Kooperatifçilikte ‘Sınırlı Sorumlu’ya dikkat!

Tarım Kredi, Pankobirlik ve Trakya Birlik gibi kooperatiflerle Sınırlı Sorumlu (S.S) kooperatifleri arasında nasıl bir fark var? Pusulahaber yazarlarından Ziya Uysal, işte bu konuda önemli bir yazı kaleme aldı. Ticarette, sınırlı sorumlu (S.S) kooperatifleri ile müteselsil ve tam sorumlu kooperatifler arasında önemli bir fark bulunduğunu bildiren Uysal, bu farkı bilmeyenlerin büyük mağduriyet yaşadıklarını ifade etti.

Kooperatifçilikte ‘Sınırlı Sorumlu’ya dikkat!
banner200

Sınırlı Sorumlu (S.S) kooperatiflerinde, kooperatif ortaklarının, kooperatifin toplam borcundan payına düşen miktarın yasal olarak sorumlusu olmadığının altını çizen Uysal, her ortağın bu borcun, kooperatife ortak olurken ödediği ortaklık payı kadarından sorumlu olduğunu bildirdi.

Sınırlı Sorumlu (S.S) kooperatiflerine vadeli mal ve hizmet satışı yapan firmaları uyaran Uysal şunları kaydetti:

TİCARETTE SORUMSUZLUĞU MEŞRULAŞTIRIYOR

S.S. (Sınırlı Sorumlu) kooperatiflerle ilgili yasa, ticarette sorumsuzluğu adeta meşrulaştırıyor, satıcı firmaları yanıltıp, mağdur olmalarına yol açıyor. Bence bu yasa, bu haliyle ticaret hayatımızın doğru yapılanmasına da engel oluyor. Acil olarak yeniden ele alınıp, S.S. saçmalığına bir son verilmelidir. Yahut bu kooperatifler de Tarım Kredi ve Pankobirlik gibi mali açıdan da müteselsil sorumlu, tam sorumlu hale getirilmelidir.

BÜTÜN İL, İLÇE VE KÖYLERDE VAR

İl, ilçe, köy, kasaba, neredeyse bütün yerleşim yerlerinde bu S.S. kooperatiflerden bir veya birkaç tane vardır.

SINIRLI SORUMLU İLE MÜTESELSİL SORUMLU KOOPERATİFLERİN FARKI

Bu gün ülkemizdeki kooperatifçilikte bir geriye gidiş söz konusudur: Örneğin eskiden kurulmuş olan Tarım Kredi Kooperatifleri, Pancar Kooperatifleri (Pankobirlik), Trakya Birlik gibi yapılar, daha sonraki dönemlerde kurulan S.S. tarımsal kooperatiflere göre daha güçlü ve daha başarılıdır. Çünkü bunlar mali açıdan şimdikiler gibi sınırlı sorumlu (S.S.) ve birbirinden bağımsız, zayıf kooperatifler değildir. Bu birliklere bağlı kooperatiflerin tamamı bir bütün halinde çalışan, müteselsil sorumlu kooperatiflerdir. Mal veya hizmet satışı yaptığınızda bu birliklerin yerel şubeleri alacağınızı ödeyemezse, onun bağlı olduğu bölge birliği ödüyor. O da ödeyemezse genel merkezleri yani merkez birlikleri ödüyor.

TARIMSAL KOOPERATİFLER ÖNDE GELİYOR

S.S. kooperatiflerin önde gelenleri tarımsal kooperatiflerdir. Tarımsal Kooperatiflerin en tanınmış olanları da Kalkınma Kooperatifleri, Süt Birlikleri, Damızlık Birlikleri, Sulama Kooperatifleri, Üretici Birlikleridir.

ORTAKLARI İÇİN TARIMSAL GİRDİLERİ TEDARİK EDİYORLAR

Bunlar piyasaya çıkan yem, gübre, tarım ilacı, aşı, tohumluk, tarım alet- makinaları gibi tarımsal girdilerin önemli bir kısmını ortakları için satın almaktadır. Bu gibi malları üretenler bunlara satış yapmazlar, satışlarını sadece diğer alıcılarla sınırlarlarsa, satış rakamları çok düşük kalabilir. Ama bunların sağlamlığı çok iyi araştırılmalıdır. Bu araştırmada yanılırsanız tahsilatta sorun yaşayabilirsiniz.

YASALARI FARKLI

Bunların yapısı ve yasası müteselsil ve tam sorumlu kooperatifler gibi değildir. Bunların yasası, alamadığınız alacağınızı icra yoluyla tahsil etmenize hiç müsait değildir. Çünkü S.S. kooperatifler yasası, yanıltıcı bir şekilde, adeta tuzak gibi hazırlanmıştır. Bunlardaki alacağınızın bir garantisi yoktur.

