Kurum açıklamasında, söz konusu haberin masumiyet karinesini ihlal ettiği savunularak şu ifadelere yer verildi:

“Dava dosyasındaki teknik bilirkişi raporlarının tarihleri ve kapsamları belirtilmeksizin; bağlamından koparılmış, yorum katılmış ve çarpıtılmış bilgilerle sanki yöneticilerimiz kusurluymuş gibi bir algı oluşturulmaya çalışılmaktadır. Masumiyet karinesini hiçe sayan bu yayınlar hem hukukun temel ilkelerine hem de basın meslek ahlakına aykırıdır.”

Haber mahkemeye sunulan bilirkişi raporuna dayanıyor

Ancak söz konusu haber, Çaykur Hemşin Organik Çay Fabrikası’nda 2021 yılında meydana gelen ve iki işçinin hayatını kaybettiği iş kazasına ilişkin hazırlanan bilirkişi heyeti raporuna dayanılarak yayımlandı.

Rize 1. Ağır Ceza Mahkemesi’ne 6 Ocak 2026 tarihinde ve 2025/98 esas numaralı dosya kapsamında sunulan bilirkişi heyeti raporunun; ‘Çalışanların Değerlendirilmesi’ başlığı ile sonuç bölümünün 15’nci maddesinde, Çaykur Yönetim Kurulu Başkanının söz konusu kazayla ilgili birinci derecede kusurlu olduğu açıkça belirtiliyor. Bilirkişi heyeti raporunda şu ifadeler yer alıyor;

"Dava dışı Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü/ÇAYKUR YÖNETİM KURULU BAŞKANI VE ÜYELERİ Sanık E.S’ın 13.10.2022 tarihli Şüpheli İfade Tutanaklarında ‘İsletme Kısım Müdürü olarak atandım. 2019 yılında kurumumuz Üretim ve Bakım Kısım Müdürlükleri fabrikalarda birleştirilerek tek bir kısım müdürlüğü altında topladı ve dolayısıyla ben de Hemşin Organik Çay Fabrikasında İşletme, Üretim ve Bakım Kısım Müdürü olarak görevlendirildim.’ Denildiği ve Üretim ve Bakım Müdürlüğünün birleştirilmesinin Bakım işinin eksik yapılmasına ve kazanın meydana gelmesine neden etkenlerden olduğu için ÇAYKUR YÖNETİM KURULU BAŞKANININ 1. DERECEDEN KUSURLU OLDUĞU, ÇAYKUR YÖNETİM KURULU ÜYELERİN 2. DERECEDEN KUSURLU OLDUĞU"

Nihai sorumluluğu mahkeme belirleyecek

Kazaya ilişkin yargı süreci devam ederken, raporda yer alan değerlendirmelerin teknik bilirkişi görüşü niteliğinde olduğu ve nihai sorumluluğun mahkeme kararıyla belirleneceği ifade ediliyor.

KONUYLA İLGİLİ ÇAYKUR'DAN YAPILAN AÇIKLAMA İSE ŞÖYLE

Son zamanlarda teşekkülümüz ve üst düzey yöneticilerimiz hakkında sistematik bir şekilde karalama kampanyasını sürdüren bazı sosyal medya hesapları ve internet haber sitelerinin Organik Yaş Çay Fabrikamızda meydana gelen ve iki değerli mesai arkadaşımızı kaybettiğimiz elim kazayı, çirkin emellerine alet ettiklerini üzülerek müşahede etmekteyiz.

Konuyla ilgili kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi adına aşağıdaki açıklamaların yapılması zorunlu görülmüştür:

Öncelikle, söz konusu kazada hayatını kaybeden kıymetli çalışma arkadaşlarımızı bir kez daha rahmetle anıyor; kederli ailelerine ve tüm ÇAYKUR camiasına başsağlığı diliyoruz. Bu acı kaybın siyasi veya idari hesaplaşmalara malzeme yapılması, en başta hayatını kaybeden arkadaşlarımızın aziz hatırasına saygısızlıktır.

Halen devam eden dava süreciyle ilgili olarak; Teşekkülümüz Genel Müdürü, Genel Müdür Yardımcıları veya Genel Müdürlüğümüz üst düzey yöneticileri hakkında açılmış herhangi bir dava veya "sanık/şüpheli" sıfatı bulunmamaktadır. Buna rağmen, dava dosyasındaki teknik bilirkişi raporlarının tarihleri ve kapsamları belirtilmeksizin; bağlamından koparılmış, yorum katılmış ve çarpıtılmış bilgilerle sanki yöneticilerimiz kusurluymuş gibi bir algı oluşturulmaya çalışılmaktadır. Masumiyet karinesini hiçe sayan bu yayınlar hem hukukun temel ilkelerine hem de basın meslek ahlakına aykırıdır.

