Yeni 2027 havza ürün deseni, geçtiğimiz yıl uygulanan listeyle karşılaştırıldığında Eskişehir'de önemli değişiklikler yapıldığını ortaya koydu.

Tarımdan Haber'in 2026 ve 2027 listeleri üzerinden yaptığı karşılaştırmaya göre, Eskişehir'in 14 ilçesinden 11'inde destek kapsamındaki ürünlerden en az biri değişti.

Eskişehir'de 2027 havza desteklerinde ne değişti?

Değişikliğin en fazla dikkat çektiği ilçelerin başında Alpu geliyor. Alpu'da kuru fasulye ve kolza (kanola) 2027 ürün desenine eklenirken, patates listeden çıkarıldı.

Beylikova ve Çifteler'de kuru fasulye, Günyüzü'nde ise aspir yeni listeye eklendi.

İnönü'de kuru fasulye destek kapsamına alınırken kolza (kanola) listeden çıkarıldı.

Mahmudiye'de patates, 2027 havza ürün deseninden çıkarılan ürün oldu.

Mihalıççık'ta ise aspir ve kolza (kanola) listeye eklenirken patates çıkarıldı.

Odunpazarı'nda aspir ve kuru fasulye, Seyitgazi'de kuru fasulye yeni ürün desenine dahil edildi.

Sivrihisar'da kuru fasulye ve mercimek eklenirken patates listeden çıkarıldı.

Tepebaşı'nda ise 2027 listesi aspir, kuru fasulye ve mercimeğin eklenmesiyle genişledi.

Han, Mihalgazi ve Sarıcakaya ilçelerinde ise 2026'ya göre desteklenen ürün deseninde değişiklik yapılmadı.

Eskişehir 2027 havza destekleri: İlçe ilçe tam liste

Alpu*: Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mısır (Dane), Nohut, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Beylikova: Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Mısır (Dane), Nohut, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Çifteler*: Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Günyüzü: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Kolza (Kanola), Nohut, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Han: Arpa, Aspir, Buğday, Nohut, Yem Bitkileri

İnönü: Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Yem Bitkileri

Mahmudiye*: Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Kolza (Kanola), Mısır (Dane), Nohut, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Mihalgazi: Arpa, Buğday, Yem Bitkileri

Mihalıççık: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Kolza (Kanola), Mısır (Dane), Nohut, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Odunpazarı: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Sarıcakaya: Arpa, Buğday, Yem Bitkileri

Seyitgazi: Arpa, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Sivrihisar*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Tepebaşı: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Su kısıtı bulunan ilçe sayısı 6'dan 4'e düştü

2027 listesindeki dikkat çekici değişikliklerden biri de dane mısır üretiminde damla sulama şartı uygulanan ilçelerde yaşandı.

2026 listesinde Alpu, Beylikova, Çifteler, Mahmudiye, Mihalıççık ve Sivrihisar su kısıtı kapsamında yer alıyordu ve bu ilçelerde dane mısır üretiminde damla sulama şartı aranıyordu.

2027 tablosunda ise yıldızla işaretlenen ilçeler Alpu, Çifteler, Mahmudiye ve Sivrihisar oldu.

Buna göre Beylikova ve Mihalıççık 2027 listesinde su kısıtı işareti bulunan ilçeler arasında yer almadı. Böylece dane mısır üretiminde damla sulama şartının belirtildiği ilçe sayısı 6'dan 4'e geriledi.

Patates 4 ilçede listeden çıkarıldı

2027 ürün desenindeki bir başka dikkat çekici değişiklik patateste yaşandı.

2026 listesinde patatesin bulunduğu Alpu, Mahmudiye, Mihalıççık ve Sivrihisar'da bu ürün 2027 havza listesinden çıkarıldı. Buna karşılık Çifteler, Odunpazarı, Seyitgazi ve Tepebaşı'nda patates yeni listede yer almaya devam etti.

Kuru fasulyenin destek alanı genişledi

Yeni listenin öne çıkan ürünlerinden biri de kuru fasulye oldu.

Alpu, Beylikova, Çifteler, İnönü, Odunpazarı, Seyitgazi, Sivrihisar ve Tepebaşı'nda kuru fasulye 2027 ürün deseninde yer aldı. Bu ilçelerin tamamında kuru fasulye 2026 listesinin dışında bulunuyordu.

Bu değişiklikle birlikte kuru fasulyenin Eskişehir'deki havza bazlı üretim planlamasındaki ağırlığı önemli ölçüde artmış oldu.

Çiftçi 2027 ekim planında yeni listeyi dikkate almalı

2026 ve 2027 listeleri arasındaki değişiklikler nedeniyle Eskişehir'de üreticilerin yeni sezon ekim planlarını eski liste üzerinden yapmaması önem taşıyor.

Özellikle patates, kuru fasulye, aspir, kolza ve mercimek üretimi yapacak çiftçilerin kendi ilçelerinin 2027 havza ürün desenini kontrol etmeleri gerekiyor.

Türkiye genelinde hangi ilde hangi ürünün havza bazında desteklendiğini görmek isteyen üreticiler, Tarımdan Haber'in 2027 havza destekleri il il ürün listesi üzerinden güncel bilgilere ulaşabilir.

Eskişehir’de tarla bitkileri üretimi: Hangi ürünlerde öne çıkıyor?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2024 verilerine göre Eskişehir, Türkiye’de özellikle bazı tarla bitkilerinde dikkat çeken bir üretim potansiyeline sahip. İl genelinde şeker pancarı, buğday, dane mısır ve arpa üretimi öne çıkarken, bu ürünler aynı zamanda havza destekleri kapsamında planlanan ürün desenleriyle de örtüşüyor.

Aşağıdaki tablo, Eskişehir’de öne çıkan tarla bitkilerinin üretim miktarını ve Türkiye üretimi içindeki payını gösteriyor:

Şeker pancarı: Türkiye 23.000.000 ton – Eskişehir 1.616.804 ton (%7,03)

Buğday: Türkiye 21.149.285 ton – Eskişehir 583.985 ton (%2,76)

Mısır (dane): Türkiye 8.100.000 ton – Eskişehir 469.064 ton (%5,79)

Arpa: Türkiye 10.171.631 ton – Eskişehir 284.341 ton (%2,79)

Yonca (yeşil ot): Türkiye 17.344.110 ton – Eskişehir 269.220 ton (%1,55)

Mısır (silaj): Türkiye 27.174.901 ton – Eskişehir 188.570 ton (%0,69)

Eskişehir’in özellikle şeker pancarı üretiminde Türkiye’de önemli bir paya sahip olması, ildeki üretim planlamasının ve havza desteklerinin neden bu ürünlerle örtüştüğünü de ortaya koyuyor. Aynı şekilde buğday, dane mısır ve arpa üretimi de bölgenin tarımsal üretim deseninde belirleyici rol oynuyor.

Bu veriler, Eskişehir’de uygulanacak 2026 havza destekleri ve bitkisel üretim planlamasının mevcut üretim yapısıyla büyük ölçüde uyumlu olduğunu gösteriyor. Böylece hem üretim sürdürülebilirliği hem de desteklerin etkinliği artırılmayı hedefleniyor.

8 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'nın ekinde “2025-2027 Bitkisel Üretim Planlaması Havza Ürün Deseni Listesi” yeniden yayımlandı. Yeni listede Konya'nın 31 ilçesinde 2027 üretim yılında destek kapsamında olacak ürünler ayrı ayrı gösterildi.

Konya'da 2027 havza desteklerinde ne değişti?

Tarımdan Haber, daha önce yayımlanan 2026 Konya havza ürün deseni ile yeni açıklanan 2027 listesini karşılaştırdı.

Karşılaştırmaya göre Konya'nın 31 ilçesinden 5'inde desteklenen ürünlerde değişiklik yapıldı. Bozkır, Hadim, Kulu, Taşkent ve Tuzlukçu'da ürün listeleri değişirken diğer ilçelerde mevcut ürün deseni korundu.

Bozkır: 2026 listesinde bulunmayan kolza (kanola) 2027 yılında desteklenen ürünler arasına eklendi.

Hadim: En dikkat çekici değişikliklerden biri Hadim'de yapıldı. 2026 yılında arpa, buğday, kuru fasulye, nohut ve yem bitkilerinin bulunduğu listeye 2027 için aspir, yağlık ayçiçeği, kolza (kanola) ve mercimek de eklendi. Böylece ilçede desteklenen ürün çeşidi önemli ölçüde genişledi.

Kulu: 2026 listesinde bulunmayan kolza (kanola) 2027 ürün desenine dahil edildi.

Taşkent: Hadim'le birlikte en kapsamlı değişikliğin yapıldığı ilçelerden biri oldu. Aspir, yağlık ayçiçeği, kolza (kanola) ve mercimek 2027 listesine eklenirken, patates desteklenen ürünler listesinden çıkarıldı.

Tuzlukçu: İlçenin 2027 ürün desenine kolza (kanola) eklendi.

Konya 2027 havza destekleri: İlçe ilçe tam liste

Ahırlı: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri

Akören*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Akşehir*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Yem Bitkileri

Altınekin*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Beyşehir: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Bozkır: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Cihanbeyli*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Çeltik: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Çumra*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Derbent*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Derebucak: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri

Doğanhisar*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Emirgazi*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Yem Bitkileri

Ereğli*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Güneysınır*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Hadim: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri

Halkapınar*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Nohut, Yem Bitkileri

Hüyük: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri

Ilgın: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Kadınhanı*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Karapınar*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Karatay*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Kulu*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Yem Bitkileri

Meram*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Sarayönü*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Selçuklu*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Seydişehir: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Taşkent: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri

Tuzlukçu*: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Yem Bitkileri

Yalıhüyük: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Nohut, Yem Bitkileri

Yunak: Arpa, Aspir, Ayçiçeği (Yağlık), Buğday, Fasulye (Kuru), Kolza (Kanola), Mercimek, Mısır (Dane), Nohut, Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Su kısıtı bulunan ilçelerde mısır için damla sulama şartı

2027 havza ürün deseni tablosunda yıldızla işaretlenen su kısıtı kapsamındaki ilçeler için önemli bir şart bulunuyor. Bu ilçelerde dane mısır üretiminde damla sulama şartı aranacak.

Bu nedenle üreticilerin 2027 yılı ekim planını yaparken yalnızca ürünün kendi ilçesinde destek kapsamında olup olmadığını değil, özellikle dane mısırda sulama şartlarını da dikkate alması gerekiyor.