HER ORTAK ORTAKLIK PAYI KADAR SORUMLU

Sınırlı Sorumlu (S.S.) olmanın yasalara göre ticarette ne anlama geldiğini bilmeyenler bunları öğrendiğinde, “Böyle bir şey olamaz" deyip, şaşırıyor: Şöyle ki, bu tür kooperatiflerde kooperatif ortakları, kooperatifin toplam borcundan payına düşen miktarın yasal olarak sorumlusu değildir. Her ortak, bu borcun, kooperatife ortak olurken ödediği ortaklık payı kadarından sorumludur.

ALACAKLI MAHKEMEYE GİTSE BİLE ALACAĞINI TAHSİL EDEMİYOR!

Örneğin kooperatifin ödenemeyen borcundan payına 3.000 lira düşüyorsa, sorumlu olduğu borç bu kadar olmuyor. Ortak olurken ödediği ortaklık payı 50 liraysa, sorumlu olduğu borç da 50 lirayla SINIRLI oluyor.

Alacaklı mahkemeye başvurduğunda, kooperatifin haczedilecek bir malı çıkmazsa ki, genellikle böyledir, her ortağa ayrı ayrı haciz yollaması gerekiyor. Oysa bu hacizlerin sonunda eline geçecek para, icra masraflarını bile karşılamayacaktır. Örneğin kooperatifin 100 ortağı varsa, bunlardan toplanacak olan 100X50=5000 lira, ortakların her biri için ayrı ayrı yapılacak mahkeme, avukatlık ve haciz masraflarını karşılamaktan bile çok uzak olacaktır.

Bu durumda alacaklı örnekteki 100X3.000= 300.000 lira alacağını ise zaten alamayacaktır. S.S. (Sınırlı Sorumlu) işte bu demektir! Ortaklar zengin de olsa, kooperatiften satın aldıkları mal bedeli ortaklık paylarından bin kat fazla da olsa, sonuç değişmiyor. Alacaklı, her ortaktan ortaklık payı olan 50 liradan fazla bir şey talep edemiyor.

DAHA ÇOK MAĞDURİYET AÇACAK!

Mali açıdan birbiriyle bağı olmayan, sınırlı sorumlu, ileride bile güçlü birlikler oluşturma şansı hiç bulunmayan, hiç ilerleyemeyen, bu güçsüz ve dağınık kooperatiflerin, zaman geçtikçe daha çok mağduriyete yol açacağı açıktır. Bu haliyle bunlardan ilerleyip, gelişmiş ülkelerdeki kooperatifler durumuna gelmesi, borçlarını hiç aksatmadan ödeyecek kadar güçlenmesi, yurt dışına açılması ve nihayet ülke ekonomisine ciddi katkılar yapması da beklenmemelidir."

YORUM EKLE
YORUMLAR
Hata Var!
Hata Var! - 5 yıl Önce

Keşke bunu yazan beyfendi Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri Anasözleşmesi 40. Maddeyi bir okusaydı. Madde aynen şöyle der; Kooperatif ortaklarının sorumluluğu, yüklenmiş oldukları sermaye paylarının 100 katı ve ek ödeme yükümleri ile sınırlıdır. Övdüğü Panko Birlikte bile ortak ortaklık payının 2 katı ile sorumludur. Ayrıca o da S.S. diye geçer. Tarım Kredide ise ortak 5 katı kadar sorumludur. Daha da kötüsü, Damızlık Birlkleri ve Üretici Birlikleri KOOPERATİF DEĞİLDİR.

yapın
yapın - 5 yıl Önce

Sayın site editörü, öncelikle sitenizi takip eden insanların bir çoğu tarım camiasından.Bundan dolayı da sitenizde yayınlanan yazıların daha özenli ve daha bilgi dolu hazırlanması gerekiyor

-"Ortak olurken ödediği ortaklık payı 50 liraysa, sorumlu olduğu borç da 50 lirayla SINIRLI oluyor." ifadesi tamamen yanlış.
-"Süt Birlikleri,Üretici Birlikleri" kooperatif hüviyetinde değil dernek hüviyetindedir, bu da yanlış.
-"Her ortak, bu borcun, kooperatife ortak olurken ödediği ortaklık payı kadarından sorumludur", tip anasözleşmelerin tamamında bu oran 50 katı veya 100 katı gibi arttırılmıştır.
-Haliyle, "Alacaklı, her ortaktan ortaklık payı olan 50 liradan fazla bir şey talep edemiyor" ifadesi de yanlış
Emek harcanmış bilgi her zaman değerlidir

eee geri kalan borç?
eee geri kalan borç? - 3 yıl Önce

ee onca yazmışsınız da. herkesten 50 lira aldı tamam. ama borç 500bin lira. geri kalanı kim ödeyecek? geri kalan borçtan kim sorumlu? koop yönetimi olabilir mi?

banner151

banner251