"Kazayı engelleyecek sistemin kurulmadığı" iddiası gerçeği yansıtmamaktadır. Fabrikamızda Kazan Besi Suyu Islah Sistemi kurulu olup, fabrikanın faaliyete geçtiği ilk günden itibaren aktif olarak çalışmaktadır. Kurumumuz bünyesindeki 49 fabrikada, çeşitli kapasitelerde toplam 154 adet buhar kazanı bulunmaktadır. Bu sistemlerin kurulumu Genel Müdürlüğümüzce; işletilmesi, bakımı ve revizyonları ise Fabrika Müdürlükleri uhdesinde titizlikle yürütülmektedir. Ayrıca ilgili personellere periyodik olarak gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri verilmektedir.

Bir süredir devam eden, teknik ve idari bilgiden yoksun, tamamen yıpratma amacı taşıyan bu asılsız haberler ve paylaşımlar hakkında; kişilik haklarına saldırı ve kurumsal itibarı zedeleme gerekçeleriyle gerekli hukuki süreçler başlatılmış olup, konu yargı mercilerinin takibindedir.

Yargı sürecine saygımız sonsuzdur. Sürecin sağlıklı ve tarafsız biçimde yürütülmesi adına, kamuoyunun resmi makamlarca doğrulanmamış, manipülatif içeriklere itibar etmemesini önemle rica ederiz.

İş bu açıklama devam eden yargı sürecine hassasiyet gösterilerek ve cevap hakkının kullanılması amacıyla sınırlı olarak hazırlanmıştır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Buhar kazanı kazasına ilişkin bilirkişi raporu, sosyal medyada Ofanluk adlı Instagram hesabında paylaşılan içeriklerle kamuoyunun gündemine geldi.

Mahkeme dosyasına giren raporda, kazanın patlamadan çok kazan sacındaki yırtılmaya bağlı ani buhar genleşmesi sonucu meydana geldiği tespit edildi. Teknik incelemede kazan sisteminde uzun süreli korozyon oluştuğu, su kimyası kontrolü ile bakım ve denetim süreçlerinde ciddi eksiklikler bulunduğu ifade edildi.

Raporda ayrıca kazan sisteminin yakıt dönüşümüne ilişkin teknik projelerin ve test kayıtlarının bulunmadığı, emniyet sistemlerine ait düzenli kontrol verilerinin dosyada yer almadığı belirtildi.

Bilirkişi değerlendirmesinde, organizasyon ve denetim eksiklikleri nedeniyle genel müdürün birinci dereceden sorumlu tutulduğu, bazı yöneticilerin ise denetim süreçlerindeki aksaklıklar nedeniyle sorumluluk zincirinde yer aldığı ifade edildi.

Kazaya ilişkin yargı süreci devam ederken, raporda yer alan tespitlerin Çaykur’da yönetim ve iş güvenliği uygulamalarına yönelik tartışmaları artırması bekleniyor.

Rapor yönetim yapısını tartışmaya açtı

Diğer yandan bilirkişi raporunda yer alan değerlendirmeler doğrultusunda, kazaya ilişkin sorumluluk tespitlerinin Çaykur üst yönetimine uzanması, kurumun mevcut yönetim yapısına yönelik tartışmaları da beraberinde getirdi. Rapora yansıyan bulguların ardından, genel müdürün görevine ilişkin idari ve kurumsal değerlendirmelerin gündeme gelebileceği, bu durumun kurum içinde ve sektörde yakından takip edildiği ifade ediliyor.

Hapis cezası ihtimali de masada

Hukuk çevrelerinde, mahkemenin bilirkişi raporundaki tespitleri esas alması halinde, sorumluluğu bulunduğu değerlendirilen yöneticiler açısından adli yaptırım ihtimalinin gündeme gelebileceği belirtiliyor. Yargılama sürecinin seyrine bağlı olarak, genel müdür hakkında hapis cezası dahil farklı hukuki sonuçların ortaya çıkabileceği ifade edilirken, nihai kararın mahkeme değerlendirmesiyle netleşeceği vurgulanıyor.

