MAHKEME KARARI VAR, KOLTUK YOK!

İl Müdürü İsa Kaplan tarafından görevden alınan Y.S., verdiği hukuk mücadelesini kazanarak görevine iade edildi. Ancak iddiaya göre Kaplan, mahkeme kararına rağmen Y.S.’yi eski koltuğuna oturtmadı ve farklı bir görevlendirme ile süreci geçiştirmeye çalıştı.

MÜFETTİŞLER "USULSÜZ" DEDİ, KRİZ BÜYÜDÜ

Bakanlık müfettişlerinin Trabzon’da yaptığı incelemeler, hukuksuzluğu tescilledi. Müfettişlerin "Mahkeme kararı uygulanmalı, Y.S. görevine başlatılmalı" uyarısı üzerine Y.S. göreve başlatıldı ancak bu kez de "oda ve yetki" krizi baş gösterdi.

İddiaya göre Y.S.’ye makam odası verilmedi, başka bir büroda eğreti bir masa tahsis edildi. Daha da vahimi, Y.S.'ye "İmzaları sen atacaksın ama görevi benim görevlendirdiğim kişi yapacak" denilerek yetkilerinin fiilen elinden alınmak istendiği öne sürüldü.

TARTIŞMA HASTANEDE BİTTİ

Bu hukuk dışı uygulamayı kabul etmeyen Y.S. ile İl Müdürü Kaplan arasında makam odasında sert bir tartışma yaşandı. Tartışma sırasında hakaretlere maruz kaldığı iddia edilen Y.S., yaşadığı stres ve baskı nedeniyle fenalaşarak yere yığıldı. İl Müdürlüğü binasına çağrılan ambulansla hastaneye kaldırılan Y.S.’nin tedavisi sürerken, olay kurumda şok etkisi yaptı.

Trabzon tarım camiasında geniş yankı uyandıran bu skandal, akıllara şehirde daha önce yaşanan idari krizleri ve personel yönetimindeki aksaklıkları getirdi. Karadeniz’in tarım merkezi olan şehirde yaşanan tüm gelişmeler, atama kararları ve saha çalışmaları için Trabzon Tarım Haberleri sayfamızı takip edebilirsiniz.

ADLİ SÜREÇ BAŞLADI: İL MÜDÜRÜ HAKKINDA ŞİKAYET

Hastaneden taburcu olduktan sonra hukuk mücadelesini bir üst seviyeye taşıyan Y.S., İl Müdürü İsa Kaplan hakkında suç duyurusunda bulundu. Trabzon İl Tarım Müdürlüğü’ndeki bu skandalın ardından Bakanlığın nasıl bir idari tasarrufta bulunacağı merakla bekleniyor.

Planlı üretim modeliyle birlikte çiftçilerin belirlenen ürün desenine göre üretim yapması durumunda desteklerden yararlanabilecekler.

Trabzon’da desteklenecek ürünler

Trabzon genelinde planlı üretim kapsamında en çok desteklenen ürünler şu şekilde öne çıkıyor:

-Fasulye (kuru)

-Dane mısır

-Patates

-Yem bitkileri

İlçe ilçe Trabzon desteklenen ürün listesi

Akçaabat

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Araklı

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Arsin

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Beşikdüzü

Fasulye (kuru), patates, yem bitkileri

Çarşıbaşı

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Çaykara

Fasulye (kuru), dane mısır, yem bitkileri

Dernekpazarı

Fasulye (kuru), yem bitkileri

Düzköy

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Hayrat

Fasulye (kuru), yem bitkileri

Köprübaşı

Fasulye (kuru), dane mısır, yem bitkileri

Maçka

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Of

Fasulye (kuru), yem bitkileri

Ortahisar

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Sürmene

Fasulye (kuru), yem bitkileri

Şalpazarı

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Tonya

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Vakfıkebir

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Yomra

Fasulye (kuru), dane mısır, patates, yem bitkileri

Planlı üretim modelinde çiftçi neye dikkat etmeli?

Planlı üretim kapsamında desteklerden yararlanabilmek için çiftçilerin belirlenen havza ürün desenine uygun üretim yapması gerekiyor. Destek kapsamı dışında kalan ürünlerde ise ödeme yapılmıyor.

Bu nedenle üreticilerin ekim planı yapmadan önce desteklenen ürün listesini kontrol etmesi büyük önem taşıyor.

Trabzon’da hangi ürünler öne çıkıyor?

