Muğla’da havza bazlı olarak belirlenen ürün desenleri, destekleme kapsamına giren ürünleri netleştirirken, üreticinin ekim kararlarını da doğrudan etkiliyor. Bu nedenle havza ürün listeleri, özellikle 2026 sezonu öncesinde çiftçiler tarafından yeniden mercek altına alınıyor.

Hazırlanan listede hemen her havzada arpa ve buğday temel ürünler olarak yer alırken, baklagiller ve yem bitkileri ortak payda olarak dikkat çekiyor.

Muğla’da havzalara göre desteklenen ürünler

Bodrum Havzası

• Arpa
• Buğday
• Nohut
• Yem bitkileri

Dalaman Havzası

• Arpa
• Ayçiçeği (yağlık)
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Mercimek
• Mısır (dane)
• Nohut
• Pamuk (kütlü)
• Soya
• Yem bitkileri

Datça Havzası

• Arpa
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Nohut
• Patates
• Yem bitkileri

Fethiye Havzası

• Arpa
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Nohut
• Yem bitkileri

Kavaklıdere Havzası

• Arpa
• Aspir
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Nohut
• Soya
• Yem bitkileri

Köyceğiz Havzası

• Arpa
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Mısır (dane)
• Nohut
• Pamuk (kütlü)
• Soya
• Yem bitkileri

Marmaris Havzası

• Arpa
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Nohut
• Yem bitkileri

Menteşe Havzası

• Arpa
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Mısır (dane)
• Nohut
• Soya
• Yem bitkileri

Milas Havzası

• Arpa
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Mercimek
• Mısır (dane)
• Nohut
• Pamuk (kütlü)
• Soya
• Yem bitkileri

Ortaca Havzası

• Arpa
• Ayçiçeği (yağlık)
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Nohut
• Pamuk (kütlü)
• Soya
• Yem bitkileri

Seydikemer Havzası

• Arpa
• Ayçiçeği (yağlık)
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Mercimek
• Mısır (dane)
• Nohut
• Pamuk (kütlü)
• Patates
• Soya
• Yem bitkileri

Ula Havzası

• Arpa
• Buğday
• Nohut
• Soya
• Yem bitkileri

Yatağan Havzası

• Arpa
• Buğday
• Fasulye (kuru)
• Mısır (dane)
• Nohut
• Yem bitkileri

Ortak tablo ne söylüyor?

Muğla’daki havza ürün desenine bakıldığında üç temel eğilim öne çıkıyor:

• Tahıllar ve baklagiller merkezde: Arpa, buğday ve nohut hemen her havzada destekleniyor.
• Yem bitkileri tüm havzalarda ortak: Hayvancılık altyapısını destekleyen ürünler planlamanın temel unsuru.
• Pamuk ve soya sınırlı ama stratejik: Özellikle Dalaman, Milas, Ortaca ve Seydikemer havzalarında öne çıkıyor.

Meyve: Alan sabit, üretim düşüşte

Muğla tarımının lokomotifi olan meyve üretiminde alanlar büyük ölçüde korunmasına rağmen üretim miktarındaki düşüş dikkat çekiyor.

• 2021 / Alan: 1.201.019 da – Üretim: 679.396 ton
• 2022 / Alan: 1.198.700 da – Üretim: 755.504 ton
• 2023 / Alan: 1.197.716 da – Üretim: 725.738 ton
• 2024 / Alan: 1.195.984 da – Üretim: 529.966 ton

Son verilere göre meyve üretimi, bir yıl içinde yaklaşık 200 bin tonun üzerinde gerilemiş durumda. Bu düşüş, iklim koşulları, verim kaybı ve maliyet baskısının etkilerini yeniden gündeme getiriyor.

Sebze: Alan daralıyor, üretim geriliyor

Sebze üretiminde tablo daha net. Hem ekim alanları hem de üretim miktarı istikrarlı biçimde düşüyor.

• 2021 / Alan: 98.773 da – Üretim: 855.496 ton
• 2022 / Alan: 91.187 da – Üretim: 761.389 ton
• 2023 / Alan: 79.185 da – Üretim: 636.798 ton
• 2024 / Alan: 76.411 da – Üretim: 622.806 ton

Dört yılda sebze ekim alanı yaklaşık 22 bin dekar, üretim ise 230 bin tonun üzerinde azalmış durumda. Bu gerileme, özellikle örtü altı üretimde maliyet ve işçilik sorunlarını öne çıkarıyor.

Tarla bitkileri: Alan küçülüyor, üretim dalgalı

Tarla bitkilerinde alan daralması daha sınırlı olsa da üretim istikrarsız bir seyir izliyor.

• 2021 / Alan: 691.532 da – Üretim: 139.151 ton
• 2022 / Alan: 649.070 da – Üretim: 137.612 ton
• 2023 / Alan: 632.337 da – Üretim: 140.137 ton
• 2024 / Alan: 627.403 da – Üretim: 129.352 ton

2023’te üretimde sınırlı bir toparlanma görülse de 2024’te yeniden düşüş yaşanması, tarla bitkilerinde sürdürülebilirliğin zayıfladığını gösteriyor.

Ortak eğilim: Alan daralıyor, verim baskı altında

Veriler birlikte değerlendirildiğinde Muğla tarımında üç temel eğilim öne çıkıyor: Ekim alanları genel olarak küçülüyor, üretim miktarları dalgalı ve istikrarsız, verim kaybı riski her geçen yıl artıyor.

Bu tablo, tarımda girdi maliyetleri, iklim etkileri ve üreticinin üretimden çekilme eğiliminin sahaya doğrudan yansıması olarak değerlendiriliyor.

Sonuç olarak TÜİK verileri, Muğla’da tarımsal üretimin nicelikten çok sürdürülebilirlik sorunlarıyla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Alan kaybı durdurulmadıkça ve verim artırıcı yapısal adımlar atılmadıkça, üretimdeki dalgalanmanın önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor.

Tarla bitkileri: Tritikale öne çıkıyor

Muğla’da tarla bitkileri üretimi sınırlı alanlarda yapılmasına rağmen bazı ürünlerde dikkat çekici oranlara ulaşılıyor.

