Tarla Bitkilerinde Büyük Sıçrama

2021 yılında 1 milyon 429 bin ton olan tarla bitkileri üretim miktarı, kademeli bir artışla 2024 yılında 2 milyon 136 bin tona yükseldi. Üretim alanları yaklaşık 5.2 milyon dekarda sabit kalmasına rağmen, verimliliğin artması dikkat çekti.

Türkiye Mercimeğinin %27’si Diyarbakır’dan

Ürün bazlı veriler, Diyarbakır’ın bazı ürünlerde rakipsiz olduğunu gösteriyor:

-Kırmızı Mercimek: Türkiye toplam üretiminin %27,22’si tek başına Diyarbakır tarafından karşılanıyor.

-Pamuk (Kütlü): Türkiye üretimindeki %17,32’lik payı ile tekstil sektörünün ana tedarikçisi konumunda.

-Buğday: 1.1 milyon tonu aşan üretimiyle Türkiye payının %5,41’ini sırtlıyor.

Meyvecilikte "Üzüm" Lider, Sebzede Dalgalanma Hakim

Meyve üretiminde 129 bin ton seviyelerine ulaşan Diyarbakır’da, özellikle sofralık çekirdekli üzüm %6,71’lik Türkiye payı ile ön plana çıkıyor. Badem üretimi ise %3,71’lik pay ile yükselen bir grafik sergiliyor. Sebze üretiminde ise 2021’deki 376 bin tonluk zirvenin ardından, 2024 yılında 358 bin tonluk bir üretim gerçekleşti.

Diyarbakır’da hangi ilçede hangi ürün destekleniyor? İşte havza bazlı ürün deseni

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan havza bazlı üretim planlaması kapsamında belirlenen ürün desenine göre Diyarbakır’da özellikle buğday, arpa ve mercimek birçok havzada temel ürün olarak planlamaya dahil edildi.

Bunun yanında pamuk, dane mısır, ayçiçeği ve soya gibi stratejik ürünler ise daha çok sulama imkanı bulunan ilçelerde üretim planına alındı.

Editörün Notu: Diyarbakır ve çevre illerde tarımla ilgili hebarlere Diyarbakır Tarım Haberleri sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

İlçelere göre desteklenecek ürünler

Bağlar:
Arpa, buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), soya, yem bitkileri

Bismil:
Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), soya, yem bitkileri

Çermik:
Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, mercimek, nohut, pamuk (kütlü), yem bitkileri

Çınar:
Arpa, buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), kuru soğan, soya, yem bitkileri

Çüngüş:
Arpa, buğday, kuru fasulye, mercimek, dane mısır, nohut, yem bitkileri

Dicle:
Arpa, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri

Eğil:
Arpa, buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), yem bitkileri

Ergani:
Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), patates, soya, yem bitkileri

Hani:
Arpa, buğday, mercimek, nohut, kuru soğan, yem bitkileri

Hazro:
Arpa, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri

Kayapınar:
Arpa, buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), soya, yem bitkileri

Kocaköy:
Arpa, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri

Kulp:
Arpa, buğday, kuru fasulye, mercimek, nohut, yem bitkileri

Lice:
Arpa, buğday, mercimek, nohut, yem bitkileri

Silvan:
Arpa, buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), yem bitkileri

Sur:
Arpa, ayçiçeği (yağlık), buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), patates, soya, yem bitkileri

Yenişehir:
Arpa, buğday, mercimek, dane mısır, nohut, pamuk (kütlü), soya, yem bitkileri

DİYARBAKIR TARIM HAVZA HARİTASI

"Üretim Alanı Değil, Verim Artıyor"

Veriler analiz edildiğinde; Diyarbakır çiftçisinin teknoloji ve doğru sulama tekniklerini kullanarak, aynı ekim alanından çok daha fazla ürün alabildiği görülüyor. 2021-2024 kıyaslamasında sebze üretim alanları daralmasına rağmen üretim miktarının korunması, tarımda dijitalleşme ve modernizasyonun bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

Törende konuşan Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürü Adil Alan, ilk olarak son günlerde yaşanan üzücü kazalarda hayatını kaybeden vatandaşlar için başsağlığı dileklerini iletti. Ardından kırmızı mercimeğin Mezopotamya’nın anavatanı olduğunu ve 1970’li yıllara kadar Diyarbakır’da yoğun şekilde üretildiğini hatırlatarak, “Son yıllarda ekim alanları azaldı ve bugün ülke ihtiyacımızın yarısından fazlasını Kanada’dan karşılıyoruz. Oysa bu topraklar, mercimeğin gen merkezidir. Bakanlığımızın yeni bitkisel üretim planlamasında mercimek, münavebede önemli bir ürün olarak tekrar eski önemine kavuşacak” dedi.

İl Müdürü Alan, iklim değişikliği ve kuraklık tehdidine de dikkat çekerek, “Yağışlarda ciddi azalma var. Mercimek gibi yağışa dayanıklı, toprağı azotla zenginleştiren bir ürünü teşvik etmek çok stratejik bir adımdır. Hem toprağımızı dinlendireceğiz, hem de kendi anavatanımızda üretimi artıracağız” ifadelerini kullandı.

Tohum dağıtımında önceliğin küçük aile işletmelerine ve kuzey ilçelere verildiğini aktaran Alan, “Arazisi çok olan çiftçilere mümkün olduğunca az tohum verip, küçük aile işletmelerine daha fazla tohum verdik. Amacımız üretimi yaygınlaştırmak ve maksimum sayıda çiftçimizin bu projeden faydalanmasını sağlamak” dedi.

Proje ve destek detayları ise şöyle:

Projenin toplam bütçesinin %75’i Bakanlık katkısı ile karşılanıyor.