Liste incelendiğinde kuru fasulye ve yem bitkilerinin Trabzon genelinde en yaygın desteklenen ürünler arasında yer aldığı görülüyor. Dane mısır ve patates ise birçok ilçede planlı üretim kapsamında desteklenen ürünler arasında bulunuyor.

2025-2027 destekleme modeli kapsamında Trabzon’da hangi ürünlerin destek kapsamına alındığı da üreticiler tarafından merak ediliyor. Trabzon’da desteklenecek ürünlerin yer aldığı havza bazlı listeye Trabzon’da hangi ürünlere destek verilecek? 2025-2027 havza destek listesi başlıklı haberimizden ulaşabilirsiniz.

Temel destek askı icmalleri yayımlandı

İl Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, 31 Aralık 2024 tarihli ve 32769 (5. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler Tebliği (No: 2024/39)” kapsamında Trabzon’a ait Temel Destek Ödemesi Askı İcmali-1 listesinin yayımlandığı belirtildi.

Söz konusu destekleme, önceki yıllarda fındık alan bazlı destek ve mazot desteği olarak bilinen uygulamaların yeni destekleme modeli kapsamındaki karşılığı olarak uygulanıyor.

Çiftçilere itiraz uyarısı yapıldı

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, destekleme icmallerinde bilgileri yer alan üreticilerin listeleri dikkatle incelemeleri gerektiğini vurguladı.

Destekleme bilgilerine itirazı bulunan üreticilerin, Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) dosyalarının bağlı bulunduğu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine 17 Şubat 2026 tarihine kadar başvuruda bulunmaları gerektiği bildirildi.

Yetkililer, askı süresi içerisinde yapılmayan itirazların değerlendirmeye alınmayacağını belirterek, üreticilerin mağduriyet yaşamaması için listeleri kontrol etmeleri gerektiğini ifade etti.

Yeni destekleme modeli uygulanıyor

2025 üretim yılıyla birlikte bitkisel üretim desteklerinde yeni model uygulanmaya başlanırken, Temel Destek Ödemesi üretim yapan çiftçilerin maliyet yükünü hafifletmeyi ve üretimin sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlıyor.

Trabzon İl Tarım ve Orman Müdürü İsa Kaplan, bölgede hayvan başı süt alımının 6-7 litreye kadar düştüğünü, bu süt alımıyla üreticinin üretimini sürdürmesinin de mümkün olmadığını belirterek, başlattıkları Jersey ırkı inekler için suni tohumlama projesi ile süt alımını günlük 18-25 litreye çıkarmayı hedeflediklerini kaydetti.

Kaplan, "Elimizde güzel bir mera var. Böyle bir madde var. Böyle bir coğrafi özellik var. Böyle de bir hayvan var. Bunu ne yapabiliriz diye düşündük. Süt verimimizde oldukça düşmüş hayvan başına 6-7 litrelere gelmiş. Sunu tohumlama dediğimizi olay dünyanın en iyi erkek spermlerinin tüp bebek gibi dişi hayvanlara nakledilmesidir. Vatandaşlarımıza bu hizmeti Tarım İl Müdürlüğü eliyle ve belediyelerle ortaklaşa bölgede hayvancılığı canlandırma adına yaptığımız bir projedir" dedi.

SUNİ TOHUMLAMA ÜCRETSİZ YAPILACAK!

Proje kapsamında bazı belediyelerle protokol imzalandığını ve suni tohumlamanın ücretsiz yapılacağını bildiren Kaplan, bölgede yüzde 7-8'lerde olan tohumlama oranının yüzde 70-80'lere çıkarıp hayvan ıslahını gerçekleştirmek istediklerini vurguladı.

Kaplan, şunları kaydetti: "Bölgemizdeki kültür ırkı Jersey sayısını arttırma adına önemli bir proje. Bu uygulama tamamen ücretsiz yapılıyor. Şu an bizim 100 bin civarında büyükbaş hayvan, 150 bin civarında küçükbaş hayvanımız var. Şu bir gerçektir hayvancılığı bırakan İnsan bir daha hayvancılığa geri dönmüyor. Biz elimizdeki hayvancılıkla uğraşan insanları en güzel ve en mutlu şekilde bu mesleğine devam ettirmeleri için elimizden geleni yapmak istiyoruz. Suni tohumlama projesini de verim düşüklüğünden dolayı hayata geçirdik. Jersey hayvanlarından günlük en az 18-25 litre arasında süt almamız gerekiyor. Ama 6 litre süt alıyoruz. Yağ oranı da yüzde 6'lara dayanıyor. Jersey önemli ve farklı bir süt. Hayvan ıslahı ile bunu artırıp hayvancılığı daha da canlandırmak istiyoruz. Bölgede hayvancılık yapılabilecek en güzel yerlerde bizim meralar. Coğrafi yönden de farklılıkları var. İnşallah bunu yaşatmak istiyoruz"

Görevden alınan Tarım İl Müdürlüklerinin arasında 9 yıldır Trabzon'da il müdürlüğü yapan Cahit Gülbay'da yer aldı. Cahit Gülbay, Haziran 2014'te Trabzon Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne bulunuldu. 