• Tritikale (yeşil ot): 130 bin 212 ton → Türkiye üretiminin %10,22’si
• Buğday: 74 bin 115 ton
• Arpa: 67 bin 174 ton
• Patates: 13 bin 938 ton
• Dane mısır: 10 bin 452 ton

Tritikale üretimi, özellikle hayvancılık açısından Muğla’yı yem bitkileri bakımından öne çıkaran başlıca kalemlerden biri olarak dikkat çekiyor.

Meyvede Türkiye’nin merkezi: Mandalina

Muğla tarımının en güçlü olduğu alanların başında meyve üretimi geliyor. Özellikle narenciye üretiminde il, Türkiye genelinde belirleyici bir role sahip.

• Mandalina: 867 bin 93 ton → Türkiye üretiminin %43,61’i
• Portakal: 116 bin 845 ton
• Limon: 85 bin 253 ton
• Nar: 61 bin 558 ton
• Zeytin (yağlık): 156 bin 238 ton

Bu tablo, Muğla’yı mandalina üretiminde Türkiye’nin açık ara lideri konumuna taşıyor.

Sebzede seracılık etkisi

Muğla’da sebze üretimi, özellikle örtü altı yetiştiriciliğin yaygın olduğu ilçelerde yoğunlaşıyor.

• Domates (sofralık): 464 bin 64 ton → Türkiye üretiminin %5,72’si
• Patlıcan: 39 bin 402 ton
• Hıyar (sofralık): 19 bin 913 ton
• Kabak (sakız): 19 bin 312 ton
• Karpuz: 21 bin 55 ton

Domates üretimi, Muğla’yı sebzede Türkiye’nin önemli merkezlerinden biri haline getiriyor.

Ürünlere göre genel sezon takvimi (Muğla)

• Narenciye (mandalina, portakal, limon): Hasat: Ekim – Ocak
• Zeytin: Hasat: Kasım – Ocak
• Domates, patlıcan, hıyar (sera): Üretim: Yıl geneline yayılıyor
• Buğday – arpa: Ekim: Sonbahar | Hasat: Haziran
• Tritikale (yeşil ot): Hasat: İlkbahar

Genel değerlendirme

TÜİK verileri, Muğla’nın tarımda yalnızca çeşitlilik değil, ülke ölçeğinde belirleyici üretim gücü sunduğunu ortaya koyuyor. Özellikle mandalina, tritikale ve domates üretimi; ilin tarımsal stratejisinde anahtar rol oynuyor.

Kütahya’dan Muğla’ya uzanan meslek yolu

1 Nisan 1974’te Kütahya’da doğan Seyfettin Baydar, 1997 yılında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden mezun oldu. Akademik kariyerine Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nde araştırma görevlisi olarak devam eden Baydar, burada yüksek lisans eğitimini tamamladı.

2000 yılında Kütahya İl Tarım Müdürlüğü’nde mühendis olarak kamu görevine başlayan Baydar, kısa sürede idari kademelerde görev aldı.

23 yıllık idarecilik tecrübesi

Baydar, 2004–2010 yılları arasında Çiftçi Eğitim, Destekleme ve Kontrol Şube Müdürlüğü görevini yürüttü. Ardından Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nde İl Müdür Yardımcılığı ve İl Müdürlüğü görevlerinde bulundu.

2013–2020 yılları arasında Konya İl Tarım ve Orman İl Müdürü olarak görev yapan Baydar, bu dönemde kırsal kalkınma ve üretici odaklı projeleriyle dikkat çekti. 2020–2024 yılları arasında Tarım ve Orman Uzmanı olarak Tarım Reformu Genel Müdürlüğü bünyesinde görev alan Baydar, bir süre Bakan Yardımcısı danışmanlığı da yaptı.

Kırsal kalkınma ve AB projelerinde aktif rol

Seyfettin Baydar’ın kariyerinde öne çıkan başlıklardan biri de yürütücülüğünü yaptığı projeler oldu. Kırsal kalkınma, eğitim ve yatırım odaklı 128 ayrı proje, kalkınma ajansları kapsamında 56 proje, Avrupa Birliği ülkelerinde gerçekleştirilen sürü yönetimi, çiftçi eğitimi, hayvancılık ve biyolojik mücadele projeleri Baydar’ın imzasını taşıyor.

Ayrıca FAO, UNDP ve GEF destekli uluslararası projelerde de aktif görev aldı.

Muğla’da yeni dönem

2025 yılında Muğla Tarım ve Orman İl Müdürü olarak atanan Seyfettin Baydar, evli ve üç çocuk babasıdır.

Daha Fazla Bilgi İçin: Muğla ve ilçelerine yönelik en güncel tarımsal gelişmeleri takip etmek için Muğla Tarım Haberleri kategorimizi ziyaret edebilir, Türkiye genelindeki tüm il müdürlerinin özgeçmişlerine ve güncel listesine Tarım ve Orman İl Müdürleri sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Tarla, bağ-bahçe ve zirai mücadele çalışmaları

Şubat ayının ikinci yarısından itibaren hava ve toprak koşullarının uygun olduğu bölgelerde soğan ve sarımsak ekimi yapılabiliyor. Hububat ekili alanlarda yabancı ot kontrolleri sürerken, gerekli görülen alanlarda ilaçlama çalışmalarına devam ediliyor.

Tarla fareleri ve zabrus zararlısına karşı kontrollerin yapılması, tespit edilen alanlarda zaman kaybetmeden mücadeleye başlanması öneriliyor. Ambarlarda depolanan ürünler için koruma ve zararlı mücadelesi de bu ay boyunca sürüyor.

Meyve bahçelerinde kış dönemi hastalık ve zararlılarına karşı kış mücadelesi önem taşıyor. Fidan dikimi yapılacak alanlarda yer işaretlemeleri ve çukur açma işlemleri tamamlanırken, ayın ortasından sonra uygun hava koşullarında fidan dikimi gerçekleştirilebiliyor.

Aynı şekilde meyve ağaçlarında budama çalışmaları şubat ayının ortasından itibaren başlıyor. Hastalık ve zararlılara karşı meyve ağaçları ve bağlarda bordo bulamacı uygulaması bu ayın öne çıkan işlemleri arasında yer alıyor.

Seralarda ise yeşil soğan, roka ve marul hasadı şubat ayında da devam ediyor. Bağlarda bağ fidan yerleri hazırlanıyor, ay ortasından sonra bağ çubuğu dikimleri yapılabiliyor.

