"İnsan Sağlığı İçin Riskli" Sınır Aşıldı

Almanya, Hollanda, Romanya ve Belçika'ya gönderilen biberlerde yapılan analizlerde; Clorpirifos, Malatión, Formetanato, Acetamiprid, Tebufenpirad, Pimetrozina, Thiacloprid ve Bifenazato gibi pestisitler belirlendi. Avrupa Komisyonu tarafından "ciddi" ve "potansiyel olarak tehlikeli" kategorisinde değerlendirilen bu ürünler, tüketiciye ulaşmadan imha edildi.

Hangi Üründe Ne Çıktı? (Öne Çıkan Bulgular)

Almanya: Acetamiprid değeri 0.945 mg/kg (LMR: 0.09) ile sınırın yaklaşık 10 katı, Formetanato ise 0.218 mg/kg (LMR: 0.01) ile sınırın 20 katından fazla tespit edildi.

Hollanda: Yasaklı ve tehlikeli olarak bilinen Clorpirifos, 0.522 mg/kg ile izin verilen limitin 50 katından fazla bulundu.

Belçika: Tebufenpirad değeri 1.229 mg/kg ile sınırın 120 katı üzerinde ölçüldü.

Yasaklı Maddeler Hala Kullanılıyor mu?

Özellikle 2019 yılında Avrupa Birliği tarafından kullanımına tamamen yasak getirilen Clorpirifos'un, Türk biberlerinde bu oranlarda çıkması sektörde soru işaretlerine neden oldu. Uzmanlar, bu durumun hem Türk tarım ihracatına büyük darbe vurduğunu hem de halk sağlığını riske attığını vurguluyor.

Pestisitler Neden Tehlikeli?

Analizlerde tespit edilen maddelerin, insan sağlığı üzerindeki etkileri oldukça korkutucu:

Clorpirifos: Kanserojen etkileri kanıtlanmış bir sinir sistemi zehiri.

Formetanato & Malatión: Sinir sistemini doğrudan etkileyerek solunum güçlüğü, nöbet ve organ yetmezliğine yol açabiliyor.

Neonicotinoid Grubu (Acetamiprid, Thiacloprid): İnsanlarda ciddi toksik etkiler, kas zayıflığı ve solunum yetmezliği gibi semptomlar gösterebiliyor.

Dünya tarım ekonomisinde on yıllardır kabul gören bir dogma vardır: "Tarımsal zenginlik, coğrafyanın bir lütfudur." Ukrayna’nın kara toprağı veya Arjantin’in Pampas’ı gibi bir mirasa sahip değilseniz, yarışa geride başlarsınız. Ancak Brezilya, son elli yılda bu "coğrafi kadercilik" dogmasını temelinden sarstı.

1970’lerden önce Brezilya’nın merkezinde yer alan devasa Cerrado bölgesi, uzman raporlarına göre "üzerinde hayvancılık bile yapılamayacak kadar kötü" durumdaydı. Toprak aşırı asidikti, alüminyum zehirlenmesi vardı ve fosfor barındırmıyordu. Brezilya, popülist siyaset yerine, devlet destekli tarımsal araştırma kurumu EMBRAPA aracılığıyla binlerce doktoralı araştırmacıyı laboratuvarlara kapattı.

Brezilya’nın mucizesi üç hamleyle gerçekleşti: Toprağın pH seviyesini kireçle dengelemek, soya fasulyesini tropikal iklime göre genetik olarak ıslah etmek ve laboratuvarda geliştirilen "Mucize Bakteri" (Rhizobium) ile gübre maliyetini sıfırlamak. Bugün Brezilya, küresel mısır piyasasını domine eden "Safrinha" modeliyle aynı tarladan yılda iki kez hasat alıyor. Brezilya'nın aksine, verimli topraklarını "mirasyedi" politikalarıyla eriten Arjantin ise bugün küresel ligde hızla zemin kaybediyor.

Ergin Kahveci'nin kapsamlı makalesini okumak için → Ya orman çiftliği, Atatürk Orman Çiftliği olsaydı?

Küresel üretim geriledi, fiyatlar yükseldi

Rabobank Araştırma Bölümü verilerine göre, küresel sığır eti üretimi 2026'nın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 düşüş gösterdi. Arzdaki daralma, dünyanın birçok bölgesinde et fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Brezilya'da sığır eti fiyatları yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 9 artarken, Uruguay'da yüzde 4, ABD ve Avrupa'da ise yüzde 2'lik yükseliş kaydedildi.

Üretimde en büyük düşüş Brezilya, ABD ve Çin'de

Küresel arz daralmasının merkezinde dünyanın en büyük üreticileri yer alıyor.

Rabobank'ın tahminlerine göre 2026 yılında;

• Brezilya'da sığır eti arzı yüzde 4,
• ABD'de yüzde 3,
• Çin'de yüzde 2 oranında azalacak.

Üretimdeki düşüş Avrupa'da da hissedilmeye başladı. Şubat ayı sonu itibarıyla Avrupa Birliği genelinde sığır eti üretimi yüzde 4 geriledi.

En sert düşüşler;

• İrlanda'da yüzde 14,
• Polonya'da yüzde 8,
• Almanya'da yüzde 4,
• Fransa'da yüzde 2 olarak gerçekleşti.

ABD'de et açığı ithalatı artırdı

ABD'de yerli sığır varlığındaki daralma ithalat rakamlarına da yansıdı.

2026 yılının ilk çeyreğinde ABD'nin sığır eti ithalatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 arttı.

Sınırlı hayvan arzı nedeniyle kesime hazır sığır fiyatlarında yüzde 16'ya varan artış yaşanırken, genç besilik hayvan fiyatlarında ise yüzde 32 ile yüzde 37 arasında yükseliş görüldü.

Yerli üretimdeki daralmanın sürmesi halinde ABD'de et fiyatlarının daha da yükselebileceğine dikkat çekiliyor.

