Artvin’de açıklanan havza listesi, özellikle yem bitkileri, mısır, buğday ve kuru fasulye üretiminin birçok ilçede planlama kapsamına alındığını ortaya koyuyor. İşte ilçelere göre Artvin’de desteklenecek ürünler…

Artvin havzalarına göre desteklenen ürünler (2025–2027)

Ardanuç havzası
Arpa
Buğday
Fasulye (kuru)
Yem bitkileri

Arhavi havzası
Mısır (dane)
Yem bitkileri

Borçka havzası
Mısır (dane)
Yem bitkileri

Hopa havzası
Yem bitkileri

Kemalpaşa havzası
Yem bitkileri

Artvin merkez havzası
Buğday
Fasulye (kuru)
Mısır (dane)
Patates
Yem bitkileri

Murgul havzası
Fasulye (kuru)
Patates
Yem bitkileri

Şavşat havzası
Buğday
Fasulye (kuru)
Mısır (dane)
Patates
Yem bitkileri

Yusufeli havzası
Arpa
Buğday
Fasulye (kuru)
Patates
Yem bitkileri

Türkiye genelinde il ve ilçelere göre desteklenen ürünlerin tamamı Havza destekleri 2026: Türkiye’de hangi ilde hangi ürün destekleniyor? rehberinde yer alıyor.

Çiftçiler için bu planlama ne anlama geliyor?

2025–2027 bitkisel üretim planlaması kapsamında belirlenen bu havza ürün desenleri; tarımsal desteklerde öncelik oluşturacak, planlı üretim modelinin temelini oluşturacak, ilçe bazında ekim yönlendirmesi yapılmasına neden olacak ve bölgesel üretim stratejisinin belirlenmesine katkı sağlayacak.

Bu nedenle Artvin’de üretim yapan çiftçilerin, desteklerden yararlanabilmek için ekim planlarını havza listesine göre yapmaları büyük önem taşıyor.

Artvin’de öne çıkan meyve üretimi ve Türkiye’deki payı

Artvin, özellikle Karadeniz ikliminin etkisiyle bazı ürünlerde Türkiye üretiminde dikkat çeken bir paya sahip. TÜİK verilerine göre Artvin’de öne çıkan meyve ve ürünlerin Türkiye üretimindeki payı şöyle:

• Çay (Yaş): %10,80 (152.726 ton)
• Fındık: %0,80 (5.794 ton)
• Ceviz: %0,36 (1.555 ton)
• Kiraz: %0,16 (1.175 ton)
• Dut: %1,62 (1.208 ton)
• Yaban mersini (mavi yemiş): %0,62 (41 ton)
• Kızılcık: %3,70 (352 ton)

Artvin, özellikle yaş çay üretiminde Türkiye’de önemli iller arasında yer alırken, kızılcık ve dut üretiminde de dikkat çeken bir üretim kapasitesine sahip bulunuyor. Bu üretim potansiyeli, havza bazlı üretim planlaması ve destekleme politikalarının bölgedeki tarımsal çeşitliliği koruması açısından da önem taşıyor.

Büyükbaşta tablo ikiye ayrılıyor

Büyükbaş hayvan varlığına bakıldığında, kültür sığırı sayısındaki artış dikkat çekerken, yerli sığır ve manda varlığındaki gerileme öne çıkıyor.

Kültür sığırı sayısı 2022’de 16 bin 508 iken, 2024’te 20 bin 624’e yükseldi. Bu artış, üretimin giderek daha fazla entansif ve dış girdiye bağımlı bir yapıya kaydığını gösteriyor.

Melez sığır sayısı ise 30 bin 402’den 28 bin 885’e gerileyerek düşüş eğilimine girdi.

En çarpıcı düşüş yerli sığırda yaşandı. 2022’de 5 bin 748 olan sayı, 2024’te 2 bin 368’e kadar düştü. Bu durum, yerli genetik kaynakların hızla üretim dışına itildiğini gösteriyor.

Manda varlığı ise zaten sınırlı olan yapısıyla 2024’te kayıtlardan tamamen çıktı.