Fındıklı Tarım Kredi Kooperatifi iletişim bilgileri

1093 Sayılı Fındıklı Tarım Kredi Kooperatifi
Adres: Merkez Mah. Ramiz Çervatoğlu Cad. No: 2 Fındıklı / Rize
Telefon: 0 (464) 511 30 20
Telefon 2: 0 505 824 94 56

Ardeşen Tarım Kredi Kooperatifi iletişim bilgileri

1987 Sayılı Ardeşen Tarım Kredi Kooperatifi
Adres: Fatih Mah. Niyazi Akay Cad. Talha Yılmaz Alçın Apt. No:38 Z/1 Ardeşen / Rize
Telefon: 0 (464) 715 34 74
Telefon 2: 0 505 824 94 87

İyidere Tarım Kredi Kooperatifi iletişim bilgileri

2108 Sayılı İyidere Tarım Kredi Kooperatifi
Adres: Fıçıtaşı Mah. Kazım Karabekir Sok. No:63/A İyidere / Rize
Telefon: 0 (464) 321 30 61
Telefon 2: 0 505 808 98 06

Pazar Tarım Kredi Kooperatifi iletişim bilgileri

2969 Sayılı Pazar Tarım Kredi Kooperatifi
Adres: Pazar Mah. Turan Tan Sok. Sevgi Apt. No:11 Pazar / Rize
Telefon: 0 (464) 612 17 37
Telefon 2: 0 505 824 90 18

Rize Merkez Tarım Kredi Kooperatifi iletişim bilgileri

47 Sayılı Rize Tarım Kredi Kooperatifi
Adres: Çarşı Mah. Pazar Cad. No:34/1 Merkez / Rize
Telefon: 0 (464) 217 20 68
Telefon 2: 0 505 808 91 65

Çayeli Tarım Kredi Kooperatifi iletişim bilgileri

907 Sayılı Çayeli Tarım Kredi Kooperatifi
Adres: Yenipazar Mah. İshakoğlu Cad. No:20 Çayeli / Rize
Telefon: 0 (464) 532 61 13
Telefon 2: 0 505 808 92 40

Tarım Kredi Kooperatifleri çiftçilere hangi hizmetleri veriyor?

Tarım Kredi Kooperatifleri, üreticilere; arımsal kredi desteği, gübre, yem ve tohum temini, tarım ekipmanları desteği, bitkisel ve hayvansal üretim girdileri ve tarımsal danışmanlık hizmetleri sunarak üretimin sürdürülebilirliğine katkı sağlıyor.

Rize’de faaliyet gösteren Tarım Kredi Kooperatifleri, özellikle çay üreticileri başta olmak üzere bölgedeki çiftçilerin tarımsal girdi ihtiyaçlarını karşılamada önemli rol üstleniyor.

Meyve üretimi Rize tarımının lokomotifi oldu

Verilere göre Rize’de en geniş üretim alanı ve en yüksek ürün miktarı meyve grubunda gerçekleşti. 2021 yılında 551 bin 917 dekar olan meyve üretim alanı, 2022 ve 2023 yıllarında artış gösterirken 2024 yılında 552 bin 391 dekara geriledi. Üretim miktarında ise dalgalı bir seyir dikkat çekti.

Rize’de meyve üretimi;

• 2021 yılında 1 milyon 37 bin 455 ton
• 2022 yılında 909 bin 842 ton
• 2023 yılında 954 bin 465 ton
• 2024 yılında 972 bin 275 ton olarak gerçekleşti

Son verilere göre üretim miktarı yeniden yükseliş eğilimine girdi.

Sebze üretim alanı sınırlı kaldı

Rize’de sebze üretim alanlarının oldukça sınırlı olduğu görüldü. Son 4 yıllık dönemde sebze üretim alanı 3 bin dekar seviyesinin altında kaldı.

Sebze üretim miktarı ise her yıl kademeli olarak düşüş gösterdi.

2021 yılında 1.993 ton olan üretim, 2024 yılında 1.754 tona geriledi.

Tarla bitkileri üretiminde gerileme yaşandı

Rize’de tarla bitkileri üretimi hem ekim alanı hem de üretim miktarı bakımından sınırlı seviyelerde kaldı.

Tarla bitkileri üretim alanı 2021 yılında 2 bin 234 dekar seviyesinde bulunurken, 2024 yılında 1.998 dekara düştü.

Üretim miktarı ise aynı dönemde 597 tondan 338 tona geriledi.

Rize tarımında ürün deseni meyvecilik üzerine kurulu

Veriler, Rize’de tarımsal üretim yapısının ağırlıklı olarak meyve üretimi ve çok yıllık bitkiler üzerine şekillendiğini ortaya koyuyor. İlde coğrafi yapı, iklim koşulları ve arazi yapısı sebze ve tarla bitkileri üretimini sınırlandırırken, meyveciliği öne çıkarıyor.