Avustralya küresel açığı kapatmaya çalışıyor

ABD ve Avrupa'da üretim gerilerken Avustralya ise üretimini artıran nadir ülkelerden biri oldu.

2026 yılının ilk çeyreğinde Avustralya mezbahalarında 2,3 milyon baş hayvan işlenerek tarihi seviyelere ulaşıldı.

Ülkenin sığır eti ihracatı yılın ilk dört ayında yüzde 16 artarak 500 bin tonu aştı.

Çin'e yapılan ihracatın yüzde 36 artması nedeniyle Avustralya'nın Çin'e tanınan 205 bin tonluk ihracat kotasını ay sonuna kadar doldurabileceği belirtiliyor.

Yeni Zelanda'da üretim artışı bekleniyor

Yeni Zelanda'da ilk çeyrekte ihracat yüzde 5 gerilese de sektörün yıl genelinde büyüme göstermesi bekleniyor.

İyi gelişen meralar nedeniyle hayvanların elde tutulması sonucu ihracatta geçici düşüş yaşanırken, ülkenin sığır eti üretiminin 2026 yılında geçen yıla göre yüzde 3 ila 4 artacağı tahmin ediliyor.

Kırmızı et piyasasında yeni dönem

Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, küresel sığır eti piyasasında yaşanan gelişmelerin önümüzdeki dönemde et fiyatları üzerinde belirleyici olacağını belirterek, dünyanın önemli üretici ülkelerinde yaşanan arz daralmasının küresel kırmızı et piyasasını daha sıkı bir döneme taşıdığına dikkat çekti.

Et fiyatları yükseldi, süt arzı arttı

ABD'de son yıllarda yaşanan hayvan varlığı daralması nedeniyle kırmızı et fiyatları önemli ölçüde yükseldi. Bu süreçte üreticiler, yüksek et fiyatlarından yararlanmak amacıyla sürülerindeki yaşlı inekleri bile kesime göndermek yerine elde tutmayı tercih etti.

Bu tercih süt sektöründe beklenmedik bir sonuç doğurdu. Sürüde kalan inek sayısının artmasıyla birlikte süt üretimi de yükseldi. Böylece et sektöründeki arz daralması süt tarafında arz fazlasına dönüştü.

Kahveci, tarım sektöründe bir alanda yaşanan gelişmenin diğer alanları doğrudan etkilediğini belirterek, “Tarım bir bütündür ve birlikte yönetilmelidir” değerlendirmesinde bulundu.

ABD'de süt ineği sayısı 190 bin baş arttı

ABD Tarım Bakanlığı (USDA) verilerine göre ülkedeki süt ineği sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 190 bin baş artarak 9 milyon 645 bin başa ulaştı.

İnek başına aylık süt veriminin 938 kilograma yükselmesiyle birlikte Nisan 2026 döneminde günlük çiğ süt üretimi geçen yıla göre yüzde 2,7 arttı. Aylık üretim miktarı ise yaklaşık 301 bin 600 tona çıktı.

USDA üretim tahminlerini yükseltti

Süt üretimindeki artışın devam edeceğini öngören USDA, 2026 yılı toplam süt üretimi tahminini 453 bin ton artırarak 107,23 milyon tona yükseltti.

Bakanlık, 2027 yılında da üretimin artmaya devam edeceğini ve toplam süt üretiminin 107,50 milyon ton ile yeni bir rekora ulaşacağını öngörüyor.

Tereyağı ve süt tozu fiyatlarında sert düşüş

Üretimdeki yükseliş, süt ürünleri piyasasında da fiyat baskısını beraberinde getirdi. Mayıs ayından Haziran ayı başına kadar geçen sürede toptan tereyağı ve yağsız süt tozu fiyatları kilogram başına 0,156 dolar geriledi.

Süt ürünlerinde yaşanan bu değer kaybı, üreticilerin eline geçen çiğ süt fiyatı beklentilerini de aşağı çekti.

Çiğ süt fiyatı tahminleri aşağı yönlü revize edildi

USDA, 2026 yılı ortalama çiğ süt fiyatı tahminini bir önceki aya göre yüzde 2,59 düşürerek kilogram başına 0,46 dolar seviyesine indirdi.

Arz fazlasının devam edeceği beklentisiyle 2027 yılı çiğ süt fiyat tahmini de kilogram başına 0,46 dolar olarak revize edildi.

İhracat artışı arz fazlasını dengeleyemedi

ABD'nin süt ürünleri ihracatında güçlü bir artış yaşanmasına rağmen iç piyasadaki üretim hızının daha yüksek olması nedeniyle arz fazlası sorunu devam ediyor.

Nisan ayında peynir ve tereyağı ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 35,8 artış göstererek 807 bin tona ulaştı. Ancak bu artış, süt üretimindeki büyümeyi dengelemeye yetmedi.

Sektör için risk büyüyor

Şu an için düşük yem maliyetleri üreticilerin karlılığını korumasına yardımcı oluyor. Ancak uzmanlar, çiğ süt fiyatlarında yaşanan gerilemenin kalıcı hale gelmesi durumunda ABD süt sektöründe önümüzdeki dönemde ciddi gelir kayıpları ve piyasa baskısı yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

2025'e Göre %20'lik Kayıp

Piyasa verileri, Avrupa'daki süt krizinin boyutlarını net bir şekilde ortaya koyuyor:

Yıllık Bazda Sert Düşüş: 2025 yılının Mayıs ayına göre fiyatlar yaklaşık %20 oranında geriledi.

Kademeli Eriyiş: 2026 yılına 45,2 Euro seviyesiyle başlayan fiyatlar, Ocak'tan Mayıs ayına kadar geçen sürede aralıksız düşerek %6'ya yakın değer kaybetti.

Uzun Vadeli Yıkım: 2022 yılındaki zirve döneminden bu yana AB'de çiğ süt fiyatları toplamda yaklaşık %30 oranında eridi.