Küçükbaş hayvancılık kan kaybediyor

Artvin’de geleneksel hayvancılığın temel unsurlarından biri olan küçükbaşta genel bir düşüş trendi söz konusu.

Kıl keçisi sayısı üç yılda yaklaşık yüzde 22 gerileyerek 18 bin 949’dan 14 bin 733’e indi.

Merinos koyun sayısı dramatik biçimde azaldı; 2022’de 808 olan sayı, 2024’te sadece 139’a düştü.

Yerli koyun varlığı da düşüşten payını aldı. 215 bin 62 olan sayı, 2024’te 202 bin 160’a geriledi.

Bu veriler, Artvin’de mera hayvancılığının sürdürülebilirliğinin zayıfladığını ve küçük ölçekli yetiştiricinin sistemden çekildiğini gösteriyor.

Kanatlı ve arıcılıkta sınırlı hareket

Kanatlı hayvan varlığı da Artvin’de genel tabloyu değiştirecek bir büyüklüğe ulaşmış değil.

Hindi sayısı artış gösterse de rakamlar sembolik düzeyde kaldı.

Kaz ve ördek varlığında dalgalı ama yatay bir seyir izlendi.

Et tavuğu yetiştiriciliği ise son üç yılda da sıfır seviyesinde kaldı.

Yumurta tavuğu sayısı 2023’te sert düşüş yaşasa da 2024’te kısmi toparlanma gösterdi.

Arıcılıkta ise dalgalı bir seyir dikkat çekiyor. 2023’te 116 bin 913’e çıkan kovan sayısı, 2024’te 112 bin 927’ye geriledi. Bu durum, iklim koşulları ve girdi maliyetlerinin arıcılığı doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor.

Veriler ne söylüyor?

Artvin hayvancılığı, sayısal olarak bakıldığında yerli ırklardan uzaklaşan, küçükbaş ve mera temelli üretimi kaybeden, kültür ırkına yönelmiş ancak genel hacmi daralan bir yapıya işaret ediyor. Özellikle yerli sığır ve küçükbaş hayvancılıktaki gerileme, uzun vadede üretim çeşitliliği ve dayanıklılık açısından risk oluşturuyor.

Veriler, Artvin’de hayvancılığın destek politikaları, mera yönetimi ve yerli ırkların korunması açısından yeniden ele alınması gereken bir noktaya geldiğini açık biçimde ortaya koyuyor.

Geçitli Köyü’nde hayvancılık yapan Önder Acar, yaşadığı sıkıntıları şu sözlerle anlattı: “Kışın 30’a yakın kuzum donarak ölmüştü. Şimdi 100 taneye çıktı ve hâlâ ölüyorlar. Kredilerim vardı, eşten dosttan para topladım. Takibe düştüm, 1,5 milyar yatırdık. Tekrar krediye başvurdum ama limitim yetmedi. Mecburen yüzde 46 faizle kredi çektim. Borç yükü altında eziliyoruz.”

Acar, şap hastalığının etkilerini de şöyle anlattı: “Kuzularımın yüzde 80’inin kuyrukları yaralanmış ve kurtlanmış durumda. Hayvanları satsak satamayacağız. Her gün bir kuzum ölüyor. Devletin veterineri gelmiyor, özel veterinerler yetersiz kalıyor.”

Hayvan bakımında yaşanan güçlükleri de dile getiren Acar, “Çayıra gidemiyorum, tarlaya gidemiyorum. İlaç ve iğneler cebimde. Bir şişe ilaç bin lira ve 20 koyuna yetiyor. Bu durumun altından nasıl kalkacağımı bilmiyorum” dedi.

Acar, ahır eksikliğine dikkat çekerek, “Bize ahır yapılmıyor. Bu kış hayvanlarımı bahara nasıl çıkaracağımı düşünüyorum. Yine aynı barınaklarda ölecekler” ifadelerini kullandı.

Artvin’deki küçükbaş hayvan üreticileri, şap hastalığı, yetersiz devlet desteği ve yüksek faizli kredilerle mücadele ederken, hayvancılığın sürdürülebilirliği için acil önlem çağrısında bulunuyor.