Hayvancılık faaliyetleri

Şubat ayında hayvan sağlığına yönelik çalışmalar ön planda. Büyükbaş ve küçükbaş hayvanlarda hastalık taramaları, bulaşıcı hastalıkların önlenmesi için düzenli kontroller ve epidemiyolojik çalışmalar yapılıyor.

Büyükbaş hayvanların küpe takılarak kimliklendirilmesi ve VETBİS sistemine kayıt işlemleri sürdürülüyor. Brucella başta olmak üzere çeşitli hastalıklara karşı koruyucu aşılamalar bu ayda yoğunlaşıyor.

Kuduz hastalığına karşı kedi ve köpeklere aşılama yapılırken, insanları ısıran hayvanlara yönelik ısırık takipleri de titizlikle yürütülüyor. Hastalıktan ari işletmelerin denetim ve kontrolleri şubat ayında devam ediyor.

Arıcılık çalışmaları

Arıcılıkta Şubat ayı hazırlık ayı olarak değerlendiriliyor. Kovanların tamir ve boya işlemleri, çerçeve onarımları ve petek takma çalışmaları bu dönemde yapılıyor.

Ay sonuna doğru, hava koşullarının uygun olması halinde kovanlar kışlatma alanlarından alınarak yeni konaklama yerlerine taşınabiliyor. Arı sicil defteri gözden geçirilerek kovanların durumu kontrol ediliyor.

Arıların beslenmesi için şeker, bal ve polen temini yapılarak kek hazırlıklarına başlanıyor. Hava sıcaklıklarının uygun olduğu günlerde arılar dışarı çıkabilse de, kovan içi ısının korunması için aşırı müdahaleden kaçınılması öneriliyor.

Üreticiye uyarı

Uzmanlar, şubat ayında yapılacak çalışmaların hava ve toprak koşulları dikkate alınarak planlanması gerektiğini vurgularken, erken ve bilinçsiz uygulamaların hem verimi hem de ürün sağlığını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çekiyor.

Yapılan duyuruda, çiftçilere verilecek sertifikalı tohum desteğinden yararlanacak üreticilerin listeleri 2 Ekim 2025 tarihi itibarıyla il ve ilçe müdürlüklerinde askıya asıldı. İcmaller, 5 gün süreyle askıda kalacak. Bu süre içinde üreticilerin kendi bilgilerini kontrol etmeleri ve olası hataları ilgili ilçe müdürlüklerine bildirmeleri gerekiyor.

Sertifikalı Tohum Kullanım Desteği Nedir?

Bu destek, tarımda verimliliğin artırılması, kaliteli ve yüksek verimli çeşitlerin yaygınlaştırılması amacıyla çiftçilere verilen önemli bir destek kalemini oluşturuyor.

Askı İcmallerinde Ne Yapılmalı?

Başvuru yapan çiftçilerin, askı listelerinde adlarının yer alıp almadığını, beyan ettikleri ürün ve alan bilgilerinin doğru olup olmadığını mutlaka kontrol etmeleri gerekiyor. Yanlış veya eksik kayıtların düzeltilmesi için askı süresi içerisinde ilgili ilçe tarım ve orman müdürlüğüne başvurulması gerekiyor.

İl Müdürlüğü yetkilileri, icmallerin kontrol edilmemesi halinde olası hataların düzeltilmeden kalacağına, bunun da destek ödemelerinin alınmasını engelleyebileceğine dikkat çekti.

Törende, her iki müdür karşılıklı olarak birbirlerine hediyeler takdim etti ve Muğla tarımının geleceği adına yapılacak projeler ve ilerlemeler hakkında bilgi paylaşımları yapıldı. Yeni İl Müdürü Seyfettin Baydar, Muğla'nın tarımsal gelişimi için çalışmaların devam edeceğini ve sektördeki başarıların artırılması için tüm ekip ile birlikte özverili bir şekilde çalışacaklarını belirtti.

İl Müdürü Barış Saylak, görev süresi boyunca gerçekleştirilen projeler ve elde edilen başarılar hakkında da kısa bir değerlendirme yaptı. Her iki müdür, Muğla tarımının daha da ilerlemesi adına güçlü bir işbirliği içinde çalışmaya devam edeceklerini ifade etti.

Yeni İl Müdürü Seyfettin Baydar’a görevinde başarılar dilenerek, Muğla tarımının geleceği için hayırlı olması temenni edildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın "Kırsal Kalkınma Yatırımlarını Destekleme Programı (KKYDP) kapsamında verdiği yüzde 50 hibe desteğiyle kuruluşu tamamlanan Zeytinyağı Tesisinin açılışında konuşan İl Tarım ve Orman Müdürü Barış Saylak, "Muğla'da son beş yıldır bütün enerjimizi ve dikkatimizi tarım sektörüne ve Muğla'nın stratejik ürünlerine vererek, bu sektörlerin gelişmesini, üreticilerinin ise daha fazla gelir elde edebilmesini sağlamaya çalışıyoruz” dedi.

MARKA ZEYTİNYAĞLARIMIZIN SAYISI GİDEREK ARTIYOR

Menteşe İlçesi Esençay Mahallesinde faaliyet gösterecek olan fabrikanın açılış töreninde konuşan İl Tarım ve Orman Müdürü Barış Saylak, "Zeytin ve zeytinyağı, bizim hem kadim kültürümüz hem de en önemli ekonomik girdilerimizin başında geliyor. Bu anlamda, sektöre yatırım yapmak isteyen üretici ve girişimcilerimizin gün geçtikçe artması bizim için çok büyük bir gurur kaynağı. Bu tür yatırımların, Bakanlığımızın hibe ve teşvik kaynaklarından yararlanabilmesi için elimizden gelen tüm gayreti göstermeye çalışıyoruz. Bu desteklerle sadece yeni yatırımların önünü açmakla kalmıyor, mevcut işletmelerin de hem modernize olmasını hem de kapasitesini artırmasını sağlıyoruz." dedi.