"Maliyetler Karşılanmıyor, Üretici Kıskaçta"

Uzmanlar, AB'deki bu fiyat çöküşünün arkasında üç temel neden olduğunu belirtiyor: Yüksek süt üretimi (arz fazlası), emtia fiyatlarındaki (tereyağı ve süt tozu) düşüş ve küresel çapta azalan süt ürünleri talebi.

Özellikle yem, enerji ve işgücü maliyetlerinin yüksek seyretmesine rağmen çiğ süt satış fiyatlarının bu maliyetlerin altında kalması, Avrupalı süt üreticisini iflas riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Başta küçük ve orta ölçekli süt işletmeleri olmak üzere, birçok üreticinin zararına üretim yaptığı ifade ediliyor.

Türk Süt Üreticisi İçin Ne Anlama Geliyor?

Avrupa’daki bu sert düşüş ve maliyet baskısı, süt piyasasının küresel bir "maliyet krizi" ile karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Türkiye'deki üreticiler ise Avrupa'daki bu gelişmeleri, yem ve enerji gibi küresel emtia fiyatlarına olan yansımaları üzerinden yakından takip ediyor.

İlgili Haber: Canlı hayvan ithalatında konuşmadıklarımız!

Bu teşhis, 1960’lı yıllarda milyarlarca dolar harcanarak yürütülen kökten temizlik (eradikasyon) programlarının ardından ABD’de 60 yıl sonra görülen ilk vaka olarak kayıtlara geçti.

20 Kilometrelik Alanda Karantina İlan Edildi!

Larvaların buzağının göbeğinde fark edilmesinin ardından Teksas hayvan sağlığı otoriteleri acil müdahale planını devreye soktu. Salgının yayılmasını önlemek amacıyla şu tedbirler alındı:

• Vakanın görüldüğü işletmenin çevresinde 20 kilometrelik karantina bölgesi oluşturuldu.
• Bölgedeki tüm hayvan hareketleri tamamen durduruldu.
• Sineklerin çoğalmasını engellemek için bölgeye laboratuvarda kısırlaştırılmış milyonlarca steril sinek salımı yapılmaya başlandı.

USDA Açıklaması: "Şu an için ABD gıda zinciri güvendedir ve et ürünleri açısından tüketicileri ilgilendiren herhangi bir risk bulunmamaktadır."

Canlı Hayvanı Canlı Canlı Yiyor: "Vidalı Kurt" Nedir?

Yetiştiriciler için dünyanın en yıkıcı ve tehlikeli parazitlerinden biri kabul edilen vidalı kurt, aslında bir sinek türüdür.

Nasıl Bulaşır?: Ergin sinekler, başta sığır, koyun, keçi ve atlar olmak üzere hayvanların vücudundaki açık yaralara ya da yeni doğan buzağıların göbek bağlarına yumurtalarını bırakır.

Neden Tehlikeli?: Yumurtadan çıkan larvalar, diğer kurtçuklar gibi ölü dokuyla değil, doğrudan canlı doku ve etle beslenir.

Sonucu Nedir?: Tedavi edilmediği takdirde hayvanda çok ağır doku kayıplarına, açık yaralarda ikincil enfeksiyonlara ve kısa sürede toplu ölümlere yol açar.

Türkiye İçin Risk Var mı? Biz Nasıl Etkileniriz?

Uzmanlara göre parazitin şu an için Türkiye topraklarında görülme riski oldukça düşüktür. Ancak bu gelişmenin Türkiye hayvancılık sektörüne iki büyük dolaylı etkisi olması bekleniyor:

1. Canlı Hayvan İthalatında "Biyogüvenlik" Duvarı

Türkiye, kırmızı et arzını dengelemek adına dönem dönem Amerika kıtasından (özellikle Güney Amerika ve zaman zaman ABD) canlı hayvan ithalatı gerçekleştiriyor. Bu vakanın ardından Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, ithalat kriterlerini daha da sıkılaştırması ve sınır kapılarındaki veteriner kontrol ile karantina süreçlerini en üst seviyeye çıkarması bekleniyor.

2. Küresel Et Fiyatları ve Ekonomik Yansıma

Eğer ABD’deki bu vaka karantina çemberinin dışına taşar ve yayılırsa, ülkedeki et üretimi büyük darbe alabilir. Dünyanın en büyük et üreticilerinden biri olan ABD’de üretimin düşmesi, küresel et fiyatlarının tırmanmasına yol açacaktır. Bu durum, ithalata bağımlı piyasalarda girdi maliyetlerini artırarak Türkiye'ye doğrudan ekonomik bir fatura olarak yansıyabilir.

1 Haziran - 31 Ekim 2026 tarihleri arasında geçerli olacak bu karar, yerli çiftçiyi fiyat baskısı altında bırakırken, tekstildeki ihracat pazarlarımızı da riske atıyor. İşte detaylar...

Hindistan Pamuk İthalatında Vergiyi Neden Sıfırladı?

Hindistan, tekstil ve konfeksiyon sektörüne hammadde tedarikini kolaylaştırmak amacıyla %11 oranında uygulanan gümrük vergisi ve tarım altyapı vergisini tamamen kaldırdı.

Kararın arkasındaki temel nedenler şunlar:

• Yüksek pamuk fiyatları nedeniyle artan üretim maliyetlerini düşürmek,
• Özellikle tekstil sektöründeki KOBİ’lere hızlı bir rahatlama sağlamak,
• Hint tekstil sanayisinin küresel pazardaki rekabet gücünü artırmak.

Hint sanayicileri bu kararı sevinçle karşılarken, küresel pamuk piyasaları ve Türkiye gibi üretici ülkeler büyük bir tedirginlik yaşıyor.

Türk Pamuk Çiftçisini ve Tekstil Sektörünü Neler Bekliyor?