2027'de buğday ve arpa desteği ne kadar olacak?

Yeni düzenlemeyle 2027 üretim yılı için destek katsayısı 442 TL/dekar olarak belirlendi. Buğday ve arpada temel destek ile planlı üretim desteğinin toplamı 1.149 TL/dekara çıkacak.

Dolayısıyla Konya'daki üreticiler açısından iki unsur birlikte önem taşıyor: ürünün bulunduğu ilçenin 2027 havza ürün deseninde yer alması ve ilgili destek için öngörülen diğer şartların sağlanması.

Çiftçi ekim yapmadan önce 2027 listesini kontrol etmeli

Yeni liste özellikle 2026'dan 2027'ye ürün deseni değiştirilen ilçelerde önem taşıyor. Hadim'de dört yeni ürünün kapsama alınması üreticinin alternatiflerini artırırken, Taşkent'te patatesin listeden çıkarılması üreticiler açısından dikkat edilmesi gereken değişiklik olarak öne çıkıyor.

Bu nedenle Konya'da 2027 üretim sezonu için ekim planı yapan çiftçilerin eski havza listesi yerine 2027 üretim yılı için yayımlanan yeni listeyi esas almaları gerekiyor.

Konya'nın yanı sıra Türkiye genelinde hangi ilde hangi ürünün desteklendiğini görmek isteyen üreticiler, Tarımdan Haber'in 2027 havza destekleri il il ürün listesi üzerinden güncel bilgilere ulaşabilir.

Konya’daki tarımsal destekler, üretim planlaması ve sahadan haberleri takip etmek için Konya tarım haberleri sayfamıza göz atabilirsiniz.

Şirket, Tuzlukçu’da 300 bin metrekarelik alanda sera yatırımına başlarken, tesisin yıl sonuna kadar tamamlanarak üretime geçmesi hedefleniyor.

300 dönüm serada domates üretilecek

Yeni yatırımın ana üretim kalemini domates oluşturacak. Arı Tarım, modern sera koşullarında yetiştirilecek domatesleri iç pazarın yanı sıra ihracata da yönlendirmeyi planlıyor.

300 dönüm, yani 300 bin metrekarelik büyüklüğüyle yatırımın tamamlanması, Tuzlukçu açısından da önemli bir örtü altı üretim kapasitesinin devreye girmesi anlamına gelecek.

Sandıklı yerine neden Tuzlukçu tercih edildi?

Yatırımla ilgili en dikkat çekici nokta ise başlangıçta Afyonkarahisar’ın Sandıklı ilçesinde planlanan projenin Konya’ya kaydırılması oldu.

Arı Tarım’ın Tuzlukçu’da yatırıma başlamasıyla birlikte projenin yıl sonuna kadar tamamlanması ve ilk ürünlerin alınması hedefleniyor.

Panelde konuşan Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Klinik Beslenme Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Kürşat Gündoğan ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şebnem Harsa, pancar şekeri ile nişasta bazlı şekerlerin yapısal ve metabolik farklılıklarını anlattı.

Gündoğan: Karbonhidratın hangi kaynaktan alındığı önemli

Prof. Dr. Kürşat Gündoğan, insan beslenmesinde karbonhidratların temel enerji kaynaklarından biri olduğuna dikkat çekerek, tartışılması gereken asıl konunun karbonhidratın hangi kaynaklardan ve hangi formda alındığı olduğunu söyledi.

Sağlıklı beslenmede günlük enerjinin önemli bölümünün karbonhidratlardan karşılandığını belirten Gündoğan, beynin ve vücuttaki hücrelerin enerji ihtiyacında karbonhidratların önemli rol oynadığını ifade etti.

Gündoğan, “Karbonhidratın nasıl alındığı, hangi gıdalardan alındığı çok önemli” değerlendirmesinde bulundu.

“1970’lerden sonra fruktoz ağırlıklı beslenme arttı”

Nişasta bazlı şekerlerin 1970’lerden itibaren gıda sisteminde daha fazla yer almaya başladığını belirten Gündoğan, bunun şeker tüketiminin yapısında da önemli bir değişime yol açtığını söyledi.

Gündoğan, pancar şekerinin sakkaroz yapısına dikkat çekerek, glikoz ve fruktozun bağlı bulunduğu bu şeker türü ile serbest fruktoz içeriği yüksek şekerlerin metabolik süreçlerinin aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini dile getirdi.

Gündoğan, pancar şekerinin kontrollü tüketim çerçevesinde güvenle kullanılabileceğini ifade etti.

Fruktoz için bağırsak ve karaciğer uyarısı

Prof. Dr. Gündoğan’ın üzerinde durduğu başlıklardan biri de yüksek fruktoz tüketiminin vücutta izlediği metabolik yol oldu.

Gündoğan, fruktozun etkilerinin bağırsaklardan başladığını belirterek yüksek tüketimin bağırsak mikrobiyotası üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğini, bunun da obeziteyle ilişkili süreçleri etkileyebileceğini söyledi.

Fruktozun emiliminden sonra önemli adreslerden birinin karaciğer olduğunu kaydeden Gündoğan, glikozdan farklı metabolize edilen fruktozun aşırı tüketiminin karaciğer yağlanmasıyla ilişkilendirildiğini belirtti.

Gündoğan ayrıca, bilimsel çalışmalarda yüksek fruktoz tüketimi ve metabolik bozuklukların bazı kanser türleriyle ilişkisini inceleyen çok sayıda araştırma bulunduğunu dile getirdi.

Harsa: Pancar şekerini basit şeker olarak görmüyorum

Panelde konuşan İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Gıda Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şebnem Harsa ise şekerin dünya ekonomisini yönlendiren önemli gıda emtialarından biri olduğunu belirtti.

Karbonhidratların beslenmedeki önemine dikkat çeken Harsa, pancar şekerinin yapısının nişasta bazlı şekerlerden ayrılması gerektiğini söyledi.

Harsa, “Pancar şekerini basit bir şeker olarak görmüyorum. Birleşik yapıda. Güvenli tarafta kalıyor” değerlendirmesinde bulundu.

NBŞ’de fruktoz ve glikoz serbest halde bulunuyor

Prof. Dr. Harsa, nişasta bazlı şekerlerin özellikle mısır üretiminin yüksek olduğu ABD’de yaygınlaştığını belirterek NBŞ'nin yapısına ilişkin önemli bir ayrım yaptı.

Nişasta bazlı şekerlerde farklı oranlarda fruktoz ve glikoz bulunduğunu kaydeden Harsa, bu şekerlerin sakkarozdan farklı olarak birbirine kimyasal bağla bağlı olmadığını söyledi.

Harsa, NBŞ’de yaygın olarak yüzde 42 veya yüzde 55 düzeyinde fruktoz içeren formların bulunduğunu, kalan kısmın ise ağırlıklı olarak glikozdan oluştuğunu belirtti.

Bu yapının metabolik açıdan önem taşıdığını vurgulayan Harsa, serbest fruktozun metabolizmasında karaciğerin merkezi rolüne dikkat çekerek aşırı tüketimin karaciğer yağlanması ve insülin direnci açısından değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

“Yüksek yoğunluklu tatlandırıcılara şeker dememek gerekir”

Prof. Dr. Şebnem Harsa, panelde yüksek yoğunluklu tatlandırıcılarla ilgili de terminolojik bir ayrım yapılması gerektiğini söyledi.

Harsa, “Yüksek yoğunluklu tatlandırıcılara şeker dememek gerekir. Bunlar aslında tatlandırıcıdır” değerlendirmesinde bulundu.

PANFEST’te yapılan değerlendirmeler, tüketici açısından yalnızca “ne kadar şeker tüketildiği” sorusunun değil, tüketilen ürünün hangi şeker veya tatlandırıcı türünü içerdiğinin de önem taşıdığını gündeme getirdi.

Panelde özellikle pancar şekeri, nişasta bazlı şekerler ve yüksek yoğunluklu tatlandırıcıların aynı başlık altında değerlendirilmemesi gerektiği vurgulanırken, gıda ürünlerinde kullanılan tatlandırıcıların niteliği ve tüketicinin bu konuda doğru bilgilendirilmesi de tartışmanın önemli başlıkları arasında yer aldı.

5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında Arazi Tespit Komisyonu tarafından çalışma yapıldı.

İLK YIL VE İKİ YIL ÜST ÜSTE İŞLENMEYEN ARAZİLER BELİRLENDİ

Yapılan çalışma sonucunda ilk yıl işlenmeyen ve üst üste iki yıl işlenmediği tespit edilen tarım arazilerine ilişkin liste hazırlandı.

Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün 2 Eylül 2026 tarihli duyurusuna göre söz konusu liste, 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren 5 gün süreyle ilan edildi.

İTİRAZ İÇİN SADECE 5 GÜN SÜRE VAR

Listede arazisi bulunan vatandaşların ilan süresini kaçırmaması gerekiyor.

İl Müdürlüğü, listelere yapılacak itirazların ilan süresi içerisinde yazılı olarak İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine yapılması gerektiğini bildirdi.

Buna göre arazisinin işlenmeyen tarım arazileri listesine hatalı şekilde dahil edildiğini düşünen arazi sahiplerinin, 5 günlük ilan ve itiraz süresi içerisinde ilgili müdürlüğe başvurması gerekiyor.

İŞLENMEYEN TARIM ARAZİLERİ NEDEN ÖNEMLİ?

Yayımlanan duyurunun dayanağını, İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik oluşturuyor.

Bu nedenle açıklanan liste sıradan bir arazi tespit listesi niteliğinde değil. İşlenmeyen tarım arazilerinin tarımsal üretime kazandırılmasına yönelik kiralama sürecinin bir parçasını oluşturuyor.

Arazi sahiplerinin bu nedenle ilan edilen listeleri kontrol etmeleri ve bir yanlışlık bulunduğunu düşünmeleri halinde itiraz süresini kaçırmamaları önem taşıyor.

BİLECİK TARIM İL MÜDÜRLÜĞÜNDEN ARAZİ SAHİPLERİNE DUYURU

Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlüğü açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Arazi Tespit Komisyonu tarafından hazırlanan ilk yıl ve üst üste iki yıl işlenmeyen tarım arazilerine ait liste 01/09/2026 tarihinden itibaren 5 gün süre ile ilan edilmiştir. İlan süresi içerisinde listelere yapılacak itirazların yazılı olarak İl ve İlçe Müdürlüklerine yapılması gerekmektedir.”

Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan duyuruya göre, 2026 yılı 1. dönem Büyükbaş (Buzağı/Malak) ve Küçükbaş (Kuzu/Oğlak) Hayvancılık Desteklemeleri için başvurular 1 Eylül 2026 tarihinde başladı.

Başvurular 1 Aralık 2026 mesai bitiminde sona erecek.

Yetiştiricilerin desteklerden yararlanabilmeleri için belirlenen süre içerisinde ilgili kurumlara başvurmaları gerekiyor.

Buzağı ve malak desteğine başvuru nasıl yapılacak?

2026 yılı 1. ve 2. dönem buzağı ve malak desteklemelerinde başvurunun yapılacağı yer, yetiştiricinin bir üretici örgütüne üye olup olmamasına göre değişiyor.

Yetiştirici veya üretici örgütüne üye olmayanlar, il ve ilçe Tarım ve Orman müdürlüklerine bireysel olarak dilekçeyle başvuracak.

Yetiştirici veya üretici örgütüne üye olanların başvuruları ise üyesi oldukları örgütler aracılığıyla il ve ilçe müdürlüklerine yapılacak.

İlk dönemde başvuranların yeniden başvurmasına gerek yok

Büyükbaş hayvancılık desteğinde yetiştiriciler açısından önemli bir kolaylık da bulunuyor.

Birinci dönemde başvurusunu yapan yetiştirici, ikinci dönem için de başvurmuş sayılacak.

İlk dönemde başvuru yaptığı halde eksiklikleri nedeniyle destekten yararlanamayan yetiştiriciler ise eksikliklerini ikinci dönemde tamamlamaları halinde destek almaya hak kazanabilecek.

Buzağı ve malak desteği için 1. dönem başvuru süresi: 1 Eylül 2026 – 1 Aralık 2026 mesai bitimi.

Kuzu ve oğlak desteğine nereye başvurulacak?

Küçükbaş hayvancılık desteklerinde ise farklı bir başvuru sistemi uygulanıyor.

Kuzu ve oğlak desteğinden yararlanmak isteyen yetiştiricilerin başvurularını üyesi oldukları Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğine dilekçeyle yapmaları gerekiyor.

Küçükbaş desteğinde de ilk dönemde başvuran yetiştiricilere sonraki dönemler için kolaylık sağlanıyor.

İlk başvuru ikinci ve üçüncü dönem için de geçerli olacak

Birinci dönemde kuzu ve oğlak desteğine başvuran yetiştiriciler, ikinci ve üçüncü dönemlerde de başvuru yapmış sayılacak.

İlk dönemde başvuru yapamayan yetiştiriciler ise ikinci veya üçüncü dönemde başvurabilecek.

Başvurusunu ilk dönemde yaptığı halde eksikleri nedeniyle destekten yararlanamayan yetiştiriciler de ikinci veya üçüncü dönemde eksikliklerini tamamlamaları halinde destekten yararlanabilecek.

Kuzu ve oğlak desteği için birinci dönem başvuruları da 1 Aralık 2026 tarihinde sona erecek.

Hayvancılık desteklerinde 1 Aralık tarihine dikkat!

Buna göre 2026 yılı 1. dönem destekleme takvimi kapsamında; Buzağı ve malak yetiştiricileri ile kuzu ve oğlak yetiştiricilerinin 1 Aralık 2026 tarihini kaçırmaması gerekiyor.

Bilecik İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, desteklemeler hakkında ayrıntılı bilgi almak isteyen yetiştiricilerin Bilecik merkezde Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğüne, ilçelerde ise Tarım ve Orman İlçe Müdürlüklerine başvurabileceklerini bildirdi.

Seçim sonucunda en fazla oyu alan Ercan Şenal, Birlik başkanlığına seçildi.

Şenal’in yönetim kurulunda İsa Kaya, Kerem Tokmak, Satılmış Tan, Emrah Şahin, Musa İçtüzer ve Hüseyin Çelik yer aldı.

Ancak seçimlerin üzerinden yaklaşık 6 ay geçtikten sonra Birlik yönetiminde dikkat çeken bir gelişme yaşandı.

4 yönetim kurulu üyesi başkan değişikliği için gizli karar aldı

Edinilen bilgilere göre yönetim kurulu üyeleri İsa Kaya, Hüseyin Çelik, Kerem Tokmak ve Musa İçtüzer, Ercan Şenal’in başkanlık görevinden alınması yönünde gizli karar aldı.

Başkan değişikliğinin Ticaret Sicili’ne de tescil edilmesiyle birlikte Birlikte yeni bir süreç başladı. Ancak söz konusu kararın alınma yöntemi tartışmaya neden oldu.

Karar defterinin iki hafta saklandığı iddiası

Görev değişikliği sürecine ilişkin en dikkat çekici iddialardan biri Birliğin karar defteriyle ilgili. Edinilen bilgilere göre karar defterinin yaklaşık iki hafta boyunca Birlik Başkanı Ercan Şenal ile bazı yönetim kurulu üyelerinden saklandığı ileri sürülüyor.

Şenal’e başkanlık değişikliğinin ele alınacağı bir yönetim kurulu toplantısı için çağrı yapılmadığı ve görevden alındığını Ticaret Sicili’nde yayımlanan değişiklikten öğrendiği belirtiliyor.

Başkan değişikliğinin mevzuata ve Birlik ana sözleşmesindeki usullere uygun gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği de yaşanan tartışmanın temel başlıklarından birini oluşturuyor.

Görevden alma kararı savcılığa taşındı

Yaşanan gelişmelerin ardından Ercan Şenal'in, görevden alma işleminin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle savcılığa suç duyurusunda bulunduğu kaydediliyor.

Böylece Çorum Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği’ndeki yönetim değişikliği yalnızca Birlik içindeki bir tartışma olmaktan çıkarak hukuki sürece taşındı.

Yönetimdeki krizin arkasında 3 personelin maliyeti mi var?

Başkan değişikliğinin arka planına ilişkin ise dikkat çeken iddialar bulunuyor. Edinilen bilgilere göre Birlikte çaycı, sekreter ve çoban olmak üzere üç personel çalışıyor. Bu üç personelin maaş ve SGK ödemeleriyle birlikte Birliğe aylık maliyetinin 170 ila 200 bin lirayı bulduğu belirtiliyor.

Birliğin gelirlerinin söz konusu personel giderlerini karşılamakta yetersiz kaldığı gerekçesiyle Şenal’in bu maliyetlere itiraz ettiği, bu durumun da çalışanların tepkisini çektiği ileri sürülüyor.

Çalışan ile yönetim kurulu üyesi arasında ortaklık iddiası

Birlikteki tartışmanın bir başka boyutunu ise personel ile yönetim kurulu arasındaki ilişkilere yönelik iddialar oluşturuyor.

Birlikte çaycı olarak çalışan personelin, başkan değişikliği yönünde karar alan yönetim kurulu üyelerinden İsa Kaya ile koyun ortaklığı bulunduğu ileri sürülüyor.

Çorum Damızlık Birliği’nde şimdi gözler hukuki süreçte

Şubat ayında yapılan seçimden yalnızca yaklaşık 6 ay sonra yaşanan başkan değişikliği, Çorum Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliği’nde yönetim tartışmasını beraberinde getirdi.

Bir tarafta dört yönetim kurulu üyesinin aldığı gizli başkan değişikliği kararı, diğer tarafta kararın usulsüz olduğu gerekçesiyle yapılan suç duyurusu bulunuyor.

Arslan Üstündağ, paylaşımında Konya Şeker'in Panplast gibi dev bir damalama sulama fabrikası bulunmasına rağmen Torku'nun Saraçoğlu'daki 15 bin dekar pancar, patates tohumu ve buğday üretim sahasında İsrail'in küresel markası olan NETAFİM'in damlama sulama sistemlerini kullanmasını eleştirerek, "Bu nasıl çelişki" demişti.

Tarım sektöründe tartışılan konu üzerine Tarımdan Haber, sağlıklı ve doğru bilgiyi kamuoyuna aktarabilmek amacıyla Konya Şeker'den kapsamlı bilgi talep etti.

Şirkete; Saraçoğlu'nda Netafim sisteminin kaç dekar alanda kullanıldığı, tercih edilmesinin teknik gerekçeleri, şirket bünyesinde Panplast üretim tesisi bulunmasına rağmen neden Netafim ürünlerinin tercih edildiği ve yapılan alımın toplam bedeli soruldu.

15 bin dekar değil, 6 bin 150 dekar

Konya Şeker'den verilen bilgiye göre Saraçoğlu'nda 2026 üretim sezonunda brüt 14 bin dekar arazi bulunurken, münavebe sistemi kapsamında 12 bin 980 dekar ekim gerçekleştirildi.

Şirketin bildirdiği ürün deseni şöyle:

• 4 bin dekar tohumluk patates
• 3 bin 250 dekar ekmeklik buğday
• 2 bin 650 dekar şeker pancarı
• 1.660 dekar ayçiçeği
• 1.000 dekar sanayilik hammadde patates
• 420 dekar soğan
• 170 dekar nadas

Şirketten yapılan açıklamada yaklaşık 15 bin dekar alanın tamamında Netafim kullanılmadığı, 6 bin 150 dekar alanda Netafim marka damlama sulama borularının kullanıldığı belirtildi.

Şirketin verdiği bilgiye göre bu alanlarda ana boru ve kılcal borular Panplast marka, yalnızca damlama sulama boruları Netafim marka olarak kullanıldı. Diğer 6 bin 830 dekar alanda ise Panplast marka sulama sistemlerinin kullanıldığı belirtildi.

PANPLAST'ın toprak altı borulamada kullanılacak ürünü olmadığı için NETAFİM kullanıldı!

Konya Şeker'in açıklamasına göre Saraçoğlu'nda toplam 5 bin dekar patates üretimi yapılıyor. Bunun 4 bin dekarını tohumluk, 1.000 dekarını ise sanayilik hammadde patates oluşturuyor.

Şirket, patates üretiminde toprak altı sulama sistemi kullanıldığını, Panplast'ın ise toprak altı borulamada kullanılacak ürününün bulunmadığını bildirdi.

Açıklamada, Panplast'ın 2026 yılı itibarıyla bu alanda Ar-Ge ve deneme çalışmalarına başladığı ve denemelerin bir bölümünün Saraçoğlu'nda gerçekleştirildiği de kaydedildi.