44.000 dekar alanda ekim yapılması planlanıyor.

2025 ÇKS verilerine göre 452.000 dekar olan kırmızı mercimek ekim alanının artırılması ve Diyarbakır’ın Türkiye üretiminde ikincilikten birinciliğe yükselmesi hedefleniyor.

2026 yılı kırmızı mercimek destekleri:

Temel Destek: 310 TL/da

Planlı Üretim Desteği: 310 TL/kg

Sertifikalı Tohum Kullanım Desteği: 124 TL/da

Toplam Destek: 744 TL/da

Alan, konuşmasını basınçlı sulama destekleri, sıfır faizli krediler ve Silvan Barajı gibi projelerle çiftçilerin yanında olmaya devam edeceklerini vurgulayarak tamamladı ve törene katılan kurum temsilcilerine ve çiftçilere teşekkür etti.

İl Tarım Müdürlüğü yetkilileri tarafından gerçekleştirilen incelemelerde, tesisin faaliyetlerinin mevzuata uygun şekilde yürütüldüğü bir kez daha teyit edildi. İncelemelerde İl Müdür Yardımcısı Muhammed Kasım Aydın, Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği Şube Müdür Vekili Ali Kızılay, Koordinasyon ve Tarımsal Veriler Şube Müdürü Bekir Büyükgürses ve teknik personel görev aldı.

TERMOPET AKARYAKIT A.Ş. Genel Müdür Yardımcısı İsmail Koparan, tesisin 35.397 metrekare alan üzerinde kurulu olduğunu ve 4,72 MW kurulu güçle elektrik üretimi yaptığını belirtti. Ancak Koparan’ın özellikle altını çizdiği konu, organik gübre üretimi oldu.

“Besi OSB’deki hayvansal atıkları kullanarak gerçekleştirdiğimiz üretimde, fermantasyon sonucu elde edilen organik gübre, toprağa ve atmosfere zarar vermeyecek şekilde işleniyor. Üretilen gübre, yasal mevzuat tamamlandıktan sonra tarım arazilerine ulaştırılarak çiftçilerimizin kullanımına sunulacak. Böylece çiftçilerimiz, yüksek maliyetli kimyasal gübre yerine uygun fiyatla organik gübre kullanabilecek” diye konuştu.

Tesiste günde 350 ton işleme kapasitesi bulunan organik gübre üretiminin, potansiyel olarak 750 ton/gün üretim kapasitesine ulaşabileceği bildirildi. Üretilen gübre ile hem çevresel sürdürülebilirlik sağlanacak hem de bölgedeki çiftçilere ciddi bir ekonomik destek sunulmuş olacak.

Delil, yaptığı açıklamada; “Tarımsal faaliyetlerde bulunan çiftçilere devletçe ödenen hububat fark ödemeleri banka hesaplarından DEDAŞ hesaplarına aktarıldı" dedi.

Halihazırda çiftçinin tarımsal sulamada kullandığı elektrik enerjisi tutarlarının %30’u devlet tarafından DEDAŞ’a ödendiği ve geri kalan yüzde 70 oranındaki tutarın da çiftçiye ödendiğini bildiren Delil, "Konu ile hiçbir alakası olmadığı halde DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan yönetmelik ile borçlu olup olmadıklarına bakılmaksızın ÇKS sistemine göre, sulu olarak tarımsal faaliyet yapan tüm çiftçilerimizin hesaplarındaki destekleme paraları DEDAŞ hesaplarına aktarıldı" değerlendirmesinde bulundu.

DÜNYANIN HİÇBİR HUKUK DEVLETİNDE BİR ŞİRKETE BÖYLE BİR YETKİ TANINMAMIŞTIR!

Delil, "Diyarbakır'da ton başına 1750 TL olarak, 16300 çiftçiye ödenen 1 milyar 601 milyon TL tutarındaki destekleme ödemelerine el konulmuştur. Dünyanın hiçbir hukuk sisteminde hiçbir kişi ye yada kuruma böyle bir yetki tanınmamıştır. Devlet bile varsa alacağını borcunu ispat ettikten sonra icra yoluyla tahsil edebiliyorken maalesef ticari bir kuruluşa tanınan bu imtiyaz bölge çiftçisinde mağduriyete yol açmaktadır" tepkisinde bulundu.

PAMUK ÜRETİCİLERİ BİRLİĞİ BAŞKANI BORCU OLMAYANLARA DESTEKLER İADE EDİLDİ!

Bismil Pamuk Üreticileri Birliği Başkan Yardımcısı Askeri Önen, Bismil Habere yaptığı açıklamada, Diyarbakır'da devlet tarafından çiftçilere ödenen destekleme primlerinin Depsaş’ın hesaplarına geçtiğini belirterek, Depsaş Genel Müdürü Murat Karagüzel ile yapılan görüşmeler sonucunda, sistemsel olarak borcu olmayan çiftçilerin paralarının geri iade edildiğini ifade etti.

Askeri Önen, Depsaş Genel müdürü Murat Karagüzel ile yapılan görüşmeler sonucunda elektrik borcu bulunmayan çiftçilerin, bu pazara kadar destek ödemelerinin yüzde 70'inin iade edildiğini bildirdi.

DTSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, Mezopotamya Uluslararası Fuar ve Kongre Merkezinde düzenlenecek olan 14. Mezopotamya Tarım ve Hayvancılık Fuarı'nın hazırlıkları hakkında bilgi verdi.