Hindistan’ın ucuz ithal pamuğa yönelmesi, dünya genelinde pamuk fiyatlarını aşağı yönlü baskılama riski taşıyor. Bu durum, Türkiye'deki paydaşları iki büyük tehlikeyle karşı karşıya bırakıyor:

Yerli Üretici Fiyat ve Talep Baskısı Altında

Türkiye’de pamuk üretimi zaten uzun süredir geriliyor, ekim alanları daralıyor ve ithalat bağımlılığı artıyor. Yeni ekim sezonu öncesi gelen bu hamle, Türk çiftçisinin elindeki mevcut stoku ve yeni sezon ürününün değerini doğrudan tehdit ediyor. Üretici hem fiyat düşüşü hem de pazar daralması riskiyle karşı karşıya.

Tekstilde Hindistan ile Rekabet Zorlaşıyor

Maliyetleri düşen Hint tekstil ürünleri, uluslararası pazarlarda daha agresif fiyatlar sunabilecek. Bu durum, Türkiye’nin en önemli ihracat pazarlarında rekabet gücünü zayıflatabilir ve küresel siparişlerin Hindistan’a kaymasına yol açabilir.

Sektör Temsilcilerinden Uyarı:

"Karar Hint tekstilini kısa vadede uçururken, Türk pamuk üreticisi için pazarın daralması anlamına geliyor. Üretici birlikleri ve tekstil sanayicileri olarak bu süreci çok yakından takip etmeliyiz."

Risk Büyük, Takip Şart

Hindistan'ın 5 ay boyunca uygulayacağı bu vergi muafiyeti, küresel pamuk dengelerini değiştirecek güçte. Türkiye'nin hem tarımda yerli üreticiyi koruyacak hamleler yapması hem de tekstilde pazar kaybetmemek için hızlı aksiyon alması gerekiyor.

Sosyal medyada kısa sürede viral olan tamamen elektrikli ve sürücüsüz bu traktör, tarımın geleceğine dair çok çarpıcı ipuçları veriyor.

Sürücüsüz Tarım: Pulluktan Hasada Tek Başına!

Hebei Eyaleti genelinde aktif olarak kullanılmaya başlanan ve yakın zamanda ülke genelinde yaygınlaştırılması planlanan Honghu T70, insan müdahalesine gerek duymadan tüm tarım döngüsünü otonom olarak tamamlayabiliyor.

Yapay zeka ve ileri teknolojiyle donatılan robot traktör; pulluk çekme, ekim yapma, ilaçlama/püskürtme ve hasat etme işlemlerinin tamamını tek başına yürütebiliyor.

Santimetre Hassasiyetle Uydu Takibi ve Veri Analizi

Honghu T70, sadece bir traktör değil, aynı zamanda tarlada yürüyen bir laboratuvar. Cihazın öne çıkan teknik özellikleri ise şunlar:

Santimetrik Hassasiyet: Çin’in milli uydu navigasyon sistemiyle entegre çalışan traktör, tarlada santimetre düzeyinde bir hassasiyetle rotasını çiziyor ve sapma yapmıyor.

Gerçek Zamanlı Toprak Analizi: Çalıştığı esnada toprak bileşimi, nem oranı ve ürün sağlığı hakkında gerçek zamanlı veriler toplayarak merkeze raporluyor.

Yüzde 100 Elektrikli ve Çevreci: Tamamen elektrikli olan otonom makine, şebeke elektriğinin yanı sıra kırsal bölgelerdeki güneş veya rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynaklarıyla da şarj edilebiliyor.

Küresel Piyasaları Altüst Edebilir!

Lukas Ziegler’in analizine göre, bu projenin büyük ölçekte hayata geçirilmesi tarım ekonomisinde taşları yerinden oynatacak.

Küçük çiftlikler, gelecekte tek bir kişi tarafından yönetilen bir robot filosuyla işletilebilecek. Bu durum, Çin’in ithal Batı tarım makinelerine olan bağımlılığını bitireceği gibi; Güneydoğu Asya ve Afrika gibi gelişmekte olan pazarlarda yeni bir ihracat kapısı aralayacak.

Daha da önemlisi, Çin'de ulusal iş gücünün %20'sinden fazlası hala tarımda istihdam ediliyor. Kırsal emeğin bu şekilde otomatizasyonu, milyonlarca insanın sanayi ve teknoloji kentlerine göç ederek endüstriyel üretime katılmasına olanak tanıyabilir.

İhracatta Büyük Sıçrama Beklentisi: 2 Milyar Dolar Eşiği Yeniden Hedefte

2020 yılında 300 milyon dolar seviyelerinde olan ABD'nin Çin’e sığır eti ihracatı, 2022’de 2 milyar doları aşarak rekor kırmıştı. Ancak 2025 yılındaki kısıtlamalar ve izinlerin askıya alınmasıyla bu rakam 500 milyon doların altına kadar gerilemişti. Bugün itibarıyla devreye giren yeni izinlerin, ticaret hacmini kısa sürede eski zirvesine taşıması bekleniyor.

Ergin Kahveci Analizi: "ABD’nin Yumuşak Karnı ve Gıda Enflasyonu"

Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci’nin analizine göre, Çin’in bu adımı stratejik bir zamanlama taşıyor. Kahveci, Çin’in ABD’nin tarım dış ticaretindeki hassas noktalarına müdahale ettiğini vurgularken, bu durumun sonuçlarına dair şu uyarılarda bulundu.

İhracatın Yan Etkisi: ABD'nin sığır eti ihracatının önünün bu denli açılması, dış pazara giden ürün miktarını artıracak.

Raf Fiyatları Risk Altında: Üretimin büyük bir kısmının küresel pazara kayması, ABD iç piyasasında arz daralmasına yol açabilir.

Enflasyon Baskısı: Arzın azalması, doğrudan raf fiyatlarına yansıyarak gıda enflasyonunu körükleme potansiyeli taşıyor.

Ticarette Yeni Dönem: 5 Yıllık Onay ve 77 Yeni İşletme

Çin, mevcut 425 tesisin tescilini 5 yıl süreyle uzatırken, daha önce listede olmayan 77 et işleme işletmesine de ilk kez yeşil ışık yaktı. Bu atılım, iki lider arasındaki görüşmelerin somut bir çıktısı olarak değerlendirilirken, küresel et tedarik zincirinde fiyat dengelerini değiştirecek güçte görünüyor.