Uzmanlar, Rize’de tarımsal üretimde katma değerin artırılması için ürün çeşitliliğinin geliştirilmesi ve modern üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması gerektiğine dikkat çekiyor.

İlgili haberler

Rize Tarım ve Orman İl Müdürü Murat Genç kimdir? Hayatı ve kariyeri

Murat genç nereli ve kaç yaşında?

Murat Genç, 1972 yılında Rize’nin Çayeli ilçesinde doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini Çayeli’nde tamamladı. Üniversite eğitimini ise Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde tamamlayarak ziraat mühendisi unvanı aldı.

Çaykur’da başlayan meslek hayatı

Genç, 1992 yılında ÇAYKUR Selimiye Çay Fabrikası’nda memur olarak kamu görevine başladı. Kurum bünyesinde uzun yıllar görev yapan Genç, ÇAYKUR Çayeli ve Gündoğdu Çay Fabrikalarında İşletme Kısım Müdürlüğü görevlerinde bulundu.

2015 yılında ÇAYKUR Tersane Çay Fabrikası Müdürlüğüne atanan Genç, çay üretimi, işleme süreçleri ve sektörel yönetim konularında önemli tecrübeler kazandı.

Akademik ve mesleki çalışmaları

Meslek hayatı boyunca akademik gelişimini sürdüren Murat Genç, Açıköğretim Fakültesi kapsamında Görsel Medya Yapımcılığı ve Kamu Yönetimi bölümlerini tamamladı. Genç, halen Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde yüksek lisans eğitimine devam etmektedir.

Meslek örgütü görevleri

Murat Genç, kamu görevlerinin yanı sıra Rize Ziraat Mühendisleri Odası Başkanlığı görevini de yürütmektedir. Bu görev kapsamında meslektaşlarının mesleki gelişimine yönelik çalışmalar yürütmektedir.

Aile hayatı

Ocak 2021'de Rize Tarım ve Orman İl Müdürü olarak atanan Murat Genç evli ve iki çocuk babasıdır.

İlgili haberler

Konya İl Tarım ve Orman Müdürü Duran Seçen kimdir?

Milletvekili Aydın, önergesinde 2025 yılı yaş çay kilogram fiyatının neden önceki uygulamalardan farklı bir yöntemle belirlendiğini sorarak, bu tercihin hangi ekonomik ya da yönetsel gerekçelere dayandığını sorguladı.

“25,44 TL’nin içinde hangi destekler var?”

Aydın, açıklanan 25,44 TL’lik fiyatın içinde yer alan destekleme unsurlarının kalem kalem ve rakamsal olarak açıklanmasını istedi. Üreticilerin, desteklerin fiyatın içine gizlendiği ve şeffaflığın ortadan kalktığı yönünde ciddi endişeler taşıdığına dikkat çekti.

Özel sektör alımları üretici aleyhine mi kullanılıyor?

Soru önergesinde, tek fiyat politikasının özel sektör alımlarında üretici aleyhine kullanıldığı yönündeki şikayetler de gündeme getirildi. Aydın, fiyat açıklamasının ardından özel sektör firmalarının daha düşük fiyatlarla yaş çay alımı yapmasının üreticiyi mağdur edip etmediğini sorarak, bu konuda herhangi bir denetim veya düzenleme planı olup olmadığını Bakan Yumaklı’ya yöneltti.

“ÇAYKUR kotası üreticiyi zorluyor”

Milletvekili Aydın, özellikle ÇAYKUR’a kota dışı satış yapmak zorunda kalan üreticilerin, özel sektör karşısında çok daha düşük fiyatlara mahkum kaldığını vurguladı. Bu durumun önüne geçmek için taban fiyat uygulaması veya yasal bir düzenleme yapılıp yapılmayacağını sordu.

Budama desteği ve 2026 fiyat politikası da soruldu

Aydın’ın önergesinde budama destekleri de önemli bir başlık olarak yer aldı. Yaş çayda kaliteyi ve verimi artırmak için zorunlu olan budama işlemleri için verilen desteklerin yeterli olup olmadığı sorulurken, 2026 yılında bu desteğin artırılması ya da kapsamının genişletilmesine yönelik bir çalışma olup olmadığı da gündeme getirildi.

Ayrıca, 2026 yılında da tek fiyat politikasının devam edip etmeyeceği ya da yeniden taban fiyat + destekleme sistemine dönülüp dönülmeyeceği sorusu da Bakanlığa yöneltildi.

