birincil vazifemiz olarak görüyoruz. Bu vesile ile üretici ortaklarımıza verdiğimiz avansın hayırlı olmasını temenni ediyor, bereketli bol kazançlı bir sezon diliyorum.”

Konya Şeker bünyesindeki üreticiler, 20 Mayıs saat 17:00'den itibaren kendilerine tanımlanan hesaplar üzerinden bakım-çapa avans ödemelerini tahsil edebilecekler.

Tepkiler Gelince İlan Çıktı, Ama Ayrıcalık İfşa Oldu!

Türkşeker, bu ilandan yaklaşık 15 gün önce hiçbir duyuru ve ilan yapmaksızın İşmen Gıda ve Remzi Çakar isimli iki firmaya piyasa fiyatının çok altında, toplamda 100 bin ton şeker satışı gerçekleştirmişti. Kurumu ilk etapta 600 bin TL zarara uğrattan bu gizli satışın kamuoyunda büyük tepki çekmesi üzerine Türkşeker’in apar topar bu resmi ilana çıkması dikkat çekti.

Asıl skandal ise, iki firmaya "el altından" verilen şartlar ile Türkşeker'in tüm piyasaya sunduğu resmi şartlar karşılaştırıldığında ortaya çıkıyor.

180 Gün Vade Nerede, 45 Gün Vade Nerede? İşte O Uçurum!

Türkşeker'in yayınladığı resmi tabloda en yüksek indirim oranı, 50 bin ton ve üzeri alımlar için %13,72 olarak belirlendi ve KDV hariç fiyat 36,2376 TL/kg (Çuval bazında yaklaşık 1.812 TL) olarak ilan edildi. Üstelik piyasaya tanınan vade süresi yalnızca 45 gün ile sınırlandırıldı.

Buna karşın, 15 gün önce iki şanslı firmaya sağlanan imkanlar piyasa gerçekleriyle uyuşmuyor:

Ayrıcalıklı Firmalara Yapılan Satış: İşmen Gıda ve Remzi Çakar’a 30 bin tonu peşin (1588 TL/çuval), 70 bin tonu (1850 TL/çuval)'dan şeker satıldı.

Dev Vade Avantajı: Bu iki firmaya tam 180 gün (6 ay) vadeli ödeme kolaylığı sağlandı.

Resmi İlandaki Şart: Tüm piyasaya sunulan ilan ise en yüksek tonajda bile sadece 45 gün vadeli ve çuvalı 1.812 TL.

Yüksek enflasyonist ortamda 180 gün vadeli 1.850 TL'lik fiyat, maliyet ve finansman yükü hesaplandığında, bugün resmi ilanla duyurulan 45 gün vadeli 1.812 TL'lik fiyattan çok daha büyük bir ekonomik avantaj (gizli indirim) anlamına geliyor. İki firma, devasa vade farkı sayesinde rakiplerine karşı haksız bir rekabet gücü elde etmiş durumda.

Piyasadan Bu Şartlara Talep Gelecek mi?

100 bin ton gibi devasa bir stoğun, iki firmaya adeta "adrese teslim" şeklinde ve 6 ay vadeyle sunulmasının ardından piyasada dengelerin altüst olduğu belirtiliyor. Sektör temsilcileri, Türkşeker’in göstermelik olarak çıktığı bu 45 gün vadeli ilana piyasadan nasıl bir talep geleceğini merak ediliyor.

Türkşeker'in ilana çıktığı 45 gün vadeli indirimli şeker satış fiyatının, iki firmaya sağlanan kıyak satış fiyatı ile rekabet etmesi mümkün görünmezken, kıyak satışla ilgili bir ilan yayınlanmazken, bu kıyak satışa göre yaklaşık yüzde 20 daha pahalı olan şeker satışı ile ilgili ilana çıkılması da dikkat çekti.

Diğer yandan Türkşeker'in gündeme gelen kıyak satışla ilgili kamuoyuna hiç bir açıklama yapılmaması da buradaki rahatlığı gözler önüne seriyor.

Geçmişte tarım sektörünün kamusal ve profesyonel alanlarında üst düzey yöneticilik yapan ve sahayı çok iyi bilen Demiröz, milyarlarca liralık hibe ve sübvansiyonlara rağmen üreticinin neden sürekli zarar ettiğini sert sözlerle özetledi.

"Destek Üreticiye Değil, Girdi Lobilerine Gitti"

Yıllardır bütçeden ayrılan tarımsal desteklerin doğrudan çiftçinin cebine kalmadığını, sistemsel bir hata nedeniyle paranın dolaylı olarak büyük şirketlere aktığını belirten Hasan Hüseyin Demiröz, şu ifadeleri kullandı:

"Yıllardır destek verdiniz, hibe verdiniz, sübvanse yaptınız; ancak bu kadar destek verdiğiniz sektör defalarca öldü! Neden? Çünkü siz aslında gübreciye, ilaççıya, mazotçuya ve ithalatçıya destek vermişsiniz, üreticiye değil. Para çiftçinin eline değmeden doğrudan girdi maliyetlerini fonlamaya gitti ve günün sonunda üreten adam yine borçlu kaldı."

Çözüm: "Girdiyi Devlet Verecek, Mahsulü Satın Alacak!"

Mevcut destekleme modelleriyle tarımda sürdürülebilirliğin kalmadığını ifade eden Anahtar Parti Genel Başkan Yardımcısı Demiröz, partisin amiral gemisi niteliğindeki "Bütüncül Tarım Modeli" çözüm önerisini paylaştı. Tarımsal üretimin ve hayvancılığın kurtuluşunun tamamen kamusal bir planlama ve garantörlükten geçtiğini belirten Demiröz, yeni modeli şu sözlerle açıkladı:

"Çözüm net: Tarımsal üretimin, hayvancılık dahil tamamının girdisini biz (devlet) vereceğiz ve günün sonunda mahsulünü biz alacağız. Çiftçiyi gübre bayisinin, yem fabrikasının ya da ithalat lobilerinin insafına bırakmayacağız. Sermaye bizden, üretim sizden olacak!"

Tarımda Yeni Modelin Şifreleri: Çiftçiyi Ne Bekliyor?

Hasan Hüseyin Demiröz'ün işaret ettiği ve Anahtar Parti’nin tarım politikasının temelini oluşturan bu radikal dönüşüm modelinin satır başları şu şekilde planlanıyor:

Sıfır Maliyetli Başlangıç: Çiftçi, ekim döneminde tohum, gübre, ilaç veya hayvancılıkta yem almak için borçlanmak ya da kredi çekmek zorunda kalmayacak. Girdiler üretim öncesi doğrudan karşılanacak.

Alım Garantisi ve Fiyat İstikrarı: Üretici, "Mahsulümü kime, kaç paraya satacağım?" stresi yaşamayacak. Devlet, üretilen tüm tarım ve hayvancılık ürünlerini değerinde alma taahhüdü verecek.