İşte Trump’ın et fiyatlarını düşürmek için imzalayacağı kararnamelerin detayları ve Türkiye ile benzerlikleri:

Gümrük Vergileri Askıya Alındı, Kotalar Kalktı

Çarşamba gününden itibaren geçerli olacak kararla, sığır eti ithalatındaki gümrük vergileri geçici olarak düşürülüyor. Yıllık ithalat kotalarının askıya alınmasıyla; Brezilya, Avustralya ve Kanada gibi dev tedarikçilerin ABD pazarına sınırsız et sokmasının önü açıldı.

Sığır Sürüsü 75 Yılın En Düşüğünde

ABD’deki arz sorununun temelinde, sığır varlığının son 75 yılın en düşük seviyesine gerilemesi yatıyor. Tıpkı Türkiye’de olduğu gibi, üretimdeki düşüş piyasada fiyat patlamasına yol açmış durumda. Trump, kısa vadeli çözümü ithalatta, uzun vadeli çözümü ise sürünün yeniden oluşturulmasında arıyor.

Üreticiye "Esneklik" Müjdesi: Kulak Küpesi Zorunluluğu Kalkıyor

Trump yönetimi sadece ithalat yapmıyor, aynı zamanda yerli üreticinin maliyetini düşürmek için bürokrasiyi de tırpanlıyor:

• Bazı çevresel düzenlemeler gevşetilecek.
• Kulak küpesi takma zorunluluğu esnetilecek.
• Mera ve otlatma alanlarına erişim kolaylaştırılacak.
• Çiftçilere yönelik kredi olanakları artırılacak.

Brezilya Etinin Yeni Rotası: ABD

Çin’deki kota sınırlamaları nedeniyle elinde stok bulunan dünyanın en büyük et üreticisi Brezilya, rotayı tamamen ABD’ye kırdı. Uzmanlar, bu yoğun ithalatın hem tüketiciyi rahatlatacağını hem de et işleme sanayisinin kar marjlarını koruyacağını belirtiyor.

TÜRKİYE MODELİ ABD’YE Mİ SIÇRADI?

Yıllardır Türkiye'de uygulanan ve "üretimi artırmak yerine ithalatla yangını söndürme" stratejisi, bugün dünyanın süper gücü ABD’de karşımıza çıkıyor. Trump’ın kararnamesindeki "geçici vergi indirimi" ve "kota askıya alma" ifadeleri, Türk üreticisinin yıllardır aşina olduğu kavramlar.

Ancak ABD modelinde dikkat çeken bir fark var: Trump, ithalat kapısını açarken eş zamanlı olarak "üretici üzerindeki bürokratik baskıyı (küpe ve çevre düzenlemesi gibi) azaltma" sözü veriyor. Türkiye’nin uzun yıllardır süren ithalat serüveninde fiyatlar bir türlü kalıcı olarak düşmezken, ABD’nin bu "ithalat + üretim desteği" karışımının nasıl bir sonuç vereceği merak konusu.

ABD: Fiyat Lideri ve Küresel Referans

Amerika Birleşik Devletleri, yaklaşık 251 TL/Kg seviyesine ulaşan ağır sığır fiyatıyla dünya liderliğini sürdürüyor.

Arz Daralması: Küçülen sürü varlığı, kesime hazır hayvanlarda "primli işlem" dönemini başlattı.

Kalite Farkı: Tahıl yemli besi sistemi ve yüksek et içi yağ oranı (marbling), ABD etinin "1. sınıf" kategorisinde kalmasını ve pahalı satılmasını sağlıyor.

Brezilya: Pazarın "Dinamik" Gücü

Brezilya, 106 TL/Kg seviyesindeki canlı sığır fiyatıyla dünyanın en düşük maliyetli üreticisi olmaya devam ediyor. Bu maliyet avantajı, özellikle Çin pazarında Brezilya’nın elini güçlendiriyor. ABD ile Brezilya arasındaki fiyat farkı 2,4 katına kadar çıkmış durumda.

Avustralya ve Arjantin'de Zıt Yönlü Hareket

Arjantin: 2026’ya güçlü bir yükselişle giren Arjantin’de fiyatlar 156 TL/Kg seviyesine çıktı ve Avustralya’yı geride bıraktı. Yıl başından bu yana artış oranı %9’u buldu.

Avustralya: Ocak ayından bu yana %7 değer kaybeden Avustralya sığırı, 135 TL/Kg seviyesine geriledi. Avustralya; Japonya, Güney Kore ve Çin pazarlarındaki rekabet gücünü kalite ve izlenebilirlik avantajıyla korumaya çalışıyor.

2026 Analizi: Rekabet Sertleşiyor

Küresel et ticaretinde fiyat farklarının büyümesi, ithalatçı ülkelerin rotasını yeniden belirliyor. 2026 yılında Brezilya ve Arjantin fiyatlarında %9 artış görülürken, Avustralya'nın gerilemesi dikkat çekiyor. Kaliteli ve lüks segment et talebi güçlü kalmaya devam etse de, maliyet odaklı pazarlarda Brezilya etkisi büyüyor.

İşte küresel besi danası piyasasındaki son duruma dair öne çıkan başlıklar:

Küresel Fiyatlarda Sert Yükseliş: Lider Arjantin

Dünyanın en büyük canlı hayvan tedarikçilerinde fiyat artışları hız kesmiyor. Geçen yıla oranla gerçekleşen değişimlerde uçurumlar dikkat çekiyor:

En Yüksek Artış: %35,71 ile Arjantin’de yaşandı.

En Düşük Artış: Yaklaşık %14 ile Paraguay’da görüldü.

En Pahalı Dana: ABD, kilogram başına 5,47 dolar ile zirvedeki yerini koruyor.