İL MÜDÜRLÜĞÜNDEN HİBE DESTEĞİ DUYURUSU

İl Müdürlüğü tarafından konuyla ilgili yapılan duyuruda, “Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi 2025 yılı faaliyetleri kapsamında %75 bakanlık destekli %25 çiftçi katkısı olacak şekilde Maviyemiş ve Trabzon Hurması fidan alımı yapılacaktır” denildi.

FİDAN DESTEĞİ İÇİN SON GÜN 19 MART!

Yüzde 75 hibeli fidan desteğinden yararlanmak isteyen çiftçilerin 19 Mart’a kadar il müdürlüğüne müracaat etmesi istendi.  

“Küçük Ölçekli Balıkçılığın Desteklenmesi, müracaatları 19 Şubat 2025 tarihi itibariyle başlayacak olup 18 Nisan 2025'e kadar devam edecektir” denildi. 

KÜÇÜK ÖLÇEKLİ BALIKÇI TENKELERİNE NE KADAR DESTEK ÖDENECEK?

Destekleme kapsamında boy uzunluğu; 4,99 metreye kadar olan gemilere 5.000 TL, 5-7,99 metre arası gemilere 8.000 TL, 8-9,99 metre arası gemilere 10.000 TL, 10-11,99 metre arası gemilere 12.000 TL ödeme yapılacak. Ayrıca balıkçı gemisinin sahibi veya ortağı olan kadın balıkçılara destekleme tutarının %35 fazlası ödenecek. Balıkçı gemisi sahiplerinin tekne ruhsatlarıyla birlikte İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerine müracaat etmesi gerekiyor. 
 

ÇKS ÜRÜN GÜNCELLEMESİ NEREDEN YAPILACAK? 

ÇKS ürün güncellemelerinin e-Devlet üzerinden ya da ilçe müdürlüklerinden yapılabileceği kaydedilen duyuruda şunlar kaydedildi: 

"ÇKS'ye kayıtlı tarım arazileri üzerindeki üretim bilgilerinin güncellenmesini, üretim yılının Şubat ayı içerisinde yapılmaktadır. 2024 üretim yılının ürün bilgilerinin güncellemeleri başlamış olup, e-Devlet üzerinden ya da İlçe Müdürlüklerimizde yapılmakta olup Şubat ayı sonuna kadar devam edecektir" 

Artvin Tarım ve Orman İl Müdürlüğü, bir duyuru yayınlayarak 2023 yılı arılı kovan ve damızlık ana arı desteklemesi icmal-1 askı listesinin yayınlandığını belirtti. İcmaller 5 gün askıda kalacak.

İl Müdürlüğünden konuyla ilgili dün yayınlanan duyuruda şunlar kaydedildi:

"​2023 yılı Arılı Kovan Ve Damızlık Ana Arı Desteklemesi İcmal-1 Askı Listeleri 5 iş günü süre ile 08.01.2024-12.01.2024 tarihleri arası İl/ilçe Tarım ve Orman Müdürlüğü duyuru panosunda askıya çıkarılmıştır."

BARTIN TARIM İL MÜDÜRLÜĞÜ DE ARILI KOVAN DESTEKLEMESİ İCMALLERİNİ YAYINLADI!

Diğer yandan Bartın Tarım ve Orman İl Müdürlüğü de 2023 yılı arılı kovan desteklemesi icmalleri ile ilgili bir duyuru yayınladı. Yayınlanan duyuruda 2023 yılı arılı kovan desteklemesi icmal-1 askı listelerinin 8 Ocak - 12 Ocak tarihleri arasında askıda kalacağı kaydedildi.