108 firma stant açacak

Avşar, "tarımsal mekanizasyon ve teknolojileri, hayvansal üretim makineleri, sera teknolojileri, su ve sulama teknolojileri, gübreler, zirai ilaçlar, tohum-fide-fidan ve bahçecilik ile ilgili teknolojiler, ekolojik tarım, agro bilişim, hayvan sağlığı ve veterinerlik hizmetleri-ilaçları-ekipmanları konularında faaliyet gösteren 108 firma stant açacak. Dolayısıyla çiftçilerimiz modern tarım alanında ihtiyaç duydukları her türlü donanım ve teknolojiye Tarım ve Hayvancılık Fuarında ulaşabilecekler. Tarım ve hayvancılık sektöründe giderek artan ve çeşitlenen teknolojik gelişmeleri bölge çiftçilerimizin ayağına getirmiş olacağız. Böylece çiftçilerimizin çok daha donanımlı ve çok daha bilgili bir tarımsal faaliyetle üretim yapmaları, ülke ve bölge ekonomisine katkı sunmaları sağlanmış olacak. Bizler bölgenin tarım ve hayvancılık sektörünü ve sektörün ihtiyaç duyduğu tarımsal mekanizasyon sektörünün hızla geliştiğinin farkındayız. Bu fuarla bir yandan tarım alet ve ekipmanlarının üretimini ve pazara ulaşmasını sağlarken, diğer yandan bunları kullanarak daha çok ürün elde edebilecek çiftçilerimizi desteklemiş olacağız" dedi.

Mardin, Batman, Şanlıurfa, Gaziantep, Bingöl, Şırnak, Bitlis, Siirt, Muş gibi bölgenin dört bir yanındaki çiftçilerde katılım sağlayacak

Diyarbakır'da düzenlenen fuarın sadece il ile sınırlı kalınmayacağını dile getiren Avşar, "Mardin, Batman, Şanlıurfa, Gaziantep, Bingöl, Şırnak, Bitlis, Siirt, Muş gibi bölgemizin dört bir yanındaki çiftçi ve sanayicilerimizin tarım ve hayvancılık alanında görmeleri gereken bütün yenilikleri, teknoloji ve bilimsel alandaki ilerlemeleri görebilecekler. Yabancı heyetler ile sektörün temsilcilerini ikili görüşmelerle bir araya getireceğiz" şeklinde konuştu.

Kaynak: İHA

Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürü Mustafa Ertan Atalar Diyarbakır tarım ve hayvancılığına ilişkin açıklamalarda bulundu.

Diyarbakır'ın hem tarım alanlarında hem de hayvancılık alanlarında oldukça büyük bir kapasiteye sahip olduğunu, Türkiye tarımında da önemli bir konumda bulunduğunu belirterek konuşmasını şöyle sürdürdü.

"Diyarbakır'da yaklaşık olarak 6 milyon 900 bin dekar alanda tarımsal faaliyet gerçekleştiriliyor. Bunun içerisinde en önemli ürünlerden buğday üretimi gerçekleştiriliyor ve buğdayın ana vatanı olarak Karacadağ'ın etekleri ilk tarımın yapıldığı yer.

3 milyon dekara yakın buğday alanımız var, bunun yanı sıra 700 bin dekar alanın biraz üzerinde arpa üretim alanlarımız var.  800 bin dekara yakın bakliyat alanımız var. 811 bin dekarda pamuk alanımız 300 bin dekar civarında da mısır ürünleriyle tarımsal alanda tarla bitkilerinde ciddi bir üretim kapasitesine sahibiz ve burada ürettiğimiz buğday yönüyle özellikle Türkiye'de sırlamada iki ile dördüncü sıra arasında yıllara göre değişmekle beraber önemli bir konumda yer alıyoruz.

PAMUK ÜRETİMİNDE URFA'DAN SONRA İKİNCİ SIRADA

Pamuk üretiminde de yine Türkiye'de geçen yıl verilerine göre Urfa'dan sonra en büyük ikinci büyük pamuk üretim alanlarında üretimin yapıldığı bir ilimiz var. Tarım bu kadar önemli bir pozisyona geldi." dedi.

MERCİMEK ÜRETİMİNDE BİR ÇOK ZAMAN TÜRKİYE BİRİNCİSİ 

Diyarbakır'ın mercimek üretiminde yine birçok zaman Türkiye birincisi olduğunu, bazen bir ve ikinci sıra arasında yer aldığını,  bitkisel üretim yönüyle büyük bir kapasitesi olduğunu ifade ederek;

BÜYÜKBAŞ HAYVAN SAYISI SON 20 YILDA 2.5 KAT ARTTI

"Hayvancılıkta da Diyarbakır çok ciddi bir noktaya geldi.  Son yirmi yılda özellikle büyükbaş hayvan sayısı 244 bin rakamından 611 bin rakamına ulaştı ve her yıl ortalama % 7 büyüme kaydetmektedir. Küçükbaş hayvan sayımızda 872 bin rakamından 2 milyon 226 bin rakamına ulaştık ve ortalama yıllık büyüme rakamımız  %6.25;  dolayısıyla hayvancılıkta çok önemli bir noktada.

MANDA ÜRETİMİNDE İKİNCİ SIRADA

Manda sayısı bakımından yine Türkiye'de 16 binin üzerinde olan manda sayımızla en fazla manda üreten ikinci iliz.  Hayvancılığın diğer fiili alanlarından bir tanesi olan ipek böcekçiliğinde yaş koza yetiştirilmesi bakımından Türkiye'de üretilen kozanın yaklaşık olarak % 56'sını Diyarbakır ilimizde ve özelliklede Kulp ilçemizde üretmekteyiz. Dolayısıyla orda ciddi bir üretimimiz var. Ürettiğimiz ürünlerinde işlenmesine ilişkin bir ipek iplik fabrikası kurduk.  Orada 37 çalışanımız istihdam ediliyor. 800 civarında ailede koza üretmek suretiyle üretime katkı sağlıyor ve 800 civarındaki aile geçimini ipek böcekçiliğinden sağlıyor, böyle bir ortam oluşturduk. Oldukça da iyi bir kapasitemiz var." dedi.