Aracı ve Lobilere Son: Destekler doğrudan üretim bandına (toprağa ve ahıra) entegre edileceği için, spekülatif fiyat hareketleriyle haksız kazanç sağlayan gübre, ilaç ve ithalat lobilerinin piyasa üzerindeki baskısı kırılacak.

Rakamlar Ne Diyor? Girdi Lobileri Nasıl Fonlandı?

Görseldeki analiz verilerine göre, 2022 yılından bu yana tarımsal girdilerde yaşanan fahiş fiyat artışları, devletin sağladığı desteklerin katbekat üzerine çıktı. 2022-2026 döneminde:

-Devletin bütçeden ayırdığı tarımsal hibe ve kredi faiz sübvansiyonları artarken, aynı dönemde gübre, mazot ve ilaç fiyatları bu artışı tamamen yuttu.

-Çiftçiye doğrudan verilen nakdi destekler, üreticinin tarlayı ekmek için gübre fabrikalarına ve petrol şirketlerine ödediği paranın yanında devede kulak kaldı.

-Sistem, üretimi yerlileştirmek yerine ithalatçı firmaları ve küresel girdi tedarikçilerini ihya eden bir sarmala dönüştü.

2022-2026 Sürecinde Üreticinin Kaybettiği 3 Temel Alan

Demiröz’ün işaret ettiği verilere göre mevcut sistemin neden olduğu tahribat şu 3 alanda yoğunlaşıyor:

1) Suni Destek Algısı: Bütçe rakamları yükseliyor gibi görünse de enflasyon ve girdi maliyetleri karşısında çiftçinin alım gücü 2022'nin de gerisine düştü.

2) Borç Sarmalı: Üretici hibe almasına rağmen, faturayı gübre ve ilaç şirketlerine kestiği için borcu borçla kapatma noktasına geldi.

3) Üretimden Kaçış: 2022-2026 yılları arasında maliyetini kurtaramayan binlerce çiftçi toprağını terk etmek zorunda kaldı, hayvancılıkta anaç hayvanlar kesime gitti.

Adana tarımında bir ilk olan bu vizyoner projede, kentin ilk kahve fidanı Adana İl Tarım ve Orman Müdürü Atilla Bayazıt tarafından toprakla buluşturuldu.

Adana'da Kahve Yetiştiriciliği Dönemi: Seralar Kahve Kokacak!

Girişimci üreticilerin desteklenmesi ve geleneksel ürünlerin dışına çıkılarak çiftçinin gelir standardının yükseltilmesi hedeflenen projede, deneme üretimi ilk etapta kontrollü sera ortamında başlayacak.

İlk fidan dikim merasiminde önemli açıklamalarda bulunan Adana İl Tarım ve Orman Müdürü Atilla Bayazıt, üreticilerin yenilikçi vizyonuna dikkat çekerek şunları söyledi:

"Üreticimiz, işletmesindeki serasının bir bölümünü tamamen kahve fidanlarına ayırarak büyük bir vizyon ortaya koyuyor. Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğü olarak biz de teknik ekibimiz ve özel eğitimlerimizle bu sürecin arkasında olacağız, üreticimize tam destek vereceğiz. Hedefimiz büyük; Çukurova'nın bu bereketli topraklarında yetişen 'Adana Kahvesini' önce tüm Türkiye’ye, ardından da dünyaya yaymak istiyoruz."

Neden Kahve? Çukurova Çiftçisi İçin Ne Anlama Geliyor?

Dünya genelinde kahve tüketiminin hızla artması ve küresel iklim kaymaları, mikroklimaya sahip Akdeniz havzasında tropikal ve yarı tropikal ürünlerin yetiştirilmesini cazip hale getirdi. Adana'da başlatılan bu deneme üretimi başarılı olduğu takdirde:

-Çiftçiler dönüm başına çok daha yüksek katma değerli bir kazanç kapısı elde edecek.

-Sera üretiminde girdi maliyetlerine karşı yüksek gelirli alternatif bir pazar doğacak.

-Türkiye'nin ithal ettiği milyarlarca dolarlık kahve pazarında yerli üretim hamlesi başlayacak.

Yeni Bir Üretim Hikayesi Filizleniyor

Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen deneme çalışmalarının, fidanların gelişim süreçlerine göre ilerleyen dönemlerde açık sahaya uyarlanıp uyarlanamayacağı da takip edilecek. Çukurova’nın verimli topraklarında filizlenen bu yeni üretim hikayesi, şimdiden tüm tarım dünyasında büyük bir merak ve heyecan uyandırmış durumda.

Peki, ticaret borsalarında son durum ne? Ekmeklik buğday, makarnalık buğday, arpa ve mısır fiyatları haftayı nasıl kapattı? İşte çiftçilerimiz ve piyasa aktörleri için hazırladığımız son 1 haftalık ve 1 aylık detaylı borsa analiz raporu.

Ekmeklik Buğdayda Çelişkili Hafta: Kapanış Yükseldi, Ortalama Düştü!

Hububat piyasasının en hareketli ürünü olan ekmeklik buğday, geçtiğimiz hafta içerisinde çiftçiyi şaşırtan bir grafik çizdi.

Günlük Kapanış Fiyatı: Haftanın son işlem günü olan 15 Mayıs 2026'da ekmeklik buğdayın tonu ortalama 15.204 TL'den kapandı. Bir önceki haftanın son işlem günündeki 14.899 TL'lik fiyata göre günlük bazda bariz bir artış söz konusu.

Haftalık Ortalama Fiyatı: Ancak madalyonun diğer yüzü farklı. 11-15 Mayıs haftalık ortalaması 15.050 TL/Ton olarak gerçekleşti. Bir önceki haftanın 15.220 TL/Ton olan ortalamasına bakıldığında, haftalık genel ortalamada bir düşüş yaşandığı görülüyor.

Aylık Durum: Son 1 aylık ortalama fiyat ise 15.135 TL/Ton seviyesinde sabitlendi.

Bu durum, hafta içinde fiyatların sert düşüşler yaşadığını ancak Cuma günü (son işlem günü) gelen tepki alımlarıyla günü yüksek kapattığını gösteriyor.

Makarnalık Buğday Yatay Seyrini Koruyor

Sert buğday piyasasında ise tam bir istikrar ve durağanlık hakim. Makarnalık buğday fiyatlarında hem günlük hem de haftalık bazda majör bir değişim gözlenmedi.

Haftalık Kapanış: 15.652 TL/Ton (Önceki hafta: 15.711 TL/Ton)

Haftalık Ortalama: 15.629 TL/Ton (Önceki hafta: 15.676 TL/Ton)

Görüldüğü üzere makarnalık buğday üreticisi için fiyatlar dar bir bantta yatay hareketine devam ediyor. Aylık ortalama ise 15.653 TL/Ton seviyelerinde yer alıyor.