İl Müdürlüğü tarafından yayınlanan duyuruda şunlar kaydedildi:

"2023 Yılı Arılı Kovan Desteklemesi İcmal-1 Askı Listeleri 08.01.2024-12.01.2024 tarihleri arasında İl ve İlçe Müdürlüklerimizde askıya çıkmıştır. Yetiştiricilerimizin askı listelerini incelemeleri ve itirazlarını belirtilen tarihler arasında yapmaları önemle rica olunur"

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2017 yılında başlatılan Havza Bazlı Destekleme Modeli kapsamında, ülkemizde arz açığı bulunan, stratejik öneme haiz, bölgesel önem arz eden, insan beslenmesi - sağlığı ve hayvansal üretim açısından önemli 21 üründe (buğday, arpa, çavdar, çeltik, dane mısır, tritikale, yulaf, mercimek, nohut, kuru fasulye, pamuk, soya, yağlık ayçiçeği, kanola, aspir, çay, fındık, zeytin-zeytinyağı, patates, soğan (kuru) ve yem bitkileri) mazot-gübre, sertifikalı tohumluk kullanım, fark ödemesi, yem bitkileri, fındık alan bazlı gelir destekleme uygulamaları yürütülüyor.

2023 üretim yılında Tarım Havzalarında desteklenecek ürünlerin belirlenmesi amacıyla; iklim, toprak, topoğrafya, su kısıtı, istatistiki veriler, ekim nöbeti ve il/ilçe müdürlükleri ile STK önerileri birlikte değerlendirilerek ürün listeleri oluşturuluyor.

Buna göre Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeli kapsamında Artvin’de 9 havza bulunurken, bu havzalarda desteklenecek ürünler belli oldu.

Artvin-Ardanuç: Arpa, Buğday, Kuru Fasulye, Mısır (Dane), Patates, Soğan (Kuru), Yem Bitkileri

Artvin-Arhavi: Çay, Fındık, Mısır (Dane), Yem Bitkileri

Artvin-Borçka: Çay, Fındık, Mısır (Dane), Yem Bitkileri

Artvin-Hopa: Çay, Fındık, Mısır (Dane), Yem Bitkileri

Artvin-Kemalpaşa: Buğday, Çay, Fındık, Mısır (Dane), Yem Bitkileri

Artvin-Merkez: Buğday, Kuru Fasulye, Mısır (Dane), Patates, Yem Bitkileri, Zeytin - Zeytinyağı

Artvin-Murgul: Fındık, Kuru Fasulye, Mısır (Dane), Patates, Yem Bitkileri

Artvin-Şavşat: Buğday, Kuru Fasulye, Mısır (Dane), Patates, Yem Bitkileri

Artvin-Yusufeli: Arpa, Buğday, Çeltik, Kuru Fasulye, Mısır (Dane), Patates, Yem Bitkileri, Zeytin – Zeytinyağı

"​Bilindiği üzere büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiricilerimiz yaz döneminde hayvanlarını otlatmaya yayla ve meralarımıza getirmeye başladı. Sınır İllerimizde gözüken şap hastalığı nedeni ile özellikle sınır bölgelerinde hayvanlarını otlatan yetiştiricilerimizin dikkatli olmasında fayda var.

Ahır giriş ve çıkışlarına dezenfektan konularak hayvanların ayak dezenfeksiyonlarının sağlanması, Ahırlara bakıcılardan başka yabancı şahıs ve ziyaretçilerin sokulmaması, Dışarıdan yeni satın alınan hayvanların 21 gün süreyle karantinaya alınmaları hastalıksız olduğu tespit edilenlerin sürüye dâhil edilmeleri ve sevk edilecek hayvanlara en az 21 gün öncesinden mutlaka aşı yaptırılması gerekir.

ŞAP HASTALIĞININ YAN ETKİLERİ TEDAVİ YAPILABİLİR!

Şap hastalığında etkene yönelik tedavi yapılamaz. Fakat hastalığın yan etkilerine tedavi yapılabilir. Ağızdaki yaralar karbonatlı, sodalı su, veya sirkeyle yıkanır temizlenir. Ayaklar hayvan vücuduna uygun dezenfektanlarla temizlenir. A vitamininden zengin vitaminler kullanılabilir. Ateşli dönemlerde antibiyotikler kullanılır. Ahırın dezenfekte edilmesi için Sodyum hipoklorit olarak bilinen çamaşır suyu kullanılabilir.

Çamaşır suyunu 2 LT sini bir tenekeye dökerek üzerine 5 litre su ile seyrelterek pompayla veya süpürge ucu ile hayvanların olmadığı ahıra uygulanır. Ahırın girişine uygun genişlikte bir leğene çamaşır suyu dökülerek ahıra giren çıkan kişi ayaklarını bu sudan geçirmelidir.