Menteşe İlçesi'nin Muğla'da zeytin ağacı varlığı açısından 6'ncı sırada yer aldığını da söyleyen Barış Saylak, "Muğla, yakın zamanda marka zeytinyağları ile Türkiye'nin lider şehirlerinden biri olacak, buna yürekten inanıyoruz. Bizler İl Müdürlüğü olarak zeytinyağı okur yazarlığını geliştirmek ve yüksek kalitede üretim yapımını teşvik etmek amacıyla pek çok projeyi hayata geçirdik. Zeytinde İyi Tarım Uygulamaları, Organik Zeytinyağının Öyküsü, Zeytinin Zeytinyağına Kaliteli ve Kayıpsız Yolculuğu" gibi çalışmalarımız meyvelerini vermeye devam ediyor. 2025 yılında 6'ncısını düzenleyeceğimiz Zeytinyağı Kalite Yarışması sayesinde, son beş yıl içerisinde Muğla'da 50 zeytinyağı markası oluştu. Kurduğumuz beş adet erken uyarı sistemi ile zeytin bahçelerinde verim artışı sağlamaya devam ediyoruz." şeklinde konuştu.

MODERN VE TAM DONANIMLI SIKIM FABRİKASI

Fabrika İşletmecilerinden Rafet Antalyalı da konuşmasında, Esençay Zeytinyağı Fabrikasının kuruluş hikayesini anlattı. Bölgede, Tarım ve Orman Bakanlığı desteğiyle dikilen zeytin fidanlarından ilham aldıklarını anlatan Antalyalı, "Zeytinlikler arttıkça, insanlarımızın zeytinyağı sıkımı yaptırmak için uzak bölgelere gitmek zorunda kaldığını gördük. Biz de köyümüzde bir fabrika açmaya karar verdik." dedi.

Fabrikayı en son teknoloji sıkım makineleriyle donattıklarını ve hijyenik koşullarda sıkım işlemine başladıklarını söyleyen Antalyalı, "Böyle modern bir işletmeyi hemşehrilerimizin hizmetine sunmak bizim için kıvanç kaynağıdır. Bizlerden bu süreçte desteğini esirgemeyen Tarım İl Müdürümüz Barış Saylak'a ve değerli çalışanlarına sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum. Hayırlı olsun" ifadelerini kullandı.

Başvurular 19 Şubat tarihine kadar kabul edilebilecek. Program kapsamında yatırımcılara yüzde 50 hibe verilecek. Başvurular www.tarimorman.gov.tr adresinden online olarak yapılacak.

HİBEYE TUTARLARI İKİ VE ÜÇ KATINA ÇIKARILDI

Muğla İl Tarım ve Oman Müdürü Muhammed Sevinç yaptığı açıklamada, bu yıl proje tutarları iki ve üç katına çıkarıldığını belirterek, "Bu önemli ayrıntıyı yatırımcılarımızla paylaşmak isterim. Yeni tesisler için 2023 yılında 7 milyon TL olan tutar 14 milyona, tamamlama projelerinde 5 milyon liradan 12 milyon liraya, kapasite artırımı/teknoloji yenileme veya modernizasyonunda 4 milyon liradan 10 milyon liraya, kırsal ekonomik altyapı yatırımları 1 milyon liradan 3 milyon liraya yükseltildi." dedi.

2023 YILINDA 24 MİLYON 333 BİN 402 TL HİBE DESTEĞİ ÖDEMESİ

İl Müdürü Sevinç, 2023 yılında verilen desteklerden bahsederek, “İlimizde 2023 yılında KKYDP çerçevesine giren konulardan; ekonomik yatırım projeleri çerçevesinde 6 projeye, bireysel sulama sistemleri projesinde 24 projeye, uzman eller projelerinde 3 projeye, makine, alet ekipman desteklerinde 399 projeye toplamda 24 milyon 333 bin 402 TL hibe desteği ödemesi yapıldı” ifadelerinde bulundu.

Mumcular Pazar Yerinde yapılan dağıtım etkinliğine, Bodrum Belediye Başkan Yardımcısı Tayfun Yılmaz, bölge muhtarları, ilgili belediye personeli ile üreticiler katıldı.

Kışlık fide hibe dağıtımında Bahçeyaka Mahallesi Tarım AR-GE ve Yerel Tohum Merkezi’nde yetiştirilen brokoli, karnabahar, lahana, pancar, turp, düz marul ve kıvırcık marul olmak üzere 7 çeşit fide, ÇKS’ye kayıtlı 120 üreticiye ve evde kendisi için üretim yapan ve hibeden yararlanmak isteyen onlarca vatandaşa ücretsiz olarak dağıtıldı.

Bodrum Belediyesi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü’nden sorumlu Başkan Yardımcısı Tayfun Yılmaz, gerçekleştirilen hibe programında şunları söyledi:

“2019 Eylül ayında Belediye Başkanımız Sayın Ahmet Aras'ın önderliğinde Mumcular bölgesinde Tarımsal Hizmetler Müdürlüğünün kuruluşunu gerçekleştirdik. Bu aradan geçen 4 yılda Bodrum'da tarımın nasıl içerisinde olabileceğimizle alakalı çalışmalar yaptık. Bu çalışmalar sonucunda bir tarımsal kalkınma kooperatifinin kurulma gerekliliği ortaya çıktı.

Bugün geldiğimiz noktada Bodrum Belediyesi üreticiye katkı sunacak her türlü ürününü ve malzemesini kendi kendine üretiyor ve ekonomik koşullar altında ezilen üreticiye ciddi desteklemeler sunuyor. Bununla ilgili başta Tarımsal Hizmetler Müdürlüğümüzün teknik, idari ve emekçi personelinin katkısının büyük olduğunu ifade etmek isterim. Bu yolda önümüzü açan Belediye Başkanımız Ahmet Aras'ın da rolü çok büyük, kendisine şükranlarımı sunuyorum.” 

Üreticilerden İsmail Özgeldi belediyenin bu hizmetinden duyduğu memnuniyeti dile getirirken, “Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü sayesinde ilk defa bahçeme toprak analizi yapıldı. Bu analiz yapılmasaydı bahçemde ekilen fidanların hiçbiri iyi olmayabilirdi. Önce toprak analizi yapılacak, ondan sonra hangi gübre verilmesi gerekiyorsa verilecek. Ben kendi çapımda üretiyorum ve bu gerçekten çok büyük bir iyilik.” diye konuştu.

Fidelerini teslim alan üreticiler, düzenli olarak gerçekleştirilen etkinlikten memnuniyetlerini dile getirirken belediyenin üretici destekleri kapsamında gerçekleştirmiş olduğu yardımlar dolayısıyla teşekkür etti.

