Yaşanan gelişme, Erzurum tarım haberleri gündeminde kooperatiflerin mali yapısı ve denetim mekanizmalarını yeniden tartışmaya açtı.

Yüksek fiyattan alım yapıldı, ürün satılamadı iddiası

İddialara göre kooperatif, çerezlik ayçiçeğini piyasa fiyatlarının üzerinde satın aldı. Ancak ürünlerin pazarlanmasında beklenen satış gerçekleşmeyince, kooperatifin nakit akışı tamamen durdu. Satılamayan ürün, borç yükünü daha da ağırlaştırdı.

Borçların kapatılması için kredi seçeneği gündeme geldi ancak kooperatifin arsa ve bina varlıklarının tamamının ipotekli olması, bankalardan kredi kullanımını engelledi.

Pankobirlik’ten destek çıkmadı

Kooperatif yönetimi, yaşanan finansal sıkışıklık nedeniyle Pankobirlik Genel Merkezi’nden destek talep etti. Ancak Pankobirlik’in kendi mali durumunun da zayıf olduğu, bu nedenle çekilecek krediye kefil olmayı kabul etmediği ileri sürüldü.

Bu gelişme, Erzurum tarım haberleri kapsamında üretici örgütlerinin mali sürdürülebilirliği konusundaki soru işaretlerini artırdı.

İki dükkan var, satılamıyor

Kooperatif kredi çekebilmek için iki dükkanın satışa çıkarılması planlandı. Ancak bu dükkanların, iki büyük market zincirine 10 yıllık kontratla kiraya verildiği ortaya çıktı.

Sözleşme süresi dolmadan tahliye edilmesi halinde market zincirlerine 3 ila 5 milyon lira arasında tazminat ödenmesi gerektiği, kooperatifin ise bu bedeli karşılayacak mali güce sahip olmadığı belirtiliyor. Bu nedenle dükkanlar da satılamıyor.

Borç 3 milyon liradan 50 milyon liraya çıktı

Kooperatifin mali tablosu, yönetim süreci açısından da dikkat çekici. Mevcut yönetim 2022 yılında göreve geldiğinde kooperatifin toplam borcu 3 milyon lira seviyesindeydi. Bugün gelinen noktada borcun 50 milyon lirayı aştığı, mevcut varlıkların satılması halinde dahi borcun kapatılamayacağı ifade ediliyor.

Çiftçi beklemede, güven sarsılıyor

Ayçiçeği bedellerini alamayan üreticiler, artan girdi maliyetleri ve borç yükü altında üretime devam etmekte zorlandıklarını dile getiriyor. Gözler, kooperatif yönetimi, Pankobirlik ve ilgili kamu kurumlarının atacağı adımlara çevrilmiş durumda.

Bu adımlardan en dikkat çekeni Erzurum’dan geldi. Erzurum Büyükşehir Belediyesi, doğrudan üreticiden temin edilen gıda ürünlerinin uygun fiyatlarla satışa sunulduğu “Halk Pazarı” adlı market projesini hayata geçirdi.

Açılışı yapılan Halk Pazarı marketinin tanıtımında konuşan Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen, “Amacımız halkımızın temel ihtiyaçlarını en uygun koşullarda karşılayabilmesi. Halk Pazarı, tam da bu ihtiyaçtan doğdu. Üreticiden aldığımız kaliteli ürünleri hiçbir aracı olmadan vatandaşa ulaştırıyoruz” dedi.

Şube sayısının kısa sürede 10’a çıkarılması hedeflenen projeyle, gıda enflasyonu karşısında halkın alım gücünü korumak amaçlanıyor.

Hükümetin büyük destek verdiği Tarım Kredi Marketlere karşılık Erzurum'da Büyükşehir Belediyesi'nin vatandaşa uygun gıda temin etmek için Halk Pazarı adı verilen market projesini hayata geçirmesi, Tarım Kredi Marketlerin mevcut durumunun iktidar içinde de sorgulanmaya başladığını gösteriyor.