Hastalıkla mücadelede en önemli unsur hastalık etkenini bertaraf edilmesi yayılmasının önlenmesidir. Bunu da karantina ve dezenfektanlarla yapılması mümkündür. Yetiştiricilerimize duyurulması önemlidir." 

İhaleye katılmak isteyen istekliler en geç 06.03.2023 Pazartesi günü saat 14:00'e kadar Hopa Çay Fabrikası Müdürlüğü adresinde bulunacak şekilde elden vermeleri veya posta ile göndermeleri gerekmektedir. Teklif mektupları aynı gün saat 14:00'de açılacaktır.

İhalenin detayları şu şekilde ;

1. Müdürlüğümüz tarafından 26.000.000 Kg. yaş çay yükleme ve nakliye hizmet alım işi % 20 artar/azalır opsiyonlu olarak Satınalma ve İhale Yönetmeliğimizin 9'uncu maddesi kapsamında açık ihale usulü ile satın alınacaktır.

2. Bu işe ait şartnameler, aşağıdaki adresten 200.00 TL. bedelle tahsil fişi karşılığında temin edilebilir. Çaykur Hopa Çay Fabrikası Müdürlüğü/Hopa / ARTVİN

3. İhaleye katılmak isteyen isteklilerin idari ve teknik şartname esasları dahilinde hazırlayacakları teklif mektuplarını en geç 06.03.2023 Pazartesi günü saat 14:00'e kadar Hopa Çay Fabrikası Müdürlüğü adresinde bulunacak şekilde elden vermeleri veya posta ile göndermeleri gerekmektedir. Teklif mektupları aynı gün saat 14:00'de açılacaktır.

4. Postada meydana gelen gecikmeler ile telgraf, teleks ve faks'la yapılacak müracaatlar kabul edilmez.

5. İhale alternatif tekliflere kapalıdır.

6. Kısmi teklif kabul edilemez. Nakliye işine teklif verenler yükleme işine de teklif vermek zorundadır.

7. Verilen tekliflerdeki fiyat geçerlilik süresi (opsiyon) ihale tarihinden sonra en az 40 gün olmalıdır.

8. Teklif edilen bedelin KDV hariç en az % 3'ü oranında geçici teminat, yapılacak sözleşme bedelinin KDV hariç % 6'sı oranında kesin teminat alınır.

9. İhale 06.03.2023 tarihinde Çaykur Hopa Çay Fabrikası Müdürlüğünde yapılacaktır.

10. Teşekkülümüz, bu ihalede ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olmayıp, Satınalma ve İhale Yönetmeliğimiz hükümlerince ihaleyi tamamen veya kısmen yapıp yapmamakta serbesttir.

Türkiye  Şeker  Fabrikaları  A.Ş.  Genel  Müdürlüğü  tarafından  İl Müdürlüğümüz koordinesinde ilimizde faaliyet gösteren AKS'de (Arıcılık Kayıt Sistemi) kayıtlı ve aktif arıcılık yapan yetiştiricilerimize belirli bir ücret karşılığında Kars Şeker Fabrikasından kristal toz şeker dağıtımı yapılması planlanmaktadır.

Bu kapsamda;

Birlik üyesi olmayan ve Artvin İli Arı Yetiştiricileri Birliği üyesi yetiştiricilerimiz 17.03.2023 tarihine kadar Artvin İli Arı Yetiştiricileri Birliği ile iletişime geçip başvuru yapmalıdır.

Yusufeli Bal Üreticileri Birliğine üye yetiştiricilerimiz 17.03.2023 tarihine kadar Yusufeli Bal Üreticileri Birliği ile iletişime geçip başvuru yapmalıdır.

Aktif kovan sayısı başına alınabilecek toz şeker miktarı Türkiye  Şeker  Fabrikaları  A.Ş.  Genel  Müdürlüğü  tarafından 4 (dört) kg olarak belirlenmiştir. Dağıtım 50 kg'lık paketler halinde olacağından 50 ve katları olarak hesaplamalar yapılarak Birliklere yetiştiricilerin alabileceği çuval miktarları iletilmiştir.