“Fiyat yıl boyunca sabit, maliyet artıyor”

Önergede dikkat çeken bir diğer başlık ise yaş çay fiyatının yıl boyunca sabit kalması oldu. Aydın, girdi maliyetleri ve kuru çay fiyatları yıl içinde artarken, üreticinin aynı fiyattan çay satmaya devam etmesinin ciddi bir dengesizlik yarattığını belirtti. Bu nedenle yıl içinde birden fazla fiyat güncellemesi yapılıp yapılmayacağını sordu.

Çay üreticisine ekipman desteği talebi

Aydın, genç nüfusun tarımdan çekildiği ve iş gücü sorununun büyüdüğü bir dönemde, çay üreticilerinin kullandığı elektrikli çay motorlarının hibe ve ekipman destekleri kapsamına alınmamasını da eleştirdi. Tarım makineleri desteklerinde çay üreticisinin neden kapsam dışında bırakıldığını sorarak, bu alanda yeni bir destek programı planlanıp planlanmadığını gündeme taşıdı.

Üretici cevap bekliyor

Yaş çayda fiyat ve destekleme politikasına ilişkin bu soruların, özellikle Doğu Karadeniz’de binlerce üreticinin kafasındaki belirsizlikleri yansıttığına dikkat çekiliyor. Gözler şimdi Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın vereceği yanıtlara çevrildi.

Son yıllarda pazar payı gerileyen ÇAYKUR’un içecek markası Didi’nin satış performansı düşerken, bu fotoğraf karesi hem sahadaki kontrol eksikliğini hem de yönetimsel kopukluğu sembolize eden bir örnek olarak değerlendirildi.

Markanın yüzü olan bir soğutucu dolabının Rize’de bile boş olması, Didi’de yaşanan pazar kaybının nedenlerine dair önemli ipuçları verdi.

Genel Müdürün kameraya poz verdiği karede, Didi dolabının boş olması, marka imajının plansızca yönetildiğini, saha denetiminin zayıfladığını, ürün konumlandırmasının kontrol edilemediğini ve marka farkındalığının yönetim tarafından yeterince sahiplenilmediğini gösteren bir tablo olarak yorumlandı.

Bu fotoğraf karesi, bir önceki Genel Müdür İmdat Sütlüoğlu tarafından geliştirilen ve Türkiye'ye kazandırılan DİDİ markasına mevcut yönetimin verdiği önemin seviyesini ortaya koyarken, ÇAYKUR gibi milyarlarca liralık ciroya sahip kritik bir kurumun böylesine sembolik bir hata yapması vizyon eksikliğini gözler önüne serdi. Marka yönetiminde bu kadar büyük bir boşluk varken, kurumun mali ve kurumsal geleceğinin nasıl yönetildiği de ciddi bir tartışma konusu oldu.

Birinci sınıf çay getiren üreticiye ikinci sınıf muamele!

Çayını teslim edemeyen üretici, mecburen çayını özel sektöre Çaykur’un alım fiyatının 5-6 lira altında satmak zorunda kaldı. Aynı sorun ertesi gün bir başka üreticinin başına da geldi.

Mağdur üreticiler, yaşadıkları sıkıntıyı bölgedeki üreticilerin sorunlarını duyuran “Çay Üreticileri Birliği” adlı sosyal medya hesabına iletti. Olayın Çaykur Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim’e de bildirildiği ancak herhangi bir çözüm üretilmediği öğrenildi.

[youtube-video]https://www.youtube.com/shorts/CEykQvV0ALo[/youtube-video]

Çay üreticileri: Sorumlular görevden alınmalı!

Sorun çözülmeyince bazı üreticiler, AK Parti Genel Merkezi’ni arayarak yaşanan mağduriyeti doğrudan iletti. Ardından fabrika, ikinci gün aynı sorunu yaşayan bir başka üreticinin çayını almak zorunda kaldı.

Bölgedeki çay üreticileri duruma tepki göstererek; “Vatandaşa bilerek zorluk çıkaran, çiftçiyi mağdur eden kim olursa olsun; Çaykur’da en alt kademeden en üst kademeye kadar bu duruma göz yuman, sessiz kalan ya da müdahale etmeyen herkes derhal görevden alınmalıdır.”

Çaykur’da denetim çağrısı

Rize’de yaşanan bu olay, Çaykur’un alım politikalarına yönelik yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Üreticiler, kurumun alım kriterlerinde keyfî uygulamalara son verilmesini ve eksperlerin üretici aleyhine tutumlarının denetlenmesini istedi.