Tarım Kredi Yem, tarafından yapılan açıklamada, 40 bin metrekarelik arsa üzerinde kurulacak fabrikanın, saatte 15 ton üretim kapasiteli, tam otomasyon sistemine sahip modern bir tesis olacağı belirtildi. 13 bin tonluk ham madde deposuyla desteklenecek tesis, Erzurum ve çevresindeki hayvancılıkla uğraşan üreticilere yem temini sağlayacak.

Konu Cumhurbaşkanına taşınınca Genel Müdür Hüseyin Aydın geri adım atmak zorunda kaldı!

Erzurum’daki yem fabrikası yatırımı, aslında 2023 sonunda gündeme gelmişti. Hatta ihalesi bile yapılmıştı. Ancak Tarım Kredi Genel Müdürü Hüseyin Aydın, siyaseten kuvvetli bölgedeki özel sektör yem fabrikası sahiplerinin baskısı üzerine bu yatırımdan vazgeçmişti. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bölge halkına söz vermesine rağmen Hüseyin Aydın'ın yem fabrikası yatırımından vazgeçmesi Ak Parti içinde de ciddi bir tepkiye neden olmuştu. Konu Cumhurbaşkanına iletince Erdoğan, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'ya fabrikanın kurulum süreciyle ilgili talimat vermişti. Bu talimat sonrası Hüseyin Aydın, geri atmak zorunda kalmış ve yem fabrikası yatırımıyla ilgili süreç yeniden başlatılmıştı.

Durumu ilk kez gündeme taşıyan ise Tarımdan Haber olmuştu. 12 Ağustos 2024 tarihli ‘Cumhurbaşkanı Erdoğan’a söz verdirip yatırımdan vazgeçti! Tarım Kredi’de yem fabrikası krizi’ başlıklı haber, yaşanan krizi gözler önüne sermişti.

Sekmen ve Küçükoğlu devredeydi

Süreç boyunca Erzurum Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen ve AK Parti Erzurum İl Başkanı İbrahim Küçükoğlu, yatırımın tekrar gündeme alınması için yoğun kulis yürüttü. Bu ısrarlı takip sonucunda Tarım Kredi yönetimi, Erzurum’a yatırım kararını yeniden alarak düğmeye bastı.

Bölge hayvancılığına destek, üreticiye nefes olacak

Yatırımla birlikte hem Erzurum ekonomisine yeni bir istihdam kapısı açılması hem de yem maliyetleri nedeniyle zorlanan üreticinin desteklenmesi hedefleniyor.

Pasinler Ovası'nda kuraklığa rağmen patateste yeni bir tohum cinsinin denendiğini ve bunda da başarı olunduğunu ifade eden Memiş, "Erzurum genelinde 100 bin ton civarında patatesimiz var. Kendi ilimizde kendi ürünlerimizi üretiyoruz. Marketlerden istirhamımız, Pasinler Ovası'nda yetişen patatesleri satsınlar. Neredeyse organik özellikte çok doğal ürünler. Kaymakamlıklarımız aracılığıyla vatandaşlarımıza patates dağıtacağız. Emek veren çiftçi kardeşlerimize teşekkür ediyoruz." dedi.

Ayçiçeği hasadına ilişkin de değerlendirmede bulunan Memiş, kentin verimli topraklarında çok iyi rekoltede ayçiçeği yetiştiğini söyledi. "Türkiye'de özellikle çerezlik ay çekirdeğinde Erzurum olarak ilk 9'dayız. Ayçiçeğinin yüzde 3,5 kadarını Erzurum olarak biz üretiyoruz." diyen Memiş, Çukurova'da ve Türkiye'nin başka bölgelerinde hasat mevsiminin sonlandığını, Erzurum'da yeni başladığını belirterek, bunun da ayrı bir kıymetinin bulunduğunu belirtti.