En Hesaplı Dana: Brezilya ve Paraguay, 2,48 - 2,58 dolar bandıyla en düşük fiyatlı bölgeler olmaya devam ediyor.

Brezilya’da Kur Kıskacı: Çiftçinin Kazancı Nereye Gidiyor?

Brezilya piyasası, bu dönemde en ilginç fiyat hareketliliğine sahne oldu. Geçtiğimiz yıl 1,89 - 1,98 dolar bandında seyreden fiyatlarda %30’u aşan bir artış kaydedildi. Ancak Ergin Kahveci’nin analizine göre bu artışın tamamı üreticinin cebine girmedi:

"Brezilya’daki artışın yarısı gerçek dana fiyatı artışından kaynaklanırken, diğer yarısı Brezilya Realinin dolar karşısında değer kazanmasından kaynaklandı. Yanlış kur politikaları nedeniyle çiftçiler, potansiyel kazançlarını iktidarla paylaşmak zorunda kaldı."

Avustralya: Arz Fazlasına Rağmen "Denge" Sağlandı

Küresel piyasanın en rahat oyuncusu olarak Avustralya öne çıkıyor. Normal şartlarda aşırı artan besi danası arzı nedeniyle fiyatların çakılması beklenirken, küresel talebin eş zamanlı yükselişi Avustralya için bir can simidi oldu. Artan talep, arz fazlasını emerek fiyatların dengede kalmasını sağladı.

"Tipik Bir Neo-Liberal Kafa Yapısı!"

Gelişmeleri değerlendiren Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, meselenin sadece bir anlaşmadan ibaret olmadığını, AB’nin kurumsal bir strateji olarak "tarımı feda ettiğini" vurguladı. Kahveci, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in yönetim anlayışını işaret ederek şu çarpıcı tespiti yaptı:

"AB’nin bu tutumu sadece Avustralya ile sınırlı değil. Mercosur, ABD, Çin, Hindistan ve hatta Rusya ile yürütülen tüm süreçlerde aynı senaryo devrede. Otomobil, teknoloji, ilaç ve sermaye esaslı unsurlar, tarımsal konularla trampa ediliyor. Bu, tipik bir neo-liberal kafa yapısıdır!"

Tarımsal Kayıplar, Sanayi Avantajına Dönüşüyor

Kahveci’ye göre AB yönetimi, sanayi devlerinin kar marjlarını artırmak ve küresel pazarda teknolojik üstünlük kurmak için tarımı bir "pazarlık pulu" olarak masaya sürüyor. Tarımsal kayıpların, sermaye odaklı sektörlerden avantaj elde etmek amacıyla bilinçli bir tercih olduğunu belirten Kahveci; "Tarım üzerinden adı geçen bu ticari alanlardan avantaj elde etmeye çalışıyorlar. Üreticinin emeği, sermaye odaklı unsurlarla takas ediliyor" ifadelerini kullandı.

"Geleceğin Gıda Güvenliği Rehin Veriliyor"

Anlaşmanın her iki tarafın çiftçisini de memnun etmemesinin tesadüf olmadığını belirten Kahveci, bu tür "trampa" mantığının uzun vadede gıda güvenliğini tehdit edeceğini savundu. Tarımsal üretimin stratejik değerinin, sanayi ürünlerinin gölgesinde bırakılmasının bedelinin ağır olacağı uyarısında bulundu.

Arktik deniz buzu rekor düşük seviyelerde seyrederken, Antarktika deniz buzu yayılımı da kayıtlardaki en düşük üçüncü seviyede kaldı. Buzulların erimesinde yavaşlama belirtisi yok. Sera gazı konsantrasyonları (CO₂, metan, azot oksit) ise en az 800 bin yıldır görülen en yüksek düzeyde.

İnsan maliyeti ağırlaşıyor: Küresel iş gücünün yaklaşık üçte biri, yani 1,2 milyar işçi (özellikle tarım ve inşaat sektörlerinde) her yıl aşırı sıcaklık riskiyle karşı karşıya kalıyor. Bu durum verimliliği düşürüyor, sağlık sorunlarını artırıyor ve geçim kaynaklarını tehdit ediyor.

BM Genel Sekreteri António Guterres, “Küresel iklim durumu acil bir durumdur. Tüm temel göstergeler kırmızı alarm veriyor. Bu bir tesadüf değil, harekete geçme çağrısıdır” dedi.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo da iklimin giderek dengesizleştiğini ve önümüzdeki yıllarda 1,5°C hedefini aşmanın riskinin arttığını vurguladı.

Rapor, fosil yakıt bağımlılığının hem iklimi hem küresel güvenliği istikrarsızlaştırdığına dikkat çekerek, gecikmenin “ölümcül sonuçlar” doğurabileceğini uyarıyor.

Tarım ve gıda güvenliği açısından kritik: Artan sıcaklık ve aşırı olaylar, özellikle sıcaklığa duyarlı tarım bölgelerinde verimi daha da baskılayacak. Hızlı ve etkili iklim eylemi, hem gezegen hem de geçim kaynaklarımız için artık ertelenemez hale geldi.

AB’nin Mevzuat Boşluğu Mercosur’un Önünü Açtı

Kahveci’nin analizine göre; AB’nin karmaşık mevzuat yapısı ve Adalet Divanı’nın henüz bir karar almamış olması, Avrupa Komisyonu’na bu geniş yetkiyi tanıdı. Ancak asıl tehlike, bu kararın Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı olan AB pazarı üzerindeki etkilerinde gizli.

Türkiye Hangi Alanlarda Darbe Alacak?

Türkiye'nin AB ile olan yoğun ticari ilişkileri, Mercosur ülkelerinin (özellikle Brezilya ve Arjantin) pazara gümrüksüz girişiyle büyük bir tehdit altına giriyor. Kahveci, etkilenmesi beklenen kritik sektörleri şöyle sıraladı:

Canlı Besi ve Et Ürünleri: Brezilya ve Arjantin’in devasa hayvan varlığı, AB pazarında Türk ürünlerinin önünü kesebilir.