Çay üreticisi kasıtlı olarak özel sektöre yönlendiriliyor!

Çay alımında ortaya çıkan şok görüntüler, çiftçinin birinci sınıf yaş çayı 'ot bahane' edilerek alınmayıp, Çaykur eksperleri tarafından üreticinin daha düşük fiyattan satmaları için nasıl özel sektöre yönlendirildiğini de gözler önüne serdi.

Yaşanan bu mağduriyet, bölgedeki üretici tepkisinin doğrudan ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim’e yönelmesine neden oldu. Alim’in, kurum içinde uyguladığı randevu sistemi ve alım politikaları, üretici nezdinde büyük bir öfkeye dönüşmüş durumda.

Görevden alma Temmuz'da masadaydı

Ankara kulislerinde konuşulanlara göre, Yusuf Ziya Alim’in Temmuz ayında görevden alınması bekleniyordu. Ancak aynı dönemde yaşanan orman yangınları ve kamuoyunun farklı gündemlere yoğunlaşması nedeniyle bu süreç askıya alındı. Ancak dosyanın kapanmadığı, sadece ertelendiği konuşuluyor.

ÇAYKUR’un uygulamaları nedeniyle oluşan fiyat farkı ve özel sektör karşısında üreticinin korunamaması, bölgedeki siyasi dengeleri de etkilemiş durumda. AK Parti’nin Karadeniz’de güçlü olduğu birçok ilde, üreticinin tepkisinin doğrudan siyasi iktidara yönelmeye başladığı gözleniyor.

Ankara’da "rahatsızlık" büyüyor

Alınan bilgilere göre; sadece üretici değil, bölgedeki AK Partili milletvekillerinin bir kısmı da ÇAYKUR yönetiminden duydukları rahatsızlığı dile getirmeye başladı. Genel Müdür Alim’in üreticiyle bağ kurmakta zorlandığı, uyguladığı alım politikalarının da kurumu yıprattığı yönünde dosyalar ilgili makamlara iletilmiş durumda.

Tüm bu gelişmelerin ışığında, Yusuf Ziya Alim’in görevden alınması sürpriz olmayacak. ÇAYKUR’un bu yılki alım sürecinde yaşananlar, hem üreticiyi hem devleti hem de bölgedeki siyasi dengeleri fazlasıyla sarsmış durumda.

Çaykur’da örgütlü bulunan Öz Gıda-İş Sendikası ile işveren sendikası TÜHİS arasında yürütülen görüşmelerde uzlaşma sağlanamayınca, grev kararı alındı. Çaykur’un 10 bin 308 çalışanından 9 bin 345’i sendikalı olarak bu sürecin doğrudan içinde yer alıyor.

Arabulucu toplantısına katılım olmadı

Toplu sözleşme görüşmeleri çıkmaza girerken, çözüm için devreye giren arabuluculuk süreci de sonuçsuz kaldı. Sendika yetkililerinin verdiği bilgiye göre, arabuluculuk toplantısına TÜHİS’ten hiçbir yetkilinin katılmaması dikkat çekti. Bu durum üzerine uyuşmazlık tespiti tutularak resmi olarak grev süreci başlatıldı.

Grev dalgası yayılıyor

Ülke genelinde kamu işçilerini kapsayan toplu sözleşme görüşmelerinde anlaşmazlık sürerken, sendikalar peş peşe grev kararları almaya başladı. Çaykur da bu kritik süreçte greve hazırlanan önemli işletmelerden biri oldu.

2024 yılında yaş çay alım fiyatı 19 TL olarak uygulanmıştı. Bu yılki fiyatla birlikte üreticinin eline 25,44 TL geçecek. Açıklamada, “Üreticilerimize hayırlı ve bereketli bir sezon diliyoruz” ifadesi kullanıldı.

ÇAYKUR 2025 hedeflerini paylaştı

Bakanlık açıklamasında 2024 yılı yaş çay rekoltesinin 1 milyon 430 bin ton olarak gerçekleştiği belirtilirken, ÇAYKUR’un aynı yıl 49 yaş çay fabrikasında toplam 783 bin ton yaş çay alımı gerçekleştirdiği vurgulandı. 2025 yılında da benzer bir alım hacminin hedeflendiği bildirildi.

Yaş çay alım süreci, özellikle Rize, Artvin, Trabzon ve Giresun başta olmak üzere Doğu Karadeniz Bölgesi’nde binlerce üreticiyi yakından ilgilendiriyor. Fiyat artışının 2025 yılı hedeflenen enflasyon oranına göre yapılması dikkat çekti.