Arpa Fiyatlarında Gerileme Devam Ediyor: Üretici Tedirgin

Hayvancılık sektörü ve yem piyasası için kritik öneme sahip olan arpa fiyatlarında ise düşüş trendi dikkat çekiyor.

Son İşlem Günü Kapanışı: Arpa, haftanın son işlem gününü 14.195 TL/Ton seviyesinden kapattı. Bir önceki haftanın kapanışı olan 14.579 TL'ye göre ciddi bir gerileme mevcut.

Haftalık ve Aylık Grafikler: Haftalık ortalamalarda da arpa fiyatı 14.719 TL'den 14.496 TL/Ton seviyesine çekildi. Son 1 aylık borsa ortalaması ise 14.608 TL/Ton olarak kayıtlara geçti. Arpada hem günlük hem haftalık bazdaki bu gevşeme, piyasadaki arz-talep dengesinin alıcı lehine döndüğüne işaret ediyor.

Mısır ve Diğer Ürünlerde Son Durum Ne?

Mısır: Mısır fiyatları haftalık son işlem gününde 13.707 TL/Ton olurken, haftalık ortalamada 13.859 TL/Ton ile istikrarlı bir duruş sergiledi. Aylık ortalaması ise 13.835 TL/Ton bandında.

Yulaf: Yulaf fiyatları haftalık bazda 22.006 TL/Ton ortalaması yakalayarak bir önceki haftanın (20.765 TL) üzerine çıkmayı başardı ve aylık bazda da 21.383 TL ile güçlü duruşunu korudu.

Çavdar: Borsada çavdar fiyatları ise haftalık ve aylık bazda 13.500 TL/Ton seviyesinde sabit bir seyir izliyor.

Çiftçi Bu Verileri Nasıl Okumalı?

Borsa verileri analiz edildiğinde; ekmeklik buğdayın haftayı moralli kapattığı ancak hafta genelinde alıcıların temkinli olduğu görülüyor. Arpa tarafındaki düşüş trendi devam ederken, mısır ve makarnalık buğday yerini koruyor. Yeni hasat dönemine yaklaşırken borsalardaki bu dalgalanmaların yakından takip edilmesi, üreticinin ürününü doğru zamanda pazara indirmesi açısından büyük önem taşıyor.

KDAKP Kurulum Hibesi Başvuru Tarihleri Ne Zaman?

KDAKP Genç Girişimciler Hibe Programı başvuruları 11 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla başlamış olup, son başvuru tarihi 1 Haziran 2026 olarak belirlenmiştir. Genç girişimcilerin mağduriyet yaşamaması adına bu tarihler arasında evraklarını eksiksiz teslim etmesi gerekmektedir.

Başvurular Nereye Yapılacak? hangi İlçeleri Kapsıyor?

2026 yılı KDAKP Kurulum Hibesi projesi Adana ilinde belirli bölgeleri hedefleniyor. Bu dönemde yalnızca Karaisalı ve Aladağ ilçelerinde ikamet eden ve şartları taşıyan genç girişimciler hibe desteğinden yararlanabilecektir. Başvurular şahsen ilgili ilçelerin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine yapılması gerekiyor.

Başvuru Şartları Nelerdir? Kimler Faydalanabilir?

Bu hibe programından yararlanabilmek için en kritik şart eğitim sürecidir:

-Karaisalı ve Aladağ ilçelerinde düzenlenen 2026 yılı KDAKP Genç Çiftçi Eğitimleri’ne katılmış olmak.

-Bu eğitimleri başarıyla tamamlayarak sertifika/başarı belgesi almaya hak kazanmış genç girişimcilerden biri olmak.

Hibe Kapsamında Hangi Makineler Bedelsiz Verilecek?

Proje doğrultusunda genç girişimcilerin modern, verimli ve sürdürülebilir yeni küçükbaş veya büyükbaş hayvancılık işletmesi kurmaları ya da geliştirmeleri desteklenmektedir. Resmi teknik şartnamede onaylanan ve hibe desteği kapsamında tercih edilebilecek başlıca alet ve makineler şunlardır:

Hayvan Beslemede Devrim: Dikey Yem Karma ve Ezme Makineleri

Süt ve besi hayvanlarının yemlerini (silaj, balya, küspe) kusursuz karıştıran, hem elektrikle hem de traktör şaftıyla çalışabilen dikey yem karma makineleri ile saatte 4 ton tahıl işleme kapasitesine sahip yem ezme/kırma makineleri bu pakette yer alıyor.

Meralara Elektrik Geliyor: Taşınabilir Güneş Enerjisi (GES) Paketi

Elektrik altyapısı olmayan dağlık bölgeler ve meralar için kaçırılmayacak fırsat! 3 adet yüksek verimli Monokristal Güneş Paneli, 1000 Watt akıllı tam sinüs inverter ve son teknoloji, uzun ömürlü LifePO4 Lityum Demir Fosfat Akü (200 Ah) içeren seyyar enerji sistemi tamamen hibe kapsamında.

Sütünüz Değerinde Satılsın: Süt Sağım ve 300 Litre Soğutma Tankı

Krom çelik güğümlü modern süt sağım makineleri ile sütün kalitesini, asiditesini bozmadan koruyacak AISI 304 kalite paslanmaz çelikten üretilmiş 300 litrelik dikey silindirik süt soğutma tankları genç üreticilere teslim edilecek.

Depolardan Otomatik Kaşağıya Kadar Her Şey Dahil!

10.000 Litrelik Sabit Hayvan İçme Suyu Deposu: Çift katlı, güneş ışınlarına dayanıklı dev polietilen su tankları.

Traktör Uyumlu Asistan Kepçe: Gübre sıyırma ve yem yükleme işlerini kolaylaştıran 450 kg kapasiteli kepçeler.

Tamburlu Ot Biçme ve Ot Toplama Makineleri: Yem bitkisi hasadını hızlandıracak mekanizasyon desteği.

Otomatik Hayvan Kaşıma Fırçası (Kaşağı): Hayvan refahını ve süt verimini artıran sensörlü sistemler.

Teknik Şartnamede Çiftçilerin Dikkat Etmesi Gereken 5 Önemli Nokta

Hibe almaya hak kazanan genç girişimcilerin, yüklenici firmalardan ekipmanları teslim alırken teknik şartnameye göre şu kurallara dikkat etmesi zorunludur:

Ürünlerin Tamamı Yeni Olacak: Alınacak tüm cihaz ve makineler tamamen yeni, kullanılmamış ve 2026 yılı üretimi olmak zorundadır.