Yem ve Hammaddeleri: Düşük maliyetli soya ve mısır üreticisi olan bu ülkeler, piyasayı domine etmeye hazırlanıyor.

Yaş Sebze-Meyve ve Unlu Mamuller: AB içi fiyatların baskılanması, Türkiye’nin ihracat şansını zayıflatıyor.

Süt ve Süt Ürünleri: Rekabetçi fiyatlarla baş etmek zorlaşacak.

Maliyet Uçurumu: Ucuz Mazot ve Geniş Araziler vs. Türkiye

Ergin Kahveci, Türkiye’nin uluslararası rekabet açısından yaşadığı dezavantajı şu sözlerle özetledi:

"Mercosur ülkelerinde üretim maliyetleri çok daha düşük; ucuz mazot ve uçsuz buçaksız tarım arazileri var. Bu fark, Türkiye’nin tarımsal üretim maliyetlerini dezavantajlı hale getiriyor ve dış ticaretimizi doğrudan etkiliyor."

"Bize Bir Şey Olmaz" Moduna Eleştiri

Analizinin sonunda Türkiye’deki genel vurdumduymazlığa ve iç piyasadaki maliyet baskısına da değinen Kahveci, bugünkü mazot zammına atıfta bulunarak sitemkâr bir kapanış yaptı: "Neyse, Mercosur çok da umurumuzda olmadı zaten. Bize bir şey olmaz modundan devam. Şimdilik bugünkü mazot zammıyla idare edelim."

Mazot ve Gübreye Doğrudan Sübvansiyon

İspanya hükümeti, dış kaynaklı krizlerin tarımsal üretimi durdurmaması için maliyetleri düşürmeye odaklandı. Açıklanan paketin en dikkat çeken kalemi, doğrudan girdi destekleri oldu:

Tarım Mazotunda (Gasóleo Agrícola) İndirim: 30 Haziran tarihine kadar tarımsal amaçlı kullanılan mazotta litre başına 0,20 Euro (20 cent) ek indirim uygulanacak.

Gübre Yardımı: Artan hammadde fiyatları nedeniyle zorlanan üreticilere 500 milyon Euro bütçeli doğrudan yardım yapılacak.

Finansal Destek ve Kredi Kolaylığı

Maliyet artışlarının yanı sıra çiftçinin likidite sorununu çözmeyi hedefleyen paket, finansal enstrümanları da kapsıyor. Toplamda 300 milyon Euro tutarında ek kredi limiti tanımlanırken; bu desteğin faiz indirimi ve devlet kefaleti (garanti) ile sunulacağı belirtildi.

Savaş Maliyetine Karşı "Gıda Güvenliği" Stratejisi

İspanya’nın bu adımı, küresel krizlerin (İran ve bölgedeki savaş gerilimi gibi) gıda arz güvenliğini tehdit etmesini engellemeye yönelik stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Hükümet yetkilileri, üreticinin maliyet yükünü hafifletmenin sadece çiftçiyi değil, aynı zamanda son tüketiciyi de enflasyona karşı koruduğunu vurguluyor.

Analiz: Çözüm "Sübvansiyon" mu?

Tarım yazarı Ergin Kahveci’nin sosyal medya üzerinden dikkat çektiği bu tablo, tarımda sürdürülebilirliğin ancak planlı ve hızlı devlet müdahaleleriyle mümkün olduğunu bir kez daha kanıtladı. İspanya örneği, yüksek girdi fiyatlarının "kaçınılmaz bir kader" değil, doğru destekleme modelleriyle yönetilebilecek bir süreç olduğunu gösteriyor.

Üretim Daralıyor, İthalat Rekora Koşuyor

ABD sığır eti sektöründe yerli üretimdeki sert daralma, ülkeyi dış pazara mahkum ediyor. Ergin Kahveci’nin paylaştığı verilere göre; 2025 yılında ABD’nin toplam sığır eti ithalatı %18 artarak yaklaşık 2 milyon 483 bin ton seviyesine ulaştı. Bu devasa artışın arkasında yatan temel neden ise yerli üretimdeki kesintisiz düşüş.

Avustralya ve Brezilya Atakta

ABD pazarındaki boşluğu en iyi değerlendiren ülkeler Avustralya ve Brezilya oldu. Analizdeki çarpıcı rakamlar şöyle:

Avustralya: İthalatta %27’lik bir artışla ABD’nin en büyük tedarikçisi konumuna yükseldi (%26 pay).

Brezilya: ABD pazarındaki payını %35 gibi rekor bir oranda artırdı.

Kanada ve Yeni Zelanda: Kanada arzını sabit tutarken, Yeni Zelanda’nın pazar payında hafif bir gerileme gözlendi.

Küresel Ligde Kartlar Yeniden Karılıyor

Ergin Kahveci, ABD’nin küresel et piyasasındaki yeni konumunu üç maddede özetledi:

1) Liderlik Kaybedildi: ABD, dünyanın en büyük sığır eti üreticisi olma özelliğini 2025 itibarıyla Brezilya’ya kaptırdı.

2) Dev İthalatçı: Ülke, dünyanın en büyük 2. sığır eti ithalatçısı haline geldi.

3) İhracat Kan Kaybediyor: ABD halen dünyanın 4. büyük ihracatçısı olsa da üretimdeki düşüş bu pozisyonu tehdit ediyor.

"Trump Durdurulamazsa İşler Sarpa Saracak"

Analizin en dikkat çekici kısmı ise siyasi konjonktüre dair yapılan uyarı oldu. Ergin Kahveci, ABD hayvancılık sektörünün 2028 yılına kadar toparlanmasını beklemediğini belirterek şu kritik notu düştü:

"Dünyanın tüm sektörleri gibi dünyanın çiftçileri eğer Trump'ı durduramazsa, işler sarpa sarmaya devam edecek."

