Yeni bir karar olmamasına rağmen, sahada ekim planlaması yapan çiftçilerin en çok ihtiyaç duyduğu başlıkların başında “hangi havzada hangi ürün destekleniyor” sorusu geliyor. Bu kapsamda Hakkari’de yer alan havzalara göre desteklenecek ürünler yeniden hatırlatıldı.

Hakkari havzalarında desteklenecek ürünler (2025–2027)

• Hakkari / Çukurca Havzası: Buğday, yem bitkileri
• Hakkari / Derecik Havzası: Arpa, buğday, yem bitkileri
• Hakkari / Merkez Havzası: Arpa, buğday, nohut, yem bitkileri
• Hakkari / Şemdinli Havzası: Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, nohut, yem bitkileri
• Hakkari / Yüksekova Havzası: Arpa, buğday, nohut, yem bitkileri

Ürün desenleri desteklerin temelini oluşturuyor

Bitkisel üretim planlaması kapsamında belirlenen bu ürün desenleri; mazot-gübre desteği, fark ödemeleri ve diğer üretim desteklerinin hangi ürünlere yönlendirileceğini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle, havzasında yer almayan ürünleri eken üreticiler desteklerden yararlanamayacaklar.

Sektör yetkilileri, çiftçilerin ekim öncesinde havza bazlı ürün listelerini dikkate almasının, hem destek kaybını önlemek hem de planlama dışı üretim riskini azaltmak açısından kritik olduğunu vurguluyor.

Hakkari Tarımında Üretim Grafiği: Hangisi Azaldı, Hangisi Arttı?

Hakkari il genelinde 2021-2024 yıllarını kapsayan TÜİK verileri, bölgedeki tarımsal dönüşümü ve üretim alışkanlıklarını gözler önüne seriyor. Havza bazlı desteklemeler kapsamında stratejik öneme sahip olan tarla ürünlerinde alan daralırken, meyvecilikte üretim miktarının istikrarlı yükselişi dikkat çekiyor.

Öne Çıkan Detaylar:

Meyvecilik Yükselişte: 2021 yılında 36 bin dekarda yapılan meyve üretimi, 2024 itibarıyla 46 bin dekarı aşan bir alana yayılmış durumda. Üretim miktarı da buna paralel olarak %17 civarında bir artış gösterdi.

Sebze Üretiminde Sert Düşüş: 2021’de 31 bin tonu aşan sebze üretimi, 2024 yılında 13 bin ton seviyelerine kadar geriledi. Ekim alanlarındaki daralma, havza desteklerinin sebze üretimindeki önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Tarla Ürünleri Alan Kaybediyor: Hakkari'de en geniş alanı kaplayan tarla ürünlerinde ekim alanı 393 bin dekardan 366 bin dekara gerilese de, miktar bazında (verimlilik etkisiyle) 2021'in üzerinde bir üretim gerçekleştirildi.

Meyve üretimi alan artışıyla birlikte yükseldi

2021 yılında 36 bin 858 dekarlık alanda 23 bin 225 ton olan meyve üretimi, 2023’te alanların 49 bin 443 dekara çıkmasıyla 27 bin 45 tona ulaştı. 2024’te meyve üretim alanı 46 bin 426 dekara gerilese de üretim miktarı 27 bin 374 tonla artışını sürdürdü. Bu tablo, meyvede birim alandan alınan verimin yükseldiğine işaret ediyor.

Sebzede sert düşüş dikkat çekti

Sebze üretimi ise en dalgalı seyri gösteren alan oldu. 2021’de 13 bin 796 dekarlık alanda 31 bin 862 ton üretim yapılırken, 2024’te alan 6 bin 898 dekara, üretim ise 13 bin 634 tona kadar geriledi. Son dört yılda sebze ekim alanının yaklaşık yarı yarıya azalması, üretimdeki sert düşüşün temel nedeni olarak öne çıkıyor.

Tarla bitkilerinde alan azalırken üretim dalgalandı

Tarla bitkilerinde ekim alanı 2021’de 393 bin 615 dekar iken 2024’te 366 bin 499 dekara düştü. Buna karşın üretim miktarı yıllar arasında istikrarsız bir seyir izledi. 2023 yılında 21 bin 951 tonla zirve yapan üretim, 2024’te 15 bin 201 tona geriledi. Alan daralması ile birlikte üretimdeki oynaklık, iklim koşulları ve girdi maliyetlerinin etkisini ortaya koyuyor.