Atalar, "Geçen yıla oranla yüzde 20 daha iyi ama uzun yıllar ortalamasında yüzde 36 gerideyiz. Ekilmiş olan hububat ve bakliyat için yağış herhangi bir risk oluşturmadı. Ama bundan sonra yağışların yetersiz olmasında risk ortamına gireceğiz. İlde 2. defa kuraklık krizi toplantısı gerçekleştirdik. Çınar Göksu Barajı'nda su yok, Devegeçidi Barajı'nda da su miktarında çok eksiklik var” dedi.

"ÇINAR GÖKSU VE DEVEGEÇİDİ BARAJI'NDA SU YETERSİZLİĞİ"

Atalar, yeterli yağış gerçekleşmediği taktirde ortaya çıkabilecek olumsuzluktan üreticilerin daha az etkilenmesi için Çınar Göksu ve Devegeçidi Barajlarına yakın çevrede tedbirler konusunda çiftçilerle görüşülerek pamuk, mısır gibi yerlere kısıtlama getirilmesini, daha az su tüketen ürünleri çiftçilerin ekmelerini söylediklerini dile getirdi. Atalar, “Çınar Göksu Barajı'nda su yok, Devegeçidi Barajı'nda da su miktarında çok eksiklik var. O bölgelerdeki çiftçilerimize su çok tüketen pamuk ve mısır gibi ürünler için tarlalarını bekletmemelerini, su tüketimi az olan nohut gibi ürünleri ekmeleri için uyardık, tedbirleri çiftçilerimize duyurduk” diye konuştu.

KAÇAK SUYA KARŞI YÜZDE 50 HİBELİ TASARRUFLU BASINÇ PROJESİ

Kuraklığın olduğu yıllarda alınması gereken tedbirler konusunda bakanlığın basınçlı sulama sitemlerinin az su tüketimini sağlamak amacıyla yüzde 50 hibede desteği verdiğini hatırlatan Atalar, "Kaçak su ve gereksiz su tüketimi ile ilgili duyuru ve tedbirlerimizi aldık, kısıtlı tüketimi ve basınçlı olan su tüketimlerini öneriyoruz yüzde 50 hibelerle teşvik ediyoruz. Bu yıl 300 bin dekar alanı basınçlı sulama sistemi ile daha tasarruflu su tüketimini gerçekleştiren yüksek verim elde etmeyi sağlayan projeleri uyguluyoruz. Vahşi sulamayı Diyarbakır’da bitirilmek üzere genelde yağmurlama ve damlama sistemini kullanıyor” şeklinde konuştu.

PAMUK VE MISIRDA DÜŞÜŞ

Bu yıl ekili alanların ve ekilecek alanlarla ilgili bilgi veren Atalar, su eksikliğinden dolayı pamuk ve mısırda düşüş olduğunu arpa ve mısır ise aynı seviyede ekildiğini aktardı. Atalar, “Diyarbakır’da genelde yıllara göre değişmemekle beraber 3 milyon dekar buğday ve arpa ekimimiz oluyor. Bu yılda müracaatlar tamamlandı, son girişler oluyor. 600 bin dekar mercimek alanı, 800 bin dekar alanda pamuk ekim alanımız var. Su sıkıntısından dolayı tahminimiz 600 bin dekar alana ekilerek pamukta biraz düşüş olacağını düşünüyoruz. 300 bin dekar civarında mısır ekimimiz gerçekleşiyor” ifadelerine yer verdi.

Balık stoklarının korunması, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve yasa dışı avcılığın önlenmesi amacıyla ilimiz denetim ekipleri tarafından yapılan su ürünleri kontrol ve çalışmaları aralıksız devam ediyor. Yapılan çalışmalarla; bölgemizde ve dünyada 'Shoal' adlı organizasyonun teklifiyle risk altında oluşu nedeniyle koruma altına alınmış olan Batman Bantlı Çöpçü Balığının üreme faaliyetlerinin devamlılığının sağlanması amacıyla Batman çayı ve Silvan Baraj Gölünde sularda kirlilik yaratan hayalet ağlarının temizliği sağlandı.

Ayrıca bu proje ile Tarım ve Orman Bakanlığının deniz ve iç sularda sucul ekosistemi tehdit ederek çevre kirliliğine yol açan ve "hayalet avcı" olarak nitelendirilen başıboş av araçlarına karşı başlattığı mücadele sayesinde yaklaşık 1,7 milyon su canlısı kurtuldu.

Bakanlığımızca denizlerin ve iç suların hayalet avcılardan arındırılması için "Denizlerde ve İç Sularda Terkedilmiş Av Araçlarından Temizlenmesi Projesi" yürütülüyor. Proje kapsamında şimdiye kadar il genelinde yürütülen saha çalışmalarında Batman Çayı, Batman Barajı, Dicle Nehri, Göksu Barajı, Devegeçidi Barajı, Atatürk Barajı ve Dicle Barajında yapılan çalışmalar ile yaklaşık 240 bin metrekarelik alan taranarak, 70.000 bin metre ağ ve benzeri sahipsiz av aracı sulardan temizlendi. Çıkarılan ağların bir kısmı geri dönüşüme kazandırıldı.

1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve buna bağlı olarak hazırlanan mevzuatlar gereğince İlimiz iç sularında su ürünleri avcılığına getirilen yasaklar kapsamında İl Müdürlüğü Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürlüğü, İlçe Müdürlükleri, Diyarbakır İl Jandarma Komutanlığı Çevre, Doğa ve Hayvanları Koruma Timleri ile Diyarbakır Sportif Olta Balıkçıları ve Doğal Yaşamı Koruma Derneğinin (DİSOBDER) katılımları ile İl genelinde koordineli olarak ortak denetimleri artırılarak devam ediyor.