Bahar bakımları ihmal edilmemeli

Hava sıcaklıklarının mevsim normallerine yaklaşması ile birlikte Muğla’daki arı kolonilerinde üreme faaliyetlerinin hız kazandığına dikkat çeken İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, arıların erken bahar bakımlarının ihmal edilmemesi gerektiğini hatırlattı.

Bakım ve besleme faaliyetlerine dikkat edilmeli!

İl Müdürlüğü’nün açıklamasında, erken bahar ile arı kolonilerinin çam balı üretim sezonuna kadar sağlıklı gelişmesi için pek çok etken olduğu belirtilerek, kovanların yerleştirildiği alandan, bakım ve besleme faaliyetlerine kadar üretimin her aşamasında titizlikle uyulması gereken kurallar şöyle sıralandı:

Teşvik şurubu önemli

“1/1 oranında hazırlanacak olan teşvik şurubu ana arının yumurtlama faaliyetlerine hız kazandıracaktır. Kuluçkanın sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için erken ilkbahar döneminde varroa mücadelesi yapılması gereklidir. Söz konusu mücadele için Bakanlığımızca ruhsatlandırılmış varroa ilaçlarının kullanılması, merdiven altı kimyasallardan uzak durulması gerekmektedir. Bahse konu merdiven altı kimyasallar kısa vadede faydalı gibi görünse de uzun vadede kalıntı problemi başta olmak üzere ilaç direnci geliştirerek kalıcı hasarlara neden olmaktadır.”

İlaçlama zamanlarına kaçırılmamalı

Arılar için en uygun ilaçlama zamanının akşam gün batımına yakın olduğu belirtilen açıklamada, bu sayede arı kolonilerinin tarım ilaçlarının zararlarından korunacağına ve arı ölümlerinin önüne geçilebileceğine dikkat çekildi.

İl Tarım ve Orman Müdürü Barış Saylak da konu ile ilgili açıklamasında, bal dışı arı ürünlerinin üretimine değinerek “Muğla’mızın zengin florası ile beslenen arılarımızdan, sadece bal üretimi hedeflemekle kalmayalım, daha yüksek katma değere sahip polen, propolis, arı sütü, arı ekmeği, apilarnil ve arı zehiri gibi ürünleri üretelim. Değişen dünya koşullarında yoğun ilgi gören bu ürünler, hem arıcılarımıza daha yüksek gelir kazandıracak hem de ülke ekonomisine önemli katkılar sunacaktır. Muğla’daki arıcılarımız ve misafir arıcılar, bu amaçla İl Müdürlüğümüzün ücretsiz olarak gerçekleştireceği apiterapik arı ürünleri üretimi eğitimlerinden faydalanabilir.” diye konuştu.

İl Tarım ve Orman Müdürü Barış Saylak, bu yıl Muğla’da konaklama yapacak sabit ve gezginci tüm arıcılara “yangın tüpü bulundurma” zorunluluğu getirildiğini de hatırlatarak, “Bölgemizde yaşanabilecek orman yangınlarına tedbir amaçlı aldığımız getirdiğimiz bu yenilik, her şeyden önce arıcılarımızı ve arı kolonilerimizi korumaya yöneliktir. Yangın tüpü bulundurmayan arıcılar hakkında kabahatler kanuna muhalefet nedeniyle idari para cezası uygulanacaktır.” dedi.

Bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesinde hibe oranının KDV hariç yüzde 50 olduğu ve proje tutarının da 1 milyon lirayı geçmemesi gerektiği vurgulandı. 

Bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesinde hangi yatırımlara hibe desteği verilecek? 

Yatırım konuları

a) Tarla içi damla sulama sistemi kurulması,

b) Tarla içi yağmurlama sulama sistemi kurulması,

c) Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması,

ç) Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması,

d) Lineer veya Center Pivot sulama sistemi kurulması,

e) Tamburlu sulama sistemi kurulması,

f) Güneş enerjili sulama sistemi kurulması,

g) Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri,

ğ) Akıllı sulama sistemleri.
 

İl Tarım Müdürü Barış Saylak, Muğla'da iki yıl devam edecek projenin ilk yılında 4 bin koyun ve  160 koç adayını, kadın üreticilere teslim ettiklerini belirterek, proje sonunda Muğla'da bin kadın üreticiye 10 bin koyun 400 koç dağıtımı gerçekleştirmiş olacaklarını açıkladı.

Ortaca, Menteşe ve Milas İlçelerinde yapılan törenlere Muğla Tarım ve Orman İl Müdürü Barış Saylak, ilçe protokolü, siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluş temsilcileri, muhtarlar ve üreticiler katıldı. İlk tören Ortaca'da gerçekleştirildi. Seydikemer Fethiye, Dalaman, Ortaca ve Köyceğiz ilçelerinden 60 kadın üreticiye koyun ve koç adayı dağıtıldı.

Menteşe'de gerçekleştirilen törene Ula, Marmaris, Menteşe ve Yatağan ilçelerinden 40 kadın üretici katılırken, Milas'taki dağıtım töreninde ise Bodrum ve Milas ilçelerinden 30 kadın üretici, küçükbaş hayvanlarını teslim aldı.

2022'DE 400 KADIN ÜRETİCİYE 4 BİN KOYUN VE 160 KOÇ DAĞITILDI

"Kadın Dayanışması ile Koyun Yetiştiriciliği" projesinin, Muğla'da imece usulü çalışmanın ve kadın dayanışmasının en güzel örneklerinden biri olduğunu belirten İl Müdürü Barış Saylak "Hayvancılık Genel Müdürlüğümüzün destekleriyle başlattığımız bu projede 2 yılda bin kadına 10 bin koyun ve 400 koç dağıtımını hedefledik. Projemizin ilk etabında 270 kadın üreticimize 2 bin 700 koyun ve 108 koç adayı dağıtımını gerçekleştirdik. İkinci etabımızda ise 130 kadın üreticimize bin 300 koyun ve 52 koç adayı dağıtımını daha yaparak 2022 yılında toplam 400 kadın üreticimize 4.000 koyun ve 160 koç  teslim etmiş olacağız." dedi.

22 MİLYON BÜTÇELİ PROJENİN GELİRİNİN 90 MİLYON TL OLMASI BEKLENİYOR

İl Müdürü Barış Saylak konuşmasına şöyle devam etti: "Hedefimiz, ilimiz genelinde 2 yılda bin kadın yetiştiricimize 10 bin koyun ve 400 koç dağıtımı yaparak kadınlarımızın eliyle bu sürüleri çoğaltmaktır. Proje süresince doğan dişi yavruların en az %50'sini ellerinde tutarak proje sonunda (5 Yıl) yaklaşık %50'lik artış ile üretici başına 34 anaç varlığına ulaşılması hedefliyoruz. Proje sonunda dağıtımı yapılan 10.000 anaç hayvan sayısı yaklaşık 30.000 adede çıkmasıyla  22 milyon bütçeli projenin gelirinin 90 milyon olması bekleniyor."

Projenin sahada 5 yıl boyunca takipçisi olacaklarını ifade eden Barış  Saylak, projenin kadınların eliyle bereketleneceğini ve çoğalacağını söyledi.

Narenciye sezonuna sayılı günler kaldığını hatırlatan Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, “Ege Bölgesi’nde İzmir, Muğla, Aydın ve Balıkesir illerinde yapılan narenciye rekolte çalışmasına göre; geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi 2021 yılında da Ege Bölgesi narenciye rekoltesinde 228 bin 827 tonla Muğla başı çekiyor. İklim değişikliği nedeniyle diğer illerde olduğu gibi Muğla’da da yüzde 12 rekolte kaybımız var. İklim krizi hem rekolte kaybına yol açıyor hem de zararlılarla mücadeleyi zorlaştırıyor o nedenle Tarım ve Orman Bakanlığı, üretici, ihracatçı birlikte mücadele etmemiz gerekiyor” dedi.

Eylül ayının ilk haftasının Akdeniz Meyve Sineği zararlısının görülmeye başladığı günler olduğunu açıklayan Uçak, bir yandan iklim değişikliğinin etkilerine karşı diğer yandan Akdeniz Meyve Sineği ile mücadele için gerekli önlemlerin alındığını söyledi.

“Çok hassas bir süreçten geçiyoruz. İlk günden önlem almaya başlamamız hayati önemde. Bir üreticimiz kendi bahçesinde ne kadar önlem alırsa alsın komşu bahçesi önlem almadıysa bu zararlıya karşı mücadelede yapabileceği fazla bir şey yok. Bu nedenle topyekûn, bölgesel bir mücadele gerekiyor. Eylül ayının ilk iki haftasında, çevre ve insan sağlığı bakımından en etkili ve en yaygın mücadele yöntemi olan biyoteknik mücadele tuzaklarını asmaya başlamalıyız. Bu yüzden Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülen 'Akdeniz Meyve Sineği İzleme Projesi'ne de destek olarak, 500 adet Akdeniz Meyve Sineği mücadele tuzağını teslim ettik.”

Hayrettin Uçak, “Geçmiş yıllarda başarısını gördüğümüz tuzakları bu yıl daha etkin kullanmamız gerekiyor. İki yıl önce Birliğimiz ve Muğla İl ve İlçe Tarım Müdürlükleri ile beraber, Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve ilgili personelleri tarafından üretici ve ihracatçılara Akdeniz Meyve Sineği’nin zararları ve alınabilecek önlemlerle ilgili bilgilendirme toplantısı yaptık. 'Akdeniz Meyve Sineği Mücadelesi (AMS) Ulusal Eylem Planı' sürecine dahil olan kurumlardan biri olarak bu kapsamda gerçekleştirilen toplantılara katılım sağlıyoruz.” dedi.

Üreticilerle görüşmelerde AMS mücadelesi hakkında bilgilendirmelerde bulunulduğundan bahseden Uçak, “Üye firmaların teknik personellerine AMS zararının öneminden bahsedildi. AMS ile ilgili ve zararı konusunda afiş ve broşürler hazırlanarak, ilgili İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri ile üreticilerin bulunduğu mahallelere bu görseller asıldı ve dağıtıldı. İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Bornova Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü tarafından yürütülen 'Ari Alan Projesi' süresince AMS tuzakları verilerek destek olundu.” diye konuştu.

TAB BAŞKANI MAYBİR BAŞKANLIĞINI BIRAKTI

Muğla’da aynı tarihte yapılması gereken kooperatif seçimleri yangından dolayı iptal edilirken, Muğla Arı Yetiştiricileri Birliği genel kurulunun iptal edilmeyerek yapılması tepkilere neden oldu. Genel kurulda TAB Başkanı Ziya Şahin, Muğla Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanlığına yeniden aday olmazken, yerine Veli Türk liste çıkardı. Veli Türk’ün karşısına ise Bahattin Başpınar ayrı bir liste çıkardı. İki liste ile gidilen genel kurulda TAB Başkanı Ziya Şahin’in destek verdiği Veli Türk’ün listesini kazanırken, Bahattin Başpınar’ın listesi ise kabul edilen 520 oydan 185’ini alabildi.

AFETTEN DOLAYI İPTAL EDİLMESİ İSTENDİ AMA KARŞILIK BULMADI

İddialara göre, orman yangınlarının yoğunluğundan dolayı genel kurulun yapılmasının doğru olmadığı, ortada bir felaketin yaşanmasından dolayı iptal edilmesi gerektiği ancak söz konusu bu taleplerin Muğla Tarım ve Orman İl Müdürlüğü tarafından kabul görmediği kaydediliyor. Diğer yandan arıcıların da sahada olmasından dolayı seçimlere tam manasıyla bir katılımın sağlanamadığı ifade ediliyor.