Garanti Süresi: Sistem içerisindeki tüm ana makine ve ekipmanlar parça bazında en az 2 (iki) yıl ürün garantisine sahip olmalıdır. (Güneş enerjisi bataryaları ve panelleri için bu süre üreticiye bağlı olarak daha uzun talep edilmektedir)

Belgelendirme: Satın alınacak alet ve makinelerin mutlaka TSE Belgesi veya CE İşareti bulunmalıdır.

Arıza Müdahale Süresi: Güneş enerji sistemleri gibi kritik kurulumlarda garanti kapsamında oluşacak arızaların yüklenici firma tarafından en geç 10 (on) iş günü içerisinde giderilmesi şartı aranmaktadır.

Görünürlük ve Logolar: Destekle alınan tüm makine, tank ve panoların üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarım Reformu Genel Müdürlüğü, IFAD ve Proje logolarının bulunduğu özel bilgilendirme sticker etiketleri yapıştırılacaktır.

Son Başvuru Gününü Kaçırmayın!

Unutmayın, başvurularda son gün 1 Haziran 2026'dır. Karaisalı ve Aladağ'daki eğitimleri başarıyla tamamlayan tüm genç çiftçilerimizin, gerekli evrak hazırlıkları ve proje başvuru detayları için vakit kaybetmeden İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerindeki KDAKP proje ofislerini ziyaret etmeleri gerekiyor.

Başvuru Tarihleri: Son Gün Ne Zaman?

Yatırımcılar ve çiftçiler için başvurular başlamış olup, son başvuru tarihi 12 Haziran 2026 olarak belirlendi. Başvurular tamamen dijital ortamda, kirsalkalkinma.tarimorman.gov.tr adresi üzerinden yapılacak.

Hangi Sulama Sistemine Ne Kadar Destek Veriliyor?

2026 yılı hibe programında en dikkat çeken detay, teknoloji odaklı ve su tasarrufu yüksek sistemlere verilen desteğin artırılması oldu. Hibeye esas mal alım tutarı 10.000.000 TL’ye kadar olan projelerde destek oranları şu şekilde:

Tarla İçi Sistemler:

• Damla Sulama: %50 Hibe
• Yağmurlama: %50 Hibe
• Mikro Yağmurlama: %60 Hibe
• Yüzey Altı Damla Sulama: %70 Hibe

Büyük Mekanik ve Teknolojik Sistemler:

• Center Pivot / Lineer / Tamburlu Sulama: %60 Hibe
• Güneş Enerjili Sulama (Sistem + Panel): %60 Hibe
• Akıllı Sulama ve Otomasyon (Sensör, Uzaktan Yönetim): %70 Hibe

Kimler Başvurabilir? Şartlar Neler?

Hibe desteğinden yararlanmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin uyması gereken temel kriterler şunlardır:

1) Kayıt Şartı: Bakanlık Çiftçi Kayıt Sistemine (ÇKS) veya Tarımsal Üretim Kayıt Sistemine (TUKAS) kayıtlı olmak.

2) Güncellik: Kayıtların izleme süresi boyunca güncel tutulması zorunludur.

3) Öncelik Grupları: Kadın çiftçiler, genç girişimciler ve birinci derece tarımsal amaçlı örgütler başvurularda öncelik puanı alacaktır.

Başvuru İçin Gerekli Kritik Belgeler

Dijital sisteme yüklenmesi gereken belgelerden bazıları şunlardır:

• Hibe Başvuru Formu ve Sulama Projesi.
• Toprak Fiziksel Analiz Raporu ve Sulama Suyu Analiz Raporu.
• Su Kaynağı Kullanım İzni / Yeraltı Suyu Kullanma Belgesi.
• Adli Sicil Kaydı ve Nüfus Cüzdanı Fotokopisi.
• Kiralık araziler için noter onaylı kiralama belgesi.

Önemli Not: Yatırımın tamamlanmasının ardından izleme süreci 5 yıl boyunca devam edecektir. Bu süre zarfında sistemlerin aktif kullanımı denetlenecektir.

Bilgi ve Danışma Hattı

Ayrıntılı bilgi almak isteyen yatırımcılar, İl Tarım ve Orman Müdürlükleri bünyesindeki İl Proje Yürütme Birimleri ile iletişime geçebilirler. (Örn: Afyonkarahisar için 0 272 213 7100).

Maliyetler Katlandı, Fiyat Yerinde Saydı

Geçtiğimiz yıl 230 TL olan "İzmir Tütünü" (Ege menşeli) fiyatının bu yıl sadece 260 TL olarak açıklanması, bölgede infiale neden oldu. Mazot, gübre, işçilik ve arazi kiralarındaki yüzde 100'ü aşan artışlara dikkat çeken Başkan Turanlı, üreticinin üretim maliyetlerini bile karşılayamayacağını vurguladı. 20 gündür dikim yapan çiftçinin geri dönüşü olmayan bir yola girdiğini belirten Turanlı, bu durumun bir "fırsatçılık" olduğunu ifade etti.

Bölgesel Ayrımcılık İddiası: "Ege’ye 400, Güneydoğu’ya 260 TL"

Başkan Turanlı, tütün piyasasındaki bölgesel fiyat farkının kabul edilemez olduğunu dile getirerek şu çarpıcı karşılaştırmayı yaptı:

"Aynı kalite, aynı özellik... Ege Bölgesi’nde tütün 400 TL’ye alıcı bulurken, Adıyaman ve Kahta çiftçisine 260 TL verilmesi adaletsizliktir. Bu sadece ekonomik bir kayıp değil, bölge çiftçisinin emeğinin görmezden gelinmesidir."

Yediden Yetmişe Emek: "Çocukların Okul Masrafı, Kızların Çeyizi Bu Tütüne Bağlı"

Tütünün bölge için sadece bir tarım ürünü değil, bir geçim kapısı olduğunu hatırlatan Turanlı, üretimin büyük kısmının kiralık arazilerde ve tüm aile fertlerinin katılımıyla yapıldığını söyledi. Turanlı, açıklanan fiyatların revize edilmemesi durumunda önümüzdeki yıllarda bölgede tütün ekecek çiftçi bulunamayacağı uyarısında bulundu.

Firma Sahiplerine ve Tütün Üst Kurulu’na Çağrı

"Ellerinizi vicdanınıza koyun" diyerek İzmir’deki firma sahiplerine seslenen Kahta Ziraat Odası Başkanı, Tütün Üst Kurulu yetkililerini de göreve davet etti. Bölge çiftçisinin mağduriyetinin giderilmesi için acil girişim beklediklerini belirten Turanlı, üreticinin dayanacak gücünün kalmadığını ifade etti.