Henüz bozulmamış topraklarda üretimin önemini aktaran Memiş, "Son 2 yıldır pandemiye ve bu sene yaşadığımız kuraklığa rağmen üretmeye devam ediyoruz. Sadece tüketen şehir değil her alanda üreten şehiriz. Pasinler Ovası'nda sulu tarım yapılabilmesi için de gerekli adımları hızla atacağız." diye konuştu. Büyükşehir Belediye Başkanı Mehmet Sekmen ise Erzurum'un organik tarımın yapılabildiği önemli kentler arasında yer aldığını vurguladı.

Pasinler Ovası'nın hem tarihsel hem de tarım üretimdeki önemine dikkati çeken Sekmen, burada patates, yağlık ve çerezlik ayçiçeği, buğday, sebze olmak üzere çeşitli tarım ürünlerinin yetiştiğini söyledi. Belediye olarak tarım yapan vatandaşlara ekipman desteği sağladıklarını, kentteki marketlerin yerli ürünleri satması gerektiğini belirten Sekmen, kendisinin de bu anlamda hem yerel hem de zincir marketlerle görüşme yapacağını aktardı.

Erzurum'un her alanda gelişen kent olduğunu vurgulayan Sekmen, "Büyükşehir Belediyesi olarak turizmden sanayiye, tarımdan hayvancılığa kadar büyük desteklerimiz oluyor. İstiyoruz ki vatandaşımız daha çok kazansın, bu şehirde rahat etsin ve şehrine bağlansın. Her sektöre ayrı ayrı desteklerimiz oluyor." dedi.

20 KÖYE 20 GÖLGELİK PROJEMİZE BAŞLADIK

Bu kapsamda bugün "20 köye 20 gölgelik" projemize başladık. Hayvan sayısı ve mera durumları dikkate alınarak yapılan projemiz DAP Bölge Kalkınma İdaremiz tarafından destekleniyor''dedi.

"Bu Proje ile Hayvancılık sektörünün önündeki engelleri kaldıracağız"

Toplantının açılışında konuşma yapan Erzurum Ticaret Borsası Yönetim Kurul Başkanı Hakan Oral, Erzurum'un tarım ve hayvancılık alanında Türkiye'nin önde gelen illeri arasında olduğunu vurgulayarak sözlerine şöyle devam etti:

"Öncelikle Sayın valimize ve Büyükşehir Belediye başkanımıza huzurunuzda tarım ve hayvancılık anlamında vermiş oldukları destekten dolayı teşekkür ediyorum. Bildiğiniz üzere ilimiz tarım ve hayvancılık yönünden Türkiye'nin önde gelen illeri arasındadır. İlimizde hayvancılıkla uğraşan ve ürün işleyen üreticilerimizin mevcut koşullarının iyileştirilmesi gerekmektedir. Erzurum Ticaret Borsası olarak yürütücülüğünü yapmış olduğumuz Erzurum İli Süt Sektörü Soğuk Zincir Kurulumu Projesi kapsamında, ilimizde süt sektöründe yaşanan en önemli sorun olan kaliteli çiğ süt elde edilmemesi hususunun ortadan kaldırılması için çalışmalarımıza tüm hızla devam etmekteyiz.

Süt sektöründe yaşanan problemlerin ortadan kaldırılması demek, tarım ve hayvancılığın önündeki sorunların çözüm noktasına ulaştırmak demek ve bu çözümlerin hayata geçecek olması şehrimiz ve bizim için büyük mutluluktur. Projemiz borsamızın şirketi marifeti ile proje devamlılığı sağlayarak devam etmektedir. Bu projeye bütün şehir olarak sahip çıkmamız ve şehirde beraber iş yapma algısını oluşturmamız gerekmektedir. Bugün burada gerçekleştirdiğimiz süt sağım makinesi dağıtımı ile çiftçilerimiz daha hızlı ve hijyenik süt elde edecektir. Bu anlamda da sayın valimizin güzel bir sözünü tekrarlamak istiyorum, işini yapan tüm çiftçilerimiz bir sanatçıdır. Hepsini tebrik ediyor ve başarılarının devamını diliyorum."