HUBABAT EKİLİ ALANLARA ZARAR VERİYOR

İl Tarım ve Orman Müdür Yardımcısı Mustafa Korkutan süne böceği hakkında bilgi verdi. Korkutan yaptığı açıklamada “Süne; hububat ekili alanlara zarar veren bir zararlıdır. Süne, hububat ekili alanlarında olan bir zararlıdır. Hububat alanlarında yapılan sürveylerde metrekarede 10 ve üzeri nimf (süne yavrusu) tespit edildiğinde kimyasal mücadele yapılması gerekmektedir. Yoğunluk olan alanlarda kimyasal mücadele yapılmadığı takdirde zarar eşiği çok yüksektir” dedi.

Yaklaşık 1 cm boyunda olan ve tahılın başaklanmasını engellemesi, zaman zaman salgın olarak kendini göstermesi ve hem insanlar hem de hayvanlar için önemli bir besin kaynağı olan buğdaya zarar vermesi nedeniyle süne ile mücadele İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülüyor. Süne böceğiyle, il genelinde 3,5 milyon dekarlık alanda 20'si ilçe 8'i il kontrol ekibi olmak üzere toplamda 28 ekip ve 132 personelle mücadele edilecek.

“İlçemizde KOP ile Anadolu Çobanları Buluşuyor Projesinde geçtiğimiz yıl koruyucu hekimlik faaliyetleri kapsamında, halk arasında delibaş hastalığı olarak bilinen ve küçükbaş hayvanlarda beyine yerleşerek ekonomik kayıplara neden olan “coenurosis” parazitine karşı mücadele başlatılmıştı. Bu yıl yine Ilgın Küçükbaş Hayvan Üreticileri Derneği olarak en az 3 yıl daha sürdüreceğimiz mücadelemizi başlatmış bulunmaktayız.

10 BİN KUZUNUN YÜZDE 10'U DELİBAŞTAN KAYBA UĞRUYORDU

Ayrıca projemizin Diyarbakır Büyükşehir tarafından da uygulanması ve diğer bölgelere de örnek teşkil ettiğini görmek bizleri sevindirmiştir. Projenin amacı İlçemizde damızlık bırakılan yaklaşık 10000 kuzunun %10 delibastan kayba uğradığı ve bu mücadele ile ilçemiz de kaybın en aza indirilmesi ilçemizin yıllık kaybolan 1 milyon TL’nin kaybının önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

İlçemiz ırk ıslahının gelişmemesinin de başlıca sebebi olan bu hastalık ile ilçemizin tümünün sürü sahipleriyle mücadele etmesi gelecekte ırklarımızın sürülerimizin daha verimli hale gelmesini sağlayacaktır. Mücadele kapsamında tüm üreticilerimizin işletmelerine bilinçlendirme broşürleri ve bilgilendirme çalışması Ilgın İlçe Tarım Müdürlüğü Hayvan sağlığı ekipleri tarafından küçükbaş hayvan tespitleri çalışmasıyla birlikte yapılacaktır.

ZOONOZ BİR HASTALIK

Bu hastalikla mücadele bireysel değil toplumsal yani tüm üreticilerin aynı zamanda uygulaması gereken bir koruyucu hekimlik faaliyeti olan sürü köpeklerinin” paraziquantel” etken maddeli paraziter haplamanın uygulanmasıyla yapılacaktır. Bu hastalık zoonoz bir hastalık olup insan sağlığında ilgilendirmektedir. Yakın zamanda ilçemizde faaliyet gösteren serbest Veteriner Hekim Ali Birgül de hastalığa yakalanmış başarılı bir operasyondan sonra sağlığına kavuşmuştur. Bu yıl yapılacak olan paraziter mücadelemizin kaynak oluşturan İlçemiz iş adamlarından Ahmet Ercan beye üreticilerimiz adına teşekkür ederim"

2024'DE ÖDENECEK DESTEK BİR MÜJDE OLARAK AÇIKLANDI

Habervegundem.com’un haberine göre, Diyarbakır Tarım ve Orman İl Müdürü Mustafa Ertan Atalar, buğday, arpa ve çavdarda ödenecek olan gübre desteklemesinin yüzde 100 artırılarak 16 TL'den 32 TL'ye çıkarıldığını belirterek, “Dolayısıyla çiftçinin şu an kullanmış olduğu gübrede meydana gelen zamlar telafi edilmiş olacak. Çiftçiler gübreye gelen zamdan etkilenmeyecek" dedi.

İl Müdürü Atalar’ın bu açıklaması çiftçinin tepkisini çekerken, sahadan ve çiftçiden ne kadar kopuk olduğunu da gözler önüne serdi. Hububat grubunda 32 liraya çıkarılan gübre desteği, 2022 yılında ekilecek ve 2023 yılında hasat edilerek, 2024 yılında ödenecek destekleri kapsıyor. Yani mevcut durumda gübreye gelen fahiş zamların altında ezilen çiftçiye hiçbir katkısı olmayacak. 2024 yılında çiftçiye ödenecek destek miktarının çiftçiye bir müjde şeklinde açıklanması dikkat çekti.

Danıştay bu kritik kararı Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi Laborant ve Veteriner Sağlık Programından 2013 yılından mezun vatandaşın açtığı dava üzerine aldı. Söz konusu vatandaş, Diyarbakır Tarım ve Orman İl Müdürlüğü’nce düzenlenen suni tohumlama kursuna katılmak istedi. Ancak bu talebi “örgün eğitim” mezunu olmadığı gerekçesiyle reddedildi. Bu gelişme üzerine vatandaş, suni tohumla faaliyetlerini düzenleyen yönetmelikte yer alan “örgün” eğitim kelimesinin iptali için Danıştay’da dava açtı.