Emek Haber'in haberine göre, kamuda bir çok işyerinde geçici işçilerin kadro sorunu çözülerken, Çaykur’da çalışan 11 bin geçici işçi ile ilgili somut bir adım atılmaması Çaykur işçisini derinden yaralıyor. İşyerinde kadro sorunu çözülmediği için, Çaykur’da çalışan kadrolu işçi sayısı 500’e kadar düştü. 500 işçiden bir kısmının da emekli maaşlarının düşmemesi için 2025 yılından önce emekli olması durumunda Çaykur’da neredeyse kadrolu çalışan işçi kalmayacak.

SENDİKANIN ÖNERİLERİNİN HİÇ BİRİ DİKKATE ALINMADI!

İşyerinde örgütlü bulunan Hak-İş’e bağlı Öz Gıda-İş Sendikası, Çaykur’daki mevsimlik işçi sorununun çözümüne yönelik hükümete farklı çözüm önerilerinde bulunmasına rağmen, bu önerilerin hiç biri dikkate alınmadı. Çaykur işçisi yılın sadece 6 ayı çalışırken, diğer aylar ise hem sosyal güvenceden yoksun hem de iş kaygısı ile ömürleri geçiyor.

Çaykur işçisi kendilerine özel bir ayrıcalık istemezken, kamuda diğer işyerlerinde sözleşmeli işçilere verilen hakların kendilerine de verilmesini istiyor.

ÇAYKUR'DA KADROLU İŞÇİ SAYISI 500'E KADAR DÜŞTÜ!

İşyerinde İşverenin tutumundan dolayı kadro sorunu çözülemezken, Türkiye’nin önemli bir işletmesi olmasına rağmen Çaykur, çalışanların neredeyse tamamına yakını mevsimlik işçilerin çalıştığı bir işletme haline geldi. Çaykur’da toplam 11 bin çalışan bulunurken, kadrolu işçi sayısı 500’e kadar düştü. Geçmişte yani 2007 yılında 5500 kadrolu işçi bulunurken, bugün gelinen noktada kadrolu çalışan sayısının 500’e kadar düşmesi, işyerindeki çalışanlar içler acısı durumunu gözler önüne serdi.

Burada Öz Gıda-İş Sendikasının çalışanların kadroya alınmasıyla ilgili gündeme getirdiği 1800 iş günü şartı ile işsizlik sigorta fonundan yararlanma şartlarının kolaylaştırılmasına yönelik tekliflerin de kabul görmemesi, Çaykur’da işçilerin tepkisini daha da artırdı.

İşsizlik sigorta fonunda yararlanma şartının 600 günden 540 güne düşürülmesi durumunda en azından Çaykur işçisinin 3 yılda bir olsa da 6 ay işsizlik ödeneğinden yararlanabileceklerdi. İşverenin, 2023 yılında hükümetin aldığı karara rağmen geçici işçilerle ilgili somut bir adım atmayarak, çalışanların emeklilik hakkını daha kazanamayacakları bir sisteme mahkum etmesi dikkat çekiyor.

İŞ SÖZLEŞMESİNDEKİ GEÇİCİ İŞÇİ TANIMI MEVSİMLİK İŞÇİ OLARAK DEĞİŞTİRİLDİ!

Diğer yandan işverenin, Çaykur’da iş sözleşmesinde geçici işçi tanımını kaldırarak, mevsimlik işçi tanımı getirmesi, buradaki çalışan karşıtı tutumu bir kez daha ortaya koydu.

ÇAYKUR'un üstlendiği misyonun bilincinde olununduğunun belirtildiği açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"Gerekli koordinasyon ve denetim çalışmalarını uygulamaya alıyor, sektör içi çalışmaları da takip ediyoruz. Daire başkanlarımız ve fabrika müdürlerimizle düzenli yaptığımız kampanya hazırlıkları ve istişare toplantılarımız neticesinde bölgelerimizde çayın gelişim süreçlerine uygun olarak ikinci sürgün çay alımlarına 26 Haziran Çarşamba günü başlanacaktır. İkinci sürgün sezonunun tüm üreticilerimiz için huzurlu ve bereketli geçmesini temenni ederiz."

Çay hasadının 3-5 günde tamamlanamayacağına dikkat çekilen duyuruda, şu ifadelere yer verildi:

“Yetiştiricilerimizin acele etmeden günlük limitlere göre taze çay toplaması niteliksel açıdan önemlidir. Kurumumuzun günlük alım miktarının 12 bin tonu aşması işlerimize yük oluyor. Yarından itibaren kısa bir süreliğine de olsa "50 kg alım yaparak normal şartlara dönmek zorundayız."