"Erzurum'un Hayvancılığını yeniden bir numara yapacağız"

Erzurum Valisi Okay Memiş ise, Erzurum'u Tarım ve Hayvancılık anlamında hak ettiği noktaya ulaştırmaya çalıştıklarını belirtti. Vali Memiş, "Öncelikle şunu ifade etmek istiyorum. Tarım ve Hayvancılık gelişmeden sanayi gelişmez. Soğuk Zincir Süt Kurulumu Projesi Erzurum için gerçekten güzel bir proje. Küçük bir bütçe ile başlayıp şehrin tamamına hitap edecek çalışmalara adım adım ilerliyoruz. Göreve geldiğimiz günden beri bütün şehrin sorunlarına sahip çıkarak, şehrin ihtiyaçlarına odaklanarak ve elimizi taşın altına koyarak, iş yapmaya gayret ediyoruz. Çark döndükçe bizlerde hizmet etmek adına daha da gayretle çalışıyoruz.

İlk etapta 24 köyde 275 işletmemize süt tanklarımızı monte ettik. Süt projemizin 2. ayağı olan güney ilçelerimize yönelik projemiz bakanlık tarafından kabul edildi ve birkaç gün önce imzalarını attık. İnşallah ilerleyen süreçte 20 ilçemizin tamamına ulaşmayı hedefliyoruz. Çünkü başlamak bitirmenin yarısıdır. Yani bu müthiş bir proje, yani çiftçilik ile uğraşan kardeşlerimizin köyde kalması adına önemli bir proje. Kendimize hedefler koyduk bu hedeflere doğru ilerliyoruz. Biz çiftçimize güveniyor ve inanıyoruz. Bize göre işini iyi yapan çiftçilerimiz birer sanatçıdır. Nasıl ki bir ressam bir tablo yapıyorsa, nasıl ki bir müzisyen iyi bir müzik icra ediyorsa, iyi bir hayvan besleyen, iyi bir meyve üreten bir çiftçi benim gözümde iyi bir sanatçıdır. İnşallah hayvancılıkta Erzurum'u bir numara yapacağız" dedi.

Erdurmuş, bölgedeki bu avantajın kullanılmasının yanı sıra bölgede kaliteli, verimli ve fiyat avantajını sağlayacak üretim planına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı. Hayvancılık ve tarım açısından geçmişteki günübirlik kararların aksine artık yapıcı kararların alındığına işaret eden Erdurmuş, şunları kaydetti: "İlgili kurumlarla bölgelerde üretim planlaması yapmayı düşünüyoruz. Türkiye tarım ve hayvancılık ülkesidir. Türkiye bölgesinde lider ve güçlü bir ülke ama aynı zamanda da ürettiği tarımsal hasılayla dünyada da söz sahibi ülkedir. Türkiye yaklaşık 17-18 milyar dolar tarımsal ürün ihracatı yapan bir ülke ve ithalatı da yaklaşık 12 milyar dolardır. Ülkemiz bunun yanı sıra yaklaşık 5 milyar dolar ihracat fazlası veren bir ülkedir."

Erdurmuş, son yıllarda tarım ve hayvancılığın gelişmesi için büyük gayret sarf ettiklerini sözlerine ekledi.

Erzurum Olur İlçesi Çataksu Mahallesi Ayvalı barajı Çatgir Mevkiinde yaklaşık 5 km kıyı şeridi boyunca balık ölümleri olduğuna dair ihbar üzerine Tarım ve Orman Bakanlığı hemen harekete geçerek, bölgeye İlçe Kaymakamı başkanlığında, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik elemanları, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ekipleriyle birlikte intikal ettirilmiştir.