CAHİT GÜLBAY TEMMUZ AYINDA İBRAHİM YUMAKLI TARAFINDAN GÖREVDEN ALINMIŞTI!

Görevden alınan Trabzon Tarım ve Orman İl Müdürü Cahit Gülbay, Temmuz ayında Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından görevden alınırken, kararnamesi önceki gün Resmi Gazete'de yayınlandı. 

CAHİT GÜLBAY'IN YERİNE KONYA İL MÜDÜR YARDIMCISI GETİRİLDİ! 

Görevden alınan Cahit Gülbay'ın yerine Konya Tarım ve Orman İl Müdür Yardımcısı İsa Kaplan getirildi. 

Niyazi Yücel Günel / Trabzon'da geçimini hayvancılıkla sağlayan yerli popülasyon sayısı azalıyor. Artan maliyetler altında ezilen yerli halk artık sattıkları ürünle temel geçimlerini sağlayamadıklarından dolayı istemeye istemeye tarım ve hayvancılığı terk etmek zorunda kalıyorlar.

Bizde tarımdanhaber.com olarak bu gerçekleşen durumu Trabzon Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Cemil Pehlevan ile değerlendirdik. İşte Cemil Pehlevan’nın yaptığı değerlendirmeler

1- Trabzon tarım ve hayvancılığa uygun ortamı kayıp mı ediyor?

İnsanların, sağlıklı ve dengeli beslenmeleri için hayvansal kaynaklı proteinlere ihtiyaç duyar. Bu ihtiyaçlarını da et, süt ve yumurta gibi hayvansal proteinlerden karşılamaktadır. Özellikle hayvansal gıdalar olmazsa olmaz olan hava ve su gibi önemli.

Tarım arazilerinin eğiminin fazla olması ve küçük parçalı olması makineli tarım yapmaya çoğu zaman imkân vermektedir. Bu kısıtlılıktan ana ürün olarak her daim toprak işleme gerektirmeyen çok yıllık fındık ve çay tarımı yapılmaktadır. İklimin vermiş olduğu fırsattan dolayı iki üründe Ülkemiz için stratejik önem arz etmektedir.

Ülke genelinde olduğu gibi Trabzon’da da tarım alanları ve çiftçi sayısında önemli azalmalar görülmektedir. Öncelikle tarım ve hayvancılığın sürdürülebilir olması için öncelik tarımsal üretimin yapıldığı topraklarımızın ve meralarımızın tarım dışına çıkarılması tarımsal üretim etkilemektedir.

2- Tarımla uğraşan nüfus neden işe olan ilgisini kayboldu?

İnsanların ihtiyaçlarını karşılamayacak bir iş kolunda üretimin sürdürülebilir olması mümkün değil. İlimizde ve bölgemizde tarımsal faaliyetlere ilginin azalmasının en büyük nedeni ana hatlarıyla; tarımsal faaliyetlerin küçük aile işletmeleri şeklinde yapılması, birlikte hareket etme yoksunluğu, maliyetlerin çok yüksek olması, hayvan barınaklarının kalite standartlarının düşük olması, mera yönetimindeki aksaklıklar, hayvan başına maliyetin artması, yem bitkileri teminindeki güçlükler, yem bitkileri üretiminin yetersiz olması, yetiştirme maliyetinin yüksekliği, pazar fiyatları düşük, kaba yen teminindeki güçlükler gibi birçok nedeni var.

Özellikle hayvancılık için kaba yem temin noktaları, hayvanların yaşam alanları olan meralar ve tarım arazilerinin çeşitli nedenlerle tarım dışına çıkarılması, tütün dikiminin kısıtlanması, şeker fabrikalarının kapatılması ayrıca kırsalda değil de şehirde yaşamayı teşvik eden ucuz konut kredileri, iş kur projeleri ve büyükşehir yasası gibi uygulamalar ile birlikte istemeden de olsa kırsaldan şehirlere yönlendirme yaptık. Gelinen nokta ise 6360 Sayılı Yasa kabul edilmeden 2012’de Türkiye’nin kırsal nüfusu yüzde 22,7 iken 2021 yılında yüzde 6.8’e gerilemiştir.