Bu nedenle patates alanlarında kullanılan ana ve kılcal boruların Panplast olduğu, kapaklı sistem damlama sulama borularının ise Netafim'den temin edildiği belirtildi.

Şeker pancarında da 1.150 dekarda Netafim kullanıldı

Netafim damlama borusunun kullanımı yalnızca patates alanlarıyla sınırlı değil.

Konya Şeker'in verdiği bilgiye göre 2 bin 650 dekarlık şeker pancarı alanının 1.500 dekarında ana boru, kılcal boru ve tek yıllık yassı damlama sulama sisteminin tamamında Panplast ürünleri kullanıldı.

Kalan 1.150 dekarlık şeker pancarı alanında ise ana ve kılcal borular Panplast olurken, tek yıllık yassı damlama borusunda Netafim tercih edildi.

Böylece Netafim damlama borusunun kullanıldığı alan; 5.000 dekar patates + 1.150 dekar şeker pancarı = 6.150 dekara ulaşıyor.

Buğday, ayçiçeği ve soğanda Panplast kullanıldı

Şirketin açıklamasına göre 1.660 dekar ayçiçeği alanının tamamında Panplast ürünleri kullanıldı.

3 bin 250 dekar ekmeklik buğday alanında yağmurlama sisteminin ana boru, kılcal boru ve sprinkler sistemlerinin Panplast olduğu bildirildi.

420 dekar soğan alanında da yağmurlama sisteminin tamamında Panplast ürünlerinin kullanıldığı belirtildi.

Bu alanlarla şeker pancarındaki 1.500 dekarlık alan birlikte değerlendirildiğinde, şirketin açıkladığı 6 bin 830 dekarlık Panplast kullanım alanına ulaşılıyor.

Netafim ürünleri ihale ile Ekin Ziraat'tan alınmış

Konya Şeker, Netafim damlama borularının temin yöntemine ilişkin de bilgi verdi. Şirketin açıklamasına göre ihtiyaç duyulan kapaklı sistem damlama sulama boruları için ihaleye çıkıldı.

İhale sonucunda en uygun fiyatı veren firmanın Ekin Ziraat olduğu ve Netafim marka kapaklı sistem damlama sulama borularının bu firma üzerinden temin edildiği bildirildi.

Netafim'in teknik avantajlarına ilişkin ayrıntı verilmedi

Tarım sektöründeki tartışmalar üzerine Tarımdan Haber'in Konya Şeker'e yönelttiği sorulardan biri de Netafim sisteminin özellikle patates ve tohumluk üretiminde hangi teknik avantajları nedeniyle tercih edildiğiydi.

Şirketin açıklamasında, patateste toprak altı sulama sisteminin kullanıldığı ve Panplast'ın bu alana yönelik üretiminin bulunmadığı belirtilirken, Netafim sisteminin patates/tohumluk üretiminde sağladığı spesifik teknik avantajlara ilişkin ayrıntılı bir değerlendirmeye yer verilmedi.

Ayrıca 1.150 dekarlık şeker pancarı alanında Netafim marka tek yıllık yassı damlama borusunun neden tercih edildiğine ilişkin özel bir teknik gerekçe de açıklamada ayrıca belirtilmedi.

Alımın toplam bedeli açıklanmadı

Tarım sektöründe merak edilen bir diğer önemli konu ise Netafim ürünleri için ne kadar ödeme yapıldığı. Tarım'dan Haber, Konya Şeker'e gönderdiği bilgi talebinde doğrudan; “Netafim'den yapılan alımın/yatırımın toplam bedeli nedir sorusunu yöneltti.

Konya Şeker'in verdiği cevapta, alımın ihale yoluyla gerçekleştirildiği ve en uygun fiyatı veren Ekin Ziraat'ın tercih edildiği belirtilmesine rağmen 6 bin 150 dekar alanda kullanılan Netafim damlama borularının toplam alım bedeline ilişkin herhangi bir rakam paylaşılmadı.

Konya Şeker'den Netafim Açıklaması

PanPlast ve rakip ürün satışını daha önce gündeme getirmiştik

Tarım'dan Haber, daha önce “Konya Şeker’in içi böyle boşaltılıyor! Oğul şirket ithal ürün satıyor, Konya Şeker'in firmaları zarar yazıyor!” başlıklı haberinde, Konya Şeker'in çiftçiyi uluslararası firmalara karşı korumak amacıyla kurduğu stratejik şirketlerden PanPlast ve Beta Ziraat'ın iki yıldır zarar açıklamasına karşın, Kooperatif Başkanı Ramazan Erkoyuncu'nun oğlunun ortak olduğu şirketin bu firmaların doğrudan rakibi olan markaların ürünlerini satmasını gündeme getirmişti.

Konya Şeker: 2027'de tüm üretim alanlarında PanPlast kullanmayı planlıyoruz

Konya Şeker, Tarım'dan Haber'e gönderdiği ek bilgi notunda, Saraçoğlu'ndaki patates tarlalarında PanPlast'ın geliştirdiği toprak altı damlama sulama sisteminin 2026 yılında AR-GE kapsamında denendiğini bildirdi. Şirket, yapılan uygulama ve gözlemlerde sistemden başarılı sonuç alındığını, ürünün toprak altında başarılı şekilde çalıştığını ve üretim alanlarında kullanıma uygun bulunduğunu belirtti. Konya Şeker, bu sonuçlar doğrultusunda 2027 yılında tüm üretim alanlarında, 2026'da denemesi gerçekleştirilen PanPlast üretimi toprak altı damlama sulama sistemlerini kullanmayı planladığını açıkladı.

Turanlı, badem üreticisinin en büyük sorununun hasat döneminde yaşanan fiyat belirsizliği olduğunu belirterek, Tarım Kredi Kooperatifleri başta olmak üzere alım yapan kurumların fiyatları hasattan önce açıklaması gerektiğini söyledi.

“Üretici ne üreteceğini ve ürününü kaça satacağını önceden bilmelidir. Hasat döneminde oluşan fiyat belirsizliği kabul edilemez.”

Rekolte 18–20 bin tona gerileyebilir

Adıyaman’da 2025 yılında yaklaşık 25 bin ton olan badem üretiminin, bu yıl 18–20 bin ton seviyesine düşmesinin beklendiğini ifade eden Turanlı, ekonomik nedenlerle yapılan bahçe sökümleri ile çiçeklenme dönemindeki aşırı yağışların üretimi olumsuz etkilediğini söyledi.

Yaklaşık 5–7 bin tonluk üretim kaybı beklendiğini belirten Turanlı, bunun sektör açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını kaydetti.

“5 bin dönüm bahçe söküldü”

Geçen yıl Adıyaman’da yaklaşık 5 bin dönüm badem bahçesinin söküldüğünü hatırlatan Turanlı, bu eğilimin sürmesi halinde üretimde daha büyük kayıpların yaşanacağını söyledi.

“Bugün sökülen bir bahçenin yerine kısa sürede yenisini koymak mümkün değildir.”

“Badem bahçeleri milli servettir”

Badem üretiminin yalnızca çiftçiyi değil, ülke ekonomisini de ilgilendirdiğini vurgulayan Turanlı, üreticinin zarar etmesi nedeniyle bahçelerin sökülmesinin yapısal bir soruna işaret ettiğini belirtti.

“Bu bahçeler milli servettir. Üretimi kaybedersek ithalata bağımlı hale geliriz.”

Hasat döneminde ithalat uyarısı

Kahta Ziraat Odası Başkanı, özellikle yerli üreticinin ürününü pazara sunduğu hasat döneminde ithal bademin fiyatları baskıladığını belirterek gümrük vergilerinin artırılması ve ithalatın kontrol altına alınması gerektiğini söyledi.

“Hiç olmazsa hasat döneminde ithal bademin gümrük vergileri artırılmalı. Yerli üreticimiz ürününü pazarlarken ithal ürünle rekabet etmek zorunda bırakılmamalıdır.”

“Maliyetler esas alınmalı”

Artan gübre, sulama ve işçilik maliyetlerine dikkat çeken Turanlı, badem alım fiyatlarının üretim maliyetleri dikkate alınarak belirlenmesini istedi.

Tarım Kredi Kooperatifleri ve ilgili kurumlara çağrıda bulunan Turanlı, sürdürülebilir bir alım politikası oluşturulmasının hem üreticinin hem de sektörün geleceği açısından zorunlu olduğunu ifade etti.

Açıklamasını, “Üretici kazanmazsa üretim azalır, üretim azalırsa ithalat artar. Badem üreticisini korumak, Türkiye’nin tarımsal geleceğini korumaktır” sözleriyle tamamladı.

Genel kurulda Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Ramazan Erkoyuncu’nun hemen sağında Recep Konuk döneminde Yönetim Kurulu Üyesi olan Savaş Kayhan’ın yer alması dikkatlerden kaçmadı.

MALİ GENEL KURULDA SAVAŞ KAYHAN DETAYI

Kayhan, Konya Pancar ve Konya Şeker’in önceki dönemlerinde Recep Konuk’a yakınlığıyla bilinen isimlerden biri olarak öne çıkarken, Konuk dönemindeki konumu nedeniyle kooperatif çevrelerinde yakından tanınan bir isim.

Bu nedenle Kayhan’ın 74. Mali Genel Kurul’da Erkoyuncu’nun hemen yanında yer alması sıradan bir oturma düzeninin ötesinde değerlendirildi.

GENEL KURUL SONUÇLARINDAN ÇOK BU GÖRÜNTÜ KONUŞULDU

Mali Genel Kurul sonrasında kooperatif çevrelerinde yapılan değerlendirmelerde, gündem maddeleri ve alınan kararların yanında Kayhan’ın Erkoyuncu’nun yanında verdiği görüntü de konuşulan başlıklardan biri oldu.

Ortaya çıkan fotoğraf, Recep Konuk döneminin önemli isimlerinden Kayhan’ın mevcut Başkan Ramazan Erkoyuncu’ya destek verdiği yönünde yorumlara neden oldu.

RECEP KONUK DÖNEMİNİN ÖNEMLİ İSMİ NEDEN ERKOYUNCU’NUN YANINDA?

Konya Pancar Ekicileri Kooperatifi’nde yönetim dengeleri, yalnızca kooperatif açısından değil, Konya Şeker ve binlerce pancar üreticisi açısından da yakından takip ediliyor.