Köylülerin, kimyasal atık nedeniyle ölümlerin yaşandığı yönündeki iddiaları üzerine inceleme yapan ekipler, ilk etapta, bölgede bulunan köylerdeki hayvancılık işletmelerinin gübre atıklarına yönelik incelemeler yapıp, işletme atıklarına yönelik bir kirlenmenin olmadığını tespit etmiştir.

Çoklu ölçüm cihazları ile yapılan ölçümlerde su ph seviyesinin 8.5 (normalin üzerinde) ve sıcaklığının 25℃ civarında olduğu tespit edilmiştir. Yapılan incelemelerde bölgede sıcaklık artışına müteakiben ölümlerin arttığı tespit edilmiştir. Bölgeden ve barajı besleyen akarsulardan ilgili laboratuvarlara gönderilmek üzere balık ve su numuneleri alınmıştır.

Bölgeye yönelik denetim ve kontrol işlemleri devam ederken, laboratuvarlardan gelecek sonuçlar doğrultusunda balık ölümlerinin nedeni de kamuoyu ile paylaşılacaktır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur…

Aziziye ilçesine bağlı Atlıkonak Mahallesinde yaşayan 25 yaşındaki Demet Çimen, hayvancılık yapabilmek için bakanlığın açtığı projeye başvurdu. Başvurusu kabul edilen Çimen, hibe olarak et verimiyle dikkat çeken 40 adet cins koyun aldı.

Projenin sadece genç işsizler için değil hayvancılığın geleceği için de çok önemli olduğunu dile getiren Demet Çimen, "Devletimiz bu destekle beni iş sahibi yaptı. Hükümetimizden Allah razı olsun. Çobanlık zaten peygamber mesleği. Koyunlarıma gözüm gibi bakıyorum. Köyünde hayvancılık yapmak isteyen gençlere bu projeye başvurmalarını tavsiye ediyorum." dedi.

Erzurum İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürü Osman Akar, Şube Müdürü Nihat Yazar, Erzurum İli Damızlık Koyun Keçi Yetiştiriciler Birliği Başkanı Emrullah Akpunar, Aziziye İlçe Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürü Ümit Koç ve teknik personeller ile birlikte geçen yıl genç çiftçi projesinden yararlanarak koyunculuk yapmaya başlayan Demet Çimen'i ziyaret etti.

Erzurum İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürü Osman Akar ve beraberindekiler proje kapsamında genç çiftçiye verilen küçükbaş hayvanların bulunduğu işletmede incelemelerde bulunarak sahip olduğu koyunların mevcut durumları hakkında bilgiler aldı.

Demet Çimen'e koyunculukla ilgili teknik bilgilerde aktaran Akar, ağıl koşullarının ve hayvan beslemenin önemine dikkat çekerek genç çiftçinin işletmesindeki bazı küçük eksikliklerini de gidereceğini bu konuda ilçe müdürlüğü tarafından sürekli teknik destek verilmeye devam edileceğini belirtti.

Demet Çimen ise, "Çevremden duyarak Genç Çiftçi Projesine başvurdum. Koyunculuk yapmaya başladım. Proje kapsamında 40 adet koyun aldım, 24 adet koyunum doğum yaptı, 24 tane kuzum var, doğumlar devam ediyor. Şu anda çok mutluyum. Bu işi devam ettirip daha da geliştirmek istiyorum. Bu iş sayesinde evimizde huzur ve mutluluk var. Bu sayede köyümüzde kalabilmemizi de sağlayan devletimizden ve devlet büyüklerimizden Allah razı olsun. Müdürümün de verdiği bilgilerle inşallah daha iyi şeyler yapacağım. Bilmediğim şeyler çok. Öğrenmek istediğim şeyler vardı. Bunları da öğrendim, öğrenmeye devam ediyorum" dedi.