2026 Beklentisi: 2,5 Milyon Tonun Üzeri

Kahveci’ye göre 2026 yılı, 2025’in rekorunu da geride bırakacak. Tahminler, ithalatın 2 milyon 575 bin ton seviyelerine çıkarak yeni bir tarihi zirve göreceği yönünde. ABD'deki üretim düşüşünün sürmesi, küresel et fiyatları üzerinde de baskı oluşturmaya devam edecek gibi görünüyor.

Enerjide Rus Petrolüne "Yaptırım Muafiyeti" Hamlesi

ABD yönetimi, fırlayan petrol fiyatlarını dizginlemek amacıyla stratejik bir adım attı. Piyasa arzını artırmak için 100 milyon varillik Rus petrolüne geçici yaptırım muafiyeti getirildi. Kararın, lojistik maliyetlerdeki "bunker (yakıt) köpüğü" etkisini ne ölçüde azaltacağı merak konusu.

TMO 280 Bin Tonluk Mısır İhalesini Tamamladı

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), piyasa regülasyonu kapsamında çıktığı 280 bin tonluk yemlik mısır ihalesini sonuçlandırdı.

Fiyat Bandı: Alımlar CFR bazında 249,75$ - 252$/ton aralığında gerçekleşti.

Tedarik Kaynağı: Stokların 150 bin tonu gümrüklü antrepolardan, 130 bin tonu ise yeni ithalat kargolarından sağlanacak.

Teslimat: 25 Mart - 10 Nisan tarihleri arasında İzmir, Karasu, Bandırma ve Samsun limanlarına yapılacak.

Ayçiçeğinde Üretim Artıyor Ancak İthalat Kaçınılmaz

Türkiye'nin 2026/27 sezonu tarım projeksiyonlarında ayçiçeği üretimine dair umut verici veriler paylaşıldı:

Üretim Artışı: Üretimin %25 artışla 1,55 milyon tona çıkması bekleniyor.

Tüketim Makası: 2,55 milyon tonluk tüketim tahmini nedeniyle oluşan açık, hükümetin açtığı 1 milyon tonluk çekirdek veya 400 bin tonluk ham yağ gümrüksüz ithalat kotasıyla kapatılacak.

İhracat Rotası: İçerideki açığa rağmen, Türkiye'nin sıvı yağ ihracatının %14 artışla 800 bin tona ulaşması öngörülüyor.

Rus limanlarında hava koşulları ihracatı zorladı

Fiyatlardaki yükselişte en önemli faktörlerden biri sert kış koşulları oldu. Olumsuz hava özellikle Rusya’nın önemli ihracat noktalarından Kavkaz limanında operasyonları ciddi şekilde aksattı. Şubat ayının büyük bölümünde limandaki faaliyetler neredeyse durma noktasına gelirken, bazı sevkiyatların Novorossiisk limanına yönlendirildiği belirtildi.

Platts’a konuşan bir Rus buğday tüccarı, derin deniz terminallerinde ciddi gecikmeler yaşandığını belirterek terminal sıralarındaki yoğunluğa dikkat çekti. Piyasa kaynaklarına göre Kavkaz’daki koşulların Mart ortasından sonra normalleşmesi bekleniyor.

Öte yandan Rusya’nın güney bölgelerinde çiftçilerden gelen buğday arzının da düşük seyrettiği ifade ediliyor.

Rusya’nın Mart sevkiyatı 3,5 milyon ton bekleniyor

Tüm bu aksamalara rağmen Rusya’nın buğday ihracatının güçlü seyrini koruması bekleniyor. Rusya’nın önde gelen demiryolu lojistik şirketlerinden Rusagrotrans, şubattan devreden yüklemeler de dahil olmak üzere mart ayında toplam 3,5 milyon ton buğday sevkiyatı yapılabileceğini öngörüyor.

Platts değerlendirmesine göre ise 2 Mart itibarıyla Karadeniz buğday göstergesi 235 dolar/ton seviyesinde bulunuyor.

Bölge, Avustralya’nın koyun eti ihracatının yaklaşık yüzde 10’unu, sığır eti ihracatının ise yüzde 3-4’ünü oluşturuyor. Özellikle raf ömrü kısa olan soğutulmuş et ürünlerinde birkaç günlük gecikmenin bile ciddi ekonomik kayıplara yol açabileceği belirtiliyor.

Krizin büyümesinde en kritik faktörlerden biri de enerji piyasası oldu. Hürmüz Boğazı’nda taşımacılığın aksamasıyla petrol fiyatları hızla yükselirken, bu durum yakıt ve gübre maliyetlerini de yukarı çekti. Uzmanlar, enerji maliyetlerindeki artışın yalnızca et ticaretini değil, tarımsal üretim maliyetlerini de artırabileceğine dikkat çekiyor.

Sektör temsilcilerine göre, çatışmaların uzaması halinde canlı hayvan gemilerinin rotalarının değişmesi, hava kargo taşımacılığının daralması ve yüksek kaliteli et ürünlerinin alternatif pazarlara yönlendirilmesi gündeme gelebilir. Bu durum küresel et piyasasında fiyat dalgalanmalarına neden olabilir.

Uzmanlar, yaşanan gelişmelerin Türkiye açısından da dikkatle izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Çünkü enerji, gübre ve yem maliyetlerinde yaşanabilecek artışlar, dolaylı olarak hayvancılık sektörünün maliyet yapısını etkileyebiliyor. Küresel ticarette yaşanan aksaklıklar ise hem ithalat hem de fiyat dengeleri üzerinde belirleyici olabiliyor.

Sektörde yapılan değerlendirmelerde, son gelişmelerin tarım ve gıda piyasalarında “arz güvenliği” ve “pazar çeşitliliği” konularının önemini bir kez daha ortaya koyduğu ifade ediliyor. Çatışmanın süresi ve bölgedeki lojistik hatların ne kadar süreyle aksayacağı ise önümüzdeki dönemde piyasaların seyrini belirleyecek en kritik unsur olarak görülüyor.