TARIM BAKANLIĞI: DAVA REDDEDİLSİN

Davanın görüldüğü Danıştay 10. Dairesi, Tarım ve Orman Bakanlığı’nda savunma istedi. Bakanlıktan gönderilen savunmada, açık öğretim mezunu teknikerlerin uygulamalı eğitim almadıklarına dikkat çekildi. Hayvanlara yapılan suni tohumlama uygulaması sırasında yapılan en basit bir hatanın bile hayvanlarda kalıcı hasarlara olabileceği belirtildi. Davanın reddedilmesi istendi.

DANIŞTAY YÖNETMELİĞİ İPTAL ETTİ

Danıştay tetkik hakimi ve savcı ise davanın kabulü ile yönetmeliğinin ilgili kısmının iptalini istedi. Her iki isim de görüşlerinde; açık öğretim-örgün eğitim ayrımının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu vurguladı. Taraflarının beyanlarını alan Danıştay 10. Dairesi, yönetmelikte yer alan “örgün” kelimesini iptal etti. Yani açık öğretim mezunu veteriner teknikerinin suni tohumlama kursuna katılmasının önündeki engeli kaldırdı.

DANIŞTAY: EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRI

Kararda; açık öğretim mezunlarının örgün öğretim mezunlarıyla tamamen eşit haklara sahip olduğuna vurgu yapıldı. Söz konusu tamamlama eğitimlerine açık eğitim mezunlarının alınmamasının eşitlik ilkesine aykırılık oluşturacağı kaydedildi.

EMSAL OLACAK

Bu karar sonrası söz konusu veteriner teknikeri suni tohumlama kursuna katılacak. Ve daha sonra bu faaliyetleri yapabilecek. Karar aynı zamanda tüm açık öğretim mezunları için emsal olacak.

Buğday 20-25 santimetre kadar baş vermiş ama yetişmiyor. Sulu ekilen buğdayda da 60 tane yer varsa bunun 20 tanesi dolu. Kuraklık samana yansıyacak. Samanlardan hayvanlara, hayvanlardan etine sütüne yansıyacak. Buğdayda fırınlara, ekmeğe yansıtacak. Bu domino etkisi olarak kuraklığın etkisini yaşayacağız. Burada GAP var. GAP’ta elektrik var ama sulama yapılmıyor. GAP projesi bitirilmiyor. Bitirilseydi kuraklık olmayacaktı. Bu da bir devlet politikasının getirisi. Bu bölgede afet bölgesi ilan edilmesi için mecliste soru önergesi vermeye hazırlanıyoruz. Devletin, çiftçilerin zararını karşılaması gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Burada yetkililerden üretimler hakkında bilgiler alan Vali Karaloğlu ve beraberindekiler 22 adet buğday, 8 adet arpa, 7 adet kırmızı mercimek, 4 adet nohut, 5 adet pamuk, 1 adet çeltik, 2 adet yem bitkisi ve 2 adet tıbbi aromatik bitki olmak üzere toplam 51 adet ve çeşitte ürünün geliştirildiği aynı zamanda kırmızı mercimek üretiminde ülke koordinatörü olan müdürlükte çalışma ve üretim alanlarını tek tek inceledi.

Daha sonra, 1954 yılında kurulan ve 1958 yılından itibaren Diyarbakır'da hizmet vermeye başlayan Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsüne bir ziyarette bulunan Vali Karaloğlu ve Tarım ve Orman İl Müdürü Mustafa Ertan Atalar, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde 28 ilde faaliyet gösteren enstitünün laboratuvarlarında yaptığı incelemelerin ardından yetkililerden devam eden ve planlanan projeler hakkında bilgi aldı.

Karaloğlu, haşereyle mücadele, bitki sağlığı, sertifikasyon, karantina, tarım ekonomisi, eğitim ve yayın gibi alanlarda çalışma yapan enstitünün önemine vurgu yaparak toprağın veriminin artırılması ve ürün kalitesinin yükselmesi için zirai mücadelenin şart olduğunu söyledi.

Enstitüde, buğday, pamuk, kayısı, nohut, mercimek ve yem bitkilerinde entegre mücadele araştırma, uygulama ve eğitim projeleri devam ederken süne ile mücadele eğitimleri de aralıksız sürdürülüyor.

İKİ AŞAMALI YAPILDI

İlk aşamada her iki ilde üreticiler ve çırçır işletmeleri temsilcilerine eğitim ve yayım faaliyetleri kapsamında toplantı düzenlenmesi programa alındı. Bu süreçte Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ile gerekli koordinasyon sağlanmakta olup ikinci aşamada sektörün tüm temsilcilerinin katılımı ile geniş katılımlı iki ili de kapsayan bir çalıştay planlandı. Bu çalışmalarda elde edilecek veriler doğrultusunda çalışma takvimi şekillendirilecektir. Toplantı yapılan genel değerlendirme ile sona erdi.

Bakan Pakdemirli törende yaptığı konuşmada son 18 yılda, 81 ilin tamamını memba kalitesinde suya kavuşturduklarını ve bereketli Anadolu topraklarını modern sulama sistemleriyle buluşturduklarını ifade ederek “Bilindiği gibi, su zengini bir ülke değiliz. Kurak ve yarı kurak bir coğrafyada yaşıyoruz. Son yıllarda küresel ısınmanın etkilerini de, ciddi şekilde hissetmeye başladık. Bu nedenle kaynaklarımızdaki her bir damla suyu değerlendirmek ve verimli kullanmak için, Bakanlık olarak, var gücümüzle çalışıyoruz” diye konuştu.