YAŞ ÇAY FİYATI ÜRETİCİYİ KIZDIRMIŞTI

2024 yaş çay alım ücreti çay üreticilerini kızdırmış ve konu Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı'ya sorulmuştu. Bakan Yumaklı yaş çay alım fiyatının değişmeyeceğini belirterek "Çay fiyatları maliyetlere bakılarak yapılmıştır. Açıkçası beklentileri yüksek tutmayı tamamen siyasi bir şey olarak görüyorum." açıklamasında bulunmuştu. Tarım Bakanı açıkladıkları 2024 yaş çay alım fiyatı ile ÇAYKUR’un müdahale ya da alım fiyatıyla maliyetlerin arasında anormal bir şey olmadığını ifade etmişti.

Kahveci'nin bu sözleri, yaş çay fiyatlarının ve ÇAYKUR'un piyasadaki rolünün tekrar gündeme gelmesine neden oldu.

Bu durumda ÇAYKUR'un, Regülasyon kurumu değil büyük bir Çay Sanayicisi olmaktan öteye geçmemektedir.

Üretici açısından yetesiz fiyat ve regülasyon konusuna dikkat çeken KAHVECİ; Ne yazık ki büyük paradoks bununla sınırlı değil. Yaş Çay fiyatının önceki yıla göre ÇAYKUR açısından %50 civarında artmasının tüketiciye kuru Çay fiyatının artması olarak yansıyacaktır.

Kahveci; Öyle bir ortam içindeyiz ki ne alan ne satan ne de satın alan memnun değil. Bir an önce gerçek bir regülasyon sisteminin kurulması gerekiyor. Bunu en az 8-10 yıldır söylüyorum.

YAŞ ÇAY ALIM FİYATI YÜZDE 54,5 ORANINDA ARTIRILDI

Yaş çay alım fiyatı geçtiğimiz yıl Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından 11 TL olarak açıklanmıştı. Yaş çay alımı bu yıl yüzde 54,5 oranında artırılarak 17 lira olarak açıklandı.

ÇAYKUR'UN FAİZ GİDERİ 1 MİLYAR LİRAYA YAKLAŞTI

Çaykur, 2022 yılında teklif toplama suretiyle farklı bankalardan 16 milyar 828 milyon 922 bin TL ticari banka kredisi kullandı ve 17 milyar 229 milyon 22 bin TL kredi ana para geri ödemesi yaptı. Çaykur’un 2022 dönem sonu itibariyle çeşitli bankalara 4 milyar 851 milyon 500 bin TL kredi borcu bulunurken, ticari bankalardan kullanılan kredilerinden dolayı tahakkuk eden finansman gideri tutarı ise 844 milyon 545 bin 524 TL’ye ulaştı.

Sayıştay raporunda öneri olarak, “Borçlanma sarmalının kırılabilmesi için işletme faaliyeti kârının artırılmasına ve kredi kullanma ihtiyacının azaltılmasına yönelik tedbirlerin alınması ve bu suretle daha az kredi kullanılması gerek” ifadelerine yer verildi.

TARIM BAKANI YAŞ ÇAY ALIM ÖDEMELERİNE YÖNELİK AÇIKLAMA YAPTI

Çay üreticisine, yaş çay alımı ödemesi yapılacak. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yaş çay alımı ödemelerine yönelik açıklama yaptı. Yumaklı, sosyal medya hesaplarından yaptığı açıklamada Çaykur aracılığıyla 22 bin ton yaş çay alımı karşılığı olarak 303 milyon 717 bin TL ödemeyi çay üreticilerinin hesaplarına 30 Kasım Perşembe günü aktarılacağını kaydetti.

ÇAYKUR'dan yapılan açıklamada, çayın kalitesinin bahçeden başladığına işaret edilerek, şunlar kaydedildi:

"Her türlü ot, kuru yaprak ve çöplerden arındırılmış çay hasadı yapmamız ve kaliteden ödün vermememiz gerekir. Unutulmamalı ki uygunsuz her hasat, kalitesiz bir bahçe çocuklarımızın yarınlarını bugünden yok etmektir. Gelecek nesillere daha sürdürülebilir, sağlıklı, verimli çay ve çay bahçeleri bırakmanın şimdiden yapılacak çalışmalarla olacağının bilinmesini istirham ediyoruz."