6360 Sayılı Büyükşehir Yasasının 7.Maddesinin (f) bendinde “Büyükşehir ve İlçe belediyeleri tarım ve hayvancılık destekleri için her türlü faaliyette bulunabilirler” denilmektedir. Kanunda da belirtildiği gibi tarımsal üretime sahip çıkmak Tarım ve Orman Bakanlığının görevi olarak düşünülmemelidir. Yerel yönetimlerinde elini taşın altına koymaları ve üretenin yanında ve yakınında olmaları çiftçileri motive edecektir. Sonuç olarak Büyükşehir ve ilçe belediyelerine tarım ve hayvancılığı desteklemek için kanunun verdiği her türlü faaliyet ve hizmet yetkisi olmasına rağmen birçok belediye bu yetkisini kullanmamaktadır.

Tarımsal üretimin insan yaşam için ne kadar önemli olduğunu gözden geçirmeye, bir daha düşünelim. Beslenme hedeflerine etkili bir şekilde ulaşmak için toprak ve su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde kullanılmasının gerektiğidir. Çünkü gıda arzı kesintileri dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de insanlar için ciddi sonuçlara yol açabileceğinden dolayı önemli bir konudur. Bundan dolayı sürdürebilirliğinin sağlanması gerekir.

3- Hayvancılıktan ve tarımdan uzaklaşan çiftçilere hangi sektöre geçiş sağlıyor?

Bitkisel ve hayvansal üretimle iştigal eden çiftçilerimizin çalıştığı, dolayısıyla bildiği iş tarım. Belli bir süre emek vererek öğrendiği bu sektörden kopan belli bir yaştan sonra tekrar başka sektörde kalifiye eleman olmaları çok zor. Bildiği işten ayrılan çiftçi, ister istemez vasıfsız daha çok beden gücüne dayalı işlerle iştigal etmek zorunda kalıyorlar. Onlar işi değil, iş onları seçer duruma geliyor. Aslında belli yaştan sonra çokta seçme şansı kalmıyor. Yapılması gereken bulundukları ortamların yaşam standartlarını iyileştirecek bulunduğu yerde istihdamın çarelerini bulmalıyız. Aksi durumda şehre gelen her bireye hizmet getirmek için bir maliyet gerekiyor ve üretici durumdan tüketici duruma düşmektedirler.

4- Trabzon halkı neden hayvancılığı ve çiftçiliği bırakmıyor?

İlimiz ana ürün deseni fındık ve çaydır. Bu faaliyetler belli dönemlerde yapıldığı için izinlerini ve tatillerini hasat dönemlerine ayarlar. Fakat arazilerin küçük ve parçalı olması ve yeterli kazanç elde edememesine rağmen asla bağını koparmıyor. Bölgemiz insanı için ata toprağı kutsal olarak değerlendirir. Dolayısıyla çok değer verir, onun için kıymetlidir ve toprak kültüründen taviz vermek istemez.

5- Tarıma ve hayvancılığa ilgi sizce ne zamandan beri düşüşe geçti?

Ülkemizde;1991 yılında 27 milyon nüfus olduğu zaman büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısı 63 milyon iken,2022 yılında ise 85 milyon nüfusa karşılık 73 milyon hayvan varlığı mevcuttu. Rakamlar bize 1991 yılında kişi başına düşen hayvan sayısı 1.15’iken,2022 yılında 0.85 ‘e düşmüştür.

Trabzon’da ise 2000 yılında 700 bin nüfus olduğu zaman büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısı 316 bin iken,2023 yılında 322 bin büyükbaş ve küçükbaş hayvan mevcuttu. Rakamlar 2000 yılında kişi başına düşen hayvan sayısı 0.45’a iken,2023 yılında 0.39’a gerilediğini gösteriyor.

Görülen o ki yıllara sarih hayvan sayılarında görülen düşüş köylerdeki istihdamı azaltacağından dolayı göçü tetiklemektedir.

6- Kaybolan üretici nüfusunun eksikliğini nasıl azaltacaksınız?