17.02.2023 tarihli Arıcılık Kayıt Sistemi verileri baz alınmıştır. Sonraki arılıkta olabilecek değişiklikler (artış/azalış) değerlendirmeye alınmayacaktır.

12 ve altı aktif arılı kovana sahip olan yetiştiricilerimiz toz şeker dağıtımından faydalanamayacaktır. 13 ve üstü aktif arılı kovana sahip olan yetiştiricilerimiz toz şeker dağıtımından faydalanacaktır.

17.03.2023 tarihinden sonra yapılacak başvurular değerlendirmeye alınmayacaktır.

Türkiye  Şeker  Fabrikaları  A.Ş.  Genel  Müdürlüğü  tarafından kg fiyatı 16.20+KDV olarak belirlenmiş olup, bu fiyata nakliye ve işçilik giderleri dahil değildir. Yatırılacak olan tutarı Birliklerden öğrenebilirsiniz. Para yatırırken açıklama bölümüne Arıcının T.C. Kimlik Numarası, ilçesi ve köyünü yazmalıdır. Eksik veya hatalı girilen bilgilerden kişi kendisi sorumludur."

Yayınlanan duyuruda şunlar kaydedildi: "Küçük Aile İşletmesi Desteğine başvuru 13.01.2023 tarihinde sona ermektedir. Bu desteği alabilmeniz için son başvuru tarihine kadar İl/İlçe Müdürlüklerimize müraacat etmeniz gerekmektedir."
 

TARIM İL MÜDÜRÜ GÖREVDEN ALINDI

Temmuz sonu Ağustos ayı başında biçimi yapılması planlanan buğdaylar ile ilgili bilgi veren Artvin Yerel Tohum Derneği Başkanı Filiz Akyüz "Tohumlarımızın atası buğdaydır. Döl buğdayı, güz buğdayıdır. Güzün ekilir, Kasım'ın 15'inden sonra ekimi başlar. Hasat havanın durumuna göre, Temmuz sonunu geçmez. Döl buğday Artvin'e ait çok eski bir buğdaydır. 1945 yıllara dayanan belgeleri bulduk. Bunun para niyetine köyün imamlarına, öğretmenlerine, çobanlarına verildiğine dair belgelerimiz var.

Bunu Artvin'e bir değer olarak kazandıralım coğrafi işarete başvurduk. Artvin Belediye Başkanı Demirhan Elçin bütün çalışmaları üstlendi yardımcı oldu kendisine teşekkür ediyorum. Coğrafi işarette 18 ay gibi bir sürede alınıyormuş onu da aldıktan sonra Artvin buğdayını resmileştirmiş olacağız. Geçen yıl 20 dönüm araziye buğday ekildi çok az bir kısmı peygamber arpasıydı, bu yıl 300 dönüm araziye ektik seneye 500 dönüme çıkaracağız" dedi.

Ardanuç'ta çiftçilik yapan ve buğday eken çiftçi Tarık Bozkurt ise "Buğday bizim Artvin'in yerli malı. Bizim topraklara döl buğdayından başka birini kabul etmiyor. İstediğin buğdayı getir ben bu işle uğraşıyorum ekili alanın bir kilometre ötesine ek sende döl buğdayı biçeceksin. Bizim atamız dedemiz de döl buğdayla beslendi bizde sadece kendimizi değil hayvanlarımızı da onunla besliyoruz" ifadelerini kullandı.

Doruk, yaptığı konuşmada. Tarım ve Orman Bakanlığının ağaç ve orman sevgisini geliştirmek ve çevreye duyarlılığa katkı sağlamak için hayata geçirdiği bu projeyi oldukça faydalı gördüğüne işaret ederek, "Bizler de bugün bu etkinlik kapsamında ilgili kurumlarımızla eşgüdüm içerisinde çalışarak Tarım ve Orman Bakanlığımızın Artvin Orman Bölge Müdürlüğüne ulaştırdığı 100 bin fidanın ilimizde daha önceden tespit edilen yerlerde toprakla buluşturulması sürecinin sağlıklı işlemesi adına bir toplantı düzenledik." dedi.