Son 18 Yılda 600 Baraj İnşa Ettik, 1,8 Milyon Hektar Araziyi Suya Kavuşturduk

Son 18 yılda 600 baraj inşa ettiklerini ve 1,8 Milyon hektar araziyi suya kavuşturduklarını belirten Bakan Pakdemirli “Son 2,5 yılda Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle, 72 baraj, 80 gölet ve bent, 225 sulama tesisi, 46 içme suyu tesisi, 45 HES başta olmak üzere, toplam 973 tesisi hizmete aldık. Geçen yıl, pandemiye rağmen; Ilısu Prof. Dr. Veysel Eroğlu Barajı, Kars Barajı ve Sulaması, Konya Ovası 1.2.3. Kısım Sulamaları, Hatay-Reyhanlı ve Gaziantep-Doğanpınar Barajı gibi ülkemizin önemli sulama yatırımlarını tamamladık” dedi.

2021 Yılını Su ve Sulama Yatırımlarında Hamle Yılı Olarak Belirledik

Bakanlık olarak 2021 yılını “Su ve Sulama Yatırımlarında Hamle Yılı” olarak belirlediklerinin altını çizen Pakdemirli konuşmasını şu şekilde sürdürdü: “Zat-ı alinizin desteğiyle sulama yatırım bütçemizi, 2,4 kat artışla 15,3 Milyar liraya çıkardık. Bu yıl yaklaşık 1,6 Milyon dekar araziyi sulamaya açmayı hedefliyoruz. Ayrıca, 25 Yeraltı barajımız hazır. Bunu 2023’e kadar 150’ye ulaştırmayı hedefliyoruz”

Silvan, Ülkemizin En Büyük İkinci Sulama Projesi

Bugün Diyarbakır’da toplam 3 tesisi hizmete aldıklarını ve aynı zamanda GAP’ın en kilit projelerinden biri olan Silvan Barajının gövde dolgu çalışmasını tamamladıklarını söyleyen Bakan Pakdemirli “7,3 Milyar m3 depolama hacmine sahip Silvan Barajı Projesi, Atatürk Barajı Sulamasından sonra ülkemizin en büyük ikinci Sulama Projesidir. Temelden 175,5 metre yüksekliği ile Kaya Dolgu Baraj tipinde ülkemizin ve Avrupa’nın en yüksek barajıdır. Silvan Barajı’nın büyüklüğünü kısaca anlatmak gerekirse; barajda depolanacak su, İstanbul’un yıllık su ihtiyacının 7 katı kadar olacaktır. Barajın yüksekliği katları 3 metre olan 60 katlı bir gökdelene eşittir. 177 km2 yüzey alanı ile Elazığ’da bulunan 85 km2’lik Hazar Gölü’nün 2 katı yüzey alanına sahiptir. Bugüne kadar gövde dolgu inşası kapsamında tüm işleri tamamladık. Bu yıl içinde baraj gövdesinin ön yüz beton kaplama çalışmalarına başlayacağız” değerlendirmesinde bulundu.

Ekonomimize Yıllık 1,9 Milyar Lira Katkı ve Yaklaşık 305 Bin Kişiye İstihdam Sağlayacak

Baraj inşası sırasında terör saldırıları nedeniyle şehit olanları da rahmetle andığını vurgulayan Bakan Pakdemirli “2022 yılında tamamlanmasını planladığımız Silvan Barajıyla, Diyarbakır ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi ciddi bir büyüme ivmesi yakalayacaktır. Sulama inşaatları bitene kadar, enerji de üretecek Silvan Barajının zamanla enerji üretimi azaltılarak sulama suyu miktarı, 1,8 milyon m3’e çıkarılacaktır. Silvan Barajı, kanal ve depolama tesislerinin tamamlanmasıyla 2,4 Milyon dekar araziyi, diğer bir ifadeyle yaklaşık 5 Milyon futbol sahası kadar alanı sulayacaktır. Proje tamamlandığında ekonomimize yıllık 1,9 Milyar Lira katkı ve yaklaşık 305 bin kişiye istihdam sağlanacaktır” açıklamasını yaptı.

Bu törende Başlar Barajı’nın da açılışını yapacaklarını ifade eden Pakdemirli “30 metre gövde yüksekliği ve 29 milyon m³ depolama hacmine sahip Başlar Barajı’ndan Bismil ve Silvan ilçelerimiz faydalanacaktır. Sulama yatırımlarının ise %26’sı tamamlanmış olup, proje sonunda toplam 38 bin 200 dekar alan sulamaya açılacaktır. Projenin tamamlanması ile yıllık 30 Milyon Liranın üzerinde net gelir artışı ve 5 bin kişiye istihdam sağlanacaktır” dedi.

Ergani’nin 2045 Yılına Kadar İçme Suyu İhtiyacı Karşılanacak

Törenle açılışı yapılacak diğer iki tesisin ise buradan kuş uçuşu 117 km uzaklıktaki Ergani Barajı ile 96 km uzaklıktaki Ergani İçme ve Arıtma Suyu tesisi olduğunu söyleyen Bakan Pakdemirli şöyle devam etti:
“15 milyon m³ su depolama hacmine sahip Ergani Barajı’nın hizmete girmesiyle bu yıl sulama projesi de hayata geçecektir. Proje sayesinde 19 bin dekar arazi sulanacak, 2.500 kişiye iş imkânı ve ekonomiye yıllık 13 milyon TL ilave katkı sağlanacaktır. Ergani İçme ve Arıtma Suyu Tesisi ile de Dicle Barajı’ndan gelen suları arıtarak vatandaşımıza sunacağız. Ergani’nin içme suyu ihtiyacı 10 milyon m3’tür. 126 milyon TL’ye mal olan bu tesis sayesinde Ergani ve köyleri 16 milyon m3 içme suyuna kavuşacak ve 2045 yılına kadar içme suyu ihtiyacı karşılanmış olacaktır”

Bismil İlçesi Göksu, Silvan İlçesi Umur, Ergani İlçesi Demirli ve Sur İlçesi Erimli Mahalleleri Mera Islah ve Amenajman Projeleri 2019 yılında başlamış, projelerin 2020 yılı için planlanan çalışmaları tamamlanmış olup, 2021 yılında planlanan çalışmaların da tamamlanmasıyla sona erecektir.