İhracatta Büyük Sıçrama Beklentisi: 2 Milyar Dolar Eşiği Yeniden Hedefte

2020 yılında 300 milyon dolar seviyelerinde olan ABD'nin Çin’e sığır eti ihracatı, 2022’de 2 milyar doları aşarak rekor kırmıştı. Ancak 2025 yılındaki kısıtlamalar ve izinlerin askıya alınmasıyla bu rakam 500 milyon doların altına kadar gerilemişti. Bugün itibarıyla devreye giren yeni izinlerin, ticaret hacmini kısa sürede eski zirvesine taşıması bekleniyor.

Ergin Kahveci Analizi: "ABD’nin Yumuşak Karnı ve Gıda Enflasyonu"

Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci’nin analizine göre, Çin’in bu adımı stratejik bir zamanlama taşıyor. Kahveci, Çin’in ABD’nin tarım dış ticaretindeki hassas noktalarına müdahale ettiğini vurgularken, bu durumun sonuçlarına dair şu uyarılarda bulundu.

İhracatın Yan Etkisi: ABD'nin sığır eti ihracatının önünün bu denli açılması, dış pazara giden ürün miktarını artıracak.

Raf Fiyatları Risk Altında: Üretimin büyük bir kısmının küresel pazara kayması, ABD iç piyasasında arz daralmasına yol açabilir.

Enflasyon Baskısı: Arzın azalması, doğrudan raf fiyatlarına yansıyarak gıda enflasyonunu körükleme potansiyeli taşıyor.

Ticarette Yeni Dönem: 5 Yıllık Onay ve 77 Yeni İşletme

Çin, mevcut 425 tesisin tescilini 5 yıl süreyle uzatırken, daha önce listede olmayan 77 et işleme işletmesine de ilk kez yeşil ışık yaktı. Bu atılım, iki lider arasındaki görüşmelerin somut bir çıktısı olarak değerlendirilirken, küresel et tedarik zincirinde fiyat dengelerini değiştirecek güçte görünüyor.

ÜRETİCİDEN ACI TABLO: "ZEYTİN ÇÖKTÜ, FISTIK SATILMIYOR"

Toplantıda söz alan Osmaniyeli çiftçi Zekeriya Demir, tarımın lokomotifi olan ürünlerdeki büyük sıkıntıyı şu sözlerle özetledi:

"Zeytin sektörü bitti, turp tarlaları sürüldü, yer fıstığını satacak adam bulamıyoruz. Hayvancılık deseniz zaten perişan. Borcumuzun aslına dokunamıyoruz, sadece faizini ödemek için uğraşıyoruz. Maliyetler o kadar arttı ki, çoğu komşumuz tarlasını boş bıraktı."

ULUSOY’DAN 3 ADIMLI ÇÖZÜM: ÖLÇ, PLANLA, YÖNET!

Çiftçinin dertlerini dinledikten sonra açıklamalarda bulunan Kadir Ulusoy, mevcut sistemin plansızlık üzerine kurulu olduğunu ifade etti. Devletin; hububattan süt ürünlerine kadar neye ne kadar ihtiyacı olduğunu önceden belirlemesi gerektiğini söyleyen Ulusoy, İYİ Parti’nin yol haritasını açıkladı:

"Türkiye’de havza bazlı tarım politikası kağıt üzerinde kalmamalı. Bizim çalışmamız net: Önce ölçeceğiz, sonra planlayacağız ve en nihayetinde yöneteceğiz. Mevcut kaynaklarımızla insan gücümüzü birleştirip, gıda arzını güven altına almak zorundayız."

UKON: DANA SABİT, KUZUDA HAFİF ARTIŞ

UKON’un 14 Mayıs tarihli haftalık raporuna göre, Türkiye geneli ortalama dana kesim fiyatı 592,17 TL olarak belirlendi (Geçen hafta 592,73 TL idi). Kuzu kesim fiyatı ise hafif bir ivmeyle 611,43 TL seviyesine yükseldi. Ancak sahada, özellikle yerli hayvan besleyen üreticiler bu rakamların üzerinde fiyatlarla işlem yapıyor.

SAHADAN SICAK VERİLER: YERLİ 630, ANGUS 600 TL

Üreticilerin dijital platformlarda paylaştığı son verilere göre piyasa oldukça hareketli:

Kırşehir: Yerli dana kesim fiyatları 620-630 TL bandında seyrederken, ithal Anguslar 600 TL’den alıcı buluyor.

Bursa/Gürsu: 15 gün vadeli kesimlerde 620 TL fiyat veriliyor.

Denizli/Acıpayam: Holstein cinsi dana kesiminin peşin 600 TL olduğu bildiriliyor.

Adana/Yüreğir: İthal Angus girişinin yoğunluğu nedeniyle fiyatların 570 TL’ye kadar gerilediği, hatta 500 TL bandının konuşulduğu iddia ediliyor.

ÜRETİCİNİN GÜNDEMİ: "İTHAL BASKISI VE AL-SATÇILAR"

Üreticiler arasındaki en büyük tartışma konusu ise ithalat politikası ve "al-satçı" olarak tabir edilen aracılar. Aydın/Çine’den bir üretici, piyasadaki yüksek fiyatların sebebinin hayvancılıkla alakası olmayan ancak mal toplayıp devreden kişiler olduğunu savunuyor. Bir başka üretici ise ithal hayvan girişinin yoğunluğuna dikkat çekerek, yerli üreticinin bitme noktasına geldiğini vurguluyor: "Üretici kalmayınca paran olsa bile et yiyemeyeceksin."

KURBAN SONRASI BELİRSİZLİĞİ

Kurbanlık düvelerin elde kalma riski ve bayram sonrası kesim fiyatlarının nasıl bir seyir izleyeceği, sektörün en büyük endişesi. Kasaplarda tüketimin düştüğüne yönelik iddialar ve halkın alım gücü ile üretim maliyetleri (yem fiyatları) arasındaki uçurum, piyasanın önündeki en büyük engel olarak duruyor.

Güncel sığır kesim fiyatı kaç TL?

30 EYLÜL 2026’YA KADAR KİLİT VURULDU

Hindistan hükümeti, iç piyasayı korumak ve eriyen stokları güvence altına almak için ihracat kapılarını 30 Eylül 2026 tarihine kadar kapattı. Muson yağışlarının yetersiz kalması ve El Nino riskinin üretim tahminlerini aşağı çekmesi, bu radikal kararın en büyük gerekçesi oldu.

STOKLAR ALARM VERİYOR: 2016'DAN BERİ EN DÜŞÜK SEVİYE

Hindistan'ın projeksiyonları korkutucu bir tabloyu işaret ediyor:

• Üretim: 27,5 Milyon Ton
• Tüketim: 28 Milyon Ton
• Dönem Sonu Stok: 4,5 Milyon Ton (2016'dan bu yana en düşük seviye!)

Daha önce verilmiş olan 1,59 milyon tonluk ihracat izninin sadece 600 bin tonu sevk edilebildi; kalan kısmın akıbeti ise belirsizliğini koruyor.