Aslında sen de biliyorsun sevgili kardeşim, benim Muğla’daki Tarım ve Hayvancılıktan sorumlu il müdürü olduğumu ve veteriner hekim olarak bu göreve gelmemin gayet normal olduğunu. Muğla Orman Müdürlüğünün aynı bakanlığa bağlı olmak dışında bizimle hiçbir bağı yok. Yani benim il Tarım ve Orman Müdürü olarak Muğla’daki orman alanları ve yangınları yönetmekle ya da müdahale etmekle ilgili hiç bir tasarrufum ve yetkim olamaz. Ki zaten uzmanlığım değil. Ve uzmanlığım olmayan konularda fikir beyan etmek tarzım değil. Ama bu noktada Milas’ın bir köyünde bu topraklara, bu ormana doğmuş biri olarak, o ormanın dibindeki denizde yüzmeyi öğrenen çocukluğumu nasıl unuturum? Tabi ki ben ve ekibimin tamamı sorumluluk alanımız olmasa da, yangın sahasında tüm gücüyle çalışan Orman Genel Müdürlüğümüzün yanında olduk. İl müdürü olarak değil, Muğla’nın evladı olarak…

Sevgili kardeşim ben memleketim yanarken siyaset yapmayacağım. Şu an yemek molası verdik. Az sonra yangın bölgesinde kalan hayvanları güvenli alanlara taşımaya ve tarım arazisi yanan üreticimizin hasar tespit çalışmalarını yapmaya devam edeceğiz. Eğer yerimde olsanız siz de bu durumda o insanların gözlerine bakıp siyaset yapmazdınız. Eksiklerimiz var mıdır. Vardır elbet. Ama bu çabamızı azaltmaz. Bir tane Muğla var sevgili kardeşim ve benim gidecek başka evim yok. Şimdi sahaya dönmem lazım. Evim çok sıcak ama sizin klavyeniz buz gibi. Umarım kalbin de öyle değildir. Ben senin için üzüldüm sen de bizim için üzül olur mu? Barış abin...”

TESPİTLER TAM OLARAK ORTAYA ÇIKMADI

Bu yangınların üzerinde sosyal medyada ve medyada çok değişik yorumlar yapılıyor. Özellikle Manavgat'ta kışlatma bölgemiz, püren bölgemiz orda ciddi arı kaybımız, bir arıcımızın ana arı grubunun yandığı bilgisi geldi. Daha tespitlerde ortaya çıkmadı. Osmaniye'de 200 arılığımızın gittiğini Osmaniye Birlik Başkanımızdan aldık. Mersin'de 200 teneke bal telef olduğu ifade edildi. Daha resmi bir belge de yok. Muğla'ya geldiğimiz zaman. Her yıl Muğla'ya verimli olduğu yıllarda 3.5 milyon arı konaklıyor. Tarım İl Müdürlüğü'müzün kayıtlarından aldığımız ifadeler. Yani 2.5 milyon arı da dışarıdan gelmiş oluyor.

YÜZDE 75-80'İ YANDI

Bu da bütün illerimizden gelen arıcılarımıza bir ekmek teknesiydi. Muğla'ya baktığımız zaman Muğla'da neler oldu? Muğla'da Marmaris'teki alanlarımızın aşağı yukarı yüzde 75-80'i yandı. Milas'ta yine bizim özellikle Bodrum, Milas, Çökertme, Fesleğen gibi yerlerde çok ciddi kaynaklarımız vardı. Buralar da bitti. Yatağan, Kavaklıdere kısmından yüzde 30'luk bir alan yandı. Köyceğiz'de koca bir dağ yandı geçti gitti. Elimizde kala kala Fethiye civarımız kaldı. 3-4 köyümüz var. Bazı yerlerde Seydikemer'de yangınlar çıktı ama 2 gün içerisinde söndürüldü. Bir de Muğla merkezimiz kaldı. Muğla merkezden de dün bir yangın haberi daha geldi Denizli Tavas yolu üzerinde.

ÇAM BALI ORMANLARININ YARIDAN FAZLASI YANDI

Muğla'daki çam balı ormanlarının tam olarak zararı ortaya çıkmadı. Resmi bir ifade olmamakla beraber açık söyleyeyim Muğla'daki Basralı ormanların çam balı ormanların yarıdan fazlası yandı. Bu bizim içimiz yakıyor. Yani arıya gelince arıda da çok değişik şeyler söyleniyor. Eğer ki 20 gün sonra bu yangınlar olsaydı Ağustos'un 15'inden sonra olsaydı inanın 3,5 milyon arı kovanı cayır cayır yanardı. Şu anda arılarımız Anadolu'da. Daha buraya gelmedi. Arılar buraya gelmediği için mevcut 3-4 bin arı kapasitesi var ilçelerimizden aldığım bilgilerde.

2021 YILINDA MUĞLA ÖZELİNDE ÇAM BALI ÜRETİMİ BİTMİŞTİR

Bu arılarımız yanmış olabilir. Yangınlar sürdüğü için tespitler de daha yapılmadı. Sadece Marmaris Osmaniye Bayır Köyü soğutma çalışmaları yapıldı. Orda ne kadar kayıp var bunu biliyoruz. Diğer yerleri hiç bilemiyoruz. Değişik yerlerde milyonlarca diyor. Bu tarz bilgilere itibar etmeyelim. Yangınlar biter, il müdürlüklerimiz sahaya iner, arıcılar birliğimize katılır, tespitler yapılır ve net sayı ortaya çıkar. Ama şunu ifade edeyim, 2021 yılında Muğla özelinde çam balı üretimi bitmiştir.

DEVLETİN ARICILARA CİDDİ BİR KIŞLIK BESLEME YARDIMI YAPMALI

2021 yılında Muğla'daki gelecek ya da mevcut Muğlalı arıcıların üretimini bırakınız, arıları ne olacak bu sorgulanmalıdır. 2021 yılında gerçekten çok kötü bir konjektür bekliyor. Bu arılardan sadece bal almak için gelmiyorlardı. Altını çizmek istiyorum. 9 ay bal üretiliyordu burada. Biz kışın da arıcılarımız bu alanlarda şeker vermeden arılarını ayakta tutabiliyorlardı, bunlar da gitti. Devletimiz bu noktada arıcılarımıza ciddi bir kışlık besleme yardımı yapmalıdır. Evet evleri yandı, malzemeleri yandı bu insanların. Bu insanlara ciddi bir devlet desteği sağlanmalıdır. Ama dışarıdaki arılar için de besleme desteği mutlaka oluşmalıdır”

YANGIN SÖNER SÖNMEZ ACİL EYLEM PLANIYLA BÖLGEDE BİR ÇALIŞTAY YAPILMALI

Gerek Manavgat gerekse Muğla'da yanan alanların kışın harnup ve püren de getirdiğini belirten Şahin, “Bunlar yok oldu. Bunun için neler yapılmalıdır? Yangın söner sönmez acil bir eylem planıyla bu bölgede bir çalıştay yapılmalıdır. Tarım ve Orman Bakanlığı'mız başta olmak üzere hem tarım kısmı hem de orman kısmı, bir de üniversitelerimizin yangın ekolojisi çalışan arkadaşlarımız. Sosyal medya da buraya ağaç dikelim, ağaçlandıralım.