Bundan dolayı geçmiş dönemde Recep Konuk’a yakınlığıyla bilinen bir yönetim kurulu üyesinin, mevcut başkanın hemen yanında verdiği görüntü doğal olarak farklı yorumları da beraberinde getirdi.

Bu kare, “Konuk döneminin önemli isimlerinden Erkoyuncu yönetimine destek mi geliyor?” sorusunu da gündeme taşıdı.

BİR OTURMA DÜZENİ Mİ, YENİ BİR MESAJ MI?

Mali Genel Kurul’un ardından cevap bekleyen soru da tam olarak burada ortaya çıkıyor: Savaş Kayhan’ın Ramazan Erkoyuncu’nun hemen yanında yer alması yalnızca yönetim kurulundaki eski görevinden kaynaklanan bir oturma düzeni miydi, yoksa Konya Pancar’daki mevcut yönetim dengelerine ilişkin bir destek mesajı mıydı?

Adil Alan kimdir?

Adil Alan, 1971 yılında Şanlıurfa/Hilvan'da dünyaya geldi. İlköğrenimini Hilvan Söğütlü Köyü İlkokulunda 1981 yılında, ortaöğrenimini Şanlıurfa Atatürk Ortaokulunda 1984 yılında tamamladı.

1988 yılında Şanlıurfa Teknik Lisesi Elektrik Bölümünden mezun olan Alan, daha sonra Fırat Üniversitesi Veteriner Fakültesinde eğitim gördü ve 1993 yılında veteriner hekim olarak mezun oldu.

Evli ve üç çocuk babasıdır.

Adil Alan'ın mesleki kariyeri

Adil Alan meslek hayatına 1993 yılında Şanlıurfa Kısas Belediyesinde veteriner hekim olarak başladı. Daha sonra Şanlıurfa Yaslıca Belediyesinde veteriner hekim olarak görev yaptı.

1995 yılında Diyarbakır Kocaköy İlçe Tarım Müdürlüğünde İlçe Müdürü olarak göreve başlayan Alan, sonraki yıllarda Diyarbakır'ın farklı ilçelerinde ve İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde çeşitli görevler üstlendi.

Adil Alan'ın mesleki görevleri kronolojik olarak şöyle:

• 1993-1994: Şanlıurfa Kısas Belediyesi – Veteriner Hekim
• 1994-1995: Şanlıurfa Yaslıca Belediyesi – Veteriner Hekim
• 1995-1997: Diyarbakır Kocaköy İlçe Tarım Müdürlüğü – İlçe Müdürü
• 1997-2002: Diyarbakır Çınar İlçe Tarım Müdürlüğü – Veteriner Hekim
• 2002-2003: Diyarbakır Eğil İlçe Tarım Müdürlüğü – Veteriner Hekim
• 2003-2010: Diyarbakır Kocaköy İlçe Tarım Müdürlüğü – İlçe Müdürü
• 2010-2011: Diyarbakır İl Müdürlüğü Hayvan Sağlığı, Yetiştiriciliği ve Su Ürünleri Şube Müdürü
• 2011-2012: Diyarbakır İl Müdürlüğü Kırsal Kalkınma ve Örgütlenme Şube Müdürü
• 2012-2020: Adıyaman Tarım ve Orman İl Müdürü
• 29 Nisan 2020-31 Aralık 2020: Adana Tarım ve Orman İl Müdürü
• 5 Ocak 2021-16 Nisan 2024: Mardin Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı
• 29 Nisan 2024-27 Ocak 2025: Tarım ve Orman Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı – Tarım ve Orman Uzmanı
• 27 Ocak 2025-günümüz: Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürü

Diyarbakır Tarım ve Orman İl Müdürü kimdir?

2026 yılı itibarıyla Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürü Adil Alan'dır. Alan, 27 Ocak 2025 tarihinde başladığı görevini sürdürmektedir.

Alan'ın özgeçmişinde özellikle Diyarbakır'daki uzun görev geçmişi dikkat çekiyor. Kocaköy'de iki ayrı dönemde İlçe Müdürlüğü yapan Alan; Çınar ve Eğil ilçelerinde veteriner hekim, Diyarbakır İl Müdürlüğünde ise iki farklı şubede Şube Müdürü olarak görev yaptı.

Daha sonra Adıyaman ve Adana'da İl Tarım ve Orman Müdürlüğü görevlerinde bulunan Alan, Mardin Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcılığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığındaki görevinin ardından yeniden Diyarbakır'a İl Müdürü olarak atandı.

Türkiye'nin 81 ilinde görev yapan güncel Tarım ve Orman İl Müdürlerinin tamamına Tarım ve Orman İl Müdürleri Listesi 2026 – Kim hangi ilde görev yapıyor? sayfasından ulaşılabilir.

Diyarbakır'da tarım, desteklemeler, projeler ve Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne ilişkin güncel gelişmeler ise Diyarbakır tarım haberleri kategorisinden takip edilebilir.

Sakarya Süt Üreticileri Birliği Başkanı Mahit Tınmaz, üreticinin mevcut süt fiyatıyla maliyetlerini karşılamakta zorlandığını belirterek çiğ sütte litre fiyatının 30 TL seviyesine çıkarılmasını istedi.

“Fiyat beklentimiz 30 TL”

Sektördeki tabloyu değerlendiren Tınmaz, üreticinin fiyat beklentisini açık bir şekilde ortaya koydu.

Tınmaz, “Fiyat beklentimiz 30 TL'ydi ama maalesef desteklemeler çok cüzi kalıyor. Şehirdeki süt üreticisi gittikçe kan kaybediyor” dedi.

Ulusal Süt Konseyi tarafından yüzde 3,6 yağ ve yüzde 3,2 protein içeren çiğ inek sütü için belirlenen tavsiye fiyatı, 1 Mayıs 2026'dan itibaren litre başına 24,30 TL olarak uygulanıyor.

Temmuz ayında yapılan değerlendirmede ise mevcut fiyatın ekim ayına kadar devam etmesine karar verilmişti.

Buna göre üreticinin dile getirdiği 30 TL'lik fiyat beklentisi ile mevcut tavsiye fiyatı arasında litre başına 5,70 TL fark bulunuyor.

Sakarya'da mandıra sayısındaki düşüşe dikkat çekti

Tınmaz'ın açıklamasındaki dikkat çekici noktalardan biri de Sakarya'daki süt sektörünün yıllar içerisindeki değişimi oldu.

1990'lı yıllarda yalnızca Adapazarı'nda 40-50 civarında mandıra bulunduğunu belirten Tınmaz, bugün bu sayının 3-5 seviyesine kadar gerilediğini söyledi.

Süt üretimindeki maliyet baskısının yalnızca çiftçiyi değil, üretimin devamlılığını da etkilediğine dikkat çeken Tınmaz, sektörde faaliyet gösteren üreticilerin yaş ortalamasının yükseldiğini ifade etti.

“Bu işi yapan nüfus yaşlanıyor”

Gençlerin süt hayvancılığına yeterince yönelmediğini belirten Tınmaz, üretici nüfusunun giderek yaşlandığına dikkat çekti.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışın yanı sıra kuraklık ve yükselen üretim maliyetlerinin çiftçiyi zor durumda bıraktığını ifade eden Tınmaz, üreticiyi gerçekten destekleyecek bir süt fiyatına ihtiyaç olduğunu vurguladı.

Süt hayvancılığında üretimin sürdürülebilirliği açısından gençlerin sektöre kazandırılması gerektiğini belirten Tınmaz'ın açıklamaları, süt üretimindeki devamlılık sorununu da yeniden gündeme getirdi.

Üreticinin gözü çiğ süt desteğinde

Üreticilerin bir diğer beklentisini ise 2026 yılının ilk dönemine ilişkin çiğ süt destekleme ödemeleri oluşturuyor.

Ağustos ayının ortasına gelinmesine rağmen destekleme tutarı ve ödeme takviminin henüz netleşmemesi üreticiler tarafından yakından takip ediliyor.

Mevcut destekleme sisteminde çiğ süt desteği; üretim maliyeti, sütün niteliği ve pazarlama şekli gibi kriterlere göre temel destek ve ilave katsayılar üzerinden hesaplanıyor.

Üreticiler açısından destekleme ödemeleri, artan üretim maliyetleri karşısında süt satışından elde edilen gelirle giderler arasındaki farkın azaltılması açısından önem taşıyor.

Süt üreticisinin temel talebi: Maliyeti karşılayan fiyat

Sakarya'dan yapılan açıklama, Türkiye genelinde süt üreticilerinin uzun süredir gündeme getirdiği maliyet-fiyat tartışmasını bir kez daha ortaya koydu.

Bir tarafta litre başına 24,30 TL'lik tavsiye fiyat, diğer tarafta yemden akaryakıta, veterinerlikten işçiliğe kadar yükselen maliyetler bulunuyor.

Haziran ayında yayımlanan bağımsız denetim raporundaki rakamlar, Soma Termik'in yalnızca üretimde değil, mali yapısında da ciddi bir bozulma yaşadığını ortaya koyuyor.

2025 bilançosunda özellikle gecikme zamları, Türkiye Kömür İşletmeleri'ne (TKİ) olan borçlar, dava karşılıkları, düşen elektrik satış gelirleri ve negatife dönen özkaynaklar dikkat çekiyor.

Elektrik satış geliri yüzde 63 düştü

Soma Termik'in 2024 yılında 10 milyar 718 milyon lira olan hasılatı, 2025 yılında 3 milyar 919 milyon liraya geriledi.

Böylece şirketin hasılatındaki reel düşüş yüzde 63'ü aştı.

2025 yılında 3,9 milyar liralık satış gelirine karşılık satışların maliyeti ise 6 milyar 484 milyon lira olarak gerçekleşti.

Bunun sonucunda Soma Termik, daha faaliyetinin ilk aşamasında 2 milyar 565 milyon lira brüt zarar yazdı.

Başka bir ifadeyle şirket, 2025 yılında 100 liralık satış gerçekleştirmek için yaklaşık 165 liralık satış maliyetine katlandı.

Bağımsız denetim raporundaki rakamlar 31 Aralık 2025 satın alma gücü esas alınarak hazırlandığı için önceki yıl rakamları da aynı satın alma gücüne göre karşılaştırmalı olarak sunuluyor.

3,9 milyar liralık gelire karşı 5,7 milyar lira gecikme zammı

Bilançodaki en dikkat çekici kalemlerden birisini ise gecikme zammı giderleri oluşturdu.

Soma Termik'in 2025 yılında kaydettiği gecikme zammı gideri tam:

5 milyar 740 milyon 927 bin 523 TL.

2024 yılında aynı kalem 3 milyar 475 milyon lira seviyesindeydi.

Ortaya oldukça çarpıcı bir karşılaştırma çıkıyor.

Şirketin bir yıllık elektrik satışından elde ettiği gelir 3,9 milyar lira olurken, gecikme zammı gideri tek başına 5,7 milyar liraya ulaştı.

Yani gecikme zammı gideri, şirketin 2025 yılı hasılatının yaklaşık 1,5 katına çıktı.

TKİ'ye 11,1 milyar lira borç

Soma Termik'in toplam ticari borçları 2025 sonunda 19 milyar 760 milyon liraya ulaştı.

Bu borcun 11 milyar 111 milyon liralık bölümünü TKİ'ye olan ticari borçlar oluşturuyor.

2024 sonunda TKİ'ye olan borç ise yeniden düzenlenmiş finansal tablolarda yaklaşık 12,94 milyar lira olarak yer alıyor.

Bağımsız denetim raporunda Soma Termik'in 2015 yılındaki özelleştirme sırasında TKİ ile yapılan kömür tedarik sözleşmesini devraldığı belirtilirken, sözleşmedeki eskalasyon formülünün yıllar içerisinde kömür fiyatlarını piyasa fiyatlarının üzerine taşıdığı ve bunun şirketin finansal tablolarını olumsuz etkilediği ifade ediliyor.

TKİ ile ilişkide kritik kırılma 2025'te yaşandı

Raporda TKİ ile Soma Termik arasındaki ilişkinin 2025 yılında nasıl krize dönüştüğü de anlatılıyor.

Mart 2025'te TKİ ile 30 Haziran'a kadar geçerli bir protokol imzalandı. Ancak protokol sürdürülemedi.

Soma Termik, 27 Haziran'da TKİ'ye başvurarak kömür fiyatlarında indirim istedi. Şirket, talebinin kabul edilmemesi halinde 2025 yılına ilişkin alım yükümlülüğünün kaldırılmasını ve kömür tedarikinin sonlandırılmasını talep etti.

TKİ ise 1 Temmuz 2025 itibarıyla kömür tedarikini durdurdu ve 1 Eylül'de sözleşmeyi tek taraflı feshetti. Rapora göre bu gelişmenin ardından santralin faaliyetleri önemli ölçüde azaldı.

Bir ağır kalem daha: 2,8 milyar liralık dava karşılığı

2025 bilançosunun dikkat çeken bir diğer kalemi dava karşılıkları oldu.

Şirketin 2024 sonunda yalnızca 6,7 milyon lira seviyesinde bulunan dava karşılığı, 2025 sonunda 2 milyar 794 milyon liraya yükseldi.

Bağımsız denetim raporu bu olağanüstü artışın nedenini de açıklıyor.

Rapora göre dava karşılığının büyük çoğunluğu, TKİ'nin Soma Termik'in alım yükümlülüğüne aykırı davrandığı gerekçesiyle talep ettiği ceza ve bu tutara işleyen faiz üzerinden açılan icra davasından kaynaklanıyor.

Burada önemli bir ayrıntının altını çizmek gerekiyor:

2,8 milyar lira ödenmiş bir ceza değil.

TKİ'nin ceza ve faiz talebine ilişkin devam eden hukuki süreç nedeniyle finansal tablolarda ayrılmış dava karşılığı.

Rapora göre mevcut borç yükü ve ödeme takvimindeki aksamalar nedeniyle TKİ, alacakları için Soma Termik aleyhine yasal takip başlatırken şirket de bu takiplere karşı hukuki itirazlarını yaptı.

Gecikme zammı ve dava karşılığı 8,5 milyar lirayı geçti

İki kalemi yan yana koyduğumuzda bilançodaki mali yükün boyutu daha net görülüyor.

Gecikme zammı gideri: 5,74 milyar TL

Dava karşılık gideri: 2,79 milyar TL

Toplam: 8,53 milyar TL

Buna karşılık Soma Termik'in 2025 yılı toplam hasılatı sadece 3,92 milyar TL.

Dolayısıyla yalnızca bu iki gider kalemi, şirketin bir yıllık elektrik satış gelirinin 2 katından fazla.

Şirketin 2025'te esas faaliyetlerden diğer giderleri toplam 8 milyar 568 milyon liraya ulaşırken bunun neredeyse tamamını gecikme zammı ve dava karşılık gideri oluşturdu.

2024 bilançosunda TKİ borcu için 589 milyon liralık düzeltme

Bağımsız denetim raporunda dikkat çeken bir başka ayrıntı ise önceki yıl finansal tablolarında yapılan düzeltmeler oldu.

Şirket, 31 Aralık 2024 itibarıyla TKİ'ye olan ticari borçların ana para ve faiz tutarlarını yeniden değerlendirdi.

Raporda, “matematiksel hesaplama hatası” tespit edildiği belirtilirken yapılan düzeltme sonucunda ticari borçlar 589 milyon 504 bin lira azaltıldı.

Ayrıca 2024 yılında 3 milyar 475 milyon lira tutarındaki gecikme zammının daha önce finansman giderleri içerisinde gösterildiği, 2025 raporunda ise karşılaştırmalı tablolar düzeltilerek bu tutarın “esas faaliyetlerden diğer giderler” kalemine taşındığı görülüyor.

2025 zararı 5,7 milyar liraya ulaştı

Bütün bu gelişmeler sonucunda Soma Termik'in esas faaliyet zararı 2025 yılında 10 milyar 437 milyon liraya ulaştı.

Şirket yılı ise:

5 milyar 701 milyon 987 bin TL net zararla kapattı.

Bir önceki yıl finansal tablolarda yaklaşık 979 milyon lira dönem kârı bulunuyordu.

Ancak 2024'teki kar rakamının arkasında 2,85 milyar liralık vadeli mevduat faiz geliri ve bankalarla kuruluş kredisinin erken kapatılması kapsamında oluşan 2,1 milyar lirayı aşan finansman geliri gibi olağan faaliyet dışı kalemlerin de bulunduğu görülüyor. 2025'te vadeli mevduat faiz geliri yalnızca 28,7 milyon liraya geriledi.

Şirketin özkaynakları negatife döndü

Bilançodaki belki de en kritik göstergelerden biri özkaynaklarda yaşandı.

Soma Termik'in 2024 sonunda yaklaşık 5,4 milyar TL pozitif olan toplam özkaynakları, 2025 sonunda 1,69 milyar TL negatife döndü.

Şirketin kısa vadeli yükümlülükleri 23,2 milyar liraya ulaşırken dönen varlıkları yaklaşık 1,86 milyar lirada kaldı.

Bu da şirketin kısa vadeli yükümlülüklerinin dönen varlıklarının yaklaşık 12,5 katına ulaşması anlamına geliyor.

Kasadaki para bir yılda 2,2 milyardan 145 milyon liraya düştü

Şirketin likiditesindeki bozulma nakit rakamlarında da görülüyor.

2024 sonunda yaklaşık 2,21 milyar TL olan nakit ve nakit benzerleri, 2025 sonunda yalnızca 145 milyon TL'ye geriledi.

Böylece şirketin nakit varlığında reel olarak yaklaşık yüzde 93'lük düşüş yaşandı.

Denetim raporundaki en kritik ifade: Faaliyetleri sürdürme niyeti ve imkanı bulunmuyor

Finansal tablolardaki rakamların ötesinde bağımsız denetim raporunda kullanılan bir ifade ise Soma Termik'in geldiği noktayı ortaya koyması açısından dikkat çekiyor.

Raporda, şirket yönetiminin faaliyetleri sürdürme “niyeti ve imkanı bulunmadığından” finansal tabloların işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmadığı belirtiliyor.

Nitekim Yönetim Kurulu, 16 Şubat 2026 tarihinde santral faaliyetlerinin durdurulmasına karar verdi.

Yalnızca Soma ilçesinin bölgesel ısınma ihtiyacının karşılanması amacıyla 5 ve 6 numaralı ünitelerin kısıtlı kapasiteyle çalıştırılmasına devam edildiği raporda yer alıyor.

Soma Termik'te şimdi cevaplanması gereken soru

2025 bilançosu Soma Termik Santrali'ndeki tartışmayı yalnızca “santral zarar etti” noktasının ötesine taşıyor.

Ortada birbirinden ayrılması gereken iki mali tablo bulunuyor.

Bir tarafta elektrik üretiminden elde edilen 3,9 milyar liralık gelire karşı 6,5 milyar liraya yaklaşan satış maliyeti var.

Diğer tarafta ise şirketin borç ve sözleşme ilişkilerinden kaynaklanan 5,7 milyar liralık gecikme zammı ile 2,8 milyar liraya yaklaşan dava karşılığı bulunuyor.

Deneme üretiminin ardından projenin 2027 yılında çiftçileri de kapsayacak şekilde genişletilmesi planlanıyor.

ABB'nin hedefi karabuğday üretimini sözleşmeli tarım modeliyle Ankara genelinde yaklaşık 10 bin dekara çıkarmak.

Karabuğday tohumu ve sıvı gübre ücretsiz verilecek

Kırsal Hizmetler Daire Başkanı Hüseyin Şemsi Uysal, ATA Çiftliği'ndeki üretimden elde edilen tohumların hazırlanarak üreticilere ücretsiz dağıtılacağını açıkladı.

Üretimde kullanılacak sıvı gübrenin de çiftçilere ücretsiz verilmesinin planlandığını belirten Uysal, 2027 yılının Ankara açısından karabuğdayda bir dönüşüm yılı olmasını beklediklerini söyledi.

Uysal, üretim planını şöyle anlattı:

“Burada elde edilen tohumlarımızı eleyip tohumluk hale getirdikten sonra ücretsiz bir şekilde üreticilerimize vereceğiz. Sıvı gübresini ücretsiz vereceğiz. 2027 yılının bizim için karabuğdayda bir dönüşüm yılı olmasını bekliyoruz.”

Hedef 10 bin dekar karabuğday

Karabuğday üretiminin özellikle Ankara'nın yüksek bölgelerinde yaygınlaştırılması planlanıyor.

Bala, Haymana, Polatlı ve Çubuk'un alternatif ürün için öne çıkan ilçeler arasında bulunduğunu belirten Uysal, belediyenin daha önce kanolada uyguladığı modele benzer bir çalışma yürütüleceğini kaydetti.

Uysal, Polatlı'da başlatılan çalışmaların ardından Ankara'daki kanola ekim alanının 40 bin dekara ulaştığını belirterek karabuğdayda da benzer bir gelişme beklediklerini ifade etti.

Sözleşmeli üretim yapılacak

Projenin çiftçi açısından dikkat çeken bir diğer ayağını sözleşmeli üretim modeli oluşturacak.

ABB'nin planına göre 2027 yılında çiftçilere sözleşmeli olarak karabuğday ektirilecek. Hasat edilen ürünün işlenerek glütensiz una dönüştürülmesi ve tüketiciye ulaştırılması hedefleniyor.

Çubuk Yazır Ürün İşleme Tesisi'nde kurulması planlanan yeni tesis de bu modelin önemli bir parçasını oluşturacak.

Tesiste karabuğday işlenerek una dönüştürülecek.

Halk Ekmek üzerinden değerlendirilmesi planlanıyor

ABB Genel Sekreter Yardımcısı Ahmet Mekin Tüzün de karabuğday üretiminin yalnızca tarımsal üretim açısından değil, glütensiz gıda üretimi açısından da değerlendirileceğini bildirdi.

Tüzün, karabuğdayın Ankara'da yaygınlaştırılarak Halk Ekmek üzerinden alımının sağlanmasını ve glütensiz ürün çeşitliliğinin artırılmasını istediklerini belirtti.

Karabuğdayın uzun süre çiçekte kalan önemli bir arı bitkisi olduğuna da dikkat çeken Tüzün, ATA Çiftliği'ndeki Arıcılık Araştırma İstasyonu'nda karabuğday balı üretildiğini söyledi.

Hem glütensiz un hem karabuğday balı

Karabuğday, isminde “buğday” bulunmasına rağmen buğdaygillerden olmayan ve doğal olarak glüten içermeyen bir ürün olarak öne çıkıyor.

ABB, ATA Çiftliği'ndeki Arıcılık Araştırma İstasyonu ile birlikte yürüttüğü çalışmalarla karabuğdayın bal verimine ve Anadolu arısı kolonilerinin gelişimine katkısını da araştırıyor.

Böylece ürünün bir taraftan glütensiz un üretiminde değerlendirilmesi, diğer taraftan arıcılığa nektar kaynağı sağlayarak Ankara balına katma değer kazandırması amaçlanıyor.

ATA Çiftliği'ndeki ilk hasatla başlayan sürecin planlandığı şekilde ilerlemesi halinde, 2027 yılında Ankara çiftçisi için karabuğdayda tohum ve gübre desteğiyle birlikte sözleşmeli üretime dayanan yeni bir alternatif ürün modeli hayata geçirilmiş olacak.

İncirin Anadolu'dan dünyaya yayılan, Türkiye açısından hem üretim hem de ihracat değeri yüksek stratejik ürünlerden biri olduğunu belirten Doğan, üretimin özellikle Ege Bölgesi'nde yoğunlaştığına dikkat çekti.

İNCİR ÜRETİMİNİN MERKEZİ EGE BÖLGESİ

Türkiye'nin yıllık yaş incir üretiminin yıllara göre 320 bin ile 400 bin ton arasında değiştiğini kaydeden Doğan, yaş incir üretiminin yaklaşık yüzde 75'inin İzmir, Aydın ve Muğla'da gerçekleştirildiğini ifade etti.

Kuru incir üretiminin de yüzde 75-80'inin Ege Bölgesi'nden karşılandığını belirten Doğan, 2025 yılında yaklaşık 68 bin ton olarak gerçekleşen kuru incir üretiminin 48 bin tonunun Aydın'da, yaklaşık 20 bin tonunun ise Tire, Ödemiş, Beydağ ve Kiraz ilçelerinde gerçekleştirildiğini söyledi.

Doğan, 2023-2024 sezonunda 63 bin 500 ton olan kuru incir ihracatının 2024-2025 sezonunda yüzde 3 azalarak 61 bin 600 tona gerilediğini, ihracattan yaklaşık 369,8 milyon dolar gelir elde edildiğini kaydetti.

“REKOLTE ARTIŞI BEKLENİYOR ANCAK ÜRETİCİ FİYATTAN ENDİŞELİ”

2026 yılında yağışların olumlu seyretmesi nedeniyle incir rekoltesinde bir önceki yıla göre yüzde 20-25 oranında artış beklendiğini dile getiren Doğan, üreticinin yüksek rekolteden ziyade bunun fiyatlara yapabileceği baskıdan endişe duyduğunu söyledi.

Geçen sezon rekoltenin düşük olmasına rağmen üreticinin beklediği fiyatı bulamadığını savunan Doğan, TARİŞ'in açıkladığı fiyatlarla piyasada gerçekleşen fiyatlar arasında önemli farklılıklar oluştuğunu belirtti.

Doğan, A1 kalite için açıklanan fiyatların yanı sıra eksper analizleri sonucunda alımların ağırlıklı olarak A4 sınıfında gerçekleştiğini, bu üründe tavan fiyatın 240 lira seviyesinde kaldığını ifade ederek, sezon içerisinde üreticinin elindeki incirin fiyatının 100 liraya kadar gerilediğini kaydetti.

“TARİŞ'İN ALIM MİKTARI PİYASAYI DÜZENLEMEYE YETMİYOR”

TARİŞ'in üreticinin elindeki ürünü değerlendirmesi açısından önemli bir kuruluş olduğunun altını çizen Doğan, ancak yaklaşık 3 bin 500 ton seviyesindeki alımın piyasa üzerinde yeterli düzenleyici etki oluşturamadığını savundu.

Bunun sonucunda üreticinin büyük ölçüde tüccarın belirlediği piyasa koşullarıyla karşı karşıya kaldığını ifade eden Doğan, yeni sezonda fiyatların 250 liranın üzerine çıkmayacağı yönünde üreticiler arasında kaygı bulunduğunu söyledi.

Gübre, ilaç ve işçilik başta olmak üzere üretim maliyetlerinde yaklaşık yüzde 40 artış yaşandığını belirten Doğan, şöyle konuştu:

“Üreticinin girdi maliyetleri bu kadar yükselmişken 250 lira seviyesinde oluşabilecek bir fiyat üreticiyi mağdur edecektir. Bu nedenle Toprak Mahsulleri Ofisi'nin incir alımı için devreye girmesi gerektiğini düşünüyoruz.”

TMO'YA İNCİR PİYASASINA MÜDAHALE ÇAĞRISI

TMO'nun geçmişte bir sezon incir alımı yaptığını ancak daha sonra alımlara devam etmediğini hatırlatan Doğan, özellikle yüksek rekolte dönemlerinde kamu alımlarının üretici açısından güvence oluşturabileceğini ifade etti.

Üreticinin tamamen serbest piyasa koşullarına bırakılmaması gerektiğini kaydeden Doğan, TMO'nun gerektiğinde müdahale alımı yapmasının hem fiyat istikrarına hem de üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlayacağını dile getirdi.

AFLATOKSİN İHRACATTA DA SORUN OLUŞTURUYOR

Doğan'ın gündeme getirdiği bir diğer konu ise kuru incirde aflatoksin sorunu oldu.

İhracata gönderilen bazı ürünlerin aflatoksin nedeniyle geri çevrilmesinin ihracatçı açısından ciddi ekonomik kayıplara yol açtığını belirten Doğan, sorunun yalnızca ihracat aşamasında değil, üretim ve kurutma sürecinin tamamında ele alınması gerektiğini söyledi.

Üreticinin incirin dalından toplanmasından kurutulmasına kadar geçen süreçte doğru uygulamalar konusunda daha fazla desteklenmesi gerektiğini ifade eden Doğan, Tarım ve Orman Bakanlığı, ihracatçı birlikleri ve üreticilerin birlikte hareket etmesinin önemine dikkat çekti.

KARŞILIKSIZ ÇEKLER DE ÜRETİCİNİN GÜNDEMİNDE

İncir ticaretinde yaşanan ödeme sorunlarına da değinen Doğan, 2025 yılında karşılıksız çıkan çekler nedeniyle üreticilerin ciddi mağduriyet yaşadığını belirtti.

Piyasada yaklaşık 4-5 milyar liralık karşılıksız çekten söz edildiğini ifade eden Doğan, mevcut çek mevzuatının üreticiyi yeterince korumadığını savundu.

“İNCİR ÜRETİCİSİNİN SORUNLARI GÜNDEMDE TUTULMALI”

İncirin yalnızca Ege Bölgesi açısından değil, Türkiye'nin tarımsal ihracatı bakımından da stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan İYİ Parti İzmir İl Başkanı Ülkü Doğan, üreticinin sorunlarının kamuoyunda daha fazla gündeme getirilmesi gerektiğini söyledi.

Doğan, üretimden kurutmaya, aflatoksinle mücadeleden pazarlamaya ve fiyat oluşumuna kadar bütün sürecin birlikte ele alınması gerektiğini belirterek, “İncir üreticisinin sorunlarını kamuoyuna taşımak ve sürekli gündemde tutmak, hem bölge üreticisi hem de ülkemiz açısından stratejik bir ürün olan incirin hak ettiği değeri görmesi için önemlidir” değerlendirmesinde bulundu.

Ulusoy, Beyşehir ilçe merkezine yaklaşık 9 kilometre uzaklıktaki mahallede vatandaşların en temel kamu hizmetlerine dahi ulaşamadığını belirterek, içme suyundan kanalizasyona, konut tapularından tarla tapularına kadar birçok sorunun yıllardır çözülemediğini ifade etti.

"Vatandaş içme suyunu taşıyarak temin ediyor"

Ulusoy, mahallede şebeke içme suyunun bulunmadığını, vatandaşların kendi imkanlarıyla açtıkları kuyulardan çıkan suyun organik atık içerdiği için kullanılmasının uygun olmadığını belirtti. Bu nedenle mahalle sakinlerinin içme suyunu taşıyarak temin etmek zorunda kaldığını söyledi.

Kanalizasyon altyapısı da bulunmuyor

Mahallede kanalizasyon hizmetinin de verilmediğini ifade eden Ulusoy, vatandaşların evlerinin bahçelerine fosseptik çukurları açarak çözüm üretmeye çalıştığını dile getirdi.

Evlerin ve iş yerlerinin tapusu bulunmuyor

Ulusoy, Gölkaşı Mahallesi'nde 70-80 yıllık evler ile iş yerlerinin önemli bölümünün tapusunun bulunmadığını belirterek, vatandaşların mülkiyet sorunu nedeniyle evlerinde işlem yapamadığını söyledi.

Tapu eksikliği nedeniyle bakkal ve kahvehane gibi iş yerlerinin ruhsat alamadığı için kapandığını ifade eden Ulusoy, mahalle sakinlerinin günlük ihtiyaçlarını Beyşehir ilçe merkezinden karşılamak zorunda kaldığını kaydetti.

Toplulaştırma tamamlandı, çiftçi tapusunu bekliyor

Arazi toplulaştırmasının yıllar önce tamamlandığını belirten Ulusoy, buna rağmen tarla tapularının hak sahiplerine teslim edilmediğini söyledi.

Bu durumun üreticilerin Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) işlemlerini de olumsuz etkilediğini ifade eden Ulusoy, çiftçilerin destekleme başvurularında çeşitli sorunlarla karşılaştığını dile getirdi.

Sorunların çözülmesi çağrısı

Ulusoy, Beyşehir'e yalnızca 9 kilometre uzaklıktaki Gölkaşı Mahallesi'nde içme suyu, kanalizasyon, konut tapuları ve tarla tapularıyla ilgili sorunların bir an önce çözüme kavuşturulmasını isteyerek, ilgili kurumları gerekli adımları atmaya davet etti.

"Gönen Baldo Pirinci için alarm! Coğrafi işaretli ürüne çevre kirliliği gölgesi" başlıklı haberin ardından Gönen Ziraat Odası'nda önceki gün bir toplantı düzenlendi.

Toplantıya Gönen Ziraat Odası, Gönen Ticaret Odası, Gönen Ticaret Borsası ile ilçedeki bazı sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

Toplantının ardından, Tarımdan Haber'in söz konusu haberi nedeniyle Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunulması yönünde karar alındı.

Kararı yerel medya duyurdu

Karar, Gönen Yeni Gündem tarafından da kamuoyuna duyuruldu.

Paylaşımda şu ifadelere yer verildi:

"Ziraat Odası, Ticaret Odası ve Ticaret Borsası yarın savcılığa gidiyor. Coğrafi işaretli Gönen Pirinci'ni hedef aldığı belirtilen internet sitesi ile bu sitede açıklamalarına yer verilen Gönen Çevre Platformu hakkında hukuki süreç başlıyor. Gönen Ziraat Odası, Gönen Ticaret Odası ve Gönen Ticaret Borsası'nın, Gönen Pirinci'nin itibarını zedelediği ve üreticileri mağdur ettiği gerekçesiyle yarın Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunacağı bildirildi."

"Çevre kirliliği iddiaları uzun süredir gündemde"

Tarımdan Haber'in haberinde yer verilen çevre kirliliği iddiaları, daha önce de çeşitli ulusal televizyon kanalları, internet haber siteleri ve yerel basında farklı tarihlerde kamuoyuna yansımıştı.

Buna rağmen suç duyurusu kararının yalnızca Tarımdan Haber'i ve haberde görüşlerine yer verilen Gönen Çevre Platformu'nu hedef alması dikkat çekti.

Tarımdan Haber'in değerlendirmesi

Tarımdan Haber olarak haberimizde, Gönen Çevre Platformu adı altında hazırlanan kapsamlı bir rapordaki bilgilere yer verilmiş, kamuoyuna yansıyan ve Gönen Baldo Pirinci'nin sulandığı su kaynaklarına kadar ulaştığı iddia edilen çevre kirliliğine neden olan atıklar aktarılmış ve ilgili kamu kurumlarının inceleme yapması çağrısı haberleştirilmiştir.

Savcılığa yapılacağı belirtilen başvurunun ardından gelişmeleri ve süreci kamuoyu adına takip etmeyi sürdüreceğiz.

Balıkesir'in Gönen ilçesinde yaklaşık 80 bin dekarlık alanda gerçekleştirilen çeltik üretiminde en önemli ürünlerden biri olan Gönen Baldo Pirinci için çevre örgütleri dikkat çeken uyarılarda bulundu.

Gönen Çevre Platformu, Gönen Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren bazı biyogaz ve biyokütle tesislerinden kaynaklanan sıvı atıkların Dededüzü Deresi'ne deşarj edildiğini, ayrıca İzmir'den getirilen arıtma çamurlarının tarım alanlarına kaçak şekilde döküldüğünü iddia etti.

Platform, söz konusu kirliliğin çeltik tarlalarının sulandığı su kaynaklarını etkileyebileceğini öne sürerek, coğrafi işaretli Gönen Baldo Pirinci'nin üretimi açısından ciddi risk oluştuğunu savundu.

"Pirinçler analiz edilmeli"

Gönen Çevre Platformu raporunda, bölgede yaşanan çevre kirliliğinin yalnızca Gönen'i değil, Türkiye genelindeki tüketicileri de ilgilendirdiği ileri sürüldü.

Zincir marketlerde satılan Gönen menşeli pirinçlerin bağımsız analizlerden geçirilmesi gerektiği belirtilerek, kamuoyundaki soru işaretlerinin ancak bilimsel incelemelerle giderilebileceğinin altı çizildi.

Bakanlıklara inceleme çağrısı

Platform, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın çevre kirliliği iddialarını, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ise sulama suyu ile çeltik üretimi açısından oluştuğu öne sürülen riskleri incelemesini istedi.

OSB yönetimi ve tesislerle ilgili iddialar

Gönen OSB bünyesindeki bazı tesislerin çevreyi kirlettiği iddia edilirken, özellikle biyogaz tesislerinden çıkan sıvı atıkların yağmur suyu kanalları üzerinden dereye ulaştığı öne sürüldü.

Çağın gerektirdiği teknolojik altyapıya sahip laboratuvarda 2025 yılı boyunca toplam 365 bin 433 ürün analizi gerçekleştirildi. Bunların 265 bin 443'ünü satış öncesi analizler, 10 binini ise özel talep üzerine yapılan analizler oluşturdu.

Satış öncesi kalite analizi üreticiye avantaj sağlıyor

Laboratuvarda yapılan analizlerle buğday başta olmak üzere tarım ürünlerinin protein, hektolitre, rutubet, gluten ve diğer kalite kriterleri belirleniyor. Böylece üreticiler ürünlerini alıcıya yalnızca beyanla değil, bilimsel analiz sonuçlarıyla sunabiliyor.

Bu sistem hem alıcı hem de satıcı açısından güvenli ticareti desteklerken, ürünlerin gerçek değerinden alınıp satılmasına da katkı sağlıyor.

Eskişehir'de buğday kalitesi üretimin geleceğini etkiliyor

Eskişehir, ekmeklik buğday üretiminde Türkiye'nin önemli merkezlerinden biri olmasına rağmen, geçmiş yıllarda kalite standartlarının istenilen seviyeye ulaşamaması nedeniyle önemli ölçüde un sanayi yatırımı kaybetti.

2000'li yılların başında kentte faaliyet gösteren 16 un fabrikasının büyük bölümü zaman içerisinde başka illere taşındı. Sektör temsilcileri, bunun en önemli nedenlerinden birinin üretilen buğdayın her yıl istenilen kalite standartlarını karşılayamaması olduğunu belirtiyor.

Eskişehir Ticaret Borsası'nın laboratuvar hizmetleri ise üreticilerin ürün kalitesini ölçmesine, eksik yönlerini görmesine ve kalite odaklı üretimi teşvik etmesine katkı sağlayarak bu alandaki çalışmalara destek veriyor.

Duyuruya göre program kapsamında tarımsal işletmelerin fiziki varlıklarına yönelik yatırımlar desteklenecek. Yapım işleri, makine-ekipman alımları, hizmet alımları ve görünürlük harcamaları için yüzde 60 ile yüzde 75 arasında hibe desteği verilecek.

Canlı hayvan alımı destek kapsamında değil

İl Müdürlüğü'nün paylaşımında, desteklerin yalnızca tesis kurulumu ve fiziki yatırımları kapsadığı belirtilirken, canlı hayvan alımı veya canlı hayvan kiralama giderlerinin destek kapsamı dışında olduğu özellikle vurgulandı.

Ayrıca yatırım harcamalarında KDV, ÖTV, gümrük vergisi ile gelir ve kurumlar vergisi gibi çeşitli vergi muafiyetlerinden de yararlanılabilecek.

Hangi yatırımlar desteklenecek?

Program kapsamında;

• Süt üretim işletmeleri,
• Kırmızı et (besi) üretim işletmeleri,
• Kanatlı eti üretim işletmeleri,
• Yumurta üretim tesislerinde ise yalnızca modernizasyon veya taşıma yatırımları,

hibe desteğinden yararlanabilecek.

Başvuru şartları açıklandı

Destekten yararlanmak isteyen başvuru sahiplerinin;

• 18 yaşını doldurmuş, 65 yaşını aşmamış gerçek veya tüzel kişi olması,
• ÇKS veya Hayvan Kayıt Sistemi'ne (HKS) kayıtlı bulunması,
• Vergi ve SGK açısından uygunluk şartlarını taşıması,
• Mesleki yeterlilik kriterlerinden en az birini sağlaması gerekiyor.

Kamu tüzel kişileri ise programa başvuru yapamayacak.

Hibe üst limiti 750 bin avroya kadar çıkıyor

IPARD Programı kapsamında uygun harcama tutarı en az 20 bin avro olarak belirlenirken, yatırım konusuna göre üst limit 125 bin avro ile 750 bin avro arasında değişiyor.

Başvurular 7 Eylül'e kadar sürecek

Eskişehir Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün paylaştığı bilgilere göre, başvurular 28 Temmuz 2026 tarihinde alınmaya başlandı.

Online Proje Başvuru Sistemi 31 Ağustos 2026 saat 18.00'de kapanacak. Başvuru dosyalarının TKDK İl Koordinatörlükleri veya İl İrtibat Ofislerine teslim edilmesi için son tarih ise 7 Eylül 2026 saat 18.00 olarak açıklandı. Üreticiler, ayrıntılı bilgiye yatırımın uygulanacağı ildeki TKDK İl Koordinatörlükleri ve İl İrtibat Ofislerinden ulaşabilecek.