Dokuz adet mera ıslah ve amenajman projesinin 2020 yılını kapsayan bölümünde Mera Islah ve Amenajman Projesi için;

Bismil İlçesinde 2.644 dekar mera alanına 39.650kg. 20-20-0 kompoze gübre atılmış, 500 dekar tarım arazisine ekilmek üzere 7.500 kg. adi fiğ tohumluğu çiftçilere dağıtıldı.

Bağlar İlçesinde 500 dekar mera alanına 7.500 kg. 20-20-0 kompoze gübre atılmış, 100 dekar tarım arazisine ekilmek üzere 1.500 kg. adi fiğ tohumluğu çiftçilere dağıtıldı.

Silvan İlçesinde 790 dekar mera alanına 11.850 kg. 20-20-0 kompoze gübre atılmış, 100 dekar tarım arazisine ekilmek üzere 1.500 kg. adi fiğ tohumluğu çiftçilere dağıtıldı.

Ergani İlçesinde750 dekar mera alanına 11.250 kg. 20-20-0 kompoze gübre atılmış, 100 dekar tarım arazisine ekilmek üzere 1.500 kg. adi fiğ tohumluğu çiftçilere dağıtıldı.

Sur İlçesinde 620 dekar mera alanına 9.300 kg. 20-20-0 kompoze gübre atılmış, 100 dekar tarım arazisine ekilmek üzere 1.500 kg. adi fiğ tohumluğu çiftçilere dağıtıldı.

Toplam olarak dokuz adet mera ıslah ve amenajman projesi kapsamında 5.304 dekar mera alanı 79.550 kg. kimyevi gübre ile gübrelenerek 900 dekar tarım arazisine 13.500 kg. adi fiğ ekimi gerçekleştirildi.

Ayrıca gübreleme işlemi yapılan mera alanları da dahil olmak üzere Yukarıakdibek, Ambar, Türkmenhacı, Yukarısalat, Göksu, Umur, Demirli, Erimli, Arıkgöl Mahallelerinde toplamda 38.984 dekar mera alanında otlatma planı uygulandı.

Uygulanan mera ıslah ve amenajman projeleri ile meraların kaliteli kaba yem üretiminin, dolayısıyla da hayvanların et, süt ve yün verimlerinin artırılması, meralar üzerindeki aşırı otlatma baskısının azaltılması, çiftçilerin yem bitkisi üretimine teşvik edilmesi ve yem bitkisi ekilişlerinin geliştirilmesi sağlandı.

Soruşturma kapsamında, hayvanlara mükerrer ve sahte küpe takan, aşı uygulama ve sevk işlemlerinde usulsüzlük yapan, insan ve toplum sağlığına zarar verecek hayvansal gıdaları piyasaya süren ve sürülmesine aracılık eden, kamu kurumlarını ilk tespitlere göre yaklaşık 11 milyon lira zarara uğratan, aralarında 14 kamu personelinin de bulunduğu 77 şüpheli tespit edildiği ifade edilen açıklamada, Diyarbakır, Şanlıurfa, Mardin, İstanbul, Sakarya, Erzurum, Ağrı, Batman, Bursa, Elazığ ve Konya'da eş zamanlı operasyon yapıldığı belirtildi.

Operasyonda 51 şüphelinin gözaltına alındığı, 234 hayvan pasaportu, 2 bin 210 orijinal, kullanılmamış hayvan küpesi, 2 bin 936 takılıp sökülmüş hayvan küpesi, 4 hayvan küpesi sökülmesinde kullanılan pense, çok sayıda dijital materyal, hayvan sevklerine ilişkin belgeler, çek ve senet, 6 ajanda, 3 ruhsatsız tabanca ve 4 kurusıkı tabanca, suçtan elde edildiği değerlendirilen 435 bin lira ele geçirildiği, 26 şüphelinin yakalanmasına yönelik çalışmaların devam ettiği kaydedildi.

Ziyaret sırasında açıklama yapan İl Müdürü Atalar ”2020 yılı itibari ile ilimizde 40 adet sertifikalı tohum üreticisi,16 adet tohum işleyicisi, 81 adet tohumluk bayii ve 2600 tohum yetiştiricisi mevcuttur. İlimiz sertifikalı tohum üretiminde ülkemizde söz sahibi bir il olup her yıl yaklaşık 80-120 bin ton sertifikalı buğday, mercimek, nohut, arpa ve pamuk ürünleri İl müdürlüğümüz ve bakanlığımızın kontrolörler tarafından gerekli arazi incelemeleri ve numuneler alınarak laboratuvar koşullarının tamamlanması ile sertifikalandırılıp çiftçilerimizin kullanımına sunulmaya hazırlanmaktadır. İlimiz Türkiye de sertifikalı tohum üretiminde yıllar itibarı 3-4 sırada yer almaktadır. 2021 yılı için 150 bin ton sertifikalı üretim hesaplanmakta olup ayrıca sertifikalı tohum üretimlerimiz Irak, İran, Ukrayna, Suriye gibi dış ülkelere ihraç edilmektedir” dedi.