Genel tablo: Alan daralıyor, verim belirleyici hale geliyor

Veriler, Hakkari’de tarım alanlarının özellikle sebze ve tarla bitkilerinde daraldığını, meyve üretiminde ise verim artışının öne çıktığını gösteriyor. Uzmanlara göre bu tablo, girdi maliyetleri, sulama imkanları ve üreticinin riskten kaçınma eğilimiyle doğrudan bağlantılı. Tarımsal desteklerin ürün bazlı ve bölgesel ihtiyaçlara göre yeniden ele alınmaması halinde, ekim alanlarındaki daralmanın önümüzdeki yıllarda da sürmesi bekleniyor.

1977 yılında Siirt’in Kurtalan ilçesinde doğan Mehmet Asım Şen, Dicle Üniversitesi Veteriner Hekimliği Fakültesi mezunu. Evli ve bir çocuk babası olan Şen, kamu görevine 2002 yılında başladı.

Tarım teşkilatında farklı kademelerde görev yaptı

Meslek hayatı boyunca hem il hem de ilçe düzeyinde önemli görevler üstlenen Şen;

2003–2012 yılları arasında Kurtalan İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nde veteriner hekim,
2012–2015 döneminde ilçe müdür vekili,
2015–2021 yılları arasında Siirt İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü’nde il müdür yardımcısı,
2021–2022 döneminde ise Sancaktepe İlçe Tarım ve Orman Müdürü olarak görev yaptı.

2020–2023 yılları arasında Siirt İl Tarım ve Orman Müdür Yardımcılığı görevini yürüten Şen, 2023 yılında Hakkari İl Tarım ve Orman Müdürlüğü görevine atandı.

Proje ve kalite yönetimi alanında uzman

Mehmet Asım Şen’in mesleki kariyerinde; proje hazırlama ve yönetimi, kooperatif projeleri, gıda denetimi, ISO ve kalite yönetim sistemleri, risk tabanlı proses yönetimi gibi alanlarda aldığı eğitimler dikkat çekiyor.

Ayrıca İngilizce bilen Şen, Word, Excel ve PowerPoint başta olmak üzere çeşitli bilgisayar programlarını etkin şekilde kullanıyor.

Çok sayıda başarı ve üstün başarı belgesi

Görev yaptığı süre boyunca farklı valilikler ve kaymakamlıklar tarafından çok sayıda başarı ve üstün başarı belgesi ile ödüllendirilen Mehmet Asım Şen, kamu hizmetinde disiplinli ve kurumsal yaklaşımıyla tanınıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın taşra teşkilatında edindiği birikimi Hakkari’de sahaya yansıtmayı hedefleyen Şen, özellikle üretici odaklı çalışmalar, gıda güvenliği ve hayvancılığın geliştirilmesi konularında çalışmalar yürütüyor.

HAKKARİ TARIM ORMAN İL MÜDÜRÜ GÖREVDEN ALINDI

Vahap Şimşek, 16 Mart 1990 İlk göreve başlama Muş, 02 Aralık 1996 Tarım İl Müdürlüğü Elazığ, 12 Eylül 1998 Tarım İl Müdürlüğü Van, 12 Eylül 2001 Arıcılık Üretme İstasyonu Ayniyat Saymanı Bingöl, 05 Mayıs 2003 Arıcılık Üretme İstasyonu Müdür Yardımcılığı Bingöl, 16 Kasım 2003 Arıcılık Üretme İstasyonu Müdürü Bingöl, 29 Haziran 2004 Tarım İl Müdürlüğü Kontrol Şubesi Ziraat Mühendisi Bingöl, 11 Haziran 2008 Tarım İl Müdürlüğü Kontrol Şube Müdürü Bingöl, 04 Ekim 2010 Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdür Yardımcılığı Bingöl, 12.08.2014 Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Bingöl, 09.11.2015 Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Bitlis, 2017 - 2018 Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Hakkari, 2018 - ......... Tarım ve Orman İl Müdürü Hakkari