TARIMDANHABER

Programda yaptığı konuşmalarında İl Müdürü Osman AKAR; “Toplumumuzun yarısını teşkil eden, ve tüm toplumu yetiştiren Kadının eğitimi aynı zamanda tüm toplumun eğitimidir, onların eğitim ve destekleme hizmetleri alması ilimizin ve ülkemizin topyekûn kalkınacağı anlamına gelmektedir. Tarım, ülkemiz hatta bütün dünya için nasıl önemli ve vazgeçilmez stratejik bir sektör ise; kadınlarımız da bu sektörü omuzlayan vazgeçilmez unsurlardır. Bu bilinçten hareket ederek Bakanlığımız ve Valiliğimizce uygulanmakta olan destekleme politikaları ve Tarımsal faaliyetlerle ilgili teknik konularda çiftçilerimizi bilgilendirmek, Tarımla ilgili son gelişmeleri çiftçilere duyurmak Kırsal kesimde yaşayan kadınlarımızın sosyal ve ekonomik statüsünün daha da yükseltilmesi, tarımsal kalkınma içindeki rollerinin daha da arttırılması ve buna bağlı olarak sosyo-ekonomik bakımdan daha güçlü bir hale getirilmesi hedeflerimiz arasındadır.'' dedi.

Ayrıca İl Müdürü AKAR Kadınların Tarımsal üretimdeki yerine de vurgu yaparak; “Ülkemizde, büyük çoğunluğu küçük işletmelerden oluşan aile tarımında erkeğin en büyük destekçisi kadınlardır. Kadınlarımız tarlada, bağda, bahçede, ahırda, ağılda her yerde çalışmaktadır. Bitkisel ve hayvansal üretimin iş gücünü sağlayan kadın bunların yanı sıra çocuğunu büyütmektedir. Ev işlerini yapmakta, ailenin beslenmesinde de en büyük görevi üstlenmektedir. Kadınlarımızın Türkiye ekonomisine katkıları çok büyük, hakları ödenmez. Kısaca kadın, tarlada üreten, evini yöneten, ailesini besleyendir. Bu bakımdan Bakanlığımız kırsal alanda yaşayan kadınlara pozitif ayrımcılık yaparak götürülen hizmetleri artırmaya yönelik çalışmalar içerisinde girmiştir. Proje desteklerinin yanı sıra kadınlara götürülen hizmetlerin ana unsurunu eğitim çalışmaları oluşturmaktadır. Tarımsal verimliliği artırmak ve kırsal kalkınmayı hızlandırmak için insan kaynaklarını geliştirmek, yani insana yatırım yapmak bizim çalışma perspektifimizi ve tarımsal yayımın ana hedefini oluşturmaktadır.” dedi.

Son olarak AKAR “İl Müdürlüğümüzce kırsalda yaşayan ve çiftçilikle uğraşan kadınlara yönelik olarak; Verilen eğitimlerde sadece ziraat mühendisleri ve veteriner hekimlerce tarımsal konularda değil sosyolog ve psikologlar tarafından da sosyal ve beşeri konularda da kadınlarımız bilinçlendirilmiştir. Bu eğitimler sonunda kadın çiftçilerimiz üzerindeki iş yoğunluğunu hafifletmek ve daha sağlıklı şartlarda süt sağmak adına şartları uygun olan kadın çiftçilerimize Süt Sağım Makinesi dağıtılacaktır. Ayrıca Narman ilçemizde 80 yetiştiricimizin katıldığı SÜT SIĞIRCILIĞI EĞİTİMİ düzenlenmiş olup, eğitim programı başarı ile tamamlanmıştır. 2018 yılının Buzağı Ölümlerinin Önlenmesi ve Hastalıklarla Mücadele yılı olarak ilan edilmiş olması nedeniyle eğitim seferberliği başlatılmış olup tüm mahallelerimizde üreticilerimizi bilinçlendirici eğitim çalışmaları devam etmektedir. Konu ile ilgili geniş çaplı bir projemizinde uygulamaya geçmesi için yoğun çaba harcamaktayız.” dedi.

Program sonunda sertifika ve süt sağım makinası dağıtım töreni düzenlendi.