YANAN YERLERE KESİNLİKLE YENİ AĞAÇ DİKİLMEMELİ

Bakın biz bilimsel çalışmalara bilim insanlarının yaptıkları AR-GE çalışmalarına çok değer veriyoruz. Biz buraya değer vermezsek yolumuz yol olmaz. Arıcımızın geleceğini düşünemeyiz. Ne diyor bilim insanları? Buralara kesinlikle yeni ağaç dikmeyiniz. Çünkü kızılçam mesceresinde kozalaklar patladığı zaman, patlaması iyidir. Alttaki toprak tabakasına bir sene sonra kışı geçirdi mi bunlar filizlenir diye ifade ediyorlar. Bunlarla yaygınlaştırmamız lazım. Yeni şeyler dikip te buradaki habitatın ekolojisini batırmayalım. Biz de zaten bunu istiyoruz.

AŞILAMA TRANSPLANTASYONUNU ARTIK HAYATA GEÇİRMELİYİZ

Burası çam balı üretim alanları. Bu alanlardaki kızılçamlardan yetişmelidir diye ifade ediyoruz. Bu konu tekrar masaya yatırılıp, Orman Fakültelerindeki bilim insanlarımızda buraya davet edilerek burada bilimsel bir çalışma geleceğe yönelik yapılmalıdır. Bu bir tarafı. Biz uzun yıllardan beri transplantasyon diyoruz. Orman teşkilatımızın uygun bulacağı alanlarda aşılama transplantasyon diyoruz. Bunun artık hayata geçirilmesi gerekiyor. Kaybedilen alanlarda yeni ağaçlar gelişip te olacak diye baktığımız zaman 25-30 yıl bu alanlara kavuşabilirsiniz.

YANGINDAN SONRA KİMSE YANIMIZDA OLMADI

Ama burada ciddi bir eylem planı yapılır da, planlı bir şekilde devletimizin, orman teşkilatımızın uygun bulacağı alanlarda transplantasyon yapma şansı verilirse 3 sene sonra tekrar biz çam balı üretimimize kavuşmuş oluruz diye düşünüyorum. 2007-2008 yıllarında Bodrum'da ciddi bir yangın yaşadık. 2-3 gün içerisinde söndürüldü. Tabi ilk günlerde herkes geldi yardım edelim filan ama yangın bittikten sonra kimse yanımızda olmadı. Biz bu hikayeyi dünden bugüne biliyoruz. Bugün orda boy gösteren bir takım STK'lar yarın enselerini kaşıyarak gideceklerini de iyi biliyoruz.

TAB OLARAK ARICILARIMIZIN YANINDA OLACAĞIZ

Çünkü hayatlarında çam balı alanları ile ilgili çam balının fizikokimyasal özellikleri ile ilgili, dünya çam balı ile ilgili, kodeksle ilgili hiçbir çalışma yapmamış insanların Türkiye arıcısının yanında olduğuna bizi inandıramazlar. Dolayısıyla şunu ifade etmek istiyorum. TAB, gerek Muğlalı gerek Egeli gerekse Akdeniz Bölgesi'ndeki, arıları yanan arıcılarımızın yanındadır. Yalnız bizim şu anda yardım toplama gibi bir takım bağrışmalar duyuyoruz. Biz de iyi biliyoruz ki devletimizin 2020 yılında çıkardığı kanun çerçevesinde yardımlar belli bir yasaya bağlanmıştır.

İZİNSİZ YAPILAN KAMPANYALARA İTİBAR EDİLMEMELİ

Bu yasa çerçevesinde bizim yardım toplama gibi bir yetkimiz yok. Bunlar izinlere bağlanmıştır. İllerimizdeki arıcılar birliklerimiz kanalı ile Valiliklerden izin alarak vatandaşlara yardım toplayabileceklerdir. Yalnız Valiliklerden izin alınmak kaydıyla. Yani TAB niye yardım yapmıyor diye konuşanlara, tabi ki el uzatacağız. Kesinlikle hangi köşede bir arıcımız sıkıntı yaşadıysa bir el uzatacağız uzatmalıyız da. Ancak bunların hepsinin birer izne bağlı olduğunu. Ancak izinsiz yapılan kampanyalara itibar edilmemesi gerektiğini, izin alınmış kurumlar tarafından yapılan kampanyalara itibar edilmesi gerektiğini ifade etmek istiyorum.
Tekrar yangından zarar gören herkese geçmiş olsun diyorum. Ateş düştüğü yeri yakıyor. Çok çok üzülüyoruz. Ama arıcı arkadaşlarımız hiç merak etmesinler TAB hep onlarla beraberdir” dedi.

Arıcı Yaşar Karayiğit “Türkiye’nin çam balının %80’i Marmaris’den karşılanıyor, en çok bal üreten yer Osmaniye köyüdür. Osmaniye’de de çamlar yandığı için çam balı tamamen bitti. Bundan sonra işimiz zor. Arıcılık tamamen bitmiştir bizim için. Bu çamları tekrar dikmek istesek en az 50 sene gerekiyor. Belki torunlarımız bir ihtimal görebilir. Biz kendimize yeni iş bakacağız, bundan sonra ne yapabiliriz bilmiyorum” diyor.

Yapılan denetimlerde sistemin takibi ile düzgün işleyip işlemediği, piyasaya arz edilen ürünlerin içeriği, azotlu gübrelerin DNA kaplaması ve etiket beyanı kontrolleri yapıldı. Aynı zamanda İl Müdürlüğü personelleri ve Gübre Takip Sistemi görevlisinin de katıldığı bir deney yapıldı. Yapılan deney sonucunda alınan numunelerde DNA içeriği tespit edildi. Böylece denetlemelerde olumsuz sonuçlanan hallerde ürünü piyasaya arz eden "Lisans Belgeli" firmaya veya firmalara idari yaptırımlar uygulanarak denetimler hızlandırılacak.

Türkiye Haller Federasyonu Başkan Vekili ve Fethiye Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği Başkanı Atabey Akgün, Muğla'nın Antalya'dan sonra ikinci büyük domates üreticisi il olduğunu dile getirdi.