Artık kırsala alıcı göz ile bakmalıyız. Kırsalda üretimde bulunanların yaşam kalitesinin artırılması gerekli yatırımlar yapılmalı. Genç kadın-Genç çiftçiler daha cazip şekilde teşvik edilmeli ve köyde ikamet eden belli kapasitenin üstündeki işletme sahiplerinin sigortası devlet tarafından ödenmeli. Yerel yönetimler ve merkezi hükümet eşgüdüm şeklinde çalışmalı ve iş gücü temini için kalifiye eleman temin firmaları devlet tarafından desteklenmeli. Her köye ziraat mühendisi ve veteriner hekim istihdamı, artık daha fazla zaman kaybetmeden okullarda toprak ve tarımsal üretim bilincinin belletilmesidir.

7- Tarım ve hayvancılıktan uzaklaşan nüfus en çok nereye göç ediyor?

Elimizde çok da veri olmamasına rağmen sanayi istihdam sağlayacak sanayi alanlarımızın yeterli olmadığından genellikle beklendi Avrupa ülkeleri, kamuda istihdamı talepleri karşılanmadığında yöneliş sonrasında ise iş kur projeleri hedefleri de gerçekleşmeyince İl dışına göç serüveni başlıyor. Kırsalda düzeni yıkıldığından dolayı, geri dönmek istese de, köyde düzeni bozulduğundan bir daha aynı düzeni kurması zorlaşıyor. Sonuç olarak artık üretken durumdayken tüketici konumunda oluyor.

Aslında plansız aşırı ve dengesiz bir şekilde kırsaldan şehirlere göç, kentlerde içinden çıkılmaz sorunları beraberinde getirmektedir. Şehre her gelen bireyin oluşturacağı sorunlar arasında konut, trafik, eğitim, sağlık, güvenlik, alt yapı, üst yapı, iş bunlara benzer daha çok hizmete gereksinim duyulmaktadır. Şehre göç etmek zorunda kalan çiftçilere, şehirde yapılacak yatırımın çok küçük bir miktarı ile bulunduğu yerde doymasını, hem de üretim devan etmesini sağlayabiliriz. Dolasıyla, bireyleri bulundukları ortamlarda istihdamının çarelerini bulmalıyız. Aksi durumda şehre gelen her bireye hizmet getirmek için bir maliyet gerekiyor ve üretici durumdan tüketici duruma düşmektedirler.

8- Tarım ve hayvancılık eski altın çağına dönmesi için sizce neler yapılmalı?

Öncelikle 2006 yılında çıkan kanun ile çiftçilere ayrılacak kaynak, “gayrisafi millî hasılanın yüzde birinden az olamaz” ın gereği yapılmalıdır. Sonrasında işi ehline verildiği zaman kırsalda yaşam kalitesinin artırılması için; öncelikle tarım arazilerinin korunması ile işe başlanmalıdır. Yerel yönetimler ve merkezi hükümet eşgüdüm şeklinde çalışmalı, üretim planlanmalı. Birim alandan alınacak ürün ve kalitesi için üretin şekline göre her köye ziraat mühendisi veya veteriner istihdam edilmeli. Genç kadın-genç çiftçiler daha cazip şekilde teşvik edilerek; üretim maliyetlerinin düşürülmesinin yanında kırsalda ikamet eden ve belli kapasitenin üstündeki işletme sahiplerinin sigortası devlet tarafından ödenmelidir. Yaş ortalaması yüksek olan çiftçilerin kalifiye eleman tedariki için firmalar kurulmalı, birlikte hareket etme kültürü (kooperatif) geliştirilmeli. AR-GE çalışmaları ile geliştirilen katma değerli ürünler tarımsal organize sanayi bölgeleri kurularak desteklenmelidir.

Model köy oluşturma, fidan fide ve yem bitkileri temini ve desteklemeler İl ve İlçelerin ürün desenine göre planlanması yapılarak bu planlara göre ürüne destek verilmelidir.

Artık planlamalar yapılırken iklim değişikliği verileri göz önüne alınmalıdır. Artık daha fazla zaman kaybetmeden okullarda toprak ve tarımsal üretim bilincinin belletilmelidir.

9- Trabzon halkı için tarım ve hayvancılık ne ifade ediyor?

Şehirde ikamet etse dahi toprak ile bağını koparmayan, geleneklerine bağlı yaşantısını düzenler. İmkânı olan herkes şehirde, köyde ve mezere’de bir ev sahibi olma arzusu taşımaktadır. Bu istek küçük kapsamlı da olsa tarımsal faaliyet yaparsak kendi ihtiyaçlarını karşılar. Bu gelenekler arasında geçmişten gelen görgü ve alışkanlıklarını imkânları doğrultusunda yerine getirmek isterler. Kısaca tarımsal üretim ve hayvancılık geçmiş görgülerden kalma yaşam biçimidir.

10- Trabzon zengin hayvan çeşitliliği ve iklimini sizce kaybediyor mu?

Tarımın doğal koşullara bağlılığı kaçınılmaz bir gerçektir. Tarımsal üretim deseni iklim olaylarına, arazi yapısına göre ve diğer ögelerin durumuna göre biçimlenir. Trabzon’un topografik yapısı denizden başlayarak hemen dağlar yükselmeye başlar.

Bölgemizde çoğunlukla jersey ırkı hayvanlar tercih edilmektedir. Çünkü Simental, holstain ve diğer hayvan türlerine göre küçük cüsseli olduklarından jersey iklim koşullarına ve zor doğa şartlarında yaşamaya elverişlidir. Bulunduğu ortama kolay adapte olan bakım maliyeti ve uysal yapısından dolayı tercih nedenidir. Bölgede tüketiciler tarafından sütünün yağ oranı yüksek olduğundan tereyağı ve peyniri talep görmektedir. Trabzon’da toplam büyükbaş ve küçükbaş popülasyonuna baktığımızda Rakamlar 2000 yılında kişi başına düşen hayvan sayısı 0.45’a iken,2023 yılında 0.39’a gerilediği görülmektedir.

Sonuç olarak; Türkiye’de ve bölgemizde iklim değişikliğinin tarıma etkisi konusunda yapılan çalışmalar verimde azalma ile kuraklık, sel gibi aşırı hava olaylarının artması sonucu ürün kayıplarında artışa işaret etmektedir. İklim değişikliğinin tarım ve hayvancılıkta yaratacağı olumsuz etkilerin azaltılması ve önlenmesi için uyum çalışmalarının hızlandırılması gereklidir.

Gazete Duvar'ın yaptığı habere göre;

Bir zamanlar süt ürünleri mamulleriyle 'Küçük Hollanda' olarak anılan Trabzon'un Tonya ilçesinde artan yem maliyetleri ve kazancın düşmesinden dolayı hayvancılık giderek azalıyor.

Sütün litresinin marketlerde 20 liraya, etin kilosunun 300 liraya, peynirin kilosunun 200 liraya kadar çıktığı bugünlerde halk hayvansal ürünleri almakta zorluk yaşıyor. Hayvancılıkta yaşanan düşüşün fiyatlara yansıdığı ifade ediliyor. Devletin hayvancılık ve tarım politikalarındaki tutumundan dolayı çiftçilikle uğraşan insanların sayısının giderek azalması üretimdeki düşüşün önemli etkenlerinden. Kırsal bölgelerde çiftçilikle uğraşan vatandaşlar, artan yem fiyatları ve ürün gelirlerinin enflasyona karşı azalması, yeterli destek verilmemesi ve köy okullarının kapanması gibi sebeplerle hayvanlarını satarak kentlere ve büyükşehirlere göç ediyor. Köylerinde kalan yurttaşların birçoğu da hayvan sayılarını azaltmayı tercih ediyor.

BÜYÜKBAŞ SAYISI 193 BİNDEN 112 BİNE GERİLEDİ

Trabzon'da büyükbaş hayvan bakıcılığı büyük çiftliklerde değil kırsal bölgelerde aile işletmesi olarak yapılıyor. Kışları ahırlarda, bahar ve yazları meralar ve yaylalarda geçiren ineklerden elde edilen süt, tereyağı ve peynir gibi ürünler aracılara, süt fabrikalarına ya da sipariş üzerine satılıyor. Fakat elde edilen gelirin giderek azalması ve geçim sıkıntısı yaşanması sebebiyle ilde hayvancılıkla uğraşanların sayısı son 23 yılda büyük bir düşüş yaşadı. Trabzon'da 2000 yılında 193 bin olan büyükbaş hayvan sayısı 2023 yılında 112 bine geriledi.

NÜFUS YARI YARIYA AZALDI

Trabzon'da çiftçiliğin en önemli merkezlerinden Tonya'da da hayvancılık giderek azalıyor. Coğrafi işaret alan tereyağı ile ünlü olan Tonya ilçesinde hayvancılığın gelirinin giderek düşmesi ve kırsal bölgelerde yaşamın desteklenmemesi sebebiyle bölgede yaşayan çiftçiler kentlere göçmeyi tercih ediyor. Hayvancılığın en önemli gelir aracı olduğu ilçenin 2000 yılında 28 bin olan nüfusu aradan geçen 23 yılda 13 bine indi. Gençlerin iş için şehir merkezine ve büyükşehirlere gittiği ilçede üretime devam edenlerin çoğunluğu köylerinde yaşamını sürdüren yaşlı vatandaşlar. İş bulamadığı ya da ataması gerçekleştirilmediği için köylerinde kalan gençler de üretime destek oluyor. Bu yurttaşlar da üretim güçlüğü ve maliyetler sebebiyle ahırlarındaki hayvanları giderek azaltıyor. Öyle ki ilçede 2002 yılında 35 bin civarında olan büyükbaş hayvan sayısı günümüzde 8 bin 323'e kadar geriledi.

İlçeye bağlı Sayraç Mahallesi'nde görüştüğümüz üreticilerden Havva Kara, Fatma Kara, Fevzi Kara, Nazire Kara, Ahmet Şiman ve Özgür Kara yem fiyatlarındaki fahiş artışlar ve üretilen ürünlerin hayat pahalılığı karşısında yeterli gelir getirmemesi sebebiyle hayvancılığın zor durumda olduğunu söylediler. 20 yıl önce pazara inip 2 kilogram tereyağı satarak ihtiyaçlarını karşılayabildiklerini dile getiren köylüler, şimdilerde ise kazançlarının ihtiyaçlarını görmekten çok uzak olduğunu söylediler.

Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şube Başkanı Cemil Pehlevan, üreticileri destekleyecek tutarlı bir hayvancılık politikası geliştirilmeden üreticilerin üretimden vazgeçmesinin önlenemeyeceğini ve market fiyatlarındaki artışın süreceğini dile getirdi. Trabzon Bölgesi Veteriner Hekimler Odası Başkanı Erol Sayın da üretime teşvik için hayvancılıkla uğraşanlara sigorta ve veterinerlik desteği verilmesi gerektiğini kaydetti.

Destekleme konu icmale ait itirazı bulunana Çiftçilerimizin  15/01/2022 tarihine kadar Çiftçi Kayıt Sistemi(ÇKS) belgesinin bağlı bulunduğu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne başvurulması gerekmetedir. Çiftçilerimize ilanen duyurulur.

Müzenin, Trabzon DSİ 22.Bölge Müdürlüğü’nde yapılacağını ve 7’den 70’e herkesin faydalanabileceğini ifade eden Pakdemirli, “Müzede, ‘taşkına sebebiyet vermemek’, ‘taşkından korunmak’ ve ‘taşkın anındaki davranışlar’ ile ilgili aktivasyon alanları, simülasyonlar, deneysel setler ile dünya genelinde son yıllarda uygulanmaya başlanan yenilikçi taşkın kontrol tesislerinin tanıtılacağı bölümler gibi pek çok farklı bölüm yer alacak.” dedi.

İNŞAAT İHALESİ EYLÜL’DE YAPILACAK

Bakan Pakdemirli, bakanlık ve DSİ olarak bu projeyi çok önemsediklerini belirterek, şunları kaydetti:

“Ülkemizin en çok yağış alan bölgesi olan Doğu Karadeniz’de, taşkınlar konusunda bilinç oluşturmak maksadıyla, Bakanlığımız ve yanı sıra DSİ olarak bu projeyi çok önemsiyoruz. Taşkın müzesini, Bölge Müdür Vekilimiz Dr. Emre AKÇALI, bizzat kendi projelendirdi. Bu anlamda fark yaratan bu proje için, kendisini ve ekibini tebrik ediyorum. Müzenin inşaat ihalesine önümüzdeki ay çıkılacak. Müze, 2020 yılında hizmete sunulacak.

TAŞKIN MÜZESİNDE NELER OLACAK?

Müzede; geçirgen bent hidrolik modeli, yenilikçi ve klasik taşkın/rusubat kontrol tesis tipleri, interaktif nehir taşkını modeli, interaktif şehir taşkını modeli, heyelan – taşkın etkileşim modeli, 1929 yılı of heyelan/taşkın maketi, taşkın bilgilendirme sinema salonu, taşkın acil müdahale timi odası, sanal gerçeklik taşkın odası, taşkın teknik bilgilendirme bölümü, tarihi taşkınlar bölümü, taşkında davranış bölümü, taşkın erken uyarı simülatörü yer alacak.

Müzede ayrıca dokunmatik harita ile evinizin taşkın tehdidinde olup olmadığına da bakılabilecek.

"Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği bu zararlıyla süratli bir şekilde mücadele edilmesi için Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile iş birliği içerisine girdi." diye konuştu. Kahverengi kokarca ile mücadelenin daha etkin biçimde sürdürülmesi gerektiğinin altını çizen Sevinç, "Bu doğrultuda fındıkta kahverengi kokarca zararlısının önüne geçmek adına fındık bahçelerine 6 bin dolayında feromon tuzak asıldı. Yürütülen proje kapsamında bu tuzakların dağıtımı devam edecek." şeklinde konuştu. Sevinç, tuzaklı önlemin yanı sıra üreticilere uyarıcı broşürler dağıtıldığını kaydetti.

Sosyal medyada 3 fotoğrafla birlikte şu bilgiler paylaşıldı...

1.Fotoğraf: Yıl 1969 dönemin aydınlanmacı öğretmenleri öncülüğünde kurulan Tonya ve Bütün Köylerini Kalkındırma Kooperatifi temel atma töreni.

2. Fotoğraf: Bir Marka olan Tonya Süt Fabrikasının 1987 yılında Cumhuriyet Gazetesinde yer alan haberi.

3.Fotoğraf: Yıl 2018,yıllardır uygulanan liberal ekonomik politikalar sonucu kapanan fabrika...

TARIMDANHABER

61saat.com'un haberine göre, çoğunluğunun su ürünlerine ayrıldığı yatırımlarda sulama ve bitkisel üretim için yapılacak projelerde yer aldı. Trabzon'da 2018 yılı için DOKAP tarafından küçük ölçekli tarımsal sulama projelerine 7 Milyon 500 Bin, DOKAP tarafından küçük tarımsal işletmelerin geliştirilmesi projesine 1 Milyon 746 Bin TL, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından ulusal su ürünleri gen bankası için 2 Milyon TL, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından Karadeniz'de balık stokları yönetimi için 3 Milyon TL, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından balıkçı barınakları bakım onarımı için 19 Milyon 641 Bin TL ödenek ayrıldı.

TARIMDANHABER

Kanuna göre tahribatı yapanların suçlu olduğunu belirten Pehlevan, “İlgililerin bir an önce bunu durdurması ve ardından eski durumuna döndürmesi gerekmektedir. Aksi hâlde onlar da suç işlemektedirler. Çünkü ortada bir kanun vardır ve burada kanun çiğnenmektedir. İlgililer de defalarca konuyu basın önünde anlatmamıza ve dilekçeyle başvurmamıza rağmen adım atılmamıştır.” dedi. Söz konusu alandaki tahribatla ilgili 23 Kasım 2017 tarihinde Ziraat Mühendisleri Odası olarak “Bilgi Edinme Hakkı Kanunu” çerçevesinde Ortahisar Belediyesinden yazılı bilgi istediklerini ifade eden Pehlevan, “Buradaki yapılar neye göre yapılıyor? Ruhsatlıysa neye göre ruhsat verildi? Ruhsatsızsa gereğini yapın dedik. Ancak 2 ay 14 gündür bir cevap yazılmadı. Bu süreçte bize olumlu ya da olumsuz veya konuyla ilgili bilgi toplanıyor yanıtı gelmedi.” diye konuştu.

Ziraat Mühendisleri Odasının görev tanımında tarım arazilerinin korunması, olası hukuksuzlukların ve birilerine ayrıcalık tanınmasının önüne geçilmesi olduğunu ifade eden Pehlevan, şöyle devam etti: “Buradaki hukuksuzluk karşısında gereği yapılmazsa biz adalet önünde gereğini arayacağız. Bu yapıların neye göre yapıldığını bize anlatmaları gerekiyor. Bu durum böyle giderse tarım arazileri biter. İnsanın yaşaması her şeyden önemli olan gıdadır. İnşaat değil. Birilerine ayrıcalık tanınması ya da rant sağlanması için bu alanlar tahrip ediliyor. Burada yaşamımız tehlike altına atılıyor. Tarım Bakanı'mız 'Tarım topraklarımız, meralarımız bizim namusumuzdur.' diyor. Böyle bir dönemde böyle uygulamaların yapılmasının takdirini kamuoyuna bırakıyorum. Buraları korumazsak bunun geri dönüşü olmayacak. Dünyada 5 yaşına gelmeden 10,9 milyon çocuk açlıktan, susuzluktan ölüyor. Biz ne yapıyoruz? Tarım arazilerini tahrip ediyoruz. Kurumlarımız gayrimeşru işlerin önüne geçmelidir.”