KÜRESEL PİYASALAR SARSILDI: FİYATLAR YUKARI YÖNLÜ

Kararın açıklanmasıyla birlikte piyasalar adeta alev aldı:

• New York Ham Şeker: %2 yükseldi.
• Londra Beyaz Şeker: %3 artış kaydetti.

Orta Doğu’daki gerilimin enerji ve gübre maliyetlerini artırmasıyla birleşen bu arz şoku, küresel piyasalarda şiddetli dalgalanma (volatilite) beklentisini zirveye taşıdı.

TÜRKİYE İÇİN "UMUT" OLABİLİR Mİ?

Dünyada arz daralırken, Türkiye şeker sektöründe ilginç bir tablo hakim. Türkiye’de kotalı üretim yapılmasına rağmen, piyasada yaklaşık 600 bin ton ihtiyaç fazlası stok olduğu değerlendiriliyor.

Fabrikalar İçin Çıkış Yolu mu?

Şu anda bu yüksek stok miktarı, şeker fabrikalarını finansal olarak zorluyor ve maliyetin altında satış yapılmasına zemin hazırlıyor. Ancak dünyada şeker fiyatlarının yükselmesi, Türkiye’nin bu stok fazlasını ihraç etme veya iç piyasada fiyat dengesini sağlama noktasında sektör için bir "can simidi" olarak görülüyor.

ANALİZ: NE BEKLENİYOR?

İthalatçı Ülkeler Zorda: Orta Doğu, Afrika ve Asya ülkelerinde fiyat baskısı artacak.

Brezilya ve Tayland Ön Planda: Hindistan’ın boşluğunu bu iki dev doldurmaya çalışacak.

Türkiye Fırsatı: Küresel fiyat artışları, Türkiye'deki şeker fabrikalarının üzerindeki stok yükünü hafifletmek için stratejik bir fırsata dönüşebilir.

Yapılan detaylı aramada; tırın dorsesinin tamamen, içeriği belli olmayan ve sahte belgelerle piyasaya sürülmeye hazırlanan gübrelerle dolu olduğu görüldü.

ZARARIN BOYUTU BÜYÜK: HEM CÜZDANA HEM TOPRAĞA DARBE!

Yetkililerin yaptığı ilk incelemeye göre ele geçirilen 24 ton gübrenin piyasa değeri yaklaşık 2 milyon TL. Ancak tehlike sadece ekonomik değil:

Verim Kaybı: İçeriği boş veya zararlı olan bu ürünler tarlaya indiğinde, üreticinin bir yıllık emeği boşa gidiyor.

Toprak Kirliliği: Sahte gübreler toprak yapısını bozarak geri dönüşü olmayan zararlara yol açabiliyor.

ÜRETİCİYE KRİTİK UYARI: "UCUZ" DİYE ALDANMAYIN!

Tarımdan Haber olarak sahte ürünler konusunda uzmanların uyarılarını hatırlatıyoruz:

"Özellikle ekim sezonlarında artan talebi fırsat bilen dolandırıcılar, bandrolsüz ve piyasa değerinin çok altında ürünlerle çiftçiyi hedef alıyor. Faturasız, etiketsiz ve şüpheli derecede ucuz ürünlerden uzak durun!"

SORUŞTURMA GENİŞLETİLİYOR

Operasyon kapsamında tır sürücüsü M.Y. gözaltına alınırken, jandarma ekipleri bu sahte ürünlerin hangi depolarda üretildiğini ve arkasındaki şebekeyi ortaya çıkarmak için soruşturmayı derinleştirdi.

Kahramanmaraş İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün desteğiyle gerçekleştirilecek KTF 2026; Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi, Onikişubat Belediyesi, Kahramanmaraş Ticaret ve Sanayi Odası, Ticaret Borsası, Doğu Akdeniz Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Ziraat Odaları ve ilgili sektör kurumlarının iş birliğiyle düzenlenecek.

Bölge Tarımı Yeniden Aynı Çatı Altında Buluşacak

Çevre illerden de yoğun ziyaretçi ağırlayan KTF, üretici ile alıcıyı doğrudan buluşturan yapısıyla bölgenin önemli ticaret organizasyonlarından biri olarak gösteriliyordu. Fuarın yeniden başlamasıyla birlikte tarım ve hayvancılık sektöründeki ticari hareketliliğin yeniden sahaya yansıması bekleniyor.

Tarım makineleri, traktör ve ekipman teknolojileri, sulama sistemleri, sera çözümleri, hayvancılık ekipmanları, yem ve veterinerlik ürünleri, tohum, gübre, tarımsal ilaçlama, hasat sonrası depolama ve gıda işleme teknolojileri fuarın öne çıkan başlıkları arasında yer alacak.

Üretici, Yatırımcı ve Sektör Profesyonelleri Bir Araya Gelecek

KTF 2026’nın; Kahramanmaraş başta olmak üzere Gaziantep, Adıyaman, Malatya, Şanlıurfa, Hatay ve çevre illerden sektör profesyonellerini bir araya getirmesi hedefleniyor. Katılımcı firmalar ürünlerini doğrudan hedef kitleye ulaştırma fırsatı bulurken, ziyaretçiler de ihtiyaç duydukları ürün ve teknolojileri yerinde inceleme ve farklı markaları karşılaştırma imkanı elde edecek.Deprem sonrası yeniden toparlanma sürecini sürdüren Kahramanmaraş’ta düzenlenecek organizasyonun, hem bölge ekonomisine hem de sektörün ticari dinamizmine katkı sağlaması bekleniyor.

Kahramanmaraş Tarım, Gıda ve Hayvancılık Fuarı (KTF 2026), 7-11 Ekim 2026 tarihleri arasında Kahramanmaraş EXPO 2023 Alanı’nda gerçekleştirilecek.

"ÜRETİCİMİZİN YANINDAYIZ"

Sosyal medya hesabı üzerinden açıklamalarda bulunan Bakan Yumaklı, üretimin ve alın terinin desteklenmeye devam edeceğini vurgulayarak şunları söyledi: “Nisan ayında; iş geliştirme, fiziki yatırımlar ve yerel kalkınma odaklı projeler yürüten üreticilerimize, toplam 374,7 milyon lira ödeme gerçekleştirdik. Alın teriyle ülkemizin tarımsal gücünü büyüten tüm üreticilerimizin yanında olmayı sürdürüyoruz. Hayırlı ve bereketli olsun.”

ÖDEME DETAYLARI: EN BÜYÜK PAY İŞ GELİŞTİRMEYE

Bakanlık tarafından paylaşılan verilere göre, sağlanan 374,7 milyon liralık desteğin sektörel dağılımı şu şekilde gerçekleşti:

Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme: 273 milyon 732 bin TL

Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar: 69 milyon 657 bin TL

Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması: 16 milyon 130 bin TL

LEADER Yaklaşımı ve Yerel Kalkınma Stratejileri: 15 milyon 266 bin TL

IPARD-III NEDİR?

Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından ortaklaşa finanse edilen IPARD programı, kırsal alanlardaki ekonomik faaliyetleri çeşitlendirmeyi, tarımsal işletmeleri modernize etmeyi ve AB standartlarında üretim yapılmasını sağlamayı hedefliyor. Yapılan son ödemelerle birlikte, Nisan ayında çok sayıda tesis ve girişimci üretim kapasitesini artırma imkanı buldu.

ZAM GELMEDEN BİR GÜN ÖNCE "ADRESE TESLİM" SATIŞ!

Nisan ayı sonunda şeker fiyatlarına %11 zam yapan Türkşeker yönetimi, bu artıştan sadece 24 saat önce piyasa teamüllerine aykırı bir işe imza attı.

Normal Fiyat: 1.735 TL/Çuval (Zam öncesi)

Zamlı Fiyat: 1.925 TL/Çuval (4 Mayıs itibarıyla)

Kıyak Satış Fiyatı: 30 bin tonu 1.588 TL’den, 70 bin tonu ise vadeli 1.850 TL’den iki şanslı firmaya (İşmen Gıda ve Remzi Çakar) satıldı.

KAMU ZARARI: 600 MİLYON LİRA!

Piyasa fiyatının ve hatta kurumun kendi belirlediği güncel fiyatın bile altında yapılan bu satışın faturası ağır oldu. Kurum, yeni zamlı fiyatlar üzerinden hesaplandığında yaklaşık 600 milyon lira gelirden mahrum bırakılırken, iki şanslı firmaya da milyonluk bir kaynak transferi yapılmış oldu.

GÖZLER BU LİSTEDE: SORUŞTURMA AÇILACAK MI?

İlan ve duyuru yapılmadan, sadece iki firmaya özel "indirim" sağlayan bu şaibeli satışın altında imzası bulunan Türkşeker Yönetim Kurulu üyeleri hakkında Bakan Yumaklı’nın nasıl bir tavır alacağı merak konusu.

İşte o kritik karara imza atan isimler:

• Dr. Muhiddin Şahin (Başkan / Genel Müdür)
• Doç. Dr. Nadide Gülbay Yiğiteli (Tarım Bak. / Bakan Danışmanı)
• Seyfullah Arslantürk (Tarım Bak. Personel Gen. Md.)
• Kadir Gurbetçi (Tarım Bak. Destek Hiz. Daire Bşk.)
• Fatih Altınkayık (Hazine ve Maliye Bak. Personel Gen. Md.)
• Mehmet Tunçak (AK Parti Eski Milletvekili)

CEVAP BEKLEYEN SORULAR

1) Neden satış için genel bir ilan veya duyuruya çıkılmadı?

2) Zam yapılacağı belliyken, neden bir gün önce eski fiyatın bile altında satış onayı verildi?

3) Türkşeker’in uğratıldığı 600 milyon liralık zararın sorumlusu kim?

Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı’nın, kendi danışmanlarının ve bakanlık bürokratlarının da içinde bulunduğu bu yönetim kurulu hakkında adli ve idari bir süreç başlatıp başlatmayacağı kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Fidan, Çavuşçugöl Mahallesi'nde 15 gün öncesine kadar ahırlarında Şap vakası olmadığını, ancak son iki haftadır hastalıkla boğuştuklarını dile getirdi. Bu durum, salgının coğrafi yayılımının devam ettiği ve bazı bölgelerde yeni vakaların ortaya çıktığı endişesini güçlendirdi.

Süt Verimi Yarıya İndi, Hayvanlar Kesime Gitti

Genç üretici Fidan, Şap hastalığının işletmelerine verdiği doğrudan zararı şu ifadelerle aktardı: "Süt verimimiz yarı yarıya düştü. Gebe hayvanlarımız maalesef buzağılarını attı. Hastalık nedeniyle besilik hayvanlarımızı henüz kesimliğe gelmeden, zorunlu olarak kestirmek zorunda kaldık."

Talha Emin Fidan, bütün bu kayıplar karşısında Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan tek bir beklentileri olduğunu belirtti: "Bu hastalığa kesin bir çözüm bulunsun. Bir daha böyle bir durumla karşılaşmak istemiyoruz."

Konya'dan gelen bu üzücü tablo, Bakanlığın uyguladığı yoğun aşılama ve karantina süreçlerine rağmen, virüsün bazı yerleşim yerlerinde yeni görülmeye devam ettiğini ve hastalığın, üreticiye çok yüksek bir finansal bedel ödettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.

ÇİFTÇİ ZİRAAT BANKASI'NDAN UZAKLAŞTIRILMAK İSTENİYOR!

Umutlu, hazine destekli tarımsal kredilerde faiz oranlarında artışa gidilmesinin çiftçiyi Ziraat Bankası’ndan uzaklaştırarak, özel bankaların kucağına iteceğinin altını çizdi. Özellikle hazine destekli traktör kredilerinin çiftçinin traktör ihtiyacından ziyade ucuz finansmana ulaşmada bir araç olarak kullanıldığını bildiren Umutlu, “Çiftçi yaşamsal döngüsünü ucuz finansman kaynakları ile sağlayabiliyor. Traktör kredileri de bunun başında geliyordu. Burada şartların zorlaştırılmasını ben çiftçinin bile isteyerek özel bankaların kucağına itilmesi olarak okuyorum” dedi.

FAİZ KARARI TARIMSAL SERMAYE TRANSFERİNİN İLK ADIMI!

Bu kararı aynı zamanda tarımsal sermaye transferinin de ilk adımı olarak gördüğünü ifade eden Umutlu, faiz kararının çiftçinin ihtiyacının üstünde traktör alımının önüne geçileceği şeklinde bir değerlendirmenin ise çok yüzeysel bir bakış olduğunun altını çizdi.

Traktör piyasasında bir şişkinlik olduğunu, bunu bir sektör temsilcisi olarak söylediğini dile getiren Umutlu, hükümetin faiz kararı ile müdahale etmese de sektörün iç dinamikleri ile sağlıklı büyüme trendine kavuşacağını bildirdi. Ancak faiz kararının iyi okunması gerektiğinin altını çizdi.

Hasat edilmeyen ürünlerin imhasının uzamasında, greyder şoförlerinin vicdanen rahatsız olup işi yavaşlatmalarının etkili olduğu ifade ediliyor.

Ekim yapan çiftçiler, ürünün hasat edilerek kurumlara bağışlanmasını talep etse de Tarım Bakanlığı bu öneriyi kabul etmedi. Bakan Yumaklı’nın ise çiftçilerle görüşmesinde, ekili alanın hasadına kesinlikle izin verilmeyeceğini söylediği belirtiliyor.

Ancak videonun ardından ortadan kaybolan Vural, Nevşehir’de patates üreticilerinin yaptığı basın açıklamasına bile katılmamıştı.

Haftalar sonra A Haber’de ortaya çıkan çiftçi, muhabirin sorularını yanıtlarken patateslerin Dubai’ye ihraç edildiğini söyledi. Çiftçi Vural, daha önce videoda dile getirdiği sorunların hiçbirine değinmezken, çiftçinin zararda olduğunu belirttiği anda da röportaj kesildi.

Tarım sektöründe 22 yıldır aynı koltukta oturan Bayraktar’ın, çiftçinin yaşadığı zorlukları yerinde görmek üzere yaptığı bu ziyarette toprağa bile basmaktan kaçınması, sosyal medyada ve kamuoyunda eleştirilere neden oldu. Çiftçiler, yıllardır çözüm bekleyen sorunlarına karşılık sembolik ziyaretler ve göstermelik açıklamalarla karşılaştıklarını dile getirerek tepki gösterdi.

Siz de düşüncelerinizi paylaşın, galoşlu tarla ziyaretini nasıl değerlendiriyorsunuz? Yorumlarınızı haberin altına bekliyoruz.

Türkiye'nin Yerli Koyun Irkları Listesi

1. Akkaraman
2. Morkaraman
3. Kangal Akkaraman
4. İvesi
5. Dağlıç
6. Kıvırcık
7. Sakız
8. Orta Anadolu Merinosu
9. Anadolu Merinosu
10. Karacabey Merinosu
11. Karayaka
12. Ramlıç
13. Pırlak
14. Pırit
15. Karya
16. Polatlı Koyunu
17. Bafra Koyunu
18. Şavak Akkaraman
19. Tahirova
20. Koçeri
21. Zom
22. Karakaş Koyunu
23. Eşme Koyunu
24. Norduz Koyunu
25. Gökçeada
26. Acıpayam
27. Malya
28. Hemşin
29. Herik
30. Tuj
31. Karagül
32. Güney Karaman
33. Çine Çaparı

Hüseyin Yağız, yaşadıklarını şöyle anlattı: "27 yıldır Aydın Tarım Kredi ortağıyım. Ekim ayında gittim yonca tohumu aldım. 3 torba tohum aldım. 8100 lira para verdim. Bana fatura vermediler. Yan tarladaki komşum açık tohum aldı onunki çıktı benim tohum çıkmadı.

Tarım Kredi Müdürünün yanına gittim. Tohumda sorun var dedim. Müdürde firmayı aradı. Firmanın elemanı geldi ondan daha güzel olacak acele etme dedi. Geçen hafta yine gittim, firma gelmedi. İki gün daha sabret dediler. Bana firmanın numaralarını veriyorlar. Ben firmadan tohum almadım. Ben Tarım Kredi'den tohum aldım. Faturamı istedim. Yoncada destek var. fatura yok ben desteği nasıl alacam.

Ben faturayı ısrar edince keşmeyi unutmuşuz dediler. El altından tohum mu satıyorsunuz? Çıkış fişi kesilen bir malın faturası olmaz mı? Bu tohumu belgesiz satma yetkisi nereden geliyor? Faturam olmuş olsaydı Tarım ilçeden zarar ziyan tespit ettirip ben bu zararı karşılatırdım"

ÇİFTÇİDEN DİLAN POLAT TEPKİSİ: KEŞKE EKMESEYDİM!

Bursa’da çiftçilik yapan Sinan Çiftçi, geçen sene 25 liradan sattığı salçalık biberi bu sene 5 liraya bile satamadığını belirterek, tepkisini çektiği bir video ile dile getirdi. “Salçalık biber geçen sene 25 liraydı bu sene 5 liraya alan yok” diyen Çiftçi, “Görüyorsunuz cam gibi çok güzel. İşçilik maliyetini bile karşılamıyor. Geçen seneye göre girdi maliyetleri 3 katına yükseldi. Şimdi diyorlar ki neden ektin? Keşke ekmeseydin. Evet, haklılar keşke ekmeseydim. Domates biber ekmek yerine keşke Dilan Polat gibi bir güzellik merkezi açsaydım. Keşke Engin Polat gibi kara para aklasaydım” dedi.

Bakan Yumaklı, ‘Kenevir ektiniz ne yapacağız?’ derken, Bestil ‘Önümüzü açacaksınız’ karşılığını verdi.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN: KENEVİR ÜRETİMİNE YENİDEN BAŞLIYORUZ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2019 yılında yaptığı bir konuşmada kenevir üretiminin yeniden başlamasıyla ilgili çalışmaların başlatıldığını belirterek, "Bize dost görünen düşmanlar ülkemden kenevir üretimini aldı. Biz keneviri ithal ediyoruz. Kenevire dayalı yapılması gereken şeyler varsa ithal ürünlerle yapılıyor. Gıda Tarım Bakanlığı bu konuda çalışmalara başlıyor. Birilerinin bu işi başlatması lazımdı. Şu anda biz de bunun çalışmasını yapıyoruz." demişti. 

KONYA'DA DA KENEVİR ÜRETİMİNE İZİN VERİLMİŞTİ!

Kenevir üretimi ile ilgili Konya'da da gerekli izinler verilmişti. Bu yıl Konya/Çumra ilçesinde 20 dekar alanda uzun bir aradan sonra ilk kez kenevir ekimi gerçekleştirilmişti. 

HAYVANLAR DAHA AĞIR GELMESİ İÇİN GEMİLER YIKANMIYOR!

Görgü tanıkları hayvanların üzerinde ortalama 25-30 kg gübre bulunduğunu belirtirken, gübre miktarı kadar hayvanın canlı ağırlık kilosu da artıyor. ESK, hayvanın üzerindeki gübreyi de canlı ağırlıktan sayarak üreticiden fazladan para alıyor. Besilik ithalatının özel sektör tarafından yapıldığı dönemde böyle bir durumun yaşanmadığı, gemilerin en az iki kere yıkandığını ancak mevcut durumda hayvanların canlı ağırlık kilosunun daha ağır gelmesi için gemilerin bilerek yıkanmadığı kaydediliyor. 

ÜRETİCİ GÜBRENİN KİLOSUNA 192 LİRA ÖDÜYOR!

İthal besilik dananın, canlı ağırlık fiyatı 6 dolar yani 192 liradan üreticiye satıldığı düşünülürse, 30 kg gübrenin karşılığı 5760 lira ediyor. Bu rakam da üreticinin nasıl soyulduğunu gözler önüne sererken, birilerinin de buradan nasıl bir vurgun yaptığını ortaya koyuyor.

Üreticiler, hayvanların üzerindeki yoğun gübreden dolayı tepki gösterirken, Et ve Süt Kurumu'nun buradaki gübre vurgununa sessiz kalması